Το 2016 θα είναι το έτος των μεγάλων αλλαγών.

Το 2016 θα είναι το έτος των μεγάλων αλλαγών που απαιτούνται για να βγει η χώρα από την κρίση και να μπει η οικονομία σε αναπτυξιακή τροχιά, όπως πολύ σωστά είπε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. Ομως η Ελλάδα είναι η χώρα των παραδόξων. Και ανάμεσα στα τόσα παράδοξα που συμβαίνουν γύρω μας υπάρχει και το εξής αντιφατικό: ενώ οι περισσότεροι είναι πρόθυμοι να δηλώσουν προοδευτικοί και όλοι στην επονομαζόμενη «πρώτη φορά Αριστερά» αυτοπροσδιορίζονται ως τέτοιοι, εν τούτοις ελάχιστοι είναι αυτοί που πραγματικά επιθυμούν αλλαγές στη ζωή τους, στην καθημερινότητά τους και εν τέλει στη χώρα.

Ολοι για παράδειγμα μπορεί να παραπονούμαστε για την κίνηση στους δρόμους που τον τελευταίο καιρό είναι αυξημένη, αλλά πόσοι πραγματικά θέλουν να αλλάξουν συνήθεια και να μη σταματούν το ΙΧ στο περίπτερο για να αγοράσουν τσιγάρα, έξω από το σουπερμάρκετ για να φορτώσουν τα ψώνια ή έξω από το φροντιστήριο για να πάρουν το παιδί, περιορίζοντας κάθε φορά με το έτσι θέλω την κυκλοφορία κατά μία λωρίδα.

Αλλοι μπορεί να παραπονούνται για τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι αστικές συγκοινωνίες, αλλά πόσοι είναι διατεθειμένοι να σταματήσουν να χρησιμοποιούν τις λεωφορειολωρίδες. Ολοι οι προοδευτικοί επιθυμούν ένα πιο εξυπηρετικό Δημόσιο, αλλά κανείς δεν θέλει την αξιολόγηση και τις αυξήσεις μισθών ανάλογα με την παραγωγικότητα των υπαλλήλων, όπως σχεδιαζόταν αρχικά και η σημερινή κυβέρνηση ανέτρεψε, δίνοντας (κουτσουρεμένο) το σχετικό κονδύλι που προβλεπόταν για τους παραγωγικούς δημοσίους υπαλλήλους σε όλους, οριζοντίως, ανεξαρτήτως έργου.

Ομως προοδευτικός χωρίς να επιθυμεί μικρότερες ή μεγαλύτερες αλλαγές στη ζωή του δεν νοείται. Οι προοδευτικοί είναι αυτοί που επιζητούν τις ανατροπές και οι συντηρητικοί που δεν τις θέλουν. Δεν γίνεται να δημιουργήσεις έναν καινούργιο κόσμο χωρίς να αλλάξεις τίποτα. Ομως δυστυχώς στην Ελλάδα... γίνεται.

Αυτοί που αυτοαποκαλούνται προοδευτικοί, αποδεικνύονται πιο συντηρητικοί και από τους συντηρητικούς. Μάχονται με νύχια και με δόντια να μην αλλάξει τίποτα στην Παιδεία, στην Υγεία, στη Δημόσια Διοίκηση, στο κράτος. Την ίδια στιγμή φαντασιώνονται αλλαγές και ανατροπές στην Ευρώπη και σε όλον τον πλανήτη. Πάντα εκ του ασφαλούς βέβαια. Διότι όταν αφορά τους εαυτούς τους, επαναστατούν να μην αλλάξει τίποτα.

Για να βγούμε λοιπόν από την κρίση ίσως θα πρέπει πρώτα απ' όλα να ξεπεράσουμε τους εαυτούς τους. Και αυτό αφορά όλους μας. Ας είναι αυτή η ευχή και ο στόχος για τη νέα χρονιά. Χαρούμενα Χριστούγεννα.

Εικοσιτετράωρα μας χωρίζουν από τη νέα χρονιά .

Μερικά μόνο εικοσιτετράωρα μας χωρίζουν από τη νέα χρονιά και είναι γενική η εκτίμηση πως τα όσα, θετικά ή αρνητικά, συμβούν στη διάρκειά της θα σημαδέψουν, ή ενδεχομένως και να καθορίσουν, το μέλλον της χώρας. Και είναι λογικό να συμβεί έτσι. Τα έξι χρόνια της αβεβαιότητας μέσα στην οποία ζει ο ελληνικός λαός είναι πολλά. Και είναι προφανές ότι αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχίζεται επ’ αόριστον. Μοιραία θα έρθει η στιγμή που ή θα φανεί επιτέλους το φως στην άκρη του τούνελ ή η απογοήτευση θα εξελιχθεί στο κυρίαρχο συναίσθημα ενός λαού που θα έχει κουραστεί να περιμένει τις καλύτερες μέρες που όμως δεν λένε να έρθουν.

Είναι πολλοί εκείνοι που πιστεύουν, και όχι άδικα, ότι αυτή η καθοριστική χρονιά είναι το 2016. Και είναι βάσιμο το σκεπτικό που τους οδηγεί στην εκτίμηση ότι στη διάρκειά του θα κριθεί η πορεία μας, θετική ή αρνητική, για τα επόμενα 15 χρόνια. Ως κοινωνία έχουμε βιώσει μια εξοντωτική λιτότητα και έχουμε υπομείνει θυσίες και δοκιμασίες υπό τη διακυβέρνηση όλων των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων του τόπου. Τα όρια και οι αντοχές μας έχουν εξαντληθεί. Και είναι κάτι που το ξέρουν καλά εκείνοι που καλούνται να αποδείξουν επιτέλους ότι είναι ικανοί να φέρουν εις πέρας τον ιστορικό ρόλο που ανέλαβαν να διαδραματίσουν.

Η κυβέρνηση έχει την υποχρέωση να αποδείξει ότι δικαιούνταν τη δεύτερη ευκαιρία που της έδωσε το εκλογικό σώμα και ότι είναι σε θέση να οδηγήσει με ασφάλεια το σκάφος στο λιμάνι της προόδου και της ανάπτυξης. Και ο τρόπος για να το επιτύχει είναι μόνο ένας: να πείσει τον ελληνικό λαό με τα μέτρα και τις αποφάσεις της ότι και το σχέδιο αλλά και την αποφασιστικότητα διαθέτει για να δικαιώσει τις προσδοκίες εκείνων που την εμπιστεύτηκαν. Περιθώρια για αποτυχία, ολιγωρίες και καθυστερήσεις δεν υπάρχουν. Ο λαός περιμένει και δικαιούται αποτελέσματα.

Και η αντιπολίτευση, και πρωτίστως η αξιωματική, οφείλει να ανταποκριθεί στις ευθύνες που το Σύνταγμα προβλέπει και ο ελληνικός λαός τής ανέθεσε. Εχοντας ρυθμίσει μάλιστα και τα του οίκου της και με το πλεονέκτημα μιας ηγεσίας με πρόσφατη εντολή από τους οπαδούς και τους φίλους του κόμματος, οφείλει να υπηρετήσει με σοβαρότητα και υπευθυνότητα την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας. Το 2016 είναι μια μάχη που πρέπει να κερδηθεί. Υπό την προϋπόθεση ότι όλοι -κυβερνώντες, αντιπολιτευόμενοι αλλά και λαός- θα ανταποκριθούμε στις υποχρεώσεις μας.

'Επαιξαν τη χώρα στα ζάρια.

Η πολιτική, όσο και αν κακοποιείται και δυσφημείται χυδαία μάλιστα τα τελευταία χρόνια, παραμένει αναγκαία και συνεχίζει ευτυχώς να προκαλεί το ενδιαφέρον των πολιτών. Η διαδικασία εκλογής προέδρου στη ΝΔ επιβεβαίωσε πως όχι μόνον δεν ζούμε το τέλος της πολιτικής αλλά ότι ενδεχομένως έχουμε εμπλοκή ενός τμήματος της κοινωνίας που για πολλά χρόνια κρατούσε αποστάσεις είτε από ελιτισμό είτε απλώς από αδιαφορία.

Φαίνεται όμως ότι τα όσα συνταρακτικά συμβαίνουν στη χώρα τα τελευταία χρόνια και κυρίως τους τελευταίους δώδεκα μήνες έχουν ανατρέψει αντιλήψεις και παραδόσεις. Οι λεγόμενοι συντηρητικοί ψηφοφόροι ήταν του καναπέ και της απόστασης, καθώς θεωρούσαν πολύ... ευτελές για τα γούστα τους να πηγαίνουν σε συγκεντρώσεις ή να μετέχουν στις πολιτικές διαδικασίες κομμάτων. Το πολύ πολύ ψήφιζαν στις εκλογές και όχι πάντα με ταξική συνείδηση.

Τα πράγματα φάνηκε να αλλάζουν για πρώτη φορά τον κολασμένο Ιούλιο, όταν ο Αλέξης Τσίπρας και η παρέα του έπαιξαν τη χώρα στα ζάρια με το διαβόητο δημοψήφισμα που τόσα δεινά επέφερε στον τόπο. Τότε ήταν που ξεκίνησε η αφύπνιση ενός μεγάλου τμήματος πολιτών που δεν είχαν σχέσεις με την πολιτική καθημερινότητα. Ο πανικός μπροστά στους κινδύνους που απειλούσαν τον τρόπο ζωής τους οδήγησε σε πρωτοφανή κινητοποίηση.

Η δεύτερη φορά που περισσότερο συγκροτημένα αλλά όχι οργανωμένα ένα σημαντικό κομμάτι αυτών των πολιτών συγκινήθηκαν αυθόρμητα από την πολιτική και ανέλαβαν να δώσουν το δικό τους μήνυμα ήταν οι εκλογές για την ανάδειξη αρχηγού στη ΝΔ. Δεν πήγαν μόνον παραδοσιακοί φανατικοί ψηφοφόροι της Δεξιάς στις κάλπες αλλά και μια σημαντική μερίδα πολιτών που ένιωσαν την ανάγκη να δημιουργηθεί ένα ισχυρό αντίβαρο στη λαίλαπα της παρέας που κυβερνά τον τόπο. Η αίσθηση ότι διακυβεύεται το κράτος δικαίου και η δημοκρατία δυτικού τύπου όπως τη ζούμε μετά το 1974, έστω και ασυναίσθητα, ήταν το βασικό κίνητρο όσων βρέθηκαν με υπομονή στις ουρές για να συμμετάσχουν σε μια πολιτική διαδικασία.

Αυτή η εξέλιξη από μόνη της είναι σημαντική και ελπιδοφόρα και δείχνει ως έναν βαθμό ότι η κοινωνία δεν έχει παραιτηθεί. Αντιθέτως διεκδικεί ρόλο στις εξελίξεις και αναθέτει μεγάλες ευθύνες στους δύο μονομάχους της συντηρητικής παράταξης να βρουν τρόπο (όποιος και αν εκλεγεί στις 10 Ιανουαρίου), ώστε να αποτελέσει το κόμμα τους την εναλλακτική λύση για τη χώρα που βάλλεται πανταχόθεν. Στο χέρι τους είναι να μην τους απογοητεύσουν.

Κόμματα θεσμικά και συλλογικά

Ο πρώτος γύρος της εκλογής προέδρου της Νέας Δημοκρατίας χαρακτηρίστηκε από τη συμμετοχή περίπου 400.000 μελών και φίλων του κόμματος. Στην αντίστοιχη εσωκομματική διαδικασία του ΠΑΣΟΚ οι ψηφοφόροι μόλις υπερέβησαν τις 50.000, ενώ τα κομματικά μέλη του ΣΥΡΙΖΑ κυμαίνονται περί τις 30.000. Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης διατηρεί ισχυρό σύνδεσμο με τη βάση του, παρά τη φθορά του στα χρόνια της οικονομικής κρίσης.

Αλλωστε το ποσοστό 28% σε αμφότερες τις βουλευτικές εκλογές του 2015 επιβεβαιώνει το ίδιο συμπέρασμα. Εξίσου σταθερές παραμένουν όμως και οι παθογένειές του, όπως εκφράζονται από τα πρόσωπα των υποψηφίων που κατέλαβαν τις πρώτες θέσεις και θα αναμετρηθούν για την ηγεσία τον Ιανουάριο. Αμφότεροι είναι γόνοι της πολιτικής «αριστοκρατίας» του τόπου, ο ένας σε επίπεδο βουλευτικής δυναστείας (πατέρας και θείος βουλευτές στο παρελθόν) και ο άλλος σε υψηλότερο (πατέρας πρωθυπουργός, αδελφή υπουργός κ.λπ.).

Ο ένας από τους δύο βαρύνεται και με προεκλογική παραλαβή ηλεκτρικού εξοπλισμού από τη γνωστή και μη εξαιρετέα Siemens το 2007, ο οποίος εξοφλήθηκε μόνο τον Ιούνιο του 2008, αφού προηγουμένως έγινε εισαγγελική έρευνα και το όλο ζήτημα έλαβε ευρεία δημοσιότητα (στην Ελλάδα, όμως, όλα λησμονούνται). Το οξύμωρο είναι ότι η Νέα Δημοκρατία αυτοπροβάλλεται ως το κατεξοχήν φιλοευρωπαϊκό κόμμα, τη στιγμή κατά την οποία σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα η οικογενειοκρατία δεν έχει διαστάσεις έστω και μακρόθεν συγκρίσιμες προς όσα συμβαίνουν εδώ.

Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται μάλλον στο ότι τα κόμματα εξουσίας στην Ελλάδα λειτουργούσαν όχι μόνο με τη λογική του πολιτικού σχηματισμού, αλλά και με εκείνη του πελατειακού δικτύου παροχής προσωπικών εξυπηρετήσεων. Αυτά τα πελατειακά δίκτυα αποδεικνύονται μεταβιβάσιμα από τη μια γενιά στην άλλη και θεμελιώνουν την κληρονομικότητα της εξουσίας σε εμάς και σε κράτη όπως το Πακιστάν (δυναστεία Μπούτο κ.ά.), η Ινδία (δυναστεία Γκάντι κ.ά.) και οι Φιλιππίνες (δυναστεία Ακίνο κ.ά.).

Το πελατειακό φαινόμενο και η συνακόλουθη απο-πολιτικοποίηση της πολιτικής είχε καθοριστική συμβολή στην ελληνική χρεοκοπία. Αν θέλουμε να την υπερβούμε, πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία και να αποκτήσουμε σε όλο το πολιτικό φάσμα κόμματα που θα λειτουργούν θεσμικά και συλλογικά, με άξονα τις ιδεολογίες τους και όχι προσωποπαγείς πελατειακές πυραμίδες. Ισως ο δρόμος αποδειχθεί μακρύς.

Εκπαιδευτική... πρωτοπορία

Τα λέγαμε, αν θυμάστε, πριν από μερικές μέρες ότι οι αντιμεταρρυθμιστικοί σχεδιασμοί του Φίλη στον χώρο της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης αποτελούν την απόδειξη ότι τα περί ευρύτερων συναινέσεων και «εθνικών διαλόγων» είναι παραμύθια για αφελείς. Ο ένας και μοναδικός νόμος που ψηφίστηκε στα χρόνια της Μεταπολίτευσης από 255 βουλευτές που εκπροσωπούσαν 5.300.000 ψηφοφόρους καταργείται από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ των 153 βουλευτών και των 2.300.000 ψηφοφόρων. Ετσι γουστάρουν, έτσι κάνουν.

Οι «αιώνιοι φοιτητές» επανέρχονται και το «πανεπιστημιακό άσυλο» αποκαθίσταται. Που σε πολύ απλά ελληνικά σημαίνει ότι οι κυβερνώντες την ταλαίπωρη αυτή χώρα κρίνουν ότι χιλιάδες φοιτητές που καλώς ή κακώς είχαν ν’ ασχοληθούν για χρόνια, μέχρι και για δεκαετίες με τις σπουδές και τις σχολές τους κρίνονται ικανοί μέχρι και να έχουν άποψη για το εκπαιδευτικό δυναμικό και τη διοικητική επάρκειά του και ανάλογα να υπερψηφίζουν τον άλφα και να καταψηφίζουν τον βήτα.

Κι αποκαθίσταται και το πανεπιστημιακό άσυλο που μέχρι και στα χρόνια της χούντας ήταν υπερπολύτιμο, αλλά από τη Μεταπολίτευση και μετά εξελίχθηκε σταδιακά σε θεσμό προστασίας κομματικών τραμπούκων, κουκουλοφόρων αντιεξουσιαστών, ακόμη και εγκληματιών του κοινού ποινικού δικαίου που στο όνομα της δήθεν ελεύθερης διακίνησης των ιδεών αποκτούν το δικαίωμα να επιβάλλουν με τη βία τις απόψεις τους, να καταστρέφουν ό,τι βρίσκουν και να διακινούν ελεύθερα από βόμβες μολότοφ μέχρι και ναρκωτικά.

Υποθέτω μάλιστα ότι θα πρέπει να είμαστε στην αρχή των παρεμβάσεων κι ότι θ’ ακολουθήσουν κι άλλες ανάλογου επιπέδου αντιμεταρρυθμιστικές ανοησίες που ίσως και να κριθούν από τον πρωθυπουργό ικανές να του δώσουν το δικαίωμα να διακηρύξει κάποια στιγμή ότι εκτός από την πολιτικοοικονομική επανάσταση της οποίας ηγείται, ήρθε η ώρα να ξεκινήσει και μια εκπαιδευτική. Και γιατί όχι άλλωστε; Εως πότε τα διάφορα γερασμένα και ξεπερασμένα πανεπιστημιακά ιδρύματα τύπου Σορβόνης και Κέμπριτζ θα καταδυναστεύουν την ευρωπαϊκή παιδεία; Μέχρις εδώ ήταν. Αυτά που ήξεραν καιρός είναι να τα ξεχάσουν. Υπάρχει ο ΣΥΡΙΖΑ, υπάρχει ο Τσίπρας, υπάρχει ο Φίλης και ο δρόμος για μια αριστερή προοδευτική Παιδεία του προηγούμενου αιώνα έχει ανοίξει στην Ελλάδα και τους περιμένει.

Στην πολιτική τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.

Στην πολιτική τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά και οι αριθμοί δεν αθροίζονται έτσι εύκολα. Ο Καραμανλής, για παράδειγμα, στηρίζει Μεϊμαράκη και άρα μια απλοϊκή σκέψη είναι πως οι ψηφοφόροι που δεν ακολούθησαν την υπόδειξή του στον πρώτο γύρο δεν θα έχουν λόγο να την ακολουθήσουν στον δεύτερο. Μόνο που η βάση των ψηφοφόρων του Τζιτζικώστα είναι παλιοί καραμανλικοί. Αρα ποιος μπορεί βάσιμα να προβλέψει τι θα κάνουν στη δεύτερη κάλπη;

'Αποψη είναι ότι το ισχυρότερο όπλο του Μητσοτάκη για να καλύψει τη διαφορά και να φτάσει στην αρχηγία είναι οι φερόμενοι ως υποστηρικτές του Μεϊμαράκη. Καλώς ή κακώς η άποψη ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας προτιμούν τον Μεϊμαράκη κάθε άλλο παρά ως ανεύθυνη φημολογία αντιμετωπίζεται. Και τα τηλεφωνήματα Καραμανλή - Τσίπρα, παρ’ όλες τις εξηγήσεις που έχουν δοθεί, δεν αντιμετωπίζονται από τη νεοδημοκρατική βάση ως ασήμαντο γεγονός. Κάτι που ισχύει και για τις φωτογραφήσεις του Στυλιανίδη με τον Λαζόπουλο. Κάποιοι ούτε την ιστορία της παράταξής τους δεν ξέρουν.

Πάμε 35 χρόνια πίσω. Αντιμέτωποι για την ηγεσία της ΝΔ, μετά τη μεταπήδηση του Καραμανλή στην Προεδρία της Δημοκρατίας, ήταν ο Ράλλης και ο Αβέρωφ. Φαβορί ήταν ο δεύτερος. Λέγεται ότι στο «παρά πέντε» ο Καραμανλής έριξε το βάρος του υπέρ του Ράλλη. Αλλά λέγεται και κάτι άλλο. Πως ο Ράλλης αξιοποίησε την τελευταία στιγμή την υποστήριξη του Συγκροτήματος Λαμπράκη προς τον Αβέρωφ, προκάλεσε τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας που θα εξέλεγαν τον νέο αρχηγό με το επιχείρημα «αν θέλετε να βγάλει τον αρχηγό σας ο Λαμπράκης, ψηφίστε Αβέρωφ» και τελικά κέρδισε την πρωθυπουργία.

Στην πολιτική δεν μετράει μόνο το «ποιον θέλουμε». Συχνά, ίσως συχνότερα, μετράει περισσότερο το «ποιον δεν θέλουμε». Ισως στις 10 Ιανουαρίου επαναβεβαιωθεί.

Η φθορά του κυβερνώντος κόμματος είναι μεγάλη.

Η φθορά του κυβερνώντος κόμματος είναι μεγάλη, για πολλούς πρωτοφανής και δηλωτική της κατάρρευσης των ελπίδων που ο κ. Τσίπρας είχε μεταφέρει στην ελληνική κοινωνία πριν από έναν χρόνο. Είναι λάθος ωστόσο να μετριέται η φθορά από τον Σεπτέμβριο και μετά. Ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές του περσινού Ιανουαρίου μέσα σε ένα κύμα προσδοκιών και ελπίδων που διαμορφώθηκαν τεχνηέντως στην ελληνική κοινωνία. Οι πολίτες είχαν απογοητευθεί από τις προηγούμενες κυβερνήσεις και επέλεξαν την αλλαγή ελαφρά τη καρδία, αγκαλιάζοντας την αντιμνημονιακή ρητορική που υποσχόταν λαγούς με πετραχήλια.  Στο πρώτο τρίμηνο μάλιστα των αστόχαστων, δήθεν ηρωικών, λόγων και της Βαρουφάκειας «αντίστασης» έναντι δανειστών και εταίρων επικράτησε κλίμα ευφορίας. Στο τέλος Μαρτίου η δημοτικότητα της πρώτης κυβέρνησης Τσίπρα είχε εκτιναχθεί στα ύψη.

Η υποχώρηση άρχισε αμέσως μετά όταν διαπιστώθηκε ότι οι μάχες ήταν άγονες και η χώρα κινδύνευε πραγματικά με έξωση από την ευρωζώνη.  Με το δημοψήφισμα ετέθη εκ νέου το δίλημμα και οι πολίτες επέλεξαν πάλι με το θυμικό, καθώς δεν μπορούσαν να αρνηθούν την επιλογή του Ιανουαρίου.

Η φθορά και η αμφισβήτηση ωστόσο είχαν ξεκινήσει. Οι εκλογές που ακολούθησαν τον περασμένο Σεπτέμβριο υπήρξαν και πάλι διλημματικές και οι ψηφοφόροι επέλεξαν χωρίς να είναι σε θέση να αξιολογήσουν τις συνέπειες των αποφάσεων και των δεσμεύσεων που ανελήφθησαν στη δραματική σύνοδο κορυφής του καλοκαιριού. Αμέσως μετά τις εκλογές όμως απεκαλύφθησαν οι υπαναχωρήσεις, το νέο Μνημόνιο ήρθε στο φως, η προηγηθείσα αμφισβήτηση ανεδείχθη και η φθορά φανερώθηκε.

Οι πολίτες δεν άκουσαν καθαρό λόγο μετά τις εκλογές. Δεν παρουσιάστηκε με σαφήνεια ο στόχος της επόμενης ημέρας. Ο κόσμος ήθελε επιβεβαίωση της ελπίδας. Ανέμενε την περιγραφή ενός σαφούς σχεδίου εξόδου από την κρίση.

Αντ' αυτού οι κυβερνώντες έσπευσαν να υποσχεθούν νέες διαπραγματεύσεις, παράλληλα προγράμματα υποκατάστατα του Μνημονίου και άλλα ανεδαφικά τα οποία σε ελάχιστο χρόνο κατερρίφθησαν.

Κάπως έτσι φθάσαμε στην τρέχουσα εκτίμηση των δημοσκοπικών εταιρειών περί ισοδυναμίας, ακόμη και σε αυτή την τόσο προβληματική για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης περίοδο.

Το γεγονός ότι η Νέα Δημοκρατία αντέχει, παρότι δεν έχει αρχηγό, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Είναι φανερό ότι ζούμε περίοδο μεγάλης αναμονής και επανατοποθέτησης των πάντων. Γι' αυτό και έχει εξαιρετική σημασία η σημερινή νεοδημοκρατική εκλογική διαδικασία.

Αν το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης εκλέξει αξιοπρεπή αρχηγό, μείνει ενωμένο και αναδείξει ειλικρινές και σαφές σχέδιο εξόδου από την κρίση έχει πολλά να αναμένει.

Και βεβαίως οι πολιτικές εξελίξεις θα επιταχυνθούν.