Δεν υπάρχει εμφανής πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις και ακόμη περισσότερο στη νοοτροπία, τόσο της πολιτικής τάξης όσο και της κοινωνίας γενικότερα.

Με αυτή την έννοια, υπάρχει ο κίνδυνος ότι αυτό το κλίμα πολύ συγκρατημένης αισιοδοξίας που δημιουργείται τον τελευταίο καιρό στη βάση αχνών ενδείξεων σταθεροποίησης της κατάστασης στην Ελλάδα, θα αποδειχθεί απατηλό. Γιατί, ουσιαστικά, δεν υπάρχει εμφανής πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις και ακόμη περισσότερο στη νοοτροπία, τόσο της πολιτικής τάξης όσο και της κοινωνίας γενικότερα. Η δημόσια διοίκηση ανασυγκροτείται με εξαιρετικά αργούς μισθούς, ή και καθόλου, δεν δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθεί η επιχειρηματικότητα, η εκπαίδευση συνεχίζει να παραπαίει σε όλες τις βαθμίδες της, δεν παρατηρείται μετακίνηση σε σκέψεις, ιδέες, απόψεις και πρακτικές από εκείνες που έφεραν τη χώρα στο χείλος της αβύσσου.

Με όλες αυτές τις παθογένειες να παραμένουν αναλλοίωτες, το ερώτημα είναι γιατί η Ελλάδα θα πορευόταν διαφορετικά και θα ανθούσε, αν η Ευρώπη είχε ηγέτες, αν η Γερμανία επέβαλε πολιτική ρευστότητας και όχι λιτότητας, αν η τρόικα δεν πίεζε ανελέητα για μείωση των ελλειμμάτων και για προώθηση μεταρρυθμίσεων, αν, τέλος, αποφάσιζαν τα ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων και το ΔΝΤ να ανοίξουν τους κρουνούς για να πέσει χρήμα με ουρά σε αυτή την ευλογημένη γωνιά του πλανήτη; Μήπως με αυτόν το τρόπο θα άλλαζαν νοοτροπία η ελληνική πολιτική τάξη και η κοινωνία; Θα εξορθολογιζόταν και θα ανέβαζε θεαματικά τις επιδόσεις της η δημόσια διοίκηση; Θα λειτουργούσαν διαφορετικά τα κόμματα; Θα υπήρχε λιγότερη διαφθορά και φοροδιαφυγή; Θα γεννιόταν ένα περιβάλλον πρόσφορο για επενδύσεις; Θα μεταβαλλόταν το οικονομικο-κοινωνικό μοντέλο; Ή το επίπεδο της εκπαίδευσης και των συντελεστών της θα ανέβαινε ραγδαία;

Δυστυχώς, τα θαύματα δεν γίνονται με ακατάσχετο βερμπαλισμό και με την απαίτηση ή την προσδοκία να προσαρμοστούν οι άλλοι στις επιθυμίες μας. Ούτε πρόκειται να αλλάξει κάτι για εμάς αν ξαφνικά βρεθούν ηγέτες του γούστου μας στην Ευρωζώνη ή αν η Γερμανία γίνει ιδιαίτερα γενναιόδωρη και, αντίστοιχα, η τρόικα σταματήσει να ζητάει μεταρρυθμίσεις και μείωση του ελλείμματος. Αν θέλουμε να είμαστε στοιχειωδώς ειλικρινείς με τους εαυτούς μας, δεν θα ανακάμψουμε δίχως προσαρμογή στους καιρούς, παρά τα κούφια λόγια που ακούγονται. Αλλά και έτσι απαιτείται προσπάθεια και χρόνος. Ομως, αν η νοοτροπία παραμένει αναλλοίωτη ουσιαστικά 200 χρόνια, είναι δυνατόν να αλλάξει, και μάλιστα δίχως αφόρητη πίεση; Απίθανο έως αδύνατο.

Η Ελλάδα αναζητεί πια μια «νέα εκκίνηση».

Ύστερα από τρία δύσκολα μνημονιακά χρόνια, έχουν αλλάξει αρκετά πράγματα στην οικονομία, στο κράτος, αλλά και το σπουδαιότερο στην «ελληνική νοοτροπία». Μπορεί να γίναμε «φτωχότεροι» με βίαιο τρόπο και πολλές φορές άδικο, αλλά «εγκαταλείψαμε», έστω και χωρίς τη θέλησή μας, ένα μοντέλο που δεν μπορούσαμε άλλο να υποστηρίζουμε και δεν μπορούσε να «υπηρετηθεί»...

Η Ελλάδα αναζητεί πια μια «νέα εκκίνηση» από μία πολύ «χαμηλότερη βάση» και ένα νέο υπηρετήσιμο θεσμικό και παραγωγικό μοντέλο, που θα την πάει μπροστά. Δεν είναι «τυχαίοι» οι ευρωπαϊκοί έπαινοι και οι αναβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης, χωρίς βέβαια να μας διαφεύγουν και οι πολλαπλές σκοπιμότητες που εξυπηρετούν...Τα δημόσια οικονομικά έχουν μπει σ' έναν έλεγχο. Εχει «κλείσει» το θέμα της εξόδου από το ευρώ. Η ανταγωνιστικότητα βελτιώνεται και το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών αλλάζει ποιοτικά και ποσοτικά. Το επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα φαίνεται να «ξυπνάει» πάλι. Εάν «ξαναζωντανέψουν» οι τράπεζες και «κινηθούν» οι ευρωπαϊκοί πόροι σωστά, μπορούν να δημιουργηθούν σοβαρές προϋποθέσεις για ανάπτυξη. Προφανώς, χρειάζεται χρόνος και συστηματική προσπάθεια. Πρωτίστως ελληνική-εσωτερική, αλλά και θετική στάση των Ευρωπαίων εταίρων-δανειστών μας, μέσα σ' ένα πιο αναπτυξιακό και ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό σχέδιο, που θα μειώνει τις δομικές ανισότητες των μελών της.

Υπ' αυτή την έννοια, οι εξελίξεις εμπεριέχουν μεγάλη εσωτερική ρευστότητα. Πολλά θα κριθούν στην πορεία και από την ίδια τη δυναμική της. Αρα και τα «νέα μέτρα» και οι προβλέψεις για το 2015 - 2016 είναι εξαιρετικά παρακινδυνευμένα. Υπό προϋποθέσεις μπορεί να μη χρειασθούν κιόλας. Αν όμως «στραβώσει η πορεία», η «καταιγίδα» μπορεί να αποδειχθεί μεγάλη...

Αιτήματα όλων των παραπάνω συντεχνιών, οι οποίες τάχα υποστηρίζουν το δημόσιο συμφέρον....

Πολλές είναι οι εκφάνσεις του παραδόξου αυτού στην καθημερινότητά μας. Φοιτητές που αντιδρούν στην «ιδιωτικοποίηση της παιδείας» καταλαμβάνουν για ψύλλου πήδημα σχολεία και πανεπιστήμια, βανδαλίζοντας κατά σύστημα τη δημόσια περιουσία. Καθηγητές κρατούν τους μαθητές ομήρους των κινητοποιήσεών τους, όταν δεν τους σπρώχνουν στο φροντιστήριο. Εργαζόμενοι στις αστικές συγκοινωνίες, πολλοί εκ των οποίων, ως γνωστόν, προέρχονται από συγκεκριμένους νομούς, απεργούν με κάθε ευκαιρία, βρίσκοντας μάλιστα τρόπους να μη χάσουν το μεροκάματο, με αποτέλεσμα να καθιστούν προβληματικούς τους οργανισμούς τους. Γιατροί, ο σύλλογος των οποίων δεν χάνει ευκαιρία να κατακεραυνώσει το Μνημόνιο, υπονομεύουν επί χρόνια τη λειτουργία του ΕΣΥ και του ΙΚΑ, με τα φακελάκια και τις υπερσυνταγογραφήσεις. Από κοντά στις καταγγελίες του Μνημονίου και ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ενώ ακόμη και οι δικαστές βρήκαν τρόπους να παρακάμψουν τη συνταγματική απαγόρευση των απεργιών τους. Παραβλέπουν, βέβαια, το γεγονός ότι ο νομικός κόσμος είναι ο βασικός υπεύθυνος για τις καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης, εξαιτίας των οποίων κανείς δεν επενδύει στην Ελλάδα.

Τα αιτήματα όλων των παραπάνω συντεχνιών, οι οποίες τάχα υποστηρίζουν το δημόσιο συμφέρον, ενώ η αλήθεια είναι ότι είτε από πλάνη είτε από φιλοτομαρισμό, το υπονομεύουν, σιγοντάρει και η Αριστερά. Η παράταξη που κλαυθμυρίζει για την ύφεση δεν χάνει ευκαιρία να καταγγείλει κάθε επένδυση που θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας, να υποστηρίξει κάθε «κινητοποίηση» που οδηγεί σε καταστροφές δημόσιας περιουσίας ή ακόμη και σε φονικές ενέργειες, όπως στη Χαλκιδική, να βάλει πλάτη σε κάθε αίτημα πληρωμής εξωφρενικών προνομίων από την τσέπη του φορολογουμένου.

Μια σκληρή και καταστρεπτική πολιτική η οποία διαλύει τις κοινωνίες τους.

Οι σωστές αποφάσεις, όμως, δεν θα ληφθούν όσο διαιωνίζεται το αίσθημα αδικίας και ανισότητας μεταξύ χωρών και λαών. Στην αρχή της κρίσης είδαμε πλούσιους λαούς –με προεξάρχοντες τους Γερμανούς– να διαμαρτύρονται ότι οι «τεμπέληδες και σπάταλοι Ελληνες» έτρωγαν τις δικές τους αποταμιεύσεις· ακολούθησε η αίσθηση στις χώρες που χρειάζονται στήριξη ότι οι Γερμανοί επιβάλλουν μια σκληρή και καταστρεπτική πολιτική η οποία διαλύει τις κοινωνίες τους. Οι αντιδράσεις αυτές, με τη σειρά τους, προκαλούν αγανάκτηση στις χώρες-πιστωτές και ο κύκλος του θυμού εντείνεται και υπονομεύει συνεχώς την ιδέα της περαιτέρω ένωσης. Αυτό αποδεικνύεται από το κλίμα ευρωσκεπτικισμού που εξαπλώνεται σε όλη την Ε.Ε.

Με τους δείκτες της ανεργίας να ξεπερνούν κάθε προηγούμενο, το σίγουρο είναι ότι το κλίμα δεν θα αναστραφεί σύντομα. Στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο η ανεργία ήταν στο 27%. Πόσες νέες επιχειρήσεις θα πρέπει να ανοίξουν ή υπάρχουσες να αναπτυχθούν, για να απορροφηθούν οι σημερινοί 1,3 εκατ. άνεργοι; Ολες οι πολυεθνικές να άνοιγαν παραρτήματα στην Ελλάδα δεν θα κάλυπταν το κενό που άφησε η κατάρρευση τόσων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Αυτό είναι αποτέλεσμα των στρεβλώσεων της ελληνικής οικονομίας, όπου ο εύκολος δανεισμός και ένας τεράστιος, σπάταλος και αναποτελεσματικός δημόσιος τομέας πλημμύριζαν την αγορά με χρήμα και απέτρεπαν την εξέλιξη, με αποτέλεσμα να ακυρωθεί το ένστικτο επιβίωσης των επιχειρηματιών. Ταυτόχρονα, κοντόφθαλμες ευρωπαϊκές πολιτικές ενθάρρυναν την ισοπέδωση των ιδιαιτεροτήτων κάθε χώρας, για χάρη της παγκόσμιας αγοράς, χωρίς την αναγκαία αναμόρφωση της οικονομίας της.

Απεργία την ώρα της εγχείρησης;

Σίγουρα στην Ελλάδα οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων είναι από τους πιο αδικημένους μισθολογικά. Το ίδιο -και χειρότερο- ισχύει όμως και για τους στρατιωτικούς, τους αστυνομικούς, τους πυροσβέστες, τους γιατρούς και τους εργαζομένους στα νοσοκομεία. Τι πρέπει να κάνουν αυτοί; Απεργία την ώρα της εγχείρησης; Στάση εργασίας εν ώρα αψιμαχίας με την Τουρκία; Να πηγαίνει για φραπέ η ΔΙ.ΑΣ. όταν μπουκάρουν οι κάθε λογής κακοποιοί με τα καλάσνικοφ σε σπίτια και μαγαζιά; Με αυτά τα δεδομένα οι συνδικαλιστές της ΟΛΜΕ κατάφεραν απλώς να εκθέσουν βαρύτατα έναν κλάδο-πυλώνα της οιασδήποτε κοινωνίας και να τραυματίσουν τη σχέση καθηγητή - μαθητή. Εκτός κι αν ποντάρουν στο ότι οι διδασκόμενοι όμηροί τους θα επωφεληθούν από το λεγόμενο «Σύνδρομο της Στοκχόλμης», εκεί δηλαδή όπου το θύμα της ομηρίας τραυματίζεται τόσο ώστε να ταυτίζεται με τον βασανιστή του. Μα αν καταλυθεί ψυχολογικά η όποια σχέση έχει μείνει μεταξύ δασκάλων και παιδιών, χάθηκε για πάντα το παιχνίδι -το μέλλον δηλαδή- όσα αναδρομικά κι αν δοθούν, όποτε δοθούν. Τα οποία φυσικά πρέπει να δοθούν.

Η περίπτωση της ΟΛΜΕ με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα ξεπεραστεί, ανεξάρτητα του τι θα αφήσει πίσω της. Η Ελλάδα και η κυβέρνηση όμως θα πρέπει να είναι ΠΑΝΕΤΟΙΜΕΣ, ειδικά τώρα που μπαίνουμε στην τουριστική περίοδο -από την οποία είναι γεγονός ότι κάτι ουσιαστικό περιμένουμε-, να αντιμετωπίσουν αποφασιστικά, κάθετα και οργανωμένα τους εργατοπατέρες ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΑ ΧΤΥΠΗΣΟΥΝ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. Στα λιμάνια, στα λοιπά μέσα μαζικής μεταφοράς, και όπου βρουν γενικά. Πέρα από τα ιδιόμορφα κλαδικά τους «ήθη και έθιμα», να εκβιάζουν δηλαδή κάθε σεζόν θέτοντας τον κόσμο σε ομηρία, φέτος υπάρχει ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ από τις γνωστές πλευρές να χαλάσουν το κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας που προσπαθεί να στηθεί στην Ελλάδα από την τρικομματική και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Μπορεί αυτό το «κλίμα» να είναι έντεχνο, μπορεί να μην καλοστέκεται στα πόδια του, μπορεί να μας πετάνε ένα κομμάτι ψωμί εν όψει γερμανικών εκλογών και μετά βλέπουμε, όμως -όλοι το βλέπουμε- ξαφνικά μας τα λένε ανάποδα και λίγο ψιλοκαλά άπαντες οι διεθνείς οργανισμοί και οίκοι. Σχεδόν άπαντες για την ακρίβεια. Οτι δηλαδή η Ελλάδα σημειώνει πρόοδο, έχει μια κάποια ελπίδα, ΚΑΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ και τα σχετικά. Ε, λοιπόν αυτή η ΑΜΥΔΡΗ ΕΛΠΙΔΑ ΕΝΟΧΛΕΙ ΑΦΑΝΤΑΣΤΑ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΘΑ ΤΗ ΣΑΜΠΟΤΑΡΕΙ ΟΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ! Η ενόχληση και η αμηχανία της είναι πρόδηλες, καθώς περίμενε ότι η τρικομματική κυβέρνηση θα σηκώσει λευκή σημαία και θα καταθέσει τα όπλα σε μια ανάποδη «Συμφωνία της Βάρκιζας». 

Ο γονιός περνάει τις εξετάσεις ο ίδιος, μέσα από τη ζωή του παιδιού του.

Η σχέση των γονέων με τις εισαγωγικές εξετάσεις είναι μια πτυχή της όλης διαδικασίας διόλου δευτερεύουσα ή αμελητέα. Οι γονείς πρωταγωνιστούν. Συμμετέχουν δραστικά και επιδραστικά. Οι μητέρες παίρνουν άδεια από τη δουλειά τους (σε ποσοστό που αγγίζει το 30% υπολογίζεται) για να συμπαρασταθούν, να στηρίξουν, να μαγειρέψουν, ενίοτε επιστρατεύονται και οι γιαγιάδες, σύμπασα η οικογένεια επί ποδός, στο πλευρό του πάσχοντος υποψηφίου.

Στον πρώτο πληθυντικό της μητέρας («προετοιμαζόμαστε χρόνια») κωδικοποιείται μια διαμορφωμένη συνθήκη: η ταύτιση. Ο γονιός περνάει τις εξετάσεις ο ίδιος, μέσα από τη ζωή του παιδιού του. «Κλέβει» ουσιαστικά, δεν μοιράζεται, κάτι που δεν του ανήκει. Οι ψυχοθεραπευτές γνωρίζουν τι συμβαίνει όταν ένας μαθητής «που τα καταφέρνει σε όλα τέλεια» –για παράδειγμα– καταπιέζει τις δικές του επιθυμίες για να κερδίσει την αγάπη των γονέων. Ποιες, δηλαδή, είναι οι συναισθηματικές συνέπειες στην άρνηση των προσωπικών επιθυμιών του παιδιού, πόσο αυτό το γεγονός το απομακρύνει από τον «αληθινό» εαυτό του.

Ψιλά γράμματα, θα πείτε. Εδώ έχουμε κινητοποιήσεις εκπαιδευτικών, την οικονομική αιμορραγία (στα φροντιστήρια), την ασφυκτική πίεση (των υποψηφίων), τον εφιάλτη της αποτυχίας (στις Πανελλαδικές), το συνεχές σφυροκόπημα των γονέων («τι θα κάνεις άμα δεν περάσεις», «το μέλλον σου...» κ.ο.κ.) και ό,τι άλλο συνθέτει το ψυχόδραμα «φέτος δίνουμε εξετάσεις». Η κρίση ενδεχομένως να έχει προκαλέσει μετατοπίσεις, να εντείνει ή να απομειώνει την αγωνία (αναζήτηση και άλλων προοπτικών). Ομως η «ταύτιση» παραμένει... σταθερή αξία, όπως και η καλλιέργεια, από την πλευρά των γονέων προς τα παιδιά, ενός τρομακτικού ανταγωνισμού, που σε μεγάλο βαθμό ευθύνεται και για τη συσσώρευση λειτουργικά άχρηστων γνώσεων. Για να μην αναφερθούμε στις ψυχολογικές στρεβλώσεις που προκαλεί.

Ευρωπαίοι δεν θα γίνουμε μόνο αν παραμείνουμε στο ευρώ...

Επι τρία χρόνια τώρα, οι πάντες διαπιστώνουν ότι διαθέτουμε εκατοντάδες άχρηστους η ανενεργούς οργανισμούς, αλλά κανένας δεν καταργείται, κανένα υπάλληλος δεν μετακινείται σε υπηρεσίες που αποδεδειγμένα έχουν ελλείψεις προσωπικού,με αποτέλεσμα αντί να περιορίζεται να διογκώνεται η ταλαιπωρία των πολιτών.

Πότε επιτέλους θα συνειδητοποιήσουν και οι υπουργοί και οι διοικητές των διαφόρων οργανισμών, ότι καθήκον τους είναι να υπηρετούν και όχι να βασανίζουν τους πολίτες. Ότι δεν χρειάζονται ούτε μνημόνια, ούτε τρόικες για να αποφασίσουν και να περιορίσουν τη γραφειοκρατία και να κάνουν ότι περνούν από το χέρι τους, για να γίνει πιο φιλικό, πιο αποτελεσματικό, πιο υπεύθυνο το δημόσιο. Δεν γίνεται να απαιτείς μονίμως θυσίες από τους πολίτες και να μην προσπαθείς από την άλλη να κάνεις το ελάχιστο δυνατό,για να κάνεις τουλάχιστον πιο εύκολη τη ζωή τους, τουλάχιστον σε ότι έχει σχέση με τις συναλλαγές με το δημόσιο.Αν δεν μπορούν να λύσουν τα μεγάλα προβλήματα της χώρας, ας αποφασίσουν τουλάχιστον να βελτιώσουν τα μικρά καθημερινά προβλήματα,να βάλουν μια τάξη στο δημόσιο μπάχαλο...

Ευρωπαίοι δεν θα γίνουμε μόνο αν παραμείνουμε στο ευρώ, αλλά αν καταφέρουμε να φτιάξουμε επιτέλους ένα ευνομούμενο κράτος, όπου δεν θα ντρέπεται ή δεν θα φοβάται ο πολίτης ακόμα και να το πλησιάσει...