Η Δημοκρατία δεν κερδίζεται με μια μάχη.

Τα συνήθη, τυπικά, τετριμμένα και κουραστικά πια μηνύματα για την επέτειο της αποκατάστασης της Δημοκρατίας άρχισαν από χθες να εκδίδονται από κόμματα και πολιτικούς. Μια επέτειος που θα έπρεπε να έχει σταματήσει να γιορτάζεται εδώ και καιρό. Οχι γιατί οι χιλιάδες πολίτες που αντιστάθηκαν στη χούντα, που βασανίστηκαν, φυλακίστηκαν και διώχθηκαν δεν αξίζουν κάθε τιμή και σεβασμό. Αλλά ας μην ξεχνάμε ότι δεν γιορτάζουμε την ανατροπή της χούντας. Η χούντα δεν ανατράπηκε. Κατέρρευσε υπό το βάρος της κυπριακής τραγωδίας.

Θα μπορούσαμε πραγματικά σήμερα να γιορτάζουμε μια μεγάλη επέτειο. Εκείνη της επανίδρυσης της Ελληνικής Δημοκρατίας και όχι απλά της αποκατάστασης του Δημοκρατικού Πολιτεύματος. Το κύμα συμπάθειας και στήριξης της Ελλάδας που γιγαντώθηκε σε όλη την Ευρώπη μετά την πτώση της χούντας δεν μπορέσαμε να το εκμεταλλευτούμε και να το αξιοποιήσουμε. Επιλέξαμε να το σπαταλήσουμε για να περάσουμε χωρίς εισιτήριο στην τότε ΕΟΚ.

Τα αποθέματα συμπάθειας για την Ελλάδα επέτρεψαν να πορευτούμε σπαταλώντας ανυπολόγιστα κοινοτικά κονδύλια για δύο δεκαετίες μέχρι να φτάσουμε στον επόμενο σταθμό, όταν η Ευρώπη, υποκύπτοντας και πάλι στα φιλελληνικά αισθήματά της, άνοιγε με τον γνωστό τρόπο την πόρτα της Ευρωζώνης. Ηταν οι δύο μεγάλες στιγμές της μεταπολεμικής ιστορίας μας. Οι δύο μεγάλες ευκαιρίες που δόθηκαν στην Ελλάδα να γίνει σύγχρονη χώρα. Πήγαν χαμένες όμως. Προτιμήσαμε το πελατειακό κράτος, την παρασιτική οικονομία, τη διαφθορά, την εκμαυλισμένη κοινωνία.Τα καλομαθημένα παιδιά της μεταπολίτευσης φορτώθηκαν πάνω στους πραγματικούς αγωνιστές και έκτισαν ένα έκτρωμα.

Τα θεμέλια τα έβαλαν πολύ βαθιά. Και το προστάτευαν με κάθε τρόπο. Κατόρθωσαν να το κρατήσουν ζωντανό μέχρι τώρα. Μέχρι που ήρθε η ώρα της αλήθειας. Τότε που τα αποθέματα συμπάθειας των Ευρωπαίων εξαντλήθηκαν. Για πόσα χρόνια εξάλλου να συγκινούνται για την Τουρκοκρατία, τον Εμφύλιο, τη χούντα; Εμείς δείχναμε να μην καταλαβαίνουμε τίποτα. Μας αρκούσε να γιορτάζουμε κάθε χρόνο με πολυτελείς δεξιώσεις στους κήπους του Προεδρικού Μεγάρου την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.

Δεν καταλάβαμε ποτέ ότι δεν αρκούσε μόνο αυτό. Η Δημοκρατία δεν κερδίζεται με μια μάχη. Είναι καθημερινός πόλεμος... Γι' αυτό πρέπει να τελειώνουμε με τις επετείους αυτές. Οπως ήρθαν τα πράγματα, μάλλον θα έπρεπε να τις κρύβουμε. Στην πραγματικότητα θα πρέπει να τη θάψουμε πολύ καλά τη Μεταπολίτευση. Εχει βρωμίσει πολύ πια...

Αυτή είναι η μία πλευρά του νομίσματος.

Οταν οι διαφωνούντες με την επίσημη κυβερνητική πολιτική δεν μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού, αλλά ανέρχονται σε δεκάδες και είναι προφανής έτσι η αδυναμία επανάκτησης της δεδηλωμένης, ελάχιστη σημασία έχει η όποια διακύμανση μεταξύ δύο ψηφοφοριών του συνολικού αριθμού τους κατά λίγες μονάδες, περισσότερες ή λιγότερες. Εκείνο που τελικά μετράει είναι ότι η διάσπαση έχει ουσιαστικά συντελεστεί και το μόνο που απομένει είναι η επισημοποίησή της.

Αλλωστε, ότι αυτή είναι η σωστή αξιολόγηση της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί στις τάξεις του ΣΥΡΙΖΑ αποδεικνύεται από τις δηλώσεις και αντιδηλώσεις των κορυφαίων και θεσμικά αρμόδιων παραγόντων του μείζονος κόμματος της κυβερνητικής συμμαχίας. Ούτε λίγο, ούτε πολύ, θεωρούν δρομολογημένη και αμετάκλητη τη διαμετρικά αντίθετη πορεία που πλέον ακολουθούν οι ευρωπαϊστές και οι υποστηρικτές της ρήξης.

Γι' αυτό και η αγωνία για το αύριο του τόπου δεν περιορίζεται μόνο στο αν και κατά πόσο θα εξασφαλιστεί η νέα μνημονιακή συμφωνία. Αυτή είναι η μία πλευρά του νομίσματος. Γιατί υπάρχει πλέον και η άλλη. Εκείνη που αφορά την εφαρμογή του προγράμματος. Και η οποία είναι και η σοβαρότερη. Διότι, ας μη γελιόμαστε, τα μέτρα και τα προγράμματα δεν αποδίδουν με την υπερψήφιση και την έγκρισή τους, αλλά με τη συνεπή και έγκαιρη εφαρμογή τους.

Εκείνο που χρειάζεται και αξιώνει αυτήν την ώρα ο τόπος είναι η διασφάλιση των προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν την εφαρμογή του προγράμματος. Με σημαντικότερη όλων την κυβερνητική ομαλότητα. Αυτήν οφείλει να διασφαλίσει ο πρωθυπουργός. Και καλώς ή κακώς δεν είναι οι εκλογές εκείνες που θα καταστήσουν δυνατή αυτήν την προοπτική. Σε αυτά τα πέντε χρόνια της κρίσης δεν μας έλειψαν οι εκλογικές αναμετρήσεις. Στη συνεργασία των πολιτικών δυνάμεων και στην κοινή προσπάθεια είναι που αποτύχαμε.

Καλό θα είναι να μην επαναληφθούν τέτοιες γελοιότητες.

Η αλήθεια να λέγεται, δεν είναι λίγα αυτά που έχει κάνει η «πρώτη αριστερή κυβέρνηση» στους έξι μήνες τής μέχρι τώρα θητείας της. Δυστυχώς, όμως, από ατυχείς μέχρι αποτυχημένες και καταστροφικές έχουν αποδειχθεί οι επιδόσεις της. Γι' αυτό και μόνο υπερβολική δεν είναι η εκτίμηση πως ποτέ άλλοτε, στα μεταπολεμικά χρονικά τουλάχιστον, ελληνική κυβέρνηση δεν προκάλεσε τόσα και τέτοια δεινά σε τόσο σύντομο διάστημα.

Eχουμε και λέμε: ακύρωση θυσιών πέντε χρόνων, διασυρμός της χώρας, απώλεια της όποιας αξιοπιστίας της, παράταση της επικυριαρχίας των δανειστών, υπαγωγή σ' ένα νέο και σκληρότερο από τα προηγούμενα μνημόνιο και δυστυχώς και γελοιοποίηση. Σε μεγάλη δόση αυτή η τελευταία. Aνετα κατακτά τον τίτλο του «πολιτικού παλιάτσου της χρονιάς» ο απερίγραπτος Βαρουφάκης.

Αλλά κάπου θα πρέπει να βάλουν επιτέλους μια τελεία οι κυβερνώντες. Να κάνουν την αυτοκριτική τους, να παραδεχτούν ότι πολύ έχουν εκτεθεί και μας έχουν εκθέσει και να κοιτάξουν μπας και καταφέρουν να συμμαζέψουν κάπως τα πράγματα. Ευκαιρίες πάντα υπάρχουν. Παράδειγμα η τρόικα, που ξαναρχίζει τις επισκέψεις και τους ελέγχους.

Γέλασαν οι ξένοι μαζί μας όταν μετονομάσαμε την τρόικα σε θεσμούς και το μνημόνιο σε πρόγραμμα. Αλλά τώρα που το μνημόνιο ξανάγινε μνημόνιο και η τρόικα ξανάγινε τρόικα, ας κόψουμε και τα άλλα συναφή καραγκιοζιλίκια. Oπως για παράδειγμα να μην πηγαίνουν, λέει, οι τροϊκανοί στα υπουργεία αλλά να τους στέλνουμε τα υπουργεία, συγνώμη τα στοιχεία, ήθελα να πω, στο ξενοδοχείο τους.

Καλό θα είναι να μην επαναληφθούν τέτοιες γελοιότητες. Για δουλειά έρχονται οι άνθρωποι, τα υπουργεία πρέπει να επισκέπτονται για να κάνουν τη δουλειά που έχουν αναλάβει και εμμέσως εμείς τους καλέσαμε γιατί εμείς ζητήσαμε βοήθεια. Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να φερθούμε στοιχειωδώς αξιοπρεπώς, μια και απαραίτητο στοιχείο της αξιοπρεπούς συμπεριφοράς είναι η σοβαρότητα.

Κι όσο για τα περί «χαμηλόβαθμων υπαλλήλων», για τους οποίους μιλούσαν με απερίγραπτο θράσος διάφοροι μυαλοφυγόδικοι του ΣΥΡΙΖΑ, καλό θα είναι να θυμόμαστε όλοι μας πως για να γίνει κάποιος μεγαλοστέλεχος στο ΔΝΤ, στην Κομισιόν και στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα χρειάζεται και δύο ή τρία πτυχία ενώ τα κριτήρια με τα οποία υπουργοποιείται στην Ελλάδα ακόμη και ο τελευταίος άσχετος ήταν και παραμένουν ανεξιχνίαστο μυστήριο.

Ποιος θα κρατήσει το κόμμα και ποιος θα αλλάξει στέγη ή ταμπέλα.

Η κατάρρευση της κυβερνητικής πλειοψηφίας στη Βουλή δεν αφήνει πολλά περιθώρια για άλλες ψευδαισθήσεις στον θίασο του ΣΥΡΙΖΑ, που παριστάνει πως δεν έγινε και τίποτε τις δύο τελευταίες εβδομάδες. Το γεγονός ότι η αντιπολίτευση δεν θέτει ευθέως και ανοικτά θέμα δεδηλωμένης δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει, αλλά ότι δεν έχει κανένα συμφέρον να απαλλάξει τώρα τον κ. Αλέξη Τσίπρα και την κυβέρνησή του από τις ευθύνες τους. Θα προχωρήσουν όπως έχουν συνομολογήσει με τους εταίρους στις διαπραγματεύσεις και αν με το καλό καταλήξουν σε συμφωνία περί τα τέλη Αυγούστου, θα τη φέρουν προς έγκριση στη Βουλή και κάπου εκεί αρχίζουν τα πραγματικά προβλήματα της κυβέρνησης για την υλοποίησή της. Τότε θα γίνει σαφές αν θα πάμε σε εκλογές ή αν θα σχηματιστεί νέο κυβερνητικό σχήμα από την παρούσα Βουλή για κάποιους μήνες.

Το καλαμπούρι με τις διπλές πλειοψηφίες στην εθνική αντιπροσωπεία είναι προφανές ότι δεν αντέχει σε κριτική και εντός των ημερών θα ξεκαθαριστεί το τοπίο. Αυτό θα προκύψει από την τροπή που θα πάρουν οι εσωκομματικές εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς τα δύο στρατόπεδα δεν μπορούν να συνυπάρξουν επί μακρόν στην ίδια πολιτική στέγη. Αν ο κ. Τσίπρας εννοεί τη στροφή που ξεκίνησε, οφείλει να την ολοκληρώσει και να ακολουθήσει τη νέα πορεία χωρίς εκείνους που τον καταψήφισαν. Αν επιχειρήσει να κρατά μια ψευδή εικόνα ενότητας στο κόμμα του, τότε κάτι άλλο υπάρχει που χρήζει ερμηνείας τώρα. Δεν νοείται συνύπαρξη με τους εραστές της δραχμής παρά μόνο στην περίπτωση που υπάρχει ακόμη στο μυαλό του πρωθυπουργού ανοικτό το ενδεχόμενο μιας νέας διολίσθησης στην επικίνδυνη αυτή ζώνη της καταστροφής. Ο χρόνος μέχρι το νέο μνημόνιο επαρκεί για την εκκαθάριση των εσωτερικών λογαριασμών στον ΣΥΡΙΖΑ και τότε μένει να αποδειχθεί ποιος θα κρατήσει το κόμμα και ποιος θα αλλάξει στέγη ή ταμπέλα.

Η διάσπαση είναι νομοτέλεια για ένα κόμμα που μένει τυπικά ενιαίο, διότι απλώς δεν έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες που θα οδηγήσουν στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώθηκε από τις ψηφοφορίες στη Βουλή. Μια συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ θα αποδείξει τους νέους συσχετισμούς που έχουν διαμορφωθεί και τις νέες πλειοψηφίες στο κόμμα που επηρεάζουν ευθέως την αντοχή της κυβέρνησης.

Τους βαρέθηκα

Οταν μετά το τραγελαφικό δημοψήφισμα ο πρωθυπουργός πάσχισε να σώσει την παρτίδα αποτρέποντας τη χρεοκοπία, κλείνοντας κατ' αρχάς τη συμφωνία και αποδεχόμενος την εσωκομματική ρήξη, έμεινα με την εντύπωση ότι επιτέλους κάτι είχε αρχίσει, έστω και καθυστερημένα, να καταλαβαίνει. Διαψεύστηκα, όμως. Γιατί ήρθε, βλέπετε, ο ανασχηματισμός, άρχισαν και οι φήμες για εκλογές το φθινόπωρο και δικαιώθηκαν όσοι πιστεύουν ότι η περίπτωσή του είναι ανίατη.

Ξέρω, βέβαια, ότι δεν φταίει μόνο αυτός. Φταίνε, ενδεχομένως περισσότερο, και όσοι του πιπιλίζουν το μυαλό ότι είναι «κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού» και ότι προσφεύγοντας στις εκλογές τούς καθαρίζει όλους (εσωκομματικούς και μη), εξασφαλίζει αυτοδυναμία και ζει αυτός καλά κι εμείς καλύτερα. Και φαίνεται ότι τους πιστεύει. Αν και θα 'πρεπε να είχε καταλάβει πια ότι οι μοναδικοί κυρίαρχοι του πολιτικού παιχνιδιού είναι οι εταίροι και δανειστές.

Εχω βαρεθεί τα τελευταία χρόνια να ακούω τον κάθε ανευθυνοϋπεύθυνο να πολιτεύεται με κούφιες μεγαλοστομίες και να γράφει τον τόπο και το μέλλον του στα παλιά του τα παπούτσια. Κουράστηκα να βλέπω να υποδύονται τους σωτήρες άνθρωποι που είναι αποδειγμένα ανίκανοι να διαλέξουν μερικούς συνεργάτες της προκοπής και αναθέτουν τη διαχείριση κρίσιμων τομέων της κοινωνικής και της οικονομικής ζωής σε ανίκανους ή ψώνια. Με αηδιάζει αυτή η βλακώδης απόρριψη του πρόδηλου από ανθρώπους που πλασάρουν ανενδοίαστα ως συνταγές σωτηρίας τα αδιέξοδά τους.

Είμαστε, ακόμη, με το ενάμισι πόδι στη χρεοκοπία και η μοναδική ελπίδα σωτηρίας είναι να κάνουμε ό,τι έκαναν και όσοι άλλοι βρέθηκαν στη θέση μας, αλλά κατάφεραν να γλιτώσουν. Μόνοιασαν, δούλεψαν μαζί και τα έβγαλαν πέρα. Απλά και λογικά πράγματα. Αλλά άγνωστα σε εμάς. Που ακόμη και τώρα δεν θέλουμε να παραδεχτούμε ότι είναι μονόδρομος να καθίσουμε σε ένα τραπέζι όλοι οι φιλοευρωπαίοι, να φτιάξουμε μια κυβέρνηση με πανίσχυρη πλειοψηφία και να αποδείξουμε στους εταίρους μας ότι θα το εφαρμόσουμε το πρόγραμμα, θα ξεπεράσουμε την κρίση και μετά θα δούμε ποιον θα εμπιστευτούμε για τη συνέχεια.

Αλλωστε, τώρα άλλοι αποφασίζουν τι πρέπει να κάνουμε. Απλώς σε εμάς εναπόκειται να το κάνουμε σωστά.

Ο χρόνος θα δείξει .

Διαψεύστηκαν όσοι ήλπιζαν ότι ο προγραµµατισµένος ανασχηµατισµός της κυβέρνησης θα αποτελούσε την απάντηση ή έστω την αντίδραση του πρωθυπουργού στη νέα πολιτικοοικονοµική πραγµατικότητα που διαµόρφωσαν οι πρόσφατες εξελίξεις. Ούτε δοµικός, ούτε σαρωτικός, ούτε -πολύ περισσότερο- υποδηλωτικός µιας διαφορετικής πολιτικής λογικής αποδείχτηκε.

Το µόνο που ουσιαστικά συντελέστηκε χθες ήταν η αντικατάσταση των προερχόµενων από την Αριστερή Πλατφόρµα µελών της κυβέρνησης και η επισηµοποίηση και µε τον τρόπο αυτόν της ρήξης, η οποία έχει διαµορφώσει την ιδιότυπη κοινοβουλευτική πραγµατικότητα να καταψηφίζονται από δεκάδες βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και να υπερψηφίζονται από βουλευτές της φιλοευρωπαϊκής αντιπολίτευσης τα προβλεπόµενα από τη συµφωνία µε τους εταίρους και δανειστές µας µέτρα.

Εύλογο είναι κατά συνέπεια το συµπέρασµα ότι η προοπτική σχηµατισµού κυβέρνησης µακράς διαρκείας µε τη στήριξη ή έστω την ανοχή των κοµµάτων της αντιπολίτευσης ή δεν υπήρξε ποτέ ή τελικά εγκαταλείφθηκε και επικράτησε το σενάριο που θέλει την προσφυγή στις κάλπες µέσα στους προσεχείς µήνες.

Το ένα από τα δύο θα συνέβαινε από τη στιγµή που οι διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ έχουν ακυρώσει ουσιαστικά τη δεδηλωµένη. 'Η ο πρωθυπουργός θα προχωρούσε σε κυβέρνηση συνεργασίας µε τη φιλοευρωπαϊκή αντιπολίτευση ή θα επέλεγε την προσφυγή στις κάλπες µετά την ολοκλήρωση και ψήφιση της συµφωνίας µε τους εταίρους.

Προτίµησε το δεύτερο. Προφανώς κρίνει ότι το εκλογικό σώµα θα του επιτρέψει όχι µόνο να καλύψει τις όποιες απώλειες θα έχει από την εσωκοµµατική ρήξη, αλλά και να του εξασφαλίσει την αναγκαία πλειοψηφία για να κυβερνήσει αδιατάρακτα. Ο χρόνος θα δείξει αν οι προσδοκίες του είναι βάσιµες. Το µόνο βέβαιο είναι ότι η µοναδική ευκαιρία τα τελευταία χρόνια για µια κοινή φιλοευρωπαϊκή διακυβέρνηση χάθηκε.

Πουλάνε τρέλα

Ομολογώ ότι όλα αυτά τα χρόνια δεν έτρεφα την παραμικρή εκτίμηση για τον ΣΥΡΙΖΑ, όχι απλώς και μόνο επειδή διαφωνούσα με την πολιτική του και τις διακηρύξεις του, αλλά κυρίως επειδή θεωρούσα ότι η ηγεσία του και τα βασικά στελέχη του απέφευγαν κουτοπόνηρα και από ιδιοτέλεια να τοποθετηθούν υπεύθυνα απέναντι σε καθοριστικής σημασίας προβλήματα. Δυστυχώς εκείνο που πλέον διαπιστώνω είναι πως τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα. Οι άνθρωποι είναι ανεκδιήγητοι, μέχρι και εγκληματικά εμμονικοί και επιπόλαιοι. Ούτε καν στοιχειώδη σοβαρότητα και αίσθημα ευθύνης δεν διαθέτουν.

Διάβασα το σχέδιο Λαφαζάνη, με την εισβολή στην Τράπεζα της Ελλάδος και τα άλλα «επαναστατικά» και δεν ήξερα αν έπρεπε να σκάσω στα γέλια ή να εκραγώ. Η γελοιότητα του επιθεωρησιακού «επαναστάτη» συναγωνιζόταν την αθλιότητα του αδίστακτου ολοκληρωτικού. Και φυσικά ήταν μάταιη η αναζήτηση έστω και ίχνους πολιτικής ευθύνης και δημοκρατικής νομιμότητας. Αλλά ποιος τα έχασε αυτά για να τα βρει ο Λαφαζάνης και ο κάθε Λαφαζάνης.

Και μετά ήρθαν και οι δηλώσεις. Οι διαβεβαιώσεις ότι «εμείς στηρίζουμε την κυβέρνηση, αλλά δεν ψηφίζουμε τα μνημονιακά μέτρα». Η ολοκλήρωση της φαρσοκωμωδίας, το κορυφαίο νούμερο του λαφαζάνειου θιάσου, η επαναβεβαίωση ότι οι κολλημένοι στις σταλινικές ονειρώξεις τους δεν έχουν την παραμικρή επαφή με την πραγματικότητα και τις πιεστικές ανάγκες του τόπου.

Εχουν χάσει ακόμη και την αίσθηση του γελοίου. Ενα διασπασμένο κόμμα ως προς το κορυφαίο και μοναδικό θέμα, που ως κυβερνητικός εταίρος θα έχει να διαχειριστεί, θα υποδύεται την ενιαία κοινοβουλευτική ομάδα και θα εκλιπαρεί τις ψήφους της αντιπολίτευσης για να περνάει τα σχετικά νομοσχέδια. Τι άλλο θα μπορούσε να αποτελέσει την πλήρη γελοιοποίηση των κοινοβουλευτικών διαδικασιών αν όχι τέτοιους είδους μασκαραλίκια;

Και όλα αυτά την επόμενη μέρα μιας πρωθυπουργικής συνέντευξης στη διάρκεια της οποίας ο Α. Τσίπρας φρόντισε να μας πληροφορήσει ότι μόλις πριν από μερικούς μήνες ζήτησε και ενημερώθηκε για τις συνέπειες ενός Grexit και της μετάβασης στη δραχμή. Και, όμως, την προοπτική αυτή την καλλιεργούσε επί χρόνια το κόμμα του, τη διακήρυττε ανοιχτά η ισχυρότερη οργανωμένη κομματική ομάδα, οι πάντες στην Ελλάδα συζητούσαν τις πιθανές συνέπειές της, αλλά εκείνος δεν είχε καν την περιέργεια να ενημερωθεί σχετικά. Τέτοιο αίσθημα ευθύνης.