Αυτός ο λαϊκισμός έχει οξυνθεί τις τελευταίες εβδομάδες.

 Αυτός ο λαϊκισμός έχει οξυνθεί τις τελευταίες εβδομάδες με υποσχέσεις που δεν έχουν αντίκρισμα, τότε τι μπορεί να πει κανείς για τον άλλο, τον πολύ πιο επικίνδυνο λαϊκισμό της θεωρίας ότι η Ελλάδα ετοιμάζεται να διώξει ξαφνικά και πρόωρα το ΔΝΤ;

Οι συνέπειες αυτού του νεόκοπου πυροτεχνήματος έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται και θα πυκνώνουν συνεχώς, προκαλώντας μεγάλους κινδύνους για τη χώρα, η οποία κινδυνεύει να βρεθεί τώρα στην εξής μοναδική κατάσταση: και να βρίσκεται σε διεθνή οικονομικό έλεγχο (γιατί φυσικά αυτός δεν θα φύγει ακόμα κι αν φύγει το ένα σκέλος του), αλλά και να έχει όλους τους κινδύνους της αδυναμίας να δανειστεί από τις αγορές.

Δηλαδή, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να θέσει άμεσα, η ίδια, με δική της πρωτοβουλία σε κίνδυνο όλα αυτά που υποστηρίζει ότι εκείνη ως τώρα πέτυχε. Και, σε Ευρώπη και Αμερική, ήδη χτυπούν καμπάνες…

Δυστυχώς, δεν υπάρχει προηγούμενο λαϊκισμού τέτοιου επιπέδου και διακινδύνευσης. Και δεν είναι μόνον αυτό. Είναι και το κρισιμότατο ζήτημα του χρέους: πόσο πραγματικά βοηθά τη χώρα να βγει αυτή τη στιγμή από την εξίσωση ο μόνος εκ των δανειστών που έχει σαφώς διακηρυγμένη θέση για την ανάγκη μείωσης του ελληνικού χρέους, κάτι που η ευρωπαϊκή πλευρά, δηλαδή το Βερολίνο, δέχεται, όπως διαρκώς λέει, ούτε να ακούσει;

Η προοπτική των εκλογών έχει καταφανώς τρομοκρατήσει την κυβέρνηση και αποσυντονίσει πλήρως τη δράση της με τα διαλυτικά φαινόμενα να είναι συνεχή σε όλα τα επίπεδα: από τα πιο πάνω κρισιμότατα ζητήματα «υψηλής» πολιτικής, μέχρι την αδιανόητη ιδέα της φορολόγησης των… εταιρικών τηλεφώνων η οποία έχει φέρει τσουνάμι αντιδράσεων καθώς, αν μη τι άλλο, θυμίζει καλή, παλιά, κουμουνιστική δικτατορία…

Οσο κι αν αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι εκλογές φέρνουν αυτόν τον πανικό με αυτά τα αποτελέσματα, δεν μπορεί πάντως να μην αναρωτηθεί δύο πράγματα: πρώτον, που θα μπει επιτέλους ένα φρένο σε αυτό τον λαϊκισμό του να κάνεις, ενόψει κάλπης, τα ακριβώς αντίθετα από εκείνα που λες ότι πιστεύεις και, δεύτερον, τι θα γινόταν στην Ελλάδα αν αυτό ακριβώς το υποσχόταν σήμερα λ.χ. ο Τσίπρας, ή όποιος άλλος από την αντιπολίτευση; Αν δηλαδή έλεγε ότι άμα πάρει την εξουσία θα διώξει πρόωρα το ΔΝΤ από τη χώρα.

Αλήθεια, τότε τι θα λέγανε όλοι όσοι σήμερα κουνούν το δάχτυλο κατά του λαϊκισμού, αλλά, στην πράξη, είναι οι μεγαλύτεροι δάσκαλοί του, επιστρέφοντας εκ νέου –και με ακόμα πιο επικίνδυνο τρόπο - στη λογική της διαβόητης «επαναδιαπραγμάτευσης» με την οποία εξελέγησαν αλλά την οποία ουδέποτε έκαναν πράξη; Ας το σκεφτούν αυτό το ερώτημα στο Μέγαρο Μαξίμου και όπου αλλού χρειάζεται. Θα το βρουν μπροστά τους…

Τις επόμενες τρεις μέρες στη Βουλή θα λεχθούν πολλά.

Αυτό που έχει όμως ιδιαίτερη σημασία είναι να εξηγήσει η κυβερνητική πλειοψηφία και ο πρωθυπουργός Α. Σαμαράς ποιο είναι το σχέδιό του για τη μετά το μνημόνιο εποχή αλλά και πώς θα φτάσουμε σε αυτή χωρίς κλυδωνισμούς. Οι προσεκτικές είναι αλήθεια υποσχέσεις της κυβέρνησης για σταδιακή μείωση της φορολογικής καταιγίδας δεν αρκούν αν δεν συνοδεύονται και από πολιτικές για την οικονομική ανάταξη της χώρας, που ενώ σημειώνει άλματα προόδου στα δημοσιονομικά, στην πραγματική οικονομία η κατάσταση παραμένει τραγική.

Εδώ είναι που και οι δύο κυβερνητικοί εταίροι έχουν χρέος να περιγράψουν και να υλοποιήσουν πολιτικές που θα κάνουν τη διαφορά από την εποχή της σκληρής λιτότητας στη νέα φάση της σταθεροποίησης και ανάκαμψης. Ο κ. Ευ. Βενιζέλος έχει κάνει πολλές αναφορές σε αυτή την προοπτική, αλλά απαιτείται περαιτέρω εξειδίκευση και μέτρα όχι γενικές εξαγγελίες.

Από την άλλη πλευρά ο ΣΥΡΙΖΑ και ο κ. Αλ. Τσίπρας, που επιχειρεί μια λογική στροφή προς τον ρεαλισμό πέρα από τους συνηθισμένους αφορισμούς για τα έργα και τις ημέρες της κυβέρνησης, οφείλει να εξηγήσει χωρίς υπεκφυγές το σχέδιό του. Με τη λογική τού «πάμε και βλέπουμε» απλώς επιτείνεται η σύγχυση και καλλιεργούνται ψευδαισθήσεις που μόνο ζημιά προκαλούν στην πολιτική και στους πολιτικούς. Ακόμη και για τον λαϊκιστικό ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να μην υπάρχουν απαντήσεις σε καυτά θέματα όπως για παράδειγμα στο χρέος όπου κάθε στέλεχος του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει και μια δική του θεωρία. Η ηγεσία, που μοιάζει να αντιλαμβάνεται τα δεδομένα και τις ελάχιστες δυνατότητες ελιγμών που έχει, οφείλει να εκπαιδεύσει και τους δικούς της ώστε να εγκαταλειφθεί ο στρουθοκαμηλισμός. Σε κάθε περίπτωση τις επόμενες τρεις μέρες στη Βουλή θα λεχθούν πολλά αρκεί να λεχθούν και τα σωστά χωρίς ασκήσεις κομματικού πατριωτισμού.

Ποιος θα κερδίσει τις εντυπώσεις.

Σήμερα η πολιτική μόνο «παίζεται», και παίζεται ως παιχνίδι εικονικό, με αχρηστευμένη τη σκέψη, την κρίση, με όρους ψυχολογικής αποκλειστικά συμμετοχής – ποιος θα κερδίσει τις εντυπώσεις. Ταυτίζεται η πολιτική με την απώλεια επαφής με την πραγματικότητα, απώλεια αίσθησης της πραγματικότητας. Από τα κορυφαία δείγματα αυτής της απώλειας είναι το γεγονός ότι στις δημοσκοπήσεις και στην πάγια ερώτηση «ποιον κρίνετε καταλληλότερο για πρωθυπουργό», πλειοψηφεί πάντοτε όποιος τυχαίνει να βρίσκεται εκείνη την περίοδο στον πρωθυπουργικό θώκο, έστω και με νοημοσύνη ανεπαρκή ή παταγωδώς ανίκανος.

Είναι παιχνίδι σήμερα η πολιτική, παίζεται ακριβώς με τους όρους του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Οι πραγματικοί παίκτες είναι αθέατοι: λειτουργούν ως «παράγοντες» (παράγουν το θέαμα), αγοράζουν (απευθείας ή με μεταγραφή) τους εικονικούς παίκτες, «στήνουν αγώνες», συντηρούν «παράγκες». Και το αφιονισμενο πλήθος χορταίνει θέαμα. Οι δημοσιογράφοι μετέχουν (με το αζημίωτο) στο εικονικό παιχνίδι και οι ντοπαρισμένοι «φίλαθλοι», αφελέστατοι πάντοτε (όπως και οι «αγνοί ιδεολόγοι» ή οι πατριώτες) παθιάζονται και αντιμαχούν για την «ομαδάρα»τους (ή για το κόμμα «τους») που είναι γι’ αυτούς «θρησκεία» (πρβλ. τις υστερικές κραυγές κορυφαίου εξωπραγματισμού: «Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ, ενωμένο, δυνατό» – με 3,6% στις δημοσκοπήσεις – «Γιώργο γερά, να πέσει η Δεξιά», προς τον θλιβερό ύπατο της ανικανότητας).

Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε για την πολιτική έχει τόση σχέση με την πραγματικότητα όση σχέση έχει και η γλώσσα των «ποδοσφαιρόφιλων» με την αγάπη για την άθληση. Το φοβερό και δεινότατο είναι ότι το παραισθησιογόνο πάθος για το ποδόσφαιρο απλώς καθηλώνει κάποιες μάζες ανθρώπων σε έναν εκούσια επιλεγμένο κρετινισμό, με την ανάλογη γλωσσική υπανάπτυξη. Ενώ η αποκοπή της πολιτικής από την πραγματικότητα της ζωής μας εγκαταλείπει τα ουσιώδη του βίου μας, το ψωμί μας από το μέλλον των παιδιών μας, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ποιότητα της ζωής μας, στα χέρια ανίκανων και συχνά φαύλων ανθρώπων, που κάνουν καριέρα παίζοντας με την κατασκευή εντυπώσεων, για να συνεχίσουν οι ίδιοι να ζουν βίο πριγκήπων, αν και τυχάρπαστοι.

Μπορεί να μας βοηθήσει άμα δούμε διαφορετικά τη ζωή.

Από τη μια έχουμε τον ΕΝΦΙΑ, που τρελαίνει κόσμο και κοσμάκη, και από την άλλη έχουμε τη χρυσόσκονη των φορολογικών ελαφρύνσεων. Οι συγκυβερνώντες χρησιμοποιούν τερτίπια διάσωσης και επικοινωνιακά παιχνίδια και ζητούν να τους εμπιστευτούμε. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος παρά οι εκλογές. Ετσι κι αλλιώς μειοψηφικά συγκυβερνούν. Το πρόβλημα όμως είναι άλλο: βρισκόμαστε σε τόσο μεγάλη κρίση που το αποτέλεσμα δεν θα βγει από την κάλπη. Αν ο ελληνικός λαός και οι ψηφοφόροι δεν ενεργοποιηθούν και δεν αναλάβουν τις ευθύνες τους διά της συμμετοχής τους μέσα στην ίδια την κοινωνία, τότε πάλι θα απογοητευθούν και δεν θα τους σώσει ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ, που για πολλούς έχει γίνει αναγκαία επιλογή.

Οι συγκυβερνώντες πάσχουν από πολιτική βούληση και κάθε μέρα εκτίθενται με τα ημίμετρα που παίρνουν και με τη δήθεν αντίσταση που προβάλλουν στους μνημονιακούς και από την άλλη δηλώνουν πως θα τηρηθούν στο ακέραιο οι συμφωνίες. Γλιτώσαμε, μας λένε, από τη χρεοκοπία. Και πώς γίνεται να είμαστε ήδη χρεοκοπημένοι; Και μάλιστα σε βάθος χρόνου, που σημαίνει κι εμείς, και τα παιδιά μας, και τα εγγόνια μας.

Ο πλούτος της πατρίδας μας είναι η ομορφιά και η θέση που βρίσκεται. Η αξιοποίηση παραγωγική, δημιουργική, σε συνδυασμό με τον ανθρωπιστικό, ιστορικό και πνευματικό πολιτισμό της, δεν μπορεί να ξεπουληθεί, δεν περιορίζεται στην Αμφίπολη, βρίσκεται παντού. Το ξεκατίνιασμα από τη μια και το ξεπούλημα από την άλλη πρέπει να τελειώνουν. Δεν είμαστε τουρίστες της ζωής, ούτε γκαρσόνια που εξυπηρετούν τα πάνω από 20 εκατομμύρια που επισκέπτονται τη χώρα μας με τη μαζική τουριστική μέθοδο των «δαχτυλιδιών» και των «βραχολιών». Είμαστε πολίτες και θα πρέπει να σεβόμαστε ό,τι μας παραδόθηκε. Γι' αυτό ο πολιτισμός, η αξιοπρέπεια και οι αξίες της ζωής εμπεριέχουν ή θα έπρεπε να εμπεριέχουν πάνω από όλα την ελευθερία που, από ό,τι φαίνεται, τη φοβόμαστε, γι' αυτό δεχόμαστε σε μεγάλο βαθμό να είμαστε υποτακτικοί.

Τη δικαιοσύνη, που, από ό,τι φαίνεται, δεν είναι τυφλή, θα πρέπει να την επιβάλλουμε, καθώς και την ισότητα μέσα στο διαφορετικό που είμαστε ο καθένας. Η κρίση δεν μπορεί να βγάζει από μέσα μας ό,τι κακό έχουμε. Μπορεί να μας βοηθήσει άμα δούμε διαφορετικά τη ζωή, να συναντήσουμε τον εαυτό μας μέσα στο συνυπάρχειν της συλλογικότητας, της αλληλεγγύης και της δημοκρατίας, της οποίας οφείλουμε να της δώσουμε νόημα και περιεχόμενο διά της συμμετοχής μας μέσα στην κοινωνία που ζούμε.

Κόπωση του πολιτικού συστήματος και του κοινωνικού σώματος.

H ψήφος εμπιστοσύνης που ζητεί η κυβέρνηση από τη Βουλή απασχολεί ευλόγως τον Τύπο, αλλά για να θέσουμε το γεγονός στις πραγματικές διαστάσεις του, ας πισωπατήσουμε, να το εντάξουμε σε ευρύτερη προοπτική. Η κίνηση της κυβέρνησης είναι τακτικής φύσεως· αναζητεί χρόνο και χώρο, ενώπιον μιας διαπιστωμένης στασιμότητας. Η στασιμότητα αφορά το εφαρμοζόμενο πρόγραμμα προσαρμογής: παρατηρούμε κόπωση του πολιτικού συστήματος και του κοινωνικού σώματος. Κατ’ ακρίβειαν, εξάντληση.

Οι ουρές των σιωπηλών, κατηφών πολιτών στις τράπεζες, στην αρχή της εβδομάδος, για πληρωμή του φόρου εισοδήματος και του ΕΝΦΙΑ, δίνουν μια εικόνα για τα όρια του προγράμματος προσαρμογής. Τεσσεράμισι χρόνια από την έναρξη της προσαρμογής, η εμπειρία του ελληνικού πληθυσμού είναι η διαρκής απομείωση των εισοδημάτων και των περιουσιών, χωρίς καμία προσπάθεια παραλλήλως να παραχθεί νέος πλούτος. Ως εκ τούτου, η προσαρμογή, ακόμη και στις εξυγιαντικές της όψεις, βιώνεται συνολικά ως συρρίκνωση και καταστροφή. Κανείς δεν βλέπει μια ευτυχή κατάληξη, ούτε καν μια δυσχερή διέξοδο.

Η πολιτική αστάθεια καταδεικνύει μέρος μόνον της εσωτερικής αστάθειας που διατρέχει την ελληνική κοινωνία. Μάλλον, ένα σχίσμα: Η ζωή προ κρίσης έχει σφραγιστεί από την ενοχή, και εν πάση περιπτώσει τείνει να ξεχαστεί. Η ζωή μέσα στην κρίση είναι αφόρητη μες στην αβεβαιότητά της. Η ζωή μετά την κρίση παραμένει ασύλληπτη, αδιανόητη.

Λάθη επί λαθών.

Η ανεπάρκεια του πολιτικού στερεώματος και τα κενά του συστήματος σε σχέση με τις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας είναι πασιφανή και έκδηλα. Λάθη επί λαθών, απλουστεύσεις έναντι σύνθετων προβλημάτων, ημιμάθεια έναντι σεμνότητας και γνώσης, αναχρονισμοί έναντι εκσυγχρονισμών, αποσπασματικότητα έναντι του ολοκληρωμένου, ιδεοληψίες και μεσσιανισμοί έναντι της ιδεολογίας και της προσπάθειας. Η χώρα χρειάζεται ρευστότητα και μεταρρυθμίσεις με στόχευση τη φερέγγυα αλλαγή του συστήματος. Χρήμα για να κινηθεί η αγορά, να δημιουργηθεί ζήτηση, να ανασάνουν τα νοικοκυριά, να ζωντανέψουν οι επιχειρήσεις. Ρευστότητα από τις τράπεζες με φθηνό και προσβάσιμο χρήμα, αλλά και από τη μείωση της φορολογίας και των εισφορών που μέχρι τώρα επιβαρύνουν κυρίως τους οικονομικά ανίσχυρους. Μεταρρυθμίσεις που θα αλλάζουν πραγματικά τη ζωή των πολιτών σε ένα πλαίσιο κοινωνικής συνοχής και συναίνεσης. Κατεύθυνση αλλαγής που θα πείθει ότι οι θυσίες δεν γίνονται για να ενισχυθούν οι εξουσίες των εξουσιαζόντων και ο πλούτος των πλουσίων? ότι το αύριο της χώρας δεν επιστρέφει στο χθες αλλά περιγράφεται από κοινωνική δικαιοσύνη, με ίσες ευκαιρίες για όλους, με επιχειρηματικότητα, ενίσχυση της πρωτοβουλίας και της δημιουργικότητας που απελευθερώνει και ενισχύει τις προσπάθειες αυτών που ονειρεύονται και διεκδικούν να κάνουν τη ζωή τους ολοένα και καλύτερη.

Λοιπόν, κυρίες και κύριοι επαγγελματίες της πολιτικής, μην υπόσχεστε, μην αερολογείτε, μην επενδύετε στις παροχές που δεν θα ανταποδώσετε ποντάροντας στο ότι θα δικαιολογηθείτε στο όνομα των κακών ξένων δανειστών που απλώς δεν εμπιστεύονται την κοινά διαπιστωμένη ανικανότητά σας να διοικήσετε αποτελεσματικά και με όραμα. Με ή χωρίς μνημόνιο, κάθε υπόσχεση που απογοητεύει, κάθε όνειρο που προδίδεται τροφοδοτεί την κρίση που υποτίθεται ότι αντιπαλεύετε... Επιτέλους, σοβαρότητα! Μην παρασύρεστε. Δεν τελείωσε!

 ΜΠΑΜΠΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Πολιτική αδυναμία

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 12:20

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:ΚΑΤ' ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΝ

Η σημερινή κατάσταση στον ΣΥΡΙΖΑ, συγκρινόμενη με εκείνη του ΠΑΣΟΚ το 1980, διαφέρει σε λίγα, αλλά πολύ σημαντικά.  Πρώτον, στη φυσιογνωμία,  το ιστορικό  ανάστημα και τη λαϊκή  αποδοχή  του ηγέτη. Δεύτερον, στην ομοιογένεια των βασικών στελεχών. Τρίτον, στις ιστορικές και ιδεολογικές ρίζες τους.

Είναι καλό να τα σκεφτούμε κι αυτά, γιατί πολλοί, εκεί έξω, κάνουν υπολογισμούς με εντελώς «μπακάλικο» τρόπο. Και δεν το λέω παρά μόνον με τον νόστο εκείνης της εποχής που πολλές καταστάσεις έπρεπε να τις ζυγίσεις «με το μάτι», όχι πάντοτε για το συμφέρον σου, σίγουρα όμως χωρίς σοβαρές επιπτώσεις.

Η χώρα ήταν μικρότερη, απειλούμενη και βορείως και ανατολικά. Ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός κρατούσε «φρόνιμα» τα μικρά κράτη. Η οικονομία απλοϊκή και περίκλειστη. Ο λαός φτωχός και λιτοδίαιτος σε σύγκριση με τους πληθυσμούς των ολίγων βιομηχανικών εθνών. Οι άμεσοι σύμμαχοι και εμπορικοί συνεργάτες αντιμετώπιζαν βαθιά κρίση, για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο.

Τώρα, καθώς στο κέντρο των Αθηνών οι ειδήσεις και τα «νέα» διαδίδονται ανεξέλεγκτα, η συζήτηση για τις επερχόμενες εκλογές αποτελεί το πρώτο, άντε το δεύτερο πιάτο κάθε μιας συνάντησης. Μοιραία, από τις εκλογές περνούν στον προβληματισμό για όσα μπορεί να κάνει ο Τσίπρας. Αν και το ενδιαφέρον βρίσκεται σε όσα ελπίζουν οι πολλοί ότι δεν θα αποτολμήσει να κάνει. Υπάρχουν βεβαίως και οι ρεαλιστές που έχουν καταλάβει ότι στο περιβάλλον του αρχηγού της αντιπολίτευσης κυριαρχεί παρόμοιος πανικός με εκείνο που διοχετεύουν βουλευτές της συμπολίτευσης.

Το ειδικότερο πρόβλημα με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ είναι η πολιτική του αδυναμία. Κάποιοι στην Κουμουνδούρου διηγούνται για τον κ. Τσίπρα ιστοριούλες προσωπολατρίας και ίσως κάποιου «ήπιου αυταρχισμού». Δεν είναι αυτά αρκετά για να φιλοτεχνηθεί πορτρέτο αρχηγού, ικανού μάλιστα να κυβερνήσει τη χώρα. Ούτε αμβλύνεται η υποψία ότι όσοι διαφωνούν δεν θα επιχειρήσουν, αν τους δοθεί η ευκαιρία, να πραγματοποιήσουν τις πιο μύχιες «επαναστατικές» σκέψεις τους. Η ανησυχία των πολλών, η οποία διαδίδεται με ταχύ ρυθμό, αφορά την ικανότητα του πολιτικού κόσμου να τα βγάλει πέρα με μια Ελλάδα που δεν μπορεί να δανειστεί και δεν την δανείζει κανείς για να κλείνει τις τρύπες που δημιουργούν η χαμηλή ανταγωνιστικότητα και η κρατική σπατάλη. Η ανησυχία για τη συμπολίτευση προκύπτει από τη διαπίστωση ότι δεν συνεννοείται για όσα πρέπει να γίνουν προκειμένου να τελειώσουμε με το μνημόνιο. Κυρίως επειδή ο κ. Βενιζέλος δεν θέλει να υιοθετήσει το σχέδιο Σαμαρά, επειδή δεν πιστεύει ότι μπορεί να το εξαργυρώσει στην κάλπη. Κατανοεί τώρα τα κίνητρα της δυσθυμίας Κουβέλη.

Η ανησυχία για την αντιπολίτευση προκαλείται από την απόσταση που έχουν τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ για οτιδήποτε μοιάζει με κυβερνητική ευθύνη. Φαντασθείτε να γίνουν εκλογές στις 9 Νοεμβρίου, όπως έλεγαν όλοι χθες το μεσημέρι στο κέντρο των Αθηνών.