Αρχίζει να διαφαίνεται ότι η κρίση που ζούμε δεν είναι μόνο οικονομική...

Αρχίζει να διαφαίνεται ότι η κρίση που ζούμε δεν είναι μόνο οικονομική, ή πολιτική, ή και κοινωνική. Είναι και διανοητική: ζούμε σε μια σύγχυση, όπου κάθε πλευρά βλέπει μόνο αυτά που θέλει και επιχειρεί να τα επιβάλει στην πραγματικότητα, όπου βασικές έννοιες παρερμηνεύονται και διαστρεβλώνονται. Οταν ο καθένας κατασκευάζει τη δική του πραγματικότητα, όταν χρησιμοποιούμε τις ίδιες λέξεις για να πούμε διαφορετικά πράγματα, τότε το μόνο που θα μας «ενώνει» θα είναι η αντιπαράθεση - και ο διχασμός θα είναι αναπόφευκτος. Μια τέτοια διφορούμενη και επικίνδυνη έννοια είναι αυτή του «συστήματος».

Σήμερα δεν βλέπουμε ούτε άτομο ούτε κίνημα που θα μπορούσε να ενώσει τις διαφορετικές έννοιες, να πείσει τους πολίτες για το πού είμαστε, να τους εμπνεύσει για το πού πρέπει να πάμε. Εχουμε μόνο το πολιτικό σύστημα που έχουμε, και πολιτικούς που λειτουργούν μόνο μέσα στη διαρκή καταγγελία και αντιπαράθεση. Γι' αυτό φορτίζεται τόσο πολύ η συζήτηση για τις ευθύνες του «συστήματος». Οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης καταγγέλλουν το «σύστημα» και ερίζουν για το ποια είναι η πιο «αντισυστημική». Τα κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση δεν τολμούν να υπερασπιστούν ένα σύστημα το οποίο -ας μην το ξεχνάμε- συνέπεσε χρονικά με τη μεγαλύτερη περίοδο ευημερίας που γνώρισε αυτή η χώρα. Δεν τολμούν επειδή τα δύο από τα τρία κόμματα ευθύνονται για την ολιγωρία, την κακοδιαχείριση και για τη διαφθορά που υπονόμευσαν αυτό το σύστημα.

Τα πάντα θυσία στον βωμό των εντυπώσεων.

Την ώρα που η χώρα διαλύεται και η κοινωνία ζει το δράμα της, οι αντιπρόσωποι του έθνους δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν ούτε για τα αυτονόητα.

Οι ευθύνες δεν επιμερίζονται αναλογικώς αλλά έχουν συγκεκριμένο ονοματεπώνυμο. Οι νέου τύπου «αρχάγγελοι» της κάθαρσης, από τον ΣΥΡΙΖΑ έως τη Χρυσή Αυγή και τους... φλεγόμενους Ελληνες, ανακάτευαν στον λόγο τους πλίνθους και κεράμους ατάκτως ερριμμένους, με μόνο στόχο τη στιγμιαία εντύπωση, αδιαφορώντας για την ουσία. Εφθασαν μάλιστα στο σημείο -βουλευτές γαρ- να μην αντιλαμβάνονται ούτε πώς πρέπει να ψηφίσουν! Οσοι έζησαν από κοντά το δίωρο της διακοπής πριν από την ψηφοφορία, τραβούσαν τα μαλλιά τους από την αδυναμία και την απροθυμία στοιχειώδους συνεννόησης.

Τα πάντα θυσία στον βωμό των εντυπώσεων. Το σύμπλεγμα μιας παρέας στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ να εκδικηθούν αναδρομικώς και αθροιστικώς το ΠΑΣΟΚ για όσα θεωρούν ότι τους στέρησε τα χρόνια της παντοδυναμίας του, τους οδηγεί σε ένα ιδιότυπο ανιστόρητο ξεκαθάρισμα λογαριασμών, την ώρα που ο τόπος έχει ανάγκη από σταθερότητα ή έστω ομαλό πολιτικό βίο. Ο παραλογισμός, που βαφτίζεται πολιτική και εν τέλει η τακτική πανεπιστημιακού αμφιθεάτρου έχουν μετατρέψει το πολιτικό παιχνίδι σε τραγέλαφο. Οι πολίτες οργισμένοι αλλά όχι αδιάφοροι προφανώς κρίνουν τους πάντες και, απαιτητικοί όσο ποτέ άλλοτε, διεκδικούν με αξιώσεις λύσεις για τα προβλήματά τους και δεν «αγοράζουν ό,τι πωλείται» με την ευκολία που νομίζουν οι κήρυκες του λαϊκισμού.

Ο μόνος γρίφος που απομένει να λυθεί είναι σε ποιες ακριβώς λεπτομέρειες κρύβεται ο διάβολος.

Είναι εύλογο να προκαλεί πολιτική δυσανεξία ο πρώην πρωθυπουργός με τις χαριτωμένες ιδέες που οδήγησε τη χώρα στο επαχθές μνημόνιο. Ακόμα πιο φυσιολογικό φαίνεται να έχει αταβιστικά ορκισμένους εχθρούς ως μέλος μιας οικογένειας και ενός κόμματος που παραδοσιακά συγκροτούσαν τον ιστορικό αντίπαλο της δεξιάς παράταξης. Αλλο, όμως, παταγωδώς αποτυχημένος ως πρωθυπουργός και κομματικός ηγέτης και άλλο να του καταλογίζονται ποινικές ευθύνες χωρίς στοιχεία. 

Γίνεται, όμως, φανερό ότι η φάση δεν μπάζει από τη λεγόμενη Κεντροαριστερά. Η συντριπτική πλειονότητα των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ ψήφισε επιδεικτικά στην κάλπη της πρότασής τους. ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ δήλωσαν ότι θα ρίξουν λευκό, ενώ η ΔΗΜ.ΑΡ. θα καταψήφιζε την παραπομπή του. Και επειδή παραδοσιακά οι αριστεροί βουλευτές δεν παρεκκλίνουν από την κομματική γραμμή, απομένουν κάποιοι από τους βουλευτές  της Ν.Δ. που ψήφισαν στην κάλπη της «συμμαχίας» Καμμένου και Μιχαλολιάκου. Ως εδώ τίποτα το μη νόμιμο. Είναι ηθικό, όμως, για το μεγαλύτερο μνημονιακό κόμμα της τρικομματικής κυβέρνησης σημαντικός αριθμός βουλευτών του να συντάσσεται ευκαιριακά και χοντροκομμένα με την αντιμνημονιακή Ακροδεξιά;  

Το επιχείρημα ότι έχουν ανοιχτούς λογαριασμούς με τον Παπανδρέου είναι προσχηματικό. Κυρίως, στέλνουν μήνυμα στον πρωθυπουργό να μην  επιχειρήσει διεύρυνση της πολιτικής εμβέλειας του κόμματός του προς το αστικό, μετριοπαθές Κέντρο. Οχι επειδή οι τεχνητές συγκολλήσεις δημιουργούν τερατογενέσεις αλλά γιατί σε συνθήκες πόλωσης δεν θέλουν τον δικαιωμένο Βενιζέλο ούτε ως μουσαφίρη στην αυλή τους. Διαδίδουν εξάλλου ότι αναγκάστηκαν να προστατεύσουν από τη σκευωρία τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ προκειμένου να μην πέσει η κυβέρνηση. 

Το σίγουρο είναι ότι τέτοιες λεπτές αποχρώσεις διαφοροποιήσεων δεν απειλούν την κυβερνητική συνοχή. Ο μόνος γρίφος που απομένει να λυθεί είναι σε ποιες ακριβώς λεπτομέρειες κρύβεται ο διάβολος. 

ΟΙ Μεγάλες κοινωνικές κινητοποιήσεις δεν προαναγγέλλονται, προκαλούνται.

Η κύρια αντίφαση της περιόδου συμπυκνώνεται στο γεγονός ότι διανύουμε μια περίοδο όξυνσης της πολιτικής αντιπαράθεσης, η οποία όμως έχει κεντρικά χαρακτηριστικά, διεξάγεται κυρίως στην αίθουσα του Κοινοβουλίου και στα στούντιο των τηλεοπτικών σταθμών, δεν συνοδεύεται από μεγάλους κοινωνικούς αγώνες. Η σχετική αποτελεσματικότητα της επικοινωνιακής επίθεσης του συστήματος, ο φόβος που επιβάλλει μέσω της έντασης της καταστολής, σε συνδυασμό με την απουσία μιας ταξικής συνδικαλιστικής ηγεσίας που θα αναλάμβανε την υπόθεση οργάνωσης κεντρικών δράσεων είναι μια σειρά από τις βασικές αιτίες που εμποδίζουν την ανάπτυξη των μεγάλων κοινωνικών αγώνων. Κυριότερος, όμως, ανασταλτικός παράγοντας παραμένει η κυριαρχία ανάμεσα στα θιγόμενα κοινωνικά στρώματα μίας λογικής ανάθεσης, λογικής που συμπυκνώνεται στη φράση "κάντε κάτι!", "οργανώστε αγώνες!", "ανατρέψτε τους!".

Στην καλύτερη περίπτωση αυτή η λογική της ανάθεσης συνδυάζεται και μετεξελίσσεται σε μια λογική αναμονής και τιμωρίας του συστήματος στην επόμενη εκλογική διαδικασία. Στη χειρότερη περίπτωση, το σενάριο είναι όντως καταστροφικό, καθώς η ανάθεση υπάρχει πιθανότητα να μετεξελιχθεί σε αποδοχή των πολιτικών του Μνημονίου, σε αποδοχή της βίαιης συρρίκνωσης των εισοδημάτων, της ανεργίας ως μόνιμης κατάστασης, της διάλυσης των στοιχείων του κοινωνικού κράτους. Και η ριζοσπαστική Αριστερά, ο ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ, τι οφείλει, τι μπορεί να κάνει στη δεδομένη φάση;

Είναι γεγονός ότι οι μεγάλες κοινωνικές κινητοποιήσεις δεν προαναγγέλλονται, προκαλούνται. Είναι επίσης γεγονός ότι η μορφή ενός μεγάλου κινήματος μεταλλάσσεται. Όσο πιθανό είναι να ξαναζήσουμε ένα νέο κίνημα πλατειών, άλλο τόσο πιθανό είναι να έχουμε μια άλλη μορφή μεγάλου κινηματικού γεγονότος, το οποίο σήμερα δεν μπορούμε να περιγράψουμε. Aφού υπενθυμίσω ότι σε μια αντίστοιχη κατάσταση είχαμε βρεθεί το 2010, μετά τις μεγάλες κινητοποιήσεις που συνοδεύτηκαν από τα γεγονότα της Marfin.

Το πολιτικό μας τσίρκο, όμως, κρύβει και άλλες εκπλήξεις.

Πριν από περίπου τρία χρόνια, όταν η χώρα, λό­γω των τερατωδών διαστρεβλώσεών της, στρο­βιλιζόταν στον κυκεώνα της παγκόσμιας χρημα­τοπιστωτικής κρίσης, γεννήθηκαν οι πρώτες προ­φητείες που προεξοφλούσαν την έξοδό μας από την ευρωζώνη και κατόπιν από το ευρώ. Διαπρύ-σιοι συνεχιστές του Νοστράδαμου και της εσχατο-λογίας προέβλεπαν συντριβή της Ευρωζώνης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παγκόσμιες συρράξεις και εξεγέρσεις. Μέσα στην αναμπουμπούλα της κρί­σης, το μόνο που συνέβη ήταν να γίνουν διάση­μοι κάποιοι γραφικοί γυρολόγοι - οικονομολόγοι, οι οποίοι κατάντησαν, με αντίτιμο τη φήμη τους, να ταυτιστούν με τις συμπαθείς καφετζούδες που λένε καμιά φορά στα αφελή κοριτσόπουλα το φλι­τζάνι…
Η Ελλάδα δεν βγήκε από την Ευρωζώνη, δεν δι­αλύεται μέχρι νεωτέρας, εξ όσων γνωρίζω, η Ευ­ρωπαϊκή Ένωση, δεν έγινε παγκόσμιος πόλεμος. Αντίθετα σημειώθηκαν λάθη, παραλείψεις και με­γάλες αδικίες στη διαχείριση της κρίσης.
 
Στο εγχώριο πολιτικό σύστημα έγιναν ανατρο­πές. Η πλατεία Συντάγματος των αγανακτισμέ­νων ανέδειξε γκρουπούσκουλα της Αριστεράς και ακροδεξιούς τραμπούκους. Ώς σήμερα η λέξη κω-λοτούμπα χαρακτήριζε τους πολιτικούς εξουσίας που στην προσπάθειά τους να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους με τα λόγια έκαναν ακροβατικά με­τατρέποντας την πολιτική σε τσίρκο.
 
Ωστόσο, φαίνεται ότι η τέχνη της κωλοτούμπας διδάσκεται στα γυμναστήρια της εξουσίας – όσο πιο κοντά πλησιάζεις, τόσο περισσότερες κωλοτούμπες χρειάζονται. Έτσι, από τη Βίλα Αμαλία φτάσαμε στους νοικοκυραίους με μια φαντεζί ακροβατική κωλοτούμπα κι από την κατάργηση του μνημονίου στην αναθεώρηση. Το πολιτικό μας τσίρκο, όμως, κρύβει και άλλες εκπλήξεις. Πριν από λίγες μέρες μάθαμε ότι οι αναρχικοί πολιτεύ­ονται σύμφωνα με τους κανόνες και την πολιτική ηθική του σάπιου κοινοβουλευτικού μας συστήμα­τος, ότι κατέχουν κοινοβουλευτική έδρα, καρπώ­νονται βουλευτικό μισθό, απολαύουν της ασυλίας και των λοιπών προνομίων της διεφθαρμένης αστι­κής δημοκρατίας. Αυτή δεν είναι κωλοτούμπα, αλ­λά νούμερο ενόργανης γυμναστικής. Ας δώσει κάποιος εκεί, στον πολύβουο ΣΥΡΙΖΑ, ένα εγχειρίδιο με τις βασικές αρχές του Αναρχισμού στον σύντρο­φο αναρχοβουλευτή. Καθώς φαίνεται, η εξουσία έχει τον δικό της τρόπο να σε εξευτελίζει.

Βλέπουν λένε φως στο τούνελ, ο μόνος που δεν βλέπει είναι ο Έλληνας πολίτης.

Από το πρωί μέχρι το βράδυ ακούμε και βλέπουμε στα μέσα ενημέρωσης διαδοχικά επεισόδια με το γνήσιο στικάκι, με το πεπραγμένο, με το αντιγραμμένο, με το κατεστραμμένο και με όλους εκείνους που έκαναν ή δεν έκαναν τις παρεμβάσεις τους.

Βλέπουμε μπροστά στα μάτια μας να ξεδιπλώνονται και οι πιο βλακώδεις ισχυρισμοί, να ανασκευάζονται παλιότερες καταθέσεις και να αναπτύσσονται νέες στρατηγικές άμυνας. Η κορύφωση της αλλοπρόσαλλης αυτής κωμωδίας αναμένεται σήμερα στη Βουλή. Θα γελάσουν ακόμα και οι πιο μελαγχολικοί. Θα μου πείτε, τέτοιοι που είμαστε, αυτοί οι πολιτικοί και δημόσιοι λειτουργοί μάς αρμόζουν.

Καθ’ ον χρόνο όμως ψάχνουμε όλοι μαζί τα χαμένο στικάκι, έχει χαθεί μάλλον και η τελευταία ελπίδα να εισπράξει το Δημόσιο κάποια ποσά από ορισμένους της λίστας που δεν θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τα λεφτά που βρέθηκαν ότι είχαν κάποτε στην ελβετική τράπεζα.

Δηλαδή, το βασικό πλεονέκτημα που είχε η επίσημη πολιτεία όταν παρέλαβε αυτή τη λίστα από τη Λαγκάρντ, να αιφνιδιάσει τους καταθέτες της Ελβετίας και να τους στριμώξει μήπως και μαζέψει κανένα φράγκο, το κλότσησε και τώρα τσακώνονται περί όνου σκιάς, αν και ο όνος έχει φύγει για άλλο βοσκοτόπι.

Και να δείτε που στο τέλος όλη αυτή η φασαρία και η παραπομπή δεν θα έχει κανένα πρακτικό αποτέλεσμα καθώς, όπως λένε και έμπειροι ποινικολόγοι, το πολύ-πολύ να μείνει για εκδίκαση στα δικαστήρια κάποιο πλημμέλημα συνοδευμένο από χιλιάδες σελίδες καταθέσεις και ανακρίσεις και εκατομμύρια χαμένες εργατοώρες.

Την ίδια ώρα, τα προβλήματα του απλού πολίτη, για τον οποίο όλοι κόπτονται και χύνουν κροκοδείλια δάκρυα, συνεχώς διογκώνονται. Και τραγική ειρωνεία, ενώ όλοι οι αναλυτές, ξένοι πολιτικοί αλλά και οι του κυβερνητικού συνασπισμού βλέπουν λένε φως στο τούνελ, ο μόνος που δεν βλέπει είναι ο Έλληνας πολίτης.

Είναι τυχαία αυτή η αιφνίδια έκρηξη βίας τις τελευταίες μέρες;

Είναι τυχαία αυτή η αιφνίδια έκρηξη βίας τις τελευταίες μέρες; Πόσω μάλλον όταν σχεδόν απροκάλυπτα επιχειρεί να επαναφέρει την τρομοκρατία ως μοχλό πίεσης για τη διαμόρφωση των πολιτικών εξελίξεων; Προφανώς όχι. Βρίσκεται ο ΣΥΡΙΖΑ «πίσω» απ’ αυτή την έξαρση βίας, που αποτελεί και το όχημα της λαθρεπιβίβασης των επίδοξων τρομοκρατών νέας κοπής; Ως αυτουργός, προφανώς όχι. Ομως, τα μασημένα λόγια καταδίκης, τα ήξεις αφήξεις, η λογική του «κι εσείς γιατί βασανίζετε τους μαύρους», οι τραβηγμένοι από τα μαλλιά συμψηφισμοί, έστω κι αν δεν είναι στις προθέσεις της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ να λειτουργήσουν έτσι, εξ αντικειμένου εκλαμβάνονται από τους οπαδούς της «καλής βίας» τουλάχιστον ως ανοχή, αν όχι ως ενθάρρυνση. Ανοχή ή και ενθάρρυνση από ποιον; Από το κόμμα που θα μπορούσε να κυβερνήσει αύριο…

Μέσα σε ένα εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα ο ΣΥΡΙΖΑ τα έχει πει όλα. Και κείνα και τα άλλα. Και αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα. Κι αυτός είναι ο λόγος που έχει νόημα να διατυπωθούν τα ανωτέρω κατά τα άλλα αυτονόητα ερωτήματα, το οποία ευτυχώς συνεχίζουν να επιδέχονται μόνο αυτονόητες απαντήσεις. Κι αυτή είναι η μείζων ευθύνη του ΣΥΡΙΖΑ, την οποία δεν έχει καταφέρει ακόμα να διαχειριστεί με έναν τρόπο επωφελή και για τη χώρα και για τον ίδιο, όπως δείχνουν και οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις.

Ολα αυτά δεν είναι παρά τα έντονα σκιρτήματα ενός κόμματος που πασχίζει να ωριμάσει και να ενηλικιωθεί πολιτικά. Μόνο που αυτή η διαδικασία δεν είναι ούτε ατέρμων ούτε χωρίς κόστος. Από τη μια το σύμπαν δεν περιμένει υπομονετικά πότε η Κουμουνδούρου θα αποφασίσει με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει. Και από την άλλη είναι εξίσου προφανές ότι δεν μπορεί να πάει για κει που τράβηξε π.χ. και με τον «αναρχικό» Διαμαντόπουλο και με το βουλευτή που είχε χαρακτηρίσει «σακάτη» το χθεσινό συνομιλητή του Α. Τσίπρα…