Όλα μπορούν να αλλάξουν.

Οι θαυμαστές του γερμανικού μοντέλου της πειθαρχίας κάθε είδους, είναι ό,τι πιο εμετικό γέννησε αυτή η κρίση. Η γενιά των μερκελιστών, που μάλιστα δεν περιορίζονται απλά στην αποδοχή της γερμανίδας καγκελαρίου ως ικανή ηγέτη, αλλά αποδέχονται κάθε τι που εκπροσωπεί, είναι η πιο ντροπιαστική κληρονομιά που θα μας αφήσει αυτή η περιπέτεια.

Όλα μπορούν να αλλάξουν. Και η λιτότητα  και τα ξεπουλήματα και η διάλυση του κοινωνικού κράτους. Όλα, ανάλογα με τις επιλογές που θα κάνουν οι πολίτες και τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που θα οδηγήσουν τη χώρα τα επόμενα χρόνια.

Αυτή η παράδοση πνεύματος και ψυχής στους Γερμανούς, αυτό το σύγχρονο κύμα γερμανοτσολιάδων, θα μείνει ανεξίτηλο στίγμα στον εθνικό κορμό. Δεν είναι ότι πρόκειται για «μαυραγορίτες», που απλά κάνουν τη «δουλειά» τους. Ως κι αυτό μπορεί κάποιος να το αντιληφθεί. Αλλά η δοξαστική υποδοχή όσων αντιπροσωπεύει η πιο ακραία και φασιστική επικυριαρχική πολιτική της σημερινής κυβέρνησης του Βερολίνου, όχι δεν μπορεί να χωνευτεί, ούτε να ξεχαστεί ποτέ.

Είναι άλλο να λες, «είμαστε σε δύσκολη θέση παιδιά, ας τους ανεχτούμε, οι άνθρωποι έχουν το πάνω χέρι αυτή την ώρα, αλλά ας προσπαθήσουμε να τους ξεφορτωθούμε γρήγορα» και απολύτως διαφορετικό να εξυμνείς το γερμανικό μοντέλο και ότι πρέπει να γίνουμε περίπου σαν αυτούς. Ότι τάχαμου αυτοί είναι εργατικοί και έντιμοι, πέρα από οργανωτικοί και πειθαρχημένοι.

Ακούω τέτοια για τους Γερμανούς και από τους εδώ θαυμαστές τους και γελάω για να μην εκραγώ: Πρόκειται για κυνικούς και αδίστακτους εκμεταλλευτές της ανοχής και της στήριξης που έλαβαν μεταπολεμικά από όλους τους λαούς, για σωβινιστές που έχουν κατακρεουργήσει κάθε έννοια κοινής ευρωπαϊκής πορείας και αλληλεγγύης, το ίδιο διεφθαρμένους με εκείνους που κατηγορούν και, όποιος έχει τύχει να τους ζήσει και λίγο, για τεμπέληδες και αγενείς. Γιατί να τους ζηλέψει οποιοσδήποτε; Επειδή κάνουν πολέμους, που ενίοτε, όπως τώρα – προσωρινά βέβαια ακόμα - είναι νικηφόροι;

Κι όμως κάποιοι παραδίδουν με χαρά βορά οποιαδήποτε εθνική ταυτότητα, περηφάνια, ιστορία και ικανότητα σε αυτό το συνονθύλευμα των βόρειων βαρβάρων!!! Οι οποίοι διατηρούν την οικονομική κρίση μόνο και μόνο επειδή έχουν κερδίσει από αυτή τουλάχιστον 100 δις ευρώ – χαμηλά επιτόκια κλπ – και όχι φυσικά επειδή θέλουν να σώσουν κάποιον.

Ισως να ακούγεται τρελό, αλλά η πράξη αυτό αποδεικνύει.

Οι λόγοι για τους οποίους κάνουμε αυτές τις μεταρρυθμίσεις είναι επειδή οφείλουμε ως κράτος και κοινωνία να λειτουργούμε ορθολογικότερα και αποτελεσματικότερα. Ισως να ακούγεται τρελό, αλλά η πράξη αυτό αποδεικνύει.

Εκείνο που προκύπτει από την ανάγκη όλων αυτών των μεταρρυθμίσεων είναι ότι οι εταίροι μας τα έχουν καταφέρει καλύτερα στην οργάνωση και τη λειτουργία της κρατικής μηχανής και των κοινωνιών τους. Αρα το πρώτο που έπρεπε να κάνουμε για την περίπτωση π.χ. της φορολογίας των ακινήτων θα ήταν να προσφύγουμε στις σχετικές ευρωπαϊκές νομοθεσίες και να επιλέξουμε την κοινωνικά δικαιότερη και οικονομικά αποδοτικότερη.

Δεν το κάναμε. Δείχνοντας αδικαιολόγητη εμπιστοσύνη στις ικανότητές τους, οι «ειδικοί» του υπουργείου Οικονομικών σκάρωσαν ένα νομοθέτημα ξεκινώντας ανάποδα. Οχι τι και ποιους πρέπει να φορολογήσουν, αλλά πόσα λεφτά θέλουν να μαζέψουν. Κι αφού έγραψαν, έσβησαν και ξανάγραψαν, ανέλαβαν οι πολιτικοί να προσθέσουν τις δικές τους πινελιές στο κατασκεύασμα.

Με ποια κίνητρα και με ποιον τρόπο παρενέβησαν είναι διαχρονικά γνωστό. Υπάρχουν ειδικές ομάδες πολιτών -για παράδειγμα αγρότες, δημόσιοι υπάλληλοι, ένστολοι, δικαστικοί- που δικαιούνται μια διαφορετικά μεταχείριση από τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τα άλλα συναφή υποζύγια των κάθε λογής κυβερνήσεων. Εγιναν οι σχετικές παρεμβάσεις, οριστικοποιήθηκε το κείμενο, έγινε νόμος και πάνω που ξεκινούσε η εφαρμογή του διαπίστωσαν στο υπουργείο ότι θα εισπράξουν περισσότερα απ' όσα έπρεπε και άρα μπορούν να περιορίσουν τις κοινωνικές αδικίες που εν γνώσει τους είχαν αποφασίσει.

Αρα -για να γυρίσουμε εκεί απ' όπου ξεκινήσαμε- καιρός είναι να καταλάβουν στο υπουργείο Οικονομικών, και όχι μόνο, ότι δεν θα πρέπει να μας θυμίζουν κάθε τόσο πως οφείλουμε να μεταρρυθμίσουμε το ένα ή το άλλο. Δουλειά τους είναι να φτιάχνουν σωστούς και σύμφωνους με την ευρωπαϊκή λογική νόμους. Και δεν είναι δύσκολο όταν έχουν τη δυνατότητα να προσφεύγουν στα ισχύοντα ανά την Ευρώπη και να τα αντιγράφουν αν χρειάζεται.

Οι πολιτικές κοκορομαχίες για εσωτερική κατανάλωση.

Καλές οι πολιτικές κοκορομαχίες για εσωτερική κατανάλωση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης με αφορμή τη νέα περιπέτεια της Αργεντινής, μόνο που δεν οδηγούν πουθενά. Δυστυχώς για το ελληνικό πολιτικό σύστημα η νέα, έστω και περιορισμένη, χρεοκοπία της Αργεντινής δεν προσφέρεται για άγρα κομματικής πελατείας αλλά για βαθύτατο προβληματισμό. Οσο και αν ακούγονται ευχάριστα στα αφτιά αυτών που υποφέρουν οι κορόνες για τα αρπακτικά του διεθνούς χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, η πραγματικότητα δείχνει ότι είναι σε θέση να οδηγήσουν μια μεγάλη χώρα για μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια σε καθεστώς χρεοκοπίας.

Μπορεί  τα κυβερνητικά στελέχη να επιχαίρουν  θυμίζοντας τις επιπόλαιες συγκρίσεις που έκανε  στο παρελθόν ο κ. Τσίπρας, εγκωμιάζοντας το οικονομικό και το κοινωνικό μοντέλο της Αργεντινής και της Βραζιλίας, αλλά καλό είναι να έχουν στο μυαλό τους ότι έχουμε και εμείς να διαχειριστούμε  ένα πρόβλημα χρέους. Εχουμε μπροστά μας μια διαπραγμάτευση που δεν θα είναι και τόσο απλή αν υπολογίσει κανείς ότι τα χρέη της Αργεντινής ήταν ψήγματα σε σχέση με το δικό μας. Οπως καλό θα είναι να συνειδητοποιήσει και η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ότι με λαϊκίστικες υποσχέσεις, απειλές και επιδείξεις δύναμης ούτε οι διεθνείς κερδοσκόποι πτοούνται ούτε πολύ περισσότερο οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, στις χώρες των οποίων βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού χρέους. Γιατί είναι αυτονόητο ότι κανένας πολίτης αυτών των χωρών δεν πρόκειται να δεχθεί να πληρώσει τις δικές μας αμαρτίες...

Η Ελλάδα τους επόμενους μήνες φαίνεται ότι θα έχει την ευκαιρία να διαπραγματευθεί τουλάχιστον καλύτερους όρους αποπληρωμής του χρέους. Είναι μια μοναδική ευκαιρία το ελληνικό πολιτικό σύστημα να αποκτήσει επιτέλους μια αίσθηση εθνικής αυτογνωσίας και να διεκδικήσει με κοινή στρατηγική την καλύτερη δυνατή συμφωνία για τη χώρα και τους πολίτες της. Με συγκροτημένο σχέδιο, με μια διακομματική διαπραγματευτική ομάδα που θα διεκδικεί με ουσιαστικά επιχειρήματα - που διαθέτουμε - και όχι με άσφαιρους τσαμπουκάδες το συμφέρον της χώρας.

Το φαινόμενο δεν είναι ούτε χθεσινό ούτε προχθεσινό.

Το φαινόμενο δεν είναι ούτε χθεσινό ούτε προχθεσινό. Και κατά πάσα βεβαιότητα θα είναι και αυριανό αλλά και μεθαυριανό. Δεκαετίες τώρα επισημαίνεται η ύπαρξή του από τα μέσα ενημέρωσης και επαναβεβαιώνεται η πολιτική βούληση για την καίρια και αποφασιστική αντιμετώπισή του, πλην, όμως, τίποτα δεν άλλαξε και ουδεμία εγγύηση υπάρχει ότι μπορεί ν' αλλάξει στο μέλλον. Ο παραγωγός πουλάει σε εξευτελιστικές τιμές τα φρούτα και τα κηπευτικά του και ο καταναλωτής τα αγοράζει σε εξωφρενικά υψηλές τιμές, που αφήνουν στον μεσάζοντα κέρδος μέχρι και 900%.

Είναι ίσως η πιο κραυγαλέα δικαίωση της άποψης πως αυτός ο τόπος πρέπει πολλές από τις ισχύουσες πρακτικές να ξεχάσει και πολλές μεταρρυθμίσεις και ανατροπές να υιοθετήσει προκειμένου να λειτουργήσει κάποια στιγμή ως σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, όπως υποτίθεται ότι φιλοδοξεί και θέλει να είναι. Διότι, ας μη γελιόμαστε, η απόσταση ανάμεσα σ' αυτά που θέλουμε και σ' αυτά που κάνουμε είναι τεράστια.

Τέσσερα χρόνια τώρα η Ελλάδα πασχίζει όχι μόνο ν' απεμπλακεί από τα δημοσιονομικά της αδιέξοδα, αλλά ν' αλλάξει και νοοτροπίες και συμπεριφορές διαχρονικά απαξιωμένες. Ο πρώτος στόχος επιτυγχάνεται χάρη στις θυσίες στις οποίες, θέλοντας και μη, υποβάλλονται τα κατώτερα και μεσαία εισοδηματικά στρώματα. Ο δεύτερος παραμένει βασικά ανέφικτος διότι οι θιγόμενοι από τις μεταρρυθμίσεις είναι σε θέση να τις υπονομεύουν, να τις παρεμποδίζουν ή και να τις ακυρώνουν.

Δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό το φαινόμενο της κερδοσκοπίας σ' όλους τους τομείς που έχουν σχέση με τη διατροφή. Συνταγές και τρόποι περιορισμού της υπάρχουν κι εφαρμόζονται. Δεν έχουμε παρά να τους αντιγράψουμε. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Αλλά αντί να προσφεύγουν σε δοκιμασμένες λύσεις, οι αρμόδιοι να μας προστατεύσουν επιλέγουν γελοίες και διαπιστωμένα αναποτελεσματικές μεγαλοστομίες.

Τι μέλλον λοιπόν μπορεί να έχει αυτός ο τόπος;

Δεν χρειάζεται όμως να είναι κανείς ειδικός,  για να καταλάβει μια απλή και πικρή αλήθεια που αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί την κύρια πηγή του κακού: Επί σχεδόν 4 δεκαετίες  τα πόστα των αποφάσεων στην πολιτική, στη δημόσια διοίκηση και στο συνδικαλισμό καταλήφθηκαν σε μεγάλο βαθμό από ευκαιριακούς κομματικούς παράγοντες μη σχετικούς με το αντικείμενο ή με ιδεοληψίες και συχνά χαμηλού ήθους. Είχαμε δηλαδή έντονη αναξιοκρατία και νεποτισμό με οδηγό το ατομικό συμφέρον σε όλους σχεδόν τους τομείς. Τα ΜΜΕ αλώθηκαν από διαπλεκόμενους επιχειρηματίες.  Όσοι πράγματι πόνεσαν και αγωνίστηκαν να προσφέρουν κάτι χρήσιμο στον τόπο συντρίφτηκαν γρήγορα από τις ομάδες της μετριότητας και των συμφερόντων, οι οποίες έτσι αδιαλείπτως κυριαρχούν. Αλλά και οι της Αντιπολίτευσης δεν προσφέρουν εαυτούς ως ένα υποσχόμενο παράδειγμα.  Πού λοιπόν θα οδηγούσαν αναπόδραστα όλοι αυτοί τη χώρα;

Τον  λογαριασμό τον πληρώνουν τα παιδιά μας:  το καλύτερο ανθρώπινο δυναμικό μας μεταναστεύει ή τυγχάνει απαράδεκτης εκμετάλλευσης από κόμματα και ιδιώτες.  Πάμπολλοι  νέοι είναι ανασφάλιστοι και λίγοι  σκέπτονται να κάνουν παιδιά. Όραμα και σχέδιο για τη χώρα επί έξη χρόνια τώρα κανείς δεν μπήκε στον κόπο να προτείνει. Η υποδομή της οικονομίας συνεχώς καταστρέφεται. Η δημόσια διοίκηση όχι μόνο δεν βελτιώθηκε αλλά μάλλον οδεύει προς το χειρότερο. Η μεσαία τάξη βούλιαξε. Ο λαός εξαπατάται σε συνεχή βάση. Το κράτος πρόνοιας περιορίστηκε δραματικά.

Τα "φιλέτα" μας ξεπουλιούνται σε τιμή ευκαιρίας. Βρέθηκαν αξιοποιήσιμοι υδρογονάνθρακες και γίναμε στόχος εκμετάλλευσης. Τα διεθνή σύννεφα πυκνώνουν γύρω μας. Και το χειρότερο απ' όλα:  Η τρέχουσα στελέχωση των καίριων πόστων της ηγεσίας εγγυάται τη συνέχιση των πρακτικών  του παρελθόντος.  Τι μέλλον λοιπόν μπορεί να έχει αυτός ο τόπος;      

Τα παιδία παίζει

Η περασμένη εβδομάδα ήταν μία από τις πιο εξευτελιστικές της τελευταίας πενταετίας. Ανέδειξε, όσο σπάνια συνέβη στο παρελθόν, την παθογένεια της σύγχρονης Ελλάδας και υπογράμμισε το δομικό πρόβλημα της χώρας. Επειτα από πέντε χρόνια παρατεταμένης αγωνίας, ο μιθριδατισμός που ενδεχομένως έχει αναπτυχθεί μάλλον το απέκρυψε, αλλά η χώρα αποκάλυψε τη βαθιά αρρώστια που εκδηλώθηκε έντονα με την παρατεταμένη κρίση. Δυστυχώς, η αποκάλυψη αυτή έγινε όχι στο ελληνικό κοινό, αλλά στο παγκόσμιο ακροατήριο.

Αν επιχειρήσουμε μία ματιά πέρα από τα επιφαινόμενα, την περασμένη εβδομάδα η χώρα έδινε ένα είδος εξετάσεων ενώπιον του διεθνούς παράγοντα που, όσο και αν θέλουμε να το αγνοούμε, μας κρατάει στη ζωή με δανεικά, με τουρισμό, και? αν το επιτρέψουμε, με επενδύσεις. Πέρα από το σημειολογικά προφανές της επίσκεψης της τρόικας, υπήρχε η... άτυχη έξοδος στις αγορές, διάφορα διεθνή οικονομικά συνέδρια και εκδηλώσεις, όπως αυτή του Economist, σημαντικές θετικές δηλώσεις για τον τουρισμό, η επίσκεψη του προέδρου της Κίνας, πολλές διαγωνιστικές διαδικασίες για σημαντικές αποκρατικοποιήσεις και ειδήσεις για άλλες διεθνείς άμεσες επενδύσεις.

Ολα αυτά συνέβησαν στο πρώτο 10ήμερο του Ιουλίου. Δεν ξέρω πόσοι Ελληνες το πήραν χαμπάρι, αλλά σίγουρα μάθανε τα πάντα γύρω από τη? «μικρή ΔΕΗ». Στο Συνέδριο του Economist, ο πρωθυπουργός φρόντισε να ενημερώσει το διεθνές ακροατήριο για τον εθνικά προδοτικό ρόλο της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, η οποία φυσικά φρόντισε να τον δικαιώνει καθημερινά. Τα δελτία ειδήσεων επιδόθηκαν σε διαγωνισμό να μαντέψουν τον ακριβή αριθμό των προτάσεων των κομμάτων της αντιπολίτευσης για συζήτηση στη Βουλή και την ακριβή μέρα και ώρα που θα άρχιζαν τα μπλακ άουτ με φουλ όλα τα ξενοδοχεία. Μία ολόκληρη εβδομάδα οι τουριστικοί πράκτορες δεν ήξεραν αν πρέπει να κλείνουν κρατήσεις δωματίων ή εισιτήρια... επιστροφής.

Μία αυτιστική χώρα, η Ελλάδα, αρνείται να δει την πραγματικότητα. Κλεισμένη στα επαρχιώτικα στερεότυπα, τελείως αυτοαναφορική μετά την εκρίζωση και του τελευταίου κοσμοπολίτικου στοιχείου στον Εμφύλιο, παραδομένη στη μετριότητα της Μεταπολίτευσης, θεωρεί ότι είναι το κέντρο του κόσμου. Κλείνει τα πανεπιστήμια, διώχνει τα παιδιά της έξω και παραδίδεται στις δυνάμεις του λαϊκισμού που προκάλεσαν και αυτή την κρίση. Δαιμονοποιεί την εξωστρέφεια και τα βάζει με τη «γίδα του γείτονα», όπως πάντα. Αν αυτό είναι άλλο ένα κεφάλαιο στη σύγχρονη ελληνική τραγωδία ή το τέλος του βιβλίου, θα το ξέρουμε μόνο στο τέλος.

Αλλά αρνούμαστε να τους μαθαίνουμε τα βασικά:

Στο σχολείο διδάσκουμε τα παιδιά μας μαθηματικά πανεπιστημιακού επιπέδου - που κανείς δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσει στη ζωή του εκτός κι αν δεν γίνει αστρονόμος- τους πιέζουμε να μάθουν  κάποιες απίστευτες ανθυπολεπτομέρειες από την ιστορία του Βυζαντίου ή  την θρησκευτική αρετή των αγίων , το μήκος των ποταμών και ο ύψος των ορέων. Αλλά  αρνούμαστε να  τους μαθαίνουμε τα βασικά: να μπορούν να γράψουν μία επιστολή , να μπορούν να μιλήσουν μπροστά σε ένα πολυμελές ακροατήριο, να μπορούν να αντεπεξέλθουν σε ατύχημα  , να μάθουν να ακούν τους συνεργάτες τους και αύριο τους συντρόφους τους .

Την ίδια στιγμή η τεχνολογία με δική μας ενθάρρυνση τα έχει καταπιεί όλα. Έτσι οι νέες γενιές- ιδιαίτερα αυτές που μεγαλώνουν στις πόλεις- μπορεί να  παίζουν στα δάχτυλα  τα κινητά τηλέφωνα και τις ταμπλέτες , μπορεί να σερφάρουν με χαρακτηριστική ευκολία στο ίντερνετ και να είναι πρωταθλητές στις δεξιότητες που χρειάζεται ένα ποντίκι ηλεκτρονικού υπολογιστή  αλλά  πολύ συχνά έχουν πλήρη άγνοια από βασικά ζητήματα της ζωής  που  δεν έχουν σχέση με τις ψηφιακές  οθόνες τους.

Οι περισσότεροι μαθητές  γνωρίζουν π.χ.   τα μοντέλα και τα τεχνικά χαρακτηριστικά των κινητών τηλεφώνων ,  , των αυτοκινήτων, των ακουστικών μουσικής και των MP3  αλλά δεν γνωρίζουν το κυκλάμινο, τον σπίνο, τον σαργό, το μουλάρι, το μελτέμι. Ξέρουν να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά όλα τα πυροβόλα όπλα  ή να προσπεράσουν με 300 χιλιόμετρα στη στροφή   αλλά δεν ξέρουν σχεδόν τίποτα από τον φυσικό κόσμο στον οποίο μεγαλώνουν . Δεν ξέρουν να μαζέψουν χόρτα , να γουλιάσουν ένα χταπόδι -πόσο μάλλον να το πιάσουν, να καθαρίσουν ένα ψάρι ή να ανοίξουν έναν αχινό,  να φυτέψουν ένα λουλούδι ,να ανακουφιστούν από το τσίμπημα μιας μέδουσας, να διασχίσουν ένα ποτάμι…

Δυστυχώς το εκπαιδευτικό μας σύστημα -σε όλες τις βαθμίδες - δίνει κάθε μέρα εξετάσεις και μένει μετεξεταστέο. Γιατί η ζωή  πέρα από διαφορικές εξισώσεις και κβαντική μηχανική είναι -κυρίως - όλα τ άλλα για τα οποία αρνούμαστε να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά μας .