Κυριακή 26 Ιουλίου 2015

Η διπλή «ομηρεία» του κ. Τσίπρα


Η διάσπαση στον ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει αναπόφευκτη και οι όρκοι ενότητας απλώς εξυπηρετούν τους σχεδιασμούς των επιμέρους ομάδων για την αναμέτρηση που έρχεται. Η απώλεια της κυβερνητικής πλειοψηφίας στη Βουλή δεν είναι στιγμιαία αλλά διαρκής και αξεπέραστη, καθώς δεν έγινε για κάποιο δευτερεύον ζήτημα. Η αναμέτρηση αφορά τον πυρήνα της ασκούμενης πολιτικής που θα έχει ακόμη πιο οδυνηρή συνέχεια για τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ. Τώρα που ετοιμάζονται για τον έλεγχο του κόμματος διεκδικούν λίγο χρόνο, για να χρεώσουν τις ευθύνες της διάσπασης στον... εσωκομματικό αντίπαλο.
Τα διαλυτικά φαινόμενα στο κυβερνητικό στρατόπεδο δημιουργούν συνθήκες ακινησίας, σε μια στιγμή που κρίνεται η σταθερότητα της χώρας και όλα κρέμονται από μια κλωστή. Η κυβέρνηση στην πραγματικότητα υπάρχει χάρη στην ανοχή που σκόπιμα δείχνει η αντιπολίτευση για τους δικούς της λόγους, ασχέτως αν στο Μέγαρο Μαξίμου παριστάνουν πως έχουν τον έλεγχο της κατάστασης. Ο πρωθυπουργός με την ατολμία του τελεί σε μια διπλή ομηρεία, που είναι επικίνδυνη τόσο για τον ίδιο όσο και πρωτίστως για τον τόπο. Από τη μια πιέζεται ασφυκτικά από το κόμμα του στα όρια της απώλειας ελέγχου των εξελίξεων, καθώς οι συσχετισμοί ανατρέπονται και δεν αποκλείεται, αν τολμήσει ευθεία αναμέτρηση, να χάσει την ηγεσία. Από την άλλη στη Βουλή εξαρτάται απολύτως από την αντιπολίτευση και κάθε του κίνηση εφεξής πρέπει να έχει την έγκρισή της. Στην πραγματικότητα, όπως εύστοχα παραδέχτηκε ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Γ. Πανούσης, η κυβέρνηση είναι ήδη τρικομματική με τον ΣΥΡΙΖΑ στα δύο και τους ΑΝΕΛ.
Το προφανές είναι ότι αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί επί μακρόν και πάντως όχι για πολύ μετά την υπογραφή του νέου Μνημονίου, το οποίο είναι πια μονόδρομος για τη σταθεροποίηση της χώρας. Χρονικά αυτό προσδιορίζεται το αργότερο στις αρχές Σεπτεμβρίου, οπότε αμέσως μετά ο Αλ. Τσίπρας οφείλει να λάβει αποφάσεις για το πώς θα συνεχιστεί η διακυβέρνηση του τόπου. Η παρωδία των πολλαπλών πλειοψηφιών στη Βουλή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από κανέναν. Το ενδεχόμενο προσφυγής στις κάλπες μπορεί ενδεχομένως να εξυπηρετεί τους σχεδιασμούς του Μαξίμου, αλλά σίγουρα αποτελεί καταστροφική επιλογή για την οικονομία.
Προφανώς για τον κ. Τσίπρα είναι ευκολότερο να «καθαρίσει» με όσους τον αμφισβητούν στις λίστες των βουλευτικών εκλογών που μπορεί να τις καταρτίσει κατά το δοκούν, παρά σε ένα κομματικό συνέδριο που δεν αποκλείεται και να το χάσει. Ωστόσο φαίνεται πια πως δεν αρκεί να θέλει εκλογές, πρέπει και να μπορεί να τις κάνει. Το κακό προηγούμενο του δημοψηφίσματος, που λειτούργησε καταστροφικά σε όλα τα επίπεδα, δεν βοηθά και πολύ για λεονταρισμούς. Τώρα που πήρε τη στροφή, οφείλει να την ολοκληρώσει, αλλιώς το χάος τον περιμένει.

Σάββατο 25 Ιουλίου 2015

Aρχισαν να κελαηδούν


Τελικά ίσως να μη χρειασθεί να περιμένουμε πολύ καιρό για να μάθουμε την αλήθεια για τα όσα συνέβησαν τους τελευταίους έξι μήνες. Το πώς έληξε το πρόγραμμα χωρίς συμφωνία, το πώς η Ελλάδα βρέθηκε σε καθεστώς ληξιπρόθεσμου οφειλέτη στο ΔΝΤ, πώς έκλεισαν οι τράπεζες, πώς δέχθηκε η οικονομία το καθοριστικό πλήγμα. Οι εσωτερικές συγκρούσεις στον ΣΥΡΙΖΑ και το βάρος των ευθυνών που δεν είναι μόνο πολιτικές κάνουν τα στόματα να ανοίγουν.
Ο κ. Βαρουφάκης, κελαηδώντας διαρκώς, έχει αρχίσει να στήνει τον καμβά αυτής της τραγικής ιστορίας. Από κοντά βοήθησε και ο Π. Λαφαζάνης με τα δικά του «εναλλακτικά» σενάρια. Δείχνοντας έτσι πώς πορεύθηκε αυτή η κυβέρνηση, πού στηρίχθηκε για να υφαρπάξει την ψήφο των πολιτών υποσχόμενη λύσεις που δεν υπήρχαν και παραδείσους που αποδείχτηκαν κόλαση.
Ομως έτσι ανοίγουν κι άλλα στόματα. Η κυβέρνηση, που κατήγγελλε όποιον μέχρι το δημοψήφισμα αναφερόταν στον κίνδυνο του Grexit, έρχεται τώρα με τον κορυφαίο υπουργό της Ν. Βούτση να αποκαλύψει ότι όχι μόνο υπήρχε θέμα Grexit, άλλα από τις 24 Απριλίου στο Eurogroup στη Ρίγα ο Σόιμπλε πρότεινε στον Βαρουφάκη να εγκαταλείψουμε την Ευρωζώνη με αντάλλαγμα μάλιστα μερικά δισεκατομμύρια ευρώ. Ηταν εκείνη τη μέρα που η κυβέρνηση κατήγγειλε τα διεθνή ΜΜΕ, που περιέγραφαν τη δεινή θέση στην οποία είχε βρεθεί ο κ. Βαρουφάκης, λοιδορούμενος και απομονωμένος, που δεν κλήθηκε καν στο κοινό δείπνο με τους άλλους υπουργούς.
Ενώ λοιπόν γνώριζε τουλάχιστον από τότε ότι το Grexit είναι στο τραπέζι, εγκληματικά άφησε τον χρόνο να περνά μέχρι να λήξει το πρόγραμμα και η χώρα να βρεθεί σε κατάσταση χρεοκοπίας. Ο κ. Ησυχος χθες, λίγες ημέρες μετά την απομάκρυνση από την υπουργική καρέκλα, θυμήθηκε ότι δεν είχαμε σχέδιο και έτσι οι δανειστές μάς πάτησαν. Οσο για τον κ. Πανούση, δεν είπε μόνο ότι η αστυνομία είχε προετοιμαστεί για να αντιμετωπίσει τα όσα θα ακολουθούσαν το Grexit.
Παραδέχθηκε ότι η κυβέρνηση γνώριζε για το ενδεχόμενο η προκήρυξη του δημοψηφίσματος να οδηγήσει σε κλείσιμο των τραπεζών. Κι όμως το έκαναν. Διότι επέλεξαν να θυσιασθεί η ελληνική οικονομία προκειμένου να εξασφαλισθεί η πολιτική επιβίωση της κυβέρνησης για μερικές εβδομάδες. Είναι μια δήλωση που, αν δεν περάσει στην Ιστορία, κερδίζει σίγουρα περίοπτη θέση στην πρώτη σελίδα της εισηγητικής έκθεσης για την επόμενη Προανακριτική. Και φαντασθείτε ότι μόλις τώρα άρχισαν να κελαηδούν...

Παρασκευή 24 Ιουλίου 2015

Η Δημοκρατία δεν κερδίζεται με μια μάχη.

Τα συνήθη, τυπικά, τετριμμένα και κουραστικά πια μηνύματα για την επέτειο της αποκατάστασης της Δημοκρατίας άρχισαν από χθες να εκδίδονται από κόμματα και πολιτικούς. Μια επέτειος που θα έπρεπε να έχει σταματήσει να γιορτάζεται εδώ και καιρό. Οχι γιατί οι χιλιάδες πολίτες που αντιστάθηκαν στη χούντα, που βασανίστηκαν, φυλακίστηκαν και διώχθηκαν δεν αξίζουν κάθε τιμή και σεβασμό. Αλλά ας μην ξεχνάμε ότι δεν γιορτάζουμε την ανατροπή της χούντας. Η χούντα δεν ανατράπηκε. Κατέρρευσε υπό το βάρος της κυπριακής τραγωδίας.
Θα μπορούσαμε πραγματικά σήμερα να γιορτάζουμε μια μεγάλη επέτειο. Εκείνη της επανίδρυσης της Ελληνικής Δημοκρατίας και όχι απλά της αποκατάστασης του Δημοκρατικού Πολιτεύματος. Το κύμα συμπάθειας και στήριξης της Ελλάδας που γιγαντώθηκε σε όλη την Ευρώπη μετά την πτώση της χούντας δεν μπορέσαμε να το εκμεταλλευτούμε και να το αξιοποιήσουμε. Επιλέξαμε να το σπαταλήσουμε για να περάσουμε χωρίς εισιτήριο στην τότε ΕΟΚ.
Τα αποθέματα συμπάθειας για την Ελλάδα επέτρεψαν να πορευτούμε σπαταλώντας ανυπολόγιστα κοινοτικά κονδύλια για δύο δεκαετίες μέχρι να φτάσουμε στον επόμενο σταθμό, όταν η Ευρώπη, υποκύπτοντας και πάλι στα φιλελληνικά αισθήματά της, άνοιγε με τον γνωστό τρόπο την πόρτα της Ευρωζώνης. Ηταν οι δύο μεγάλες στιγμές της μεταπολεμικής ιστορίας μας. Οι δύο μεγάλες ευκαιρίες που δόθηκαν στην Ελλάδα να γίνει σύγχρονη χώρα. Πήγαν χαμένες όμως. Προτιμήσαμε το πελατειακό κράτος, την παρασιτική οικονομία, τη διαφθορά, την εκμαυλισμένη κοινωνία.Τα καλομαθημένα παιδιά της μεταπολίτευσης φορτώθηκαν πάνω στους πραγματικούς αγωνιστές και έκτισαν ένα έκτρωμα.
Τα θεμέλια τα έβαλαν πολύ βαθιά. Και το προστάτευαν με κάθε τρόπο. Κατόρθωσαν να το κρατήσουν ζωντανό μέχρι τώρα. Μέχρι που ήρθε η ώρα της αλήθειας. Τότε που τα αποθέματα συμπάθειας των Ευρωπαίων εξαντλήθηκαν. Για πόσα χρόνια εξάλλου να συγκινούνται για την Τουρκοκρατία, τον Εμφύλιο, τη χούντα; Εμείς δείχναμε να μην καταλαβαίνουμε τίποτα. Μας αρκούσε να γιορτάζουμε κάθε χρόνο με πολυτελείς δεξιώσεις στους κήπους του Προεδρικού Μεγάρου την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Δεν καταλάβαμε ποτέ ότι δεν αρκούσε μόνο αυτό. Η Δημοκρατία δεν κερδίζεται με μια μάχη. Είναι καθημερινός πόλεμος... Γι' αυτό πρέπει να τελειώνουμε με τις επετείους αυτές. Οπως ήρθαν τα πράγματα, μάλλον θα έπρεπε να τις κρύβουμε. Στην πραγματικότητα θα πρέπει να τη θάψουμε πολύ καλά τη Μεταπολίτευση. Εχει βρωμίσει πολύ πια...

Πέμπτη 23 Ιουλίου 2015

Αυτή είναι η μία πλευρά του νομίσματος.

Οταν οι διαφωνούντες με την επίσημη κυβερνητική πολιτική δεν μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού, αλλά ανέρχονται σε δεκάδες και είναι προφανής έτσι η αδυναμία επανάκτησης της δεδηλωμένης, ελάχιστη σημασία έχει η όποια διακύμανση μεταξύ δύο ψηφοφοριών του συνολικού αριθμού τους κατά λίγες μονάδες, περισσότερες ή λιγότερες. Εκείνο που τελικά μετράει είναι ότι η διάσπαση έχει ουσιαστικά συντελεστεί και το μόνο που απομένει είναι η επισημοποίησή της.
Αλλωστε, ότι αυτή είναι η σωστή αξιολόγηση της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί στις τάξεις του ΣΥΡΙΖΑ αποδεικνύεται από τις δηλώσεις και αντιδηλώσεις των κορυφαίων και θεσμικά αρμόδιων παραγόντων του μείζονος κόμματος της κυβερνητικής συμμαχίας. Ούτε λίγο, ούτε πολύ, θεωρούν δρομολογημένη και αμετάκλητη τη διαμετρικά αντίθετη πορεία που πλέον ακολουθούν οι ευρωπαϊστές και οι υποστηρικτές της ρήξης.
Γι' αυτό και η αγωνία για το αύριο του τόπου δεν περιορίζεται μόνο στο αν και κατά πόσο θα εξασφαλιστεί η νέα μνημονιακή συμφωνία. Αυτή είναι η μία πλευρά του νομίσματος. Γιατί υπάρχει πλέον και η άλλη. Εκείνη που αφορά την εφαρμογή του προγράμματος. Και η οποία είναι και η σοβαρότερη. Διότι, ας μη γελιόμαστε, τα μέτρα και τα προγράμματα δεν αποδίδουν με την υπερψήφιση και την έγκρισή τους, αλλά με τη συνεπή και έγκαιρη εφαρμογή τους.
Εκείνο που χρειάζεται και αξιώνει αυτήν την ώρα ο τόπος είναι η διασφάλιση των προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν την εφαρμογή του προγράμματος. Με σημαντικότερη όλων την κυβερνητική ομαλότητα. Αυτήν οφείλει να διασφαλίσει ο πρωθυπουργός. Και καλώς ή κακώς δεν είναι οι εκλογές εκείνες που θα καταστήσουν δυνατή αυτήν την προοπτική. Σε αυτά τα πέντε χρόνια της κρίσης δεν μας έλειψαν οι εκλογικές αναμετρήσεις. Στη συνεργασία των πολιτικών δυνάμεων και στην κοινή προσπάθεια είναι που αποτύχαμε.

Τετάρτη 22 Ιουλίου 2015

Καλό θα είναι να μην επαναληφθούν τέτοιες γελοιότητες.

Η αλήθεια να λέγεται, δεν είναι λίγα αυτά που έχει κάνει η «πρώτη αριστερή κυβέρνηση» στους έξι μήνες τής μέχρι τώρα θητείας της. Δυστυχώς, όμως, από ατυχείς μέχρι αποτυχημένες και καταστροφικές έχουν αποδειχθεί οι επιδόσεις της. Γι' αυτό και μόνο υπερβολική δεν είναι η εκτίμηση πως ποτέ άλλοτε, στα μεταπολεμικά χρονικά τουλάχιστον, ελληνική κυβέρνηση δεν προκάλεσε τόσα και τέτοια δεινά σε τόσο σύντομο διάστημα.
Eχουμε και λέμε: ακύρωση θυσιών πέντε χρόνων, διασυρμός της χώρας, απώλεια της όποιας αξιοπιστίας της, παράταση της επικυριαρχίας των δανειστών, υπαγωγή σ' ένα νέο και σκληρότερο από τα προηγούμενα μνημόνιο και δυστυχώς και γελοιοποίηση. Σε μεγάλη δόση αυτή η τελευταία. Aνετα κατακτά τον τίτλο του «πολιτικού παλιάτσου της χρονιάς» ο απερίγραπτος Βαρουφάκης.
Αλλά κάπου θα πρέπει να βάλουν επιτέλους μια τελεία οι κυβερνώντες. Να κάνουν την αυτοκριτική τους, να παραδεχτούν ότι πολύ έχουν εκτεθεί και μας έχουν εκθέσει και να κοιτάξουν μπας και καταφέρουν να συμμαζέψουν κάπως τα πράγματα. Ευκαιρίες πάντα υπάρχουν. Παράδειγμα η τρόικα, που ξαναρχίζει τις επισκέψεις και τους ελέγχους.
Γέλασαν οι ξένοι μαζί μας όταν μετονομάσαμε την τρόικα σε θεσμούς και το μνημόνιο σε πρόγραμμα. Αλλά τώρα που το μνημόνιο ξανάγινε μνημόνιο και η τρόικα ξανάγινε τρόικα, ας κόψουμε και τα άλλα συναφή καραγκιοζιλίκια. Oπως για παράδειγμα να μην πηγαίνουν, λέει, οι τροϊκανοί στα υπουργεία αλλά να τους στέλνουμε τα υπουργεία, συγνώμη τα στοιχεία, ήθελα να πω, στο ξενοδοχείο τους.
Καλό θα είναι να μην επαναληφθούν τέτοιες γελοιότητες. Για δουλειά έρχονται οι άνθρωποι, τα υπουργεία πρέπει να επισκέπτονται για να κάνουν τη δουλειά που έχουν αναλάβει και εμμέσως εμείς τους καλέσαμε γιατί εμείς ζητήσαμε βοήθεια. Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να φερθούμε στοιχειωδώς αξιοπρεπώς, μια και απαραίτητο στοιχείο της αξιοπρεπούς συμπεριφοράς είναι η σοβαρότητα.
Κι όσο για τα περί «χαμηλόβαθμων υπαλλήλων», για τους οποίους μιλούσαν με απερίγραπτο θράσος διάφοροι μυαλοφυγόδικοι του ΣΥΡΙΖΑ, καλό θα είναι να θυμόμαστε όλοι μας πως για να γίνει κάποιος μεγαλοστέλεχος στο ΔΝΤ, στην Κομισιόν και στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα χρειάζεται και δύο ή τρία πτυχία ενώ τα κριτήρια με τα οποία υπουργοποιείται στην Ελλάδα ακόμη και ο τελευταίος άσχετος ήταν και παραμένουν ανεξιχνίαστο μυστήριο.

Τρίτη 21 Ιουλίου 2015

Ποιος θα κρατήσει το κόμμα και ποιος θα αλλάξει στέγη ή ταμπέλα.

Η κατάρρευση της κυβερνητικής πλειοψηφίας στη Βουλή δεν αφήνει πολλά περιθώρια για άλλες ψευδαισθήσεις στον θίασο του ΣΥΡΙΖΑ, που παριστάνει πως δεν έγινε και τίποτε τις δύο τελευταίες εβδομάδες. Το γεγονός ότι η αντιπολίτευση δεν θέτει ευθέως και ανοικτά θέμα δεδηλωμένης δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει, αλλά ότι δεν έχει κανένα συμφέρον να απαλλάξει τώρα τον κ. Αλέξη Τσίπρα και την κυβέρνησή του από τις ευθύνες τους. Θα προχωρήσουν όπως έχουν συνομολογήσει με τους εταίρους στις διαπραγματεύσεις και αν με το καλό καταλήξουν σε συμφωνία περί τα τέλη Αυγούστου, θα τη φέρουν προς έγκριση στη Βουλή και κάπου εκεί αρχίζουν τα πραγματικά προβλήματα της κυβέρνησης για την υλοποίησή της. Τότε θα γίνει σαφές αν θα πάμε σε εκλογές ή αν θα σχηματιστεί νέο κυβερνητικό σχήμα από την παρούσα Βουλή για κάποιους μήνες.
Το καλαμπούρι με τις διπλές πλειοψηφίες στην εθνική αντιπροσωπεία είναι προφανές ότι δεν αντέχει σε κριτική και εντός των ημερών θα ξεκαθαριστεί το τοπίο. Αυτό θα προκύψει από την τροπή που θα πάρουν οι εσωκομματικές εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς τα δύο στρατόπεδα δεν μπορούν να συνυπάρξουν επί μακρόν στην ίδια πολιτική στέγη. Αν ο κ. Τσίπρας εννοεί τη στροφή που ξεκίνησε, οφείλει να την ολοκληρώσει και να ακολουθήσει τη νέα πορεία χωρίς εκείνους που τον καταψήφισαν. Αν επιχειρήσει να κρατά μια ψευδή εικόνα ενότητας στο κόμμα του, τότε κάτι άλλο υπάρχει που χρήζει ερμηνείας τώρα. Δεν νοείται συνύπαρξη με τους εραστές της δραχμής παρά μόνο στην περίπτωση που υπάρχει ακόμη στο μυαλό του πρωθυπουργού ανοικτό το ενδεχόμενο μιας νέας διολίσθησης στην επικίνδυνη αυτή ζώνη της καταστροφής. Ο χρόνος μέχρι το νέο μνημόνιο επαρκεί για την εκκαθάριση των εσωτερικών λογαριασμών στον ΣΥΡΙΖΑ και τότε μένει να αποδειχθεί ποιος θα κρατήσει το κόμμα και ποιος θα αλλάξει στέγη ή ταμπέλα.


Η διάσπαση είναι νομοτέλεια για ένα κόμμα που μένει τυπικά ενιαίο, διότι απλώς δεν έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες που θα οδηγήσουν στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώθηκε από τις ψηφοφορίες στη Βουλή. Μια συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ θα αποδείξει τους νέους συσχετισμούς που έχουν διαμορφωθεί και τις νέες πλειοψηφίες στο κόμμα που επηρεάζουν ευθέως την αντοχή της κυβέρνησης.

Δευτέρα 20 Ιουλίου 2015

Τους βαρέθηκα


Οταν μετά το τραγελαφικό δημοψήφισμα ο πρωθυπουργός πάσχισε να σώσει την παρτίδα αποτρέποντας τη χρεοκοπία, κλείνοντας κατ' αρχάς τη συμφωνία και αποδεχόμενος την εσωκομματική ρήξη, έμεινα με την εντύπωση ότι επιτέλους κάτι είχε αρχίσει, έστω και καθυστερημένα, να καταλαβαίνει. Διαψεύστηκα, όμως. Γιατί ήρθε, βλέπετε, ο ανασχηματισμός, άρχισαν και οι φήμες για εκλογές το φθινόπωρο και δικαιώθηκαν όσοι πιστεύουν ότι η περίπτωσή του είναι ανίατη.
Ξέρω, βέβαια, ότι δεν φταίει μόνο αυτός. Φταίνε, ενδεχομένως περισσότερο, και όσοι του πιπιλίζουν το μυαλό ότι είναι «κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού» και ότι προσφεύγοντας στις εκλογές τούς καθαρίζει όλους (εσωκομματικούς και μη), εξασφαλίζει αυτοδυναμία και ζει αυτός καλά κι εμείς καλύτερα. Και φαίνεται ότι τους πιστεύει. Αν και θα 'πρεπε να είχε καταλάβει πια ότι οι μοναδικοί κυρίαρχοι του πολιτικού παιχνιδιού είναι οι εταίροι και δανειστές.
Εχω βαρεθεί τα τελευταία χρόνια να ακούω τον κάθε ανευθυνοϋπεύθυνο να πολιτεύεται με κούφιες μεγαλοστομίες και να γράφει τον τόπο και το μέλλον του στα παλιά του τα παπούτσια. Κουράστηκα να βλέπω να υποδύονται τους σωτήρες άνθρωποι που είναι αποδειγμένα ανίκανοι να διαλέξουν μερικούς συνεργάτες της προκοπής και αναθέτουν τη διαχείριση κρίσιμων τομέων της κοινωνικής και της οικονομικής ζωής σε ανίκανους ή ψώνια. Με αηδιάζει αυτή η βλακώδης απόρριψη του πρόδηλου από ανθρώπους που πλασάρουν ανενδοίαστα ως συνταγές σωτηρίας τα αδιέξοδά τους.
Είμαστε, ακόμη, με το ενάμισι πόδι στη χρεοκοπία και η μοναδική ελπίδα σωτηρίας είναι να κάνουμε ό,τι έκαναν και όσοι άλλοι βρέθηκαν στη θέση μας, αλλά κατάφεραν να γλιτώσουν. Μόνοιασαν, δούλεψαν μαζί και τα έβγαλαν πέρα. Απλά και λογικά πράγματα. Αλλά άγνωστα σε εμάς. Που ακόμη και τώρα δεν θέλουμε να παραδεχτούμε ότι είναι μονόδρομος να καθίσουμε σε ένα τραπέζι όλοι οι φιλοευρωπαίοι, να φτιάξουμε μια κυβέρνηση με πανίσχυρη πλειοψηφία και να αποδείξουμε στους εταίρους μας ότι θα το εφαρμόσουμε το πρόγραμμα, θα ξεπεράσουμε την κρίση και μετά θα δούμε ποιον θα εμπιστευτούμε για τη συνέχεια.
Αλλωστε, τώρα άλλοι αποφασίζουν τι πρέπει να κάνουμε. Απλώς σε εμάς εναπόκειται να το κάνουμε σωστά.