Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2014

Παίζουν τη χώρα στα ζάρια.

Καθώς η χώρα βάδιζε προς αργό θάνατο, υπήρξαν «αμυντικές» κινήσεις, κυρίως από τον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς. Οι προθέσεις εξελίχθηκαν σε συζητήσεις μεταξύ αξιόλογων ανθρώπων, με σημαντικές ακαδημαϊκές καριέρες ή επαγγελματικές ενασχολήσεις, που, όμως, δεν άφηναν χώρο και χρόνο για πραγματικό «διά ταύτα». Εξαφανίστηκαν και σήμερα υπάρχουν ως εικονική πραγματικότητα. Εμεινε η κοινή γνώμη να αναζητά αυτόν που θα συσπείρωνε όσους αγωνιούσαν για το μέλλον της χώρας, όχι για να συζητήσουν, αλλά για να διεκδικήσουν το δικαίωμα να καθορίσουν το μέλλον.
Σε αυτό το σκηνικό εμφανίστηκε ένα νέο κόμμα, με ελκυστικό νεοτερικό πρόσωπο. Εξόρκισε τις ιδεολογίες και προέβαλε την ανάγκη για πρακτικές λύσεις. Το Ποτάμι απέκτησε αμέσως ασυνήθιστα μεγάλα δημοσκοπικά ποσοστά. Το «γκελ» στο θυμικό μίας μεγάλης μερίδας, μέχρι τότε αποστασιοποιημένης από «την πολιτική», έγινε, το καλοκαίρι, το «νέο» στην πολιτική σκηνή και «απειλή» για τους φθαρμένους μονομάχους. Η αντίδραση εκδηλώθηκε με απομόνωση από τα ΜΜΕ, «ειδήσεις», όλο το οπλοστάσιο που κατά καιρούς αξιοποιήθηκε αντί πολιτικού διαλόγου. Απέναντι στην εύκολη κριτική «μα ποιος είναι ο Θεοδωράκης» υπήρχε η αναφορά στους ανθρώπους με κοινωνική απήχηση που τον πλαισίωναν. Το επιχείρημα αυτό προέβαλε ο αρχηγός του, μιλώντας για την «Εθνική Ελλάδος», ως λύση στα προβλήματα της χώρας.
Σήμερα η κίνηση Σαμαρά - Βενιζέλου έφερε την αναμενόμενη αντίδραση. Ο ΣΥΡΙΖΑ «μύρισε» αίμα και τα παίζει όλα για όλα. Χωρίς προσχήματα, χωρίς αιδώ, παίζουν τη χώρα στα ζάρια. Ο «ξένος παράγοντας» φαίνεται απρόθυμος ή ανίκανος να βοηθήσει και η σωτηρία, αν υπάρξει, θα προέλθει από εμάς. Μία νέα πολιτική δύναμη χρειάζεται ισχυρό ποσοστό για να επηρεάσει την ασκούμενη πολιτική, με τα στελέχη και τις θέσεις της, σε συνεργασία με όσους ακόμη στέκονται ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη. Ως καταλύτης εξελίξεων θα επιτρέψει στις δημιουργικές δυνάμεις της χώρας να διαμορφώσουν την κατεύθυνσή τους. Οπως πάντα, στη Δημοκρατία, οι πολίτες θα πουν την τελευταία λέξη.

Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2014

Γιατί το 2014 δεν είναι 1981

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
Πολλοί προεξοφλούν ότι αν οδηγηθούμε σε εκλογές και βγει νικητής ο ΣΥΡΙΖΑ, αυτό που θα δούμε δεν θα είναι τίποτα περισσότερο από μια επανάληψη του 1981, όταν ο Ανδρ. Παπανδρέου έκανε ριζική στροφή, εγκαταλείποντας ριζοσπαστικά συνθήματα όπως «Εξω από την ΕΟΚ», «Εξω από το ΝΑΤΟ», «Εξω οι βάσεις». Η σύγκριση των δύο εποχών είναι απολύτως λανθασμένη. Τότε η Ελλάδα είχε μόλις ενταχθεί στην ΕΟΚ και η οικονομία της ήταν πολύ λιγότερο συνδεδεμένη με την ευρωπαϊκή. Διέθετε το δικό της νόμισμα, είχε απόλυτη δυνατότητα άσκησης νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής και δεν είχε περιορισμούς από τις Βρυξέλλες στο όριο των ελλειμμάτων. Το χρέος της χώρας ανερχόταν στο 28,4% του ΑΕΠ. Αυτά τα δεδομένα έδιναν στον Ανδρέα Παπανδρέου το περιθώριο κινήσεων. Ακολουθώντας επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, αύξησε μισθούς και συντάξεις, εκτόξευσε τις δημόσιες δαπάνες, έκανε αθρόες προσλήψεις στο Δημόσιο, διόγκωσε το χρέος. Δίχως να υπολογίζονται οι μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτών των επιλογών, το ΠΑΣΟΚ ενίσχυσε τη λαϊκή του υποστήριξη. Η αύξηση των εισοδημάτων (δίχως να εξετάζεται το «πώς» και το «γιατί») σε συνδυασμό με το ότι είχε δοθεί τέλος στο καθεστώς των πολιτικών διακρίσεων και «ο χωροφύλακας δεν ήταν πια έξω από το σπίτι», έκανε μεγάλες ομάδες του πληθυσμού να νιώθουν ότι η «αλλαγή έγινε». Το γεγονός ότι δεν έφυγαν οι βάσεις και μείναμε στο ΝΑΤΟ, πέρασε σε δεύτερη μοίρα. Οσο για την έξοδο από την ΕΟΚ, τα χρήματα που έρρεαν από τα κοινοτικά ταμεία σκέπασαν το σύνθημα για αποδέσμευση. Ο Ανδρέας Παπανδρέου για να αντιμετωπίσει μεγάλα προβλήματα στο ισοζύγιο και στην ανταγωνιστικότητα προχώρησε σε δύο υποτιμήσεις της δραχμής (15,5% τον Ιανουάριο του 1983, με υπουργό Οικονομίας τον Γ. Αρσένη, και 15% τον Οκτώβριο του 1985 στο πλαίσιο του σταθεροποιητικού προγράμματος του Κ. Σημίτη).

Σήμερα, όσοι λένε «εντάξει θα βγει ο Τσίπρας και θα αναγκαστεί να προσαρμοστεί και αυτός» ξεχνούν μερικά βασικά πράγματα (πέραν των τεράστιων διαφορών της προσωπικότητας του Ανδρέα Παπανδρέου με αυτή του Αλέξη Τσίπρα).

Ο Αλ. Τσίπρας, σε μια εποχή που η ελληνική οικονομία είναι απολύτως εξαρτώμενη από τη διεθνή, έχει τάξει άμεση βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, αυξήσεις μισθών και συντάξεων και αύξηση των δημοσίων δαπανών. Και αυτό δίχως να έχει την παραμικρή δυνατότητα δημόσιου δανεισμού, με αυστηρό έλεγχο των δημοσιονομικών και του προϋπολογισμού από την Ευρωζώνη, με άσκηση της νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και με ανοιχτό το πρόβλημα χρηματοδότησης της χώρας. Η γρήγορη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των πολιτών είναι η μεγαλύτερη υπόσχεσή του. Για να γίνουν πράξη όλα αυτά, δηλώνει κατηγορηματικά ότι θα προχωρήσει σε κατά μέτωπον αντιπαράθεση με την ηγεσία της Ε.Ε. και του ΔΝΤ.

Το 1981, ο Ανδρ. Παπανδρέου, γνώστης του διεθνούς περιβάλλοντος, προχώρησε σε αλλαγές στο εσωτερικό, οι οποίες του εξασφάλισαν λαϊκή υποστήριξη και κάλυψαν την υπαναχώρηση από τις υποσχέσεις του για σύγκρουση με την ΕΟΚ και τις ΗΠΑ, αντιλαμβανόμενος πλήρως τις συνέπειες που θα υπήρχαν για τη χώρα. Σήμερα ο Αλ. Τσίπρας υπόσχεται συγκρούσεις στο εξωτερικό, που θα του επιτρέψουν να υλοποιήσει όσα υπόσχεται στο εσωτερικό. Το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή, απ’ ό,τι έκανε ο Ανδρέας Παπανδρέου.

Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2014

Τα κόλπα της προεδρικής εκλογής και ο ζουρνάς


Στον γενικό πανικό που επικρατεί στο πολιτικό σκηνικό εν όψει της μεθαυριανής πρώτης ψηφοφορίας για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, έχουν αρχίσει να διακινούνται σενάρια κάθε είδους, ενώ όλο και ξεφεύγει και καμία κουβέντα παραπάνω.
Ετσι επανέρχεται το σενάριο, τώρα πια που έχει ριφθεί ο κύβος, να υπάρξει συμφωνία για εκλογή Προέδρου και πραγματοποίηση εκλογών σε δυο-τρεις μήνες. Ενα σενάριο που δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τη λογική αλλά και την πραγματικότητα. Είναι προφανές ότι ο κ. Σαμαράς δεν θα δεχόταν εύκολα να ψηφίσει τα όποια νέα μέτρα απαιτούνται και να πάει μετά ο κυβερνητικός συνασπισμός σαν «πρόβατο επί σφαγή» σε εκλογές την άνοιξη.
Αλλά ούτε και ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κανένα λόγο να αναβάλλει την εκλογική μάχη, η οποία αποτελεί σταθερό και πάγιο αίτημα εδώ και μήνες. Οσο για τους δανειστές αλλά και τελικά για την ίδια τη χώρα, δεν θα είχε καμιά απολύτως λογική η παράταση της αβεβαιότητας για μερικούς μήνες ακόμη.
Ας επικεντρωθούμε στην εκλογή Προέδρου. Σε μια διαδικασία που θα κριθεί, όπως όλα δείχνουν, από βουλευτές δύο κόμματων, της ΔΗΜΑΡ και των ΑΝΕΛ, που βάσει των δημοσκοπήσεων μάλλον πρέπεί να θεωρούνται... εξωκοινοβουλευτικά.
Και αυτό μεγαλώνει την ευθύνη των βουλευτών των δύο κομμάτων μπροστά σε μια επιλογή πολύ δύσκολη. Από τη μία είναι η κυβέρνηση με πολλά λάθη και αδυναμίες, που θεωρεί ότι το τελευταίο πακέτο μέτρων είναι το εισιτήριο για έξοδο από την κρίση, και από την άλλη μια αντιπολίτευση με ιδεοληψίες και εμμονή για την εξουσία, η οποία όσο εύκολα υπόσχεται, τόσο δύσκολα διδάσκεται από τα παθήματα της κυβέρνησης. Γιατί κανείς δεν μπορεί να μη βλέπει τη ζημιά που έγινε από την υπεραισιοδοξία της «εξόδου από το Μνημόνιο» και του success story. Κι όμως τόσους μήνες μετά, ο ΣΥΡΙΖΑ επαγγέλλεται ένα βροντερό ΟΧΙ στους «ξένους» ώστε να... υποχρεωθούν μετά να χορέψουν στους δικούς του ρυθμούς. Λες και αυτό δεν το είχε σκεφθεί κανένας άλλος πριν...
Αυτό που ίσως διαφεύγει, είναι ότι εκτός από τον πεντοζάλη υπάρχει και ο χορός του Ζαλόγγου. Οπου τον χόρεψαν εκείνοι που βάραγαν τον ζουρνά...

Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2014

Η ευθύνη είναι μεγάλη και είναι δική μας.

Η Ελλάδα διαθέτει όλους τους θεσμούς που χρειάζεται μια Δημοκρατία για την εύρυθμη λειτουργία της. Το γεγονός, όμως, ότι φθάσαμε στην κρίση και ακόμη δεν έχει πεισθεί ο λαός ότι επιβάλλεται νέο καθεστώς με μεγαλύτερη δικαιοσύνη και ισότητα, αποδεικνύει τις χρόνιες αδυναμίες των θεσμών. Αυτό δεν υπονομεύει μόνο την εμπιστοσύνη των πολιτών στο σύστημα, αλλά και των επενδυτών, καταδικάζοντας την οικονομία σε μαρασμό. Δεν είναι τυχαίο ότι τα χρόνια της χλιδής συνοδεύτηκαν από την άνθηση της δωροδοκίας σε όλα τα επίπεδα της οικονομίας, της διοίκησης και της κοινωνίας. Εντός ή εκτός Μνημονίων, αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Επίσης, πρέπει να απλουστευθούν οι νόμοι και να εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση. Η ατιμωρησία των ισχυρών «δικαιολογεί» τη γενικευμένη αυθαιρεσία των πολλών (και ίσως λειτουργεί ως «άλλοθι» για τις υπερβολές των ισχυρών). Τέτοιες αλλαγές απαιτούν μια εντελώς διαφορετική σχέση μεταξύ πολιτικών και πολιτών – όπου και οι δύο πλευρές πρέπει να αλλάξουν νοοτροπία. Στην οικονομία και στο εμπόριο, μεταξύ άλλων αλλαγών, μπορούμε να εκμεταλλευτούμε την πύλη που άνοιξε η σιδηροδρομική σύνδεση του Πειραιά με την Ευρώπη.

Συμμετέχουμε συνεχώς σε μια έντονη πολιτική συζήτηση, όπου κυριαρχούν ο εθνοκεντρισμός, το παράπονο, η αίσθηση της απειλής και διάφορες θεωρίες συνωμοσίας. Οι παράλληλες αλλά διαφορετικές αντιλήψεις της ιστορίας και της πραγματικότητας συχνά υπονομεύουν την εθνική ενότητα. Σήμερα, παρότι θυμωμένοι και πολωμένοι, ας κατανοήσουμε ότι το μέλλον του τόπου και του έθνους θα κριθεί από το πώς θα ανασυντάξουμε τις δυνάμεις μας. Χωρίς τη βοήθεια, τη στήριξη και τις νουθεσίες οποιουδήποτε άλλου. Η ευθύνη είναι μεγάλη και είναι δική μας.

Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2014

Πολλή προεδρολογία γίνεται, που φτάνει μέχρι την μπουρδολογία.

Πολλή προεδρολογία γίνεται, που φτάνει μέχρι την μπουρδολογία. Αναλύσεις επί αναλύσεων, μέχρι στοιχήματα «αλά Αγγλία» παίζονται για το αν θα βγάλει η παρούσα Βουλή Πρόεδρο και αν θα πάμε σε εκλογές εθνικές.
Πάμε να ξεχάσουμε ότι δεν θα μπορέσουμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα και ότι η δίμηνη παράταση, η μνημονιακή, λειτουργεί σαν το μαρτύριο της σταγόνας πάνω στο κορμί του καθενός μας, συνεπώς πάνω στο σώμα της πατρίδας μας. Η αναθεώρηση του Συντάγματος, αν υπήρχε πολιτική βούληση από τους συγκυβερνώντες, θα μπορούσε να είχε γίνει, αλλά και αυτή η παράμετρος χρησιμοποιείται σκοπίμως και για πολιτικοεπικοινωνιακούς λόγους. Ο Πρόεδρος λειτουργεί ως ανώτατος άρχων, αλλά είναι «αδύναμος» και καταντάει διακοσμητικό στοιχείο της πολιτειακής ζωής και μέχρι τώρα κανένας τους δεν έχει γυρίσει πίσω έστω και ένα νομοσχέδιο, που σημαίνει προσυπογράφει τις κυβερνητικές αποφάσεις και καθίσταται συνένοχος και συνυπεύθυνος.
Η προεδρική δημοκρατία και η άμεση εκλογή από τους πολίτες προϋποθέτουν τη λαϊκή εξουσία. Πάνω στο σώμα της δημοκρατίας οι «βιαστές» της αφήνουν τα σημάδια τους κι αυτό γίνεται γιατί η συμμετοχή των ενεργών πολιτών δεν έχει να κάνει με την κοινωνική, πολιτική και προσωπική καθημερινότητά του, αλλά με το τι αποφασίζουν οι άλλοι αντί γι' αυτόν.
Η οικονομική κρίση έβγαλε στην επιφάνεια πολλά προβλήματα, που μέχρι τώρα ήταν κουκουλωμένα. Η ανάγκη η προσωπική και η κοινωνική αναγκαιότητα μας ωθούν να δούμε διαφορετικά τη ζωή, να ξεφύγουμε από τον καταναλωτισμό που μας είχαν σπρώξει και να ανακαλύψουμε τις απίθανες και μέγιστες δυνάμεις που κρύβει ο εαυτός μας, κι αυτό γίνεται γιατί αναπτύσσεται ένα κλίμα αλληλεγγύης και ανθρωπιάς. Αναπτύσσεται και το πνεύμα της συλλογικότητας και η απελευθέρωση από κομματικές δεσμεύσεις. Οι προσωπικές ευαισθησίες θα πάνε να συναντηθούν με τις κοινωνικές ευαισθησίες και ο ατομικισμός και η ιδιώτευση θα αρχίσουν να υποχωρούν.

Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2014

Αχαρτογράφητα ύδατα

Αχαρτογράφητα ύδατα
Κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση βαδίζουν στα τυφλά. Προτάσσουν τα κομματικά τους συμφέροντα, χωρίς να αντιλαμβάνονται τους κινδύνους που ελλοχεύουν για τη χώρα. Πολιτευόμενες εκτός οικονομικής πραγματικότητας, αδιαφορούν για τις συνέπειες των επιλογών και των πράξεών τους. Η προεδρική εκλογή μετατρέπεται σε πεδίο άγονων αντιπαραθέσεων. Η ψήφος των βουλευτών γίνεται αντικείμενο στενών κομματικών και προσωπικών υπολογισμών. Το κλίμα που δημιουργείται αποπνέει νοσηρότητα.
Η υποψηφιότητα του Στ. Δήμα είναι, όπως φαίνεται, επιλογή εκλογών. Η αμιγώς κομματική της αναφορά δυσχεραίνει την επίτευξη ευρύτερης αποδοχής. Συνεπώς, η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θεωρείται αναμενόμενη. Η κυβέρνηση, άλλωστε, είχε οδηγηθεί σε ασφυξία. Μετά τις ευρωεκλογές και με την είσοδο των λαϊκιστών στο κυβερνητικό σχήμα, εγκατέλειψε τις δεσμεύσεις της για μεταρρυθμίσεις και αλλαγές. Τελικά, η αναλαμπή Σαμαρά κράτησε μόνο δύο χρόνια.
Η προφανώς αναπόφευκτη εκλογική αναμέτρηση θα διεξαχθεί σε εξαιρετικά δύσκολο πολιτικό περιβάλλον. Η όποια κυβέρνηση προκύψει θα κληθεί να διαχειριστεί σε ελάχιστο χρόνο τη σύναψη συμφωνίας με τους δανειστές και την αποδέσμευσή μας από τα μνημόνια. Η έκβαση των δύο αυτών μεγάλων εκκρεμοτήτων θα κρίνει την ασφαλή και σταθερή πορεία της χώρας. Και το κυριότερο, τη δυνατότητά της να αποφύγει επικίνδυνες περιπέτειες.
Οι δυνάμεις της συγκυβέρνησης -ΝΔ, ΠΑΣΟΚ- απώλεσαν την ευκαιρία να επενδύσουν στο τέλος των μνημονίων. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη φθορά τους, συνιστά ουσιαστική αδυναμία και περιορίζει τις δυνατότητες ανάκαμψής τους. Φαίνεται πλέον πως τα πολιτικά τους αποθέματα εξαντλούνται. Από την άλλη και για τον ΣΥΡΙΖΑ οι προεκλογικές συνθήκες δεν είναι ευνοϊκότερες. Οι πολιτικές του για τα καίρια ζητήματα παραμένουν θολές και αμφίσημες και εντέλει αναξιόπιστες. Περισσότερο καλλιεργούν κλίμα φόβου και αβεβαιότητας σε μερίδα της κοινής γνώμης, παρά πείθουν.
Πάντως, οι πρωταγωνιστές του νέου δικομματισμού αντιμετωπίζουν εξίσου σημαντικά, αλλά διαφορετικής φύσης, προβλήματα. Ο Α. Σαμαράς αυτοϋπονόμευσε την ηγετική του στιβαρότητα και αποτελεσματικότητα. Ωστόσο, τα πλεονεκτήματά του παραμένουν η γνώση κι η εμπειρία. Ο Α. Τσίπρας δυσκολεύεται να απεξαρτηθεί από τον αριστερό κομφορμισμό του κόμματός του και να αποδείξει πως το πρωθυπουργικό κουστούμι δεν του πέφτει μεγάλο. Δεν παύει όμως να έχει το ατού του φρέσκου και νέου προσώπου. Το μόνο βέβαιο είναι πως η Ελλάδα πλέει σε αχαρτογράφητα ύδατα.

Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου 2014

Το σημαντικό είναι το άρρωστο κομματικό σύστημα να μη συμπαρασύρει τη χώρα.

Ο πανικός οδηγεί αναπόφευκτα σε ανερμάτιστες αντιδράσεις. Ετσι, ο τραυματισμένος αυτοτραυματίζεται κατά συρροή. Γιατί επήλθε πανικός; Διότι οι ηγεσίες της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ αυτοπαγιδεύτηκαν στην απειλή των πρόωρων εκλογών και τον συνακόλουθο κίνδυνο αυτές να χαθούν. Τελικά, τα πανικόβλητα μέτρα αυτοπροστασίας τους ενέτειναν την πιθανότητα να συμβούν εκείνα που απεύχονταν!
Η κυβέρνηση ανασχηματίστηκε με στόχο να γίνει πιο «λαϊκή» και έγινε απλώς πιο λαϊκιστική. Εκτοξεύτηκαν μηνύματα φοροελαφρύνσεων, ενώ στο υπουργείο Οικονομικών είχαν πυροδοτήσει τον ΕΝΦΙΑ. Ακολούθησε η λαϊκιστική υπερεπένδυση στο «βγαίνουμε από τους ελέγχους» με αποτέλεσμα τη θύελλα των αγορών, πρόσθετη κυβερνητική φθορά και πανικό. Κάθε χειρισμός της κυβέρνησης προκαλεί πλέον ανασφάλεια στους Ευρωπαίους και στους πολίτες της χώρας.
Αυτά θα είχαν αποφευχθεί εάν η ηγεσία της κυβέρνησης έβαζε στην άκρη την αγωνία της για τις εκλογές και πολιτευόταν με σοβαρότητα και υπευθυνότητα αγνοώντας το κομματικό κόστος. Είναι όμως κυρίως το τελευταίο που την απασχολεί και τελικά μόνη της το καθιστά βαρύτερο. Η κίνηση για την εκλογή Προέδρου αποτελεί μια προσπάθεια η κυβέρνηση να κερδίσει χρόνο. Είτε όμως αυτό συμβεί είτε όχι, το βέβαιο είναι ότι η χώρα έχει μπει πάλι στη γωνία. Δανειστές και αγορές σκλήρυναν τη στάση τους έχοντας χάσει την υπομονή τους με τις υπεκφυγές στις μεταρρυθμίσεις.
Η χώρα είναι στην κόψη του ξυραφιού. Δεν έχει την πολυτέλεια μιας πανικόβλητης κυβέρνησης. Ούτε μιας λαϊκιστικής αντιπολίτευσης. Είτε η κυβέρνηση αυτοκαταστραφεί είτε όχι, το σημαντικό είναι το άρρωστο κομματικό σύστημα να μη συμπαρασύρει τη χώρα.