Στιγμές του φθινοπώρου

Αν υπάρχει κάτι στη ζωή που η ψυχή του ανθρώπου αποδέχεται την αιώνια επανάληψή του, και όχι μόνον την αποδέχεται, αλλά την αποζητά ως την αποτελεσματικότερη μέθοδο θεραπείας, αυτό είναι η επανάληψη των εποχών του έτους. Oσοι μπορούν να νιώσουν τη μεταβολή των εποχών έχουν συγκριτικό αποτέλεσμα ευτυχίας εν σχέσει με εκείνους που ζουν στα αστικά κέντρα και περιμένουν να δουν την άνοιξη και το φθινόπωρο στους ψωραλέους θάμνους των πάρκων.

Πρόσφατα ταξίδεψα στην Hπειρο όπου, μετά την κανονική και συστηματική ληστεία των διοδίων (που έχουν αντικαταστήσει απολύτως τους μυθικούς ληστές της αρχαιότητας, τον Σκύρωνα, τον Προκρούστη, τον Σίνη τον Πιτυοκάμπτη, που κι αυτοί άγριοι ληστές των οδών ήταν και ζητούσαν διόδια), κι αν είναι κάτι που γλυκαίνει την άγρια ληστεία είναι η συστηματική κατασκευή του δρόμου, έφτασα στη γλυκιά και μελαγχολική φύση της Ηπείρου. Μυρίζουν μούστο τα ατρύγητα ακόμα αμπέλια και τα ρουθούνια γεμίζουν από την ευφρόσυνη ευωδιά των υπερώριμων σύκων που έμειναν αφάγωτα στα κλαδιά ωσότου τα εξαφανίσουν με τα μικρά τους ράμφη τα πετεινά του ουρανού, που ούτε σπέρνουν ούτε θερίζουν (κατά το Ευαγγέλιο), και εν τούτοις ζουν, φτεροκοπούν και προπαντός κελαηδούν χωρίς να επηρεάζεται η φύση τους από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν κι αυτά, όπως κάθε έμβιος οργανισμός που έχει προορισμό την αναπαραγωγή και την αυτοσυντήρηση.

Τα ποτάμια της Πίνδου αυξάνουν το νερό τους με τα πρωτοβρόχια, το τσίπουρο είναι πιο γλυκόπιοτο. Oμως πρέπει να είναι κανείς πολύ προσεκτικός στην απόλαυση του τοπίου και της αίσθησης του φθινοπώρου διότι μπορεί να ανοίξει την τηλεόραση και να δει αποκεφαλισμούς από τα φανατισμένα τέρατα της Μέσης Ανατολής, μπορεί να ακούσει υποσχέσεις κυβερνητικές για τη βελτίωση της ζωής των πολιτών, την ελάφρυνση των φόρων, να ακούσει τρόικα και πάλι τρόικα και ΔΝΤ, να δει τον Τσίπρα να πηγαίνει για προσκύνημα στο Βατικανό, να αισθανθεί συνεπώς στο πετσί του τον γνωστό στίχο του τραγουδιού «όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν».

Αθάνατη Ελλάδα, που η φύση σου αλλάζει και υπακούει στους νόμους της δημιουργίας αλλά οι ηγέτες σου και εμείς οι απλοί πολίτες κοιτάζουμε αμήχανοι το ποτάμι που φεύγει, αλλά έχουμε την ελπίδα μήπως γυρίσει πάλι προς τα πίσω! Καλό φθινόπωρο λοιπόν και μακάρι φέτος τα σκουροκίτρινα φύλλα που πέφτουν από τα φυλλοβόλα δέντρα να γίνουν πενηντάρικα στις τσέπες μας!

Ενα... «πακέτο με τσουκνίδες»!

Πολλές φορές υπάρχει κίνδυνος από υπερβολικές αντιδράσεις σε μια αόριστη πολιτική δήλωση διεθνούς προσωπικότητας να υπάρξουν κωμικοτραγικές συνέπειες...
Η πρόεδρος του ΔΝΤ, η κ. Λαγκάρντ, σε συνέντευξή της στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» υποστήριξε ότι δέχθηκε απειλές κατά της ζωής της, όταν μίλησε για το θέμα της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα, χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις ή στοιχεία.

Είναι, προφανώς, μια δήλωση πολύ γενική, με πολιτικά χαρακτηριστικά, χωρίς να θέλει η ίδια να δώσει «ποινικό περιεχόμενο», που αφήνει όμως να αιωρούνται σαφείς υποτιμητικές εκτιμήσεις για τη χώρα μας. Στο παρελθόν έγιναν αντίστοιχες και πολύ χειρότερες δηλώσεις από ευρωπαϊκές προσωπικότητες και ΜΜΕ, στο γενικό κλίμα «τιμωρίας» της Ελλάδας.
Οι απαντήσεις -όταν έγιναν- ήταν πολιτικές ή έγιναν μέσω των ελληνικών ΜΜΕ. Δεν διατάχθηκε καμία διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης...

Βέβαια, με την κ. Λαγκάρντ υπάρχει μια ιδιαιτερότητα. Η «περίφημη λίστα» που φέρει το όνομά της και πιθανώς κάποιοι να συσχέτισαν τις δηλώσεις της με τη σχετική λίστα. Υπ' αυτήν την έννοια, η αντίδραση του κ. Αθανασίου, που της έστειλε επιστολή με την οποία ζητάει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα που προέκυψε από τη συνέντευξή της, ήταν ορθή και επιβεβλημένη.
Εάν η ίδια δεν δώσει σχετικές πληροφορίες που να «ανοίγουν το θέμα» με συγκεκριμένα στοιχεία, καθετί που γίνεται περαιτέρω είναι άσκοπη ενέργεια με τάσεις ζημιογόνου υπερβολής για τη χώρα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα (αγαπημένος... όλων των δημοσιογράφων) ο υφυπουργός Ανάπτυξης κ. Γιακουμάτος, που ζήτησε «να... παραιτηθεί η κ. Κριστίν Λαγκάρντ, γιατί δεν μπορεί να βάζει μια ολόκληρη χώρα να ψάχνει να δει αν είναι Καμόρα»!

Και... απείλησε ότι ο ίδιος «αντί επιστολής» θα της έστελνε ένα «πακέτο τσουκνίδες»! Είναι «ωραία» η λαϊκή δεξιά, όταν τα «παίρνει» με τους Ευρωπαίους... Στις περιπτώσεις δε που δεν είναι επικίνδυνη έχει «πλάκα»...
Μόνο που με τέτοιες «πλάκες», αν συνεχιστούν, είναι σίγουρο ότι θα διαμορφωθεί μια... «ωραία ατμόσφαιρα», για να διαπραγματευθεί η κυβέρνηση!

 ΤΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ο πειρασμός της δοκιμής

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 12:42

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:ΔIAΓΩNIΩΣ

Ο «πειρασμός της δοκιμής» αντλεί τη γοητεία του από τη διαπίστωση πως αυτό που ζω δεν μου πάει, το έχω βαρεθεί, δεν το αντέχω άλλο, δεν περιμένω τίποτε καλύτερο, αντιθέτως περιμένω το χειρότερο, οπότε δεν έχω άλλη λύση παρά να δοκιμάσω το «διαφορετικό», το οποίο ελπίζω πως δεν μπορεί να είναι χειρότερο από το χειρότερο που περιμένω. Ο «πειρασμός της δοκιμής», όπως κάθε σοβαρός πειρασμός δεν εξαντλείται στην ορθολογική του εξήγηση. Οσους λογαριασμούς κι αν κάνεις, όσες φορές κι αν βγεις να αποδείξεις πως το οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε ο κ. Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη είναι γεμάτο αντιφάσεις, ανεφάρμοστο και ανέφικτο, δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις τη δύναμη του πειρασμού. Ενα μεγάλο ποσοστό των ακροατών σου, κουρασμένο, βαριεστημένο, πνιγμένο στα προσωπικά του αδιέξοδα, ακόμη και αν θέλει, λόγω καταβολών, να σε εμπιστευθεί, αδυνατεί. Η πολιτική είναι τέχνη της συγκυρίας, όμως είναι τέχνη επειδή ακριβώς μπορεί να δώσει στη συγκυρία μελλοντική προοπτική. Και η μελλοντική προοπτική της συγκυβέρνησης θυμίζει το σπίτι που ο Νασρεντίν Χότζας το γέμισε με ζώα για να αρχίσει να τα βγάζει σιγά σιγά και να μεγαλώνει ο χώρος. Η υπόσχεση για σταδιακή μείωση της φορολογίας σε προοπτική γενεών δεν συνιστά προοπτική ανάπτυξης, ούτε περιγράφει τον ορίζοντα του μέλλοντος. Το πρόβλημα της κυβέρνησης είναι ότι δεν μπορεί, δεν ξέρει ή δεν τολμά να περιγράψει τη μελλοντική προοπτική της χώρας, να δώσει ένα πειστικό πορτρέτο της Ελλάδας για τα επόμενα πέντε χρόνια. Ζητάει παράταση ζωής μόνον για να αποφευχθούν τα χειρότερα, λες και δεν καταλαβαίνει πως απευθύνεται σε ένα ακροατήριο το οποίο, επειδή δεν αντέχει ψυχολογικά, δεν πιστεύει πως μπορεί να υπάρξει χειρότερο. Μπορεί και να μην καταλαβαίνει, κι αυτό είναι το χειρότερο.

Ο κ. Τσίπρας στον οποίο έτυχε ο ιστορικός κλήρος να κυβερνήσει ως αριστερός, και δη «ριζοσπάστης», δεν μπορεί να περιγράψει ούτε αυτός τη μελλοντική Ελλάδα. Ο λόγος της Αριστεράς είναι λόγος ρήξης, όμως μετά την κατάρρευση των καθεδρικών ναών της αριστερής ιδεολογίας η αντίληψη της ρήξης έχει διαγραφεί και έχει δώσει τη θέση της στο υποκατάστατο των μεταρρυθμίσεων οι οποίες, στην περίπτωση της ελληνικής Αριστεράς, υπόσχονται το μέλλον ως παρελθόν. Θα αποκαταστήσουμε «κεκτημένα δικαιώματα», αδικίες, την αξιοπρέπεια, το Δημόσιο και ό,τι άλλο. Η Ελλάδα θα μείνει στην Ευρώπη, την οποία θα ταλαιπωρούμε με τα etats d’ ame του κ. Γλέζου, και θα παραμείνει στο ΝΑΤΟ με την προοπτική να το διαλύσει, κοινώς τρέχα γύρευε. Με μία διαφορά: Ο κ. Τσίπρας, επειδή ξέρει πως στην πραγματικότητα κερδίζει από τον «πειρασμό της δοκιμής», ξέρει ότι δεν είναι υποχρεωμένος να προβάλλει την εικόνα ενός μέλλοντος πειστικού και εφικτού. Του φτάνει που το παρόν είναι βαρετό, μουντό, δυσμενές και πνιγηρό. Του φτάνει που προτείνει το διαφορετικό κι ας έρχεται αυτό το «διαφορετικό» από το παρελθόν, είτε το μουχλιασμένο της πρωτόλειας μαρξολογίας είτε το πάντα ευχάριστο των λαϊκών σουξέ, κοινώς παροχών, του ελληνικού σοσιαλισμού. Αυτός θα δώσει πίσω την ακίνητη ιδιοκτησία, που την πήραν οι αντιδραστικοί από τους μικρομεσαίους μάρτυρες της κρίσης και θα αυξήσει τα έσοδα του Δημοσίου μειώνοντας τους φόρους.

Ο «πειρασμός της δοκιμής» δεν είναι ομοιογενής. Χωρίζεται σε δύο γενικές κατηγορίες. Υπάρχουν όσοι πιστεύουν πως τίποτε χειρότερο δεν πρόκειται να συμβεί από όσα ζούμε τώρα. Υπάρχουν και όσοι πιστεύουν πως, ακόμη και αν τα πράγματα θα είναι χειρότερα με τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση, θα πρέπει να περάσουμε απ’ αυτό το στάδιο για να τελειώνουμε με τις ψευδαισθήσεις που προκαλεί η ριζοσπαστική αριστερά. Δεν ξέρω ποια από τις δύο στάσεις είναι η αφελέστερη. Αύριο θα προσπαθήσω να τις περιγράψω και τις δύο, κυρίως όμως το κοινό υπόβαθρο της κοινωνικής ανίας στο οποίο στηρίζονται. Διότι, μη γελιόμαστε: καταφέραμε να βαρεθούμε την ίδια μας τη χώρα, ψάχνουμε τον τρόπο, όσοι την αγαπάμε, να την κάνουμε ενδιαφέρουσα και δεν τον βρίσκουμε.

Έντυπη

Η κρίση έχει κάνει όλους μας περισσότερο προσεκτικούς και υποψιασμένους.

Αν βγαίνει ένα συμπέρασμα από την πολιτική ένταση των ημερών, αυτό είναι πως το πολιτικό προσωπικό της χώρας είναι αδιόρθωτο και η ιστορία επαναλαμβάνεται πράγματι ως φάρσα. Κοντά πέντε χρόνια κρίσης όπου τα είδαμε όλα, και έχουν βαλθεί να μας τρελάνουν λες και δεν φθάσαμε εδώ που φθάσαμε επειδή είχαμε πάρει λάθος δρόμο. Αφού μας έσωσαν διαδοχικά οι προηγούμενες κυβερνήσεις, τώρα έχουμε τον ΣΥΡΙΖΑ να ξεφαντώνει σε υποσχέσεις ξεπερνώντας τους πάντες και τα πάντα.

Την ίδια στιγμή ορισμένοι στο κυβερνητικό στρατόπεδο πέρα από την αριθμητική δείχνουν έναν πανικό που δεν δικαιολογείται και δεν τους εξυπηρετεί. Η σωστή συνταγή θα ήταν να προβάλουν στον μέγιστο βαθμό τις προτάσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης και ο καθένας εύκολα θα βγάλει τα συμπεράσματά του και θα αντιληφθεί την προχειρότητα και το ανέφικτο των εξαγγελιών. Ο κλεφτοπόλεμος απλώς διευκολύνει τον λαϊκισμό και δημιουργεί θόρυβο που καλύπτει την ουσία.

Πάντως με όση καλή διάθεση και αν παρακολουθήσει κανείς τις υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ και αν ξεχάσει και τα λίγα μαθηματικά που γνωρίζει, πάλι δεν πρόκειται να βγάλει άκρη καθώς το πουγκί της παροχολογίας μοιάζει αστείρευτο αλλά όχι και οι πηγές χρηματοδότησης. Στη Θεσσαλονίκη ο κ. Αλέξης Τσίπρας δεν έκανε τσιγκουνιές, μοίρασε σε όλους από κάτι και έκλεισε πονηρά το μάτι στους πάντες, ενώ για τον λογαριασμό άφησε τη δουλειά στα στελέχη του. Ο καθένας από αυτούς που ανέλαβαν να τον ερμηνεύσουν έκανε τους δικούς του αυτοσχεδιασμούς και ως εκ τούτου δεν μπορεί να προκύψει ένα κοινό αποτέλεσμα στην κοστολόγηση των υποσχέσεων.

Για να σταματήσει η αστειότητα αυτού του τύπου της πολιτικής μπαρούφας, θα ήταν χρήσιμο και στον ΣΥΡΙΖΑ να αλλάξει τακτική και να μην καλλιεργεί ψευδαισθήσεις στους υποψιασμένους πλέον πολίτες οι οποίοι δυσπιστούν έτσι και αλλιώς. Ασφαλώς και υπάρχουν απελπισμένοι που μπορούν να πιστέψουν τους πάντες, αλλά δεν μπορεί αυτοί να συγκροτούν πλειοψηφικό ρεύμα όπως θα ήθελε ο κ. Τσίπρας. Η κρίση έχει κάνει όλους μας περισσότερο προσεκτικούς και υποψιασμένους, όχι μόνον για ό,τι ακούμε, ενίοτε και για ό,τι βλέπουμε.

Παροχές ή δεσμεύσεις;

Θέλω να είμαι καλόπιστος. Ακόμη και σε βαθμό που να κινδυνεύω να χαρακτηριστώ αφελής, αποδεχόμενος τα όσα περί πάταξης της φοροδιαφυγής και άλλων ανεκδότων ισχυρίστηκε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ. Με τα στοιχεία του και με τη λογική του, λοιπόν, ας δούμε τι θα συνέβαινε αν του δινόταν η ευκαιρία να εφαρμόσει το «πρόγραμμά» του.

Το κόστος των μέτρων που θα έπαιρνε ανέρχονται, με τις δικές του εκτιμήσεις, τουλάχιστον στα 9 δισ. Σταδιακά καταβλητέα από την επομένη της ανόδου του στην εξουσία. Μόνο που για τα έσοδα δεν θα ίσχυε το ίδιο. Οσο αποτελεσματική κι αν θα είναι η ειδική υπηρεσία που θα φτιάξει, όσο εντατικά κι αν δουλέψει, χρήμα από οποιαδήποτε μορφή φοροδιαφυγής δεν πρόκειται να εισρεύσει αμέσως στα δημόσια ταμεία.

Βλέπετε, στις δημοκρατίες η πραγματικότητα δεν κινείται με τις λογικές και τις επιθυμίες του όποιου Τσίπρα. Ολα θέλουν τον χρόνο τους. Και η διαπίστωση, ο καταλογισμός και η είσπραξη φορολογικών εσόδων τον δικό της. Οταν μάλιστα πρόκειται για μεγάλα ποσά, τότε έλεγχοι, διασταυρώσεις, καταλογισμοί, ένδικα μέσα, δικαστηριακές διαδικασίες, κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων αν χρειαστεί και πλειστηριασμοί αν κριθεί αναγκαίο, τρία τουλάχιστον χρονάκια θα χρειαστούν οπωσδήποτε.

Αλλά τρία χρόνια σημαίνει ότι στο μεταξύ το γκουβέρνο θα έχει χρειαστεί για την εφαρμογή του κοστολογημένου προγράμματός του 27 δισ. Αν και πού θα τα βρει είναι μια άλλη ιστορία. Τόσα, όμως, θα χρειαστεί. Κι επειδή δεν θέλω να είμαι άδικος, δεν θα ισχυριστώ ότι στα χρόνια αυτά δεν θα έχει εισπραχθεί τίποτα. Κάποια έσοδα θα υπάρξουν. Να πούμε 5 ως 7 δισ.; Με τα άλλα 20 τι θα γίνει;

Η απάντηση έχει δύο εκδοχές. Διαλέγετε και παίρνετε όποια προτιμάτε. Η μία εκδοχή είναι ότι ελλείψει χρημάτων θα σταματήσουν τα μέτρα. Η άλλη είναι ότι θα βρεθούμε μ' ένα καινούργιο έλλειμμα της τάξης των 20 δισ. -άντε των 15- που φυσικά δεν ξέρω ποιος και γιατί θα μας τα δανείσει.

Αλλά κατά τα άλλα «δεν είναι παροχές» τα όσα εξήγγειλε, «είναι δεσμεύσεις». Και δεν βρέθηκε κανένας στοιχειωδώς σοβαρός στο κόμμα του να του υποδείξει ότι θα πρέπει να δεσμεύεται μόνο για όσο αντέχει η τσέπη του.

Να κλείσουν οι τηλεοράσεις

Το κράτος, ας το πούμε κράτος, επιδίδεται συστηματικά στην έρευνα, στη δημιουργία στατιστικής, στην αντιγραφή δεδομένων από προηγμένες χώρες που πέφτουν απάνω στο σώμα της χώρας πότε στενές, πότε φαρδιές, σαν να αγοράζει κανείς ρούχα από καλάθια για να ντυθεί.

Μία από αυτές τις πολύχρονες προσπάθειες της χώρας να εξευρωπαϊστεί ως προς τη μείωση των δαπανών παροχής υπηρεσιών είναι ο τομέας της υγείας.

Μοναδική μέριμνα των αρμοδίων δεν είναι η προστασία και η βελτίωση της υγείας των πολιτών, αλλά η ανάπτυξη της κάθε γραφειοκρατικής κουτοπονηριάς και ταχυδακτυλουργίας για το πώς να αποφύγουν τις δαπάνες της υγείας και όσο δεν το κατορθώνουν εντελώς, πώς να τις φορτώνουν στις πλάτες των ασφαλισμένων ασθενών. Μία λοιπόν από τις περίφημες αυτές στατιστικές είναι η ιλιγγιώδης κατανάλωση ψυχοφαρμάκων τα οποία έχουν ιδιαίτερα υψηλό κόστος.

Τι πρέπει εδώ να γίνει; Να καταργηθεί η χορήγηση φαρμάκων και να γίνει η χώρα ένα απέραντο ασυμμάζευτο φρενοκομείο «ελευθέρας βοσκής», δηλαδή χωρίς μαντρότοιχους και συρματοπλέγματα, ή να βρεθεί ένας τρόπος να μειωθούν οι νοσογόνοι παράγοντες που επιτείνουν τα προβλήματα της ψυχικής υγείας και σωματοποιούν το άγχος, το οποίο εκδηλώνεται με τις πλέον απροσδόκητες σωματικές ασθένειες που με τη σειρά τους δημιουργούν ολοένα μεγαλύτερη ανάγκη νοσηλείας και φαρμάκων;

Μπορεί να σκεφτεί κανείς πόσους ψυχοπαθείς δημιούργησε η αλλοπρόσαλλη συζήτηση και εφαρμογή του ΕΝΦΙΑ; Πώς να μη διαταραχθούν οι άνθρωποι όταν οι μεν μαθηματικές πράξεις δείχνουν σταθεροποίηση του εισοδήματος ενώ αυτοί παίρνουν κάθε μήνα και λιγότερα; Σε πόσους έφερε τη διπολική διαταραχή σε έξαρση η αρχαιολογική ανασκαφή της Αμφίπολης;

Πόσους ανθρώπους διαταράσσει καθημερινά η υπόσχεση ότι βγαίνουμε από το τούνελ της κρίσης, ότι βλέπουμε φως στο τούνελ, ενώ αυτό δεν είναι φως ημέρας που μπαίνει στο τούνελ αλλά φώτα ενός τρένου που έρχεται καταπάνω μας και εμείς βρισκόμαστε μέσα στο τούνελ;

Σε κάθε περίπτωση πρέπει να κλείσουν οι τηλεοράσεις για να πέσει κάθετα η φαρμακευτική δαπάνη που απαιτείται για πολλές και σημαντικές ευρωφάγες ασθένειες.

Προϋπόθεση ρεαλισμού

Οι πληροφορίες λένε ότι κυρίαρχη τάση στον ΣΥΡΙΖΑ είναι να αποφύγει ο ηγέτης του τις υπερβολές και τις μεγαλοστομίες στην εμφάνισή του στη Θεσσαλονίκη, έτσι ώστε να δοθεί η εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι οι σχεδιασμοί του κινούνται πλέον σε ρεαλιστικά επίπεδα. Μακάρι να συνέβαινε και θα ήμουν ο πρώτος που θα το χειροκροτούσε. Για να μη σας πω ότι μέχρι και ψηφοφόρο του, που λέει ο λόγος, μπορεί και να με βλέπατε.

Αλλά όταν λέμε «μακριά από υπερβολές και μεγαλοστομίες», πρέπει να εννοούμε ότι αυτά που λέμε δεν αρκεί να δείχνουν ρεαλιστικά, πρέπει και να είναι. Για παράδειγμα, όταν υπόσχεσαι τις όποιες παροχές, ακόμη και τις μικρότερες, πρέπει παράλληλα να δηλώνεις και τον τρόπο με τον οποίο θα προέλθουν τα σχετικά κονδύλια. Κι όταν λες ότι στη σημερινή οικονομική πραγματικότητα θα αυξήσεις κατά 25% τον κατώτατο μισθό και δεν συνεκτιμάς τις παρενέργειες (κλείσιμο επιχειρήσεων, απολύσεις, «μαύρη εργασία»), τότε αιθεροβατείς.

Ποτέ και για κανέναν δεν ήταν πρόβλημα πού και πώς θα ξοδέψει λεφτά. Απόδειξη το δημοσιονομικό αδιέξοδο στο οποίο περιήλθαμε. Το πρόβλημα πάντα ήταν και είναι πού τα βρίσκεις τα λεφτά. Και οι τρόποι δεν είναι πολλοί. Ή τα δανείζεσαι ή τα βγάζεις με τη δουλειά σου. Αλλά τα δανεικά είναι κομμένα πια. Και άρα μένουν μόνο τα «άλλα».

Γι' αυτά, όμως, ποτέ δεν μας είπε, ούτε και δείχνει διατεθειμένος να μας πει κάτι. Ή μήπως γνωρίζει κανείς το αναπτυξιακό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ και μόνο εγώ το αγνοώ; Ποιος, γιατί, με τι λεφτά και πού θα κάνει επενδύσεις; Εγώ το μόνο που ξέρω είναι ότι οι ξένοι επενδύουν -και πολύ σωστά- μόνο όταν και όπου ξέρουν ότι θα έχουν κέρδος, και ότι οι δικοί μας, πλην σπανίων εξαιρέσεων, δεν επενδύουν ποτέ.

Για να γυρίσουμε, λοιπόν, εκεί από όπου ξεκινήσαμε, το μυστικό για ρεαλιστικές εξαγγελίες δεν είναι αν τα όσα υποσχεθεί κάποιος θα είναι λίγα ή πολλά, λογικά ή παράλογα, αλλά αν ξέρει πού και με ποιον τρόπο θα βρει τα λεφτά που χρειάζονται. Χωρίς αυτήν την προϋπόθεση τίποτα δεν είναι ρεαλιστικό. Συνεννοηθήκαμε;