Η πολίτες αγωνιούν πώς θα τα βγάλουν πέρα.

Ενώ η κοινωνία άρχισε ήδη να πληρώνει το αντίτιμο της οδυνηρής συμφωνίας με τις αυξήσεις των φόρων και τις περικοπές, ο πρωθυπουργός, στον δικό του κόσμο υποστήριζε ότι πέτυχε την αξιολόγηση, χωρίς να κάνει πίσω από τις κόκκινες γραμμές που είχε βάλει. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να υποστηρίζει ότι "με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και τις αποφάσεις για το χρέος ανοίγεται μια προοπτική ανάκαμψης, σταθερότητας, ηρεμίας".

Την ώρα δηλαδή που οι χειμαζόμενοι πολίτες αγωνιούν πώς θα τα βγάλουν πέρα, την ώρα που στην υγεία η κατάσταση τείνει να γίνει ανεξέλεγκτη με γιατρούς και προσωπικό να είναι καθημερινά στους δρόμους, ο κ.Τσίπρας μας παρουσιάζει το δικό του... success story. Αυτά δηλαδή για τα οποία κατηγορούσε σε  όλους του τόνους τον κ.Σαμαρά, τώρα τα υιοθετεί και μάλιστα σε πολύ χειρότερες συνθήκες.

Καμιά πρωτοτυπία, καμιά αίσθηση αυτοκριτικής αλλά κακέκτυπη αντιγραφή παλαιών στερεοτύπων για να παραπλανήσουμε για πολλοστή φορά τους ιθαγενείς. Αρχίζουμε την μάχη της καθημερινότητας, ανάπτυξη με κοινωνικό πρόσωπο, σηκώστε τα μανίκια και πάει λέγοντας...

Δυστυχώς για τον πρωθυπουργό η κατανάλωση κουτόχορτου έχει περιοριστεί δραματικά. Τα ευχολόγια και οι ηρωικοί αγώνες χωρίς αντίκρισμα έχουν εξαντλήσει την αποδοτικότητα τους. Οι ελπίδες που υποσχέθηκε αποδείχθηκαν φρούδες ,ενώ τα μνημόνια και τα νέα βάρη είναι εδώ και γονατίζουν  μια ήδη καθημαγμένη κοινωνία. Τουλάχιστον προσπαθήστε τώρα να διασώσετε ότι μπορείτε εφαρμόζοντας αυτά που ψηφίζετε για να μη βρεθούμε το φθινόπωρο σε ένα νέο φαύλο κύκλο ατέρμονης  διαπραγμάτευσης.

Επιμένουν στις αυταπάτες του παρελθόντος.

H εγχώρια πολιτική είναι συνώνυμη της ασάφειας, της θολούρας, των αντινομιών. Ο λόγος της δεν είναι καθαρός. Υπόκειται σε διαφορετικές ερμηνείες. Η σήμανσή της, αριστερόστροφη ή δεξιόστροφη, δεν δίνει ακριβές στίγμα. Εξ ου και δεν υφίστανται διακριτές οριοθετήσεις. Τα φαινόμενο προσέλαβε μεγαλύτερες διαστάσεις από τη στιγμή που η χώρα μπήκε στον αστερισμό των Μνημονίων. Οι αναστροφές, αρχικά της ΝΔ και στη συνέχεια του ΣΥΡΙΖΑ, δεν αφομοιώθηκαν. Η δυσπεψία τους στις μνημονιακές πολιτικές κατέστησε δισυπόστατα τα κόμματα αυτά. Ετσι σήμερα η πολιτική σύγχυση εντείνεται και διευρύνεται. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση αδυνατούν να προσαρμοστούν στους εκάστοτε ρόλους τους.

Οι άλλοτε φανατικοί πολέμιοι των Μνημονίων ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, ενώ αποδέχτηκαν το τρίτο, ταυτόχρονα το πυροβολούν, αποκαλώντας το «συμπυκνωμένο, αποσταγμένο νεοφιλελευθερισμό που εφαρμόστηκε στη Χιλή του Πινοσέτ». Οι εκατόν πενήντα τρεις βουλευτές της πλειοψηφίας στηρίζουν τη μνημονιακή μεταστροφή του Αλέξη Τσίπρα, διότι απλώς και μόνο τους διασφαλίζει κυβερνητική συνέχεια. Γι' αυτό και επιδεικνύουν πρωτοφανή αδιαφορία για την ουσία και τις συνέπειες των προωθούμενων μέτρων. Επιμένουν στις αυταπάτες του παρελθόντος, εξωραΐζοντας ταυτόχρονα το σύνολο των πολιτικών τους. Με τη σχιζοειδή αυτή συμπεριφορά εύλογα τα κρούσματα διγλωσσίας, πολιτικής διαταραχής και παραζάλης αυξάνονται. Επιχειρούν δε να συγκαλύψουν τις πρωτοφανείς αντιφάσεις, με διάφορα επικοινωνιακά φληναφήματα. Και το κυριότερο, υποδύονται τους φορείς του νέου, όταν παλινδρομούν σε ξεπερασμένους φορμαλισμούς άλλων εποχών. Ανασύροντας από τη ναφθαλίνη δήθεν καθαρόαιμο ταξικό λόγο, έφτασαν να ταυτίσουν όλους τους ψηφοφόρους του «Ναι» με τους εύπορους και προνομιούχους.

Οι πρώην μνημονιακοί ΝΔ-ΠΑΣΟΚ αντιθέτως, διολισθαίνουν σε αντιμνημονιακές κορώνες, καθώς δυσκολεύονται να θεμελιώσουν στιβαρή και σταθερή αντιπολιτευτική τακτική. Η δυσαρμονία αρκετών στελεχών της αξιωματικής αντιπολίτευσης με τη μεταρρυθμιστική επαγγελία της ηγεσίας δείχνει ότι το εγχείρημα του Κυριάκου Μητσοτάκη αντιμετωπίζει ενδογενή προβλήματα. Η πλειονότητά τους παραμένει καθηλωμένη στις αγκυλώσεις του παρελθόντος και σε παρωχημένες πρακτικές και απόψεις. Από την άλλη, οι παλινωδίες της κυρίας Γεννηματά σε μείζονα ζητήματα που συνδέονται με μνημονιακές υποχρεώσεις αποκαλύπτουν την προσήλωσή της στο μικροκομματικό της συμφέρον. Πρώτιστο μέλημά της φαίνεται να είναι η προσέλκυση δυσαρεστημένων ψηφοφόρων του πρωθυπουργού. Τέλος, στην απουσία ευκρινούς στίγματος ως προς την ταυτότητα και τον προσανατολισμό οφείλεται και η δυστοκία του Ποταμιού να αποτελέσει νέα δυναμική έκφραση. Η έλλειψη καθαρού πολιτικού λόγου, η ασάφεια για τις πολιτικές που πρέπει να ακολουθήσει η χώρα, οι ενδογενείς αντιφάσεις των κομμάτων, η εξισορρόπηση αντικρουόμενων θέσεων και προτάσεων δυσχεραίνουν περαιτέρω την έξοδο από την κρίση. Το μόνο που εξυπηρετούν είναι κοντόφθαλμες και απαίδευτες επιδιώξεις. Συνεπώς, το στοίχημα των δύο μονομάχων, Τσίπρα - Μητσοτάκη, δεν έγκειται στο ποιος θα επικρατήσει, αλλά ποιος θα ενσαρκώσει πολιτικές συγκεκριμένων προτάσεων και καθαρών λύσεων.

Το φάντασμα της πλατείας πλανιέται ξανά.

Με τα συνθήματα του καλέσματος στη συγκέντρωση στο Σύνταγμα στις 15 Ιουνίου δύσκολα μπορεί να διαφωνήσει κανείς. Μείωση φόρων, περικοπές δαπανών, αξιοκρατία, μεταρρυθμίσεις. Αλλού είναι το πρόβλημα. Στο κεντρικό σύνθημα και στους υπότιτλους: «ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ! Ούτε χρώματα, ούτε κόμματα, ούτε συνδικάτα. ΠΟΛΙΤΕΣ ΜΟΝΟ». Το φάντασμα της πλατείας πλανιέται ξανά. Και μαζί του ξυπνάνε οι μνήμες της -αντιμνημονιακής τότε- λαϊκής αγανάκτησης. Τότε που η «πάνω πλατεία», γεμάτη από ακροδεξιούς και εθνικιστές, συναντούσε τον αριστερό λαϊκισμό της «κάτω πλατείας» σε μια σπάνια συγχορδία που μας οδήγησε στη σημερινή ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛική συγκυβέρνηση και στις καταστροφικές της συνέπειες.

Αυτό το «ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ» ενέχει δύο κινδύνους. Ο πρώτος είναι ότι συνενώνει ως αίτημα τις πιο αλλοπρόσαλλες δυνάμεις, από ακροδεξιούς και χρυσαυγίτες μέχρι τους δραχμικούς και τους «πλανμπίδες». Συσπειρώνει δηλαδή ξανά το λαϊκίστικο συνονθύλευμα της άνω-κάτω πλατείας, που θα κρυφτεί πίσω από τα συνθήματα των διοργανωτών και θα θελήσει να επιβάλει τις δικές του ακραίες επιλογές. Η λύση στο σημερινό αδιέξοδο δεν είναι να φύγει αυτός ο λαϊκισμός για να τον διαδεχθεί ένας άλλος. Ο δεύτερος, εξίσου σημαντικός, είναι ο κίνδυνος των υποτίτλων. Τι σημαίνει αυτό το «χωρίς κόμματα»; Γιατί κόμματα δεν είναι μόνο τα διακριτικά και τα σύμβολα ή τα χρώματά τους, είναι -κυρίως- τα πολιτικά τους προγράμματα, οι θέσεις και οι προτάσεις τους. Αν παραιτηθεί η σημερινή κυβέρνηση, η χώρα δεν θα κυβερνηθεί από «πολίτες» γενικά και αόριστα, αλλά από μια κυβέρνηση που θα συγκροτήσουν πολιτικά κόμματα στη βάση ενός προγράμματος ανασυγκρότησης και εξόδου από την κρίση.

Αλλά και το ίδιο το «ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ» είναι από μόνο του προβληματικό. Η απαίτηση της μεγάλης πλειοψηφίας του ελληνικού λαού να απομακρυνθεί η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ το συντομότερο δεν μπορεί να ικανοποιηθεί παρά μόνο στο πλαίσιο των προβλεπόμενων κοινοβουλευτικών διαδικασιών. Η περιφρόνηση των θεσμών με διάφορα προσχήματα, πότε της μη εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας -με το οποίο έριξε το αντιμνημονιακό τότε μπλοκ την προηγούμενη κυβέρνηση- και πότε της ασυμβατότητας της λαϊκής βούλησης με την κυβερνητική πολιτική έχουν βάλει τη χώρα στον φαύλο κύκλο της αστάθειας. Η Ελλάδα δεν έχει σήμερα ανάγκη από μια απλή κυβερνητική «παραίτηση» και αλλαγή. Η ανακύκλωση των παθογενειών του παρελθόντος μόνο επιζήμια μπορεί να είναι. Η χώρα χρειάζεται ένα σχέδιο ανασυγκρότησης, ένα σχέδιο τολμηρών μεταρρυθμίσεων και πολιτικές δυνάμεις ικανές και αποφασισμένες να το υλοποιήσουν. Η χώρα χρειάζεται μια εναλλακτική και αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης.

Η κρίση, που ταλαιπωρεί τη χώρα εφτά χρόνια.

Καμιά φορά ωφελεί να βλέπεις πίσω για να καταλάβεις το παρόν και, ίσως, να προβλέψεις το μέλλον. Η κρίση, που ταλαιπωρεί τη χώρα εφτά χρόνια, ξέσπασε το 2009 και, από τότε, βαθαίνει και αλλάζει μορφή. Ξεκίνησε ως δημοσιονομική και εξελίσσεται σε κοινωνική και, τελικά, δημογραφική. Η Ελλάδα δεν φτωχαίνει μόνο. Κυρίως, αλλάζει πολιτισμικά, κοινωνικά, ανθρωπολογικά και ίσως εθνικά. Η κρίση που ξέσπασε το 2009, ξεκίνησε πολύ νωρίτερα. Εμφανώς, μετά το 2002 και την υιοθέτηση του ευρώ, αλλά ουσιαστικά με τη Μεταπολίτευση, όταν διαμορφώθηκαν οι πολιτικές και πολιτισμικές συνθήκες. Τότε ο κομματικός κρατισμός καθιερώθηκε ως κυρίαρχο πολιτικό υπόδειγμα. Oχι ως συνθήκη επιβίωσης, όπως παλιότερα, αλλά ως μόνο μέσο οικονομικής και κοινωνικής ανέλιξης. Η σκληρή δουλειά ως αξία «χάθηκε» και αντικαταστάθηκε από την ένταξη στο κόμμα και στο κράτος.

Το υπόδειγμα «εισήγαγε» το ΠΑΣΟΚ ως Αριστερά που πάντα είχε καλές σχέσεις με το κράτος. Το υιοθέτησε ασμένως ως «καλή πρακτική» και η δεξιά ΝΔ. Η εναλλαγή στην εξουσία διατήρησε τον άρρωστο, δηλαδή την οικονομία και την κοινωνία, ζωντανούς για τριάντα χρόνια. Oπως ο τοξικομανής όταν «παίρνει τη δόση» του, παίρναμε ΜΟΠ, πακέτα Ντελόρ, ΕΣΠΑ και αγροτικές επιδοτήσεις. Τα αποτελέσματα ήταν αντίστοιχα. Η Ελλάδα του 2009 είχε δομικές, θεσμικές και πολιτικές αδυναμίες. Oλες ξέσπασαν στην οικονομία που κατέρρευσε, μαζί και η κοινωνία. Σήμερα φεύγουν τα ζωντανά κύτταρα και μένουν τα γερασμένα και σάπια μυαλά. Η Ελλάδα ξεραίνεται και μοιάζει με δέντρο που κλαδεύτηκε με Μπαλτά αντί για πριόνι από κηπουρό που διακατέχεται από... αυταπάτες.

Το 2016 η κατάσταση της οικονομίας έχει ξεκαθαρίσει. Η εσωτερική υποτίμηση έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και η συνέχιση είναι νομοθετημένη. Θα υπάρξει αναγκαστική αναδιάρθρωση σε κλάδους και επιχειρήσεις. Μαγαζιά κλείσανε και η «δημιουργική καταστροφή» ανέδειξε τους λιγότερους που επέζησαν. Επαγγέλματα με μεγάλα εισοδήματα και ακόμη μεγαλύτερη φοροδιαφυγή χτυπήθηκαν και οι αριθμοί τους θα είναι μικρότεροι, ενώ οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις θα κάνουν τη φοροδιαφυγή δυσκολότερη. Η αναμόρφωση της γεωργίας με αλλαγές στην ασφάλιση και τη φορολογία είναι πιθανόν να οδηγήσουν σε επαγγελματικές καλλιέργειες, σε μεγαλύτερες εκτάσεις και με καλύτερη οργάνωση. Ο τουρισμός παραμένει ισχυρό όπλο, ενώ οι αποκρατικοποιήσεις και η αξιοποίηση της περιουσίας θα ανοίξουν και άλλους κλάδους. Οι αντικειμενικές συνθήκες είναι πλέον τέτοιες που το «κλάδεμα» τώρα μπορεί να αποδώσει. Φυσικά, με άλλον κηπουρό, όπως πολλοί πιστεύουν.

Το κύμα των νέων φορολογικών επιβαρύνσεων που έρχεται από αύριο .

Δεν χρειάζονται ούτε ιδιαίτερες γνώσεις οικονομίας,ούτε καμιά ιδιαίτερη πολιτική διορατικότητα για να διαπιστώσει κάποιος ότι η υπέρμετρη φορολόγηση και δεν αποδίδει και δεν δίνει καμιά διέξοδο οικονομικής ανάπτυξης. Η χθεσινή τοποθέτηση του κ.Σόϊμπλε ότι η αύξηση του ΦΠΑ στη χώρα μας είναι οικονομική ανοησία, αλλά δεν υπήρχε και άλλη εναλλακτική επιλογή λόγω της μεγάλης υστέρησης εσόδων ,έρχεται απλώς να επιβεβαιώσει μια σχεδόν αυταπόδεικτη κατάσταση.

Από την ώρα που δεν έχουν ελεγχθεί οι πυλώνες της φοροδιαφυγής στη χώρα μας, η πολιτική της συνεχούς επιβολής νέων φόρων σε αυτούς που ήδη πληρώνουν, οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα στην εξάντληση της φοροδοτικής ικανότητας τους και κατά συνέπεια στην αδυναμία είσπραξης των εσόδων που προβλέπονται. Απόρροια αυτής της τακτικής είναι ότι από το 2010 και μετά υποχωρεί συνεχώς ο δείκτης εισπραξιμότητας με αποτέλεσμα το 2015 να έχει εισπραχθεί μόνο το 45% περίπου των φόρων. Δεύτερη συνέπεια αυτής της τακτικής είναι να αυξάνονται συνεχώς οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που έφτασαν σήμερα να αντιστοιχούν σε  87 δις, το μισό δηλαδή ΑΕΠ της χώρας.

Η ελληνική κοινωνία, για την ακρίβεια το παραγωγικό κομμάτι της που παραμένει ακόμα ζωντανό,είναι παγιδευμένο  σε αυτό το φαύλο κύκλο της υπερβολικής φορολόγησης ,που απομυζά και την τελευταία ικμάδα που έχει απομείνει. Δεν είναι τυχαίο ότι όσες επιχειρήσεις μπορούν μεταφέρουν την έδρα τους στο εξωτερικό,για να μειώσουν τις συνέπειες της φορολογίας, ενώ το ίδιο προσπαθούν να κάνουν και όσοι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να βρουν απασχόληση εκτός Ελλάδος.

Οι αλλεπάλληλες πολιτικές παλινωδίες, με αποκορύφωμα την...περήφανη διαπραγμάτευση Σύριζα έχουν εξαντλήσει την κοινωνία και έχουν οδηγήσει  την οικονομία σε κατάσταση οριακής επιβίωσης. Το κύμα των νέων φορολογικών επιβαρύνσεων που έρχεται από αύριο ,είναι συνέπεια αυτής της  ιλαροτραγωδίας που ζήσαμε τον τελευταίο ενάμισι χρόνο .Και καθώς  οι πιθανότητες  να διαψευστούν οι προβλέψεις για τους στόχους που έχουν τεθεί,είναι μεγάλες,είναι πολύ πιθανόν αυτή η φοροεπιδρομή να μην είναι η τελευταία, όπως υποστηρίζουν τα κυβερνητικά στελέχη.

Και τώρα μόνοι, η κυβέρνηση με την εξουσία και εμείς με τα προβλήματα.

Και τώρα μόνοι, η κυβέρνηση με την εξουσία και εμείς με τα προβλήματα. Τα «μέτρα» ψηφίστηκαν, το Eurogroup και το ΔΝΤ έβαλαν τη σφραγίδα τους, όλα καλά. Από εδώ και πέρα, τίποτα δεν φαίνεται ικανό να διακόψει τη νιρβάνα των κυβερνώντων και τη δική μας κατάθλιψη. Ο «στρατηγικός σχεδιασμός» προβλέπει «απογείωση» και καμία διαμαρτυρία, αδυναμία πληρωμών, φτωχοποίηση, ακόμη και η προϊούσα και εμφανής βαλκανοποίηση δεν γίνεται αποδεκτή.

Η προσπάθεια για τη διατήρηση της εξουσίας με κάθε τρόπο γίνεται ιδιαίτερα εμφανής αν συνεκτιμηθούν πολλά μικρά αλλά όχι ασύνδετα γεγονότα. Η «επιχείρηση Ειδομένη» ξεκίνησε ακριβώς την επομένη της υπερψήφισης του 3ου Μνημονίου. Προφανώς, κανείς δεν μπορούσε να εγγυηθεί πως η αστυνομική επιχείρηση δεν θα είχε «θύματα» και ίσως 2-3 ακόμη «Κατριβάνου» την Κυριακή το βράδυ στη Βουλή. Οι 2.500 δημόσιοι υπάλληλοι με «πειραγμένα» χαρτιά, αποκαλύφθηκε, μετά την υπερψήφιση, πως θα διατηρηθούν στη θέση τους αν περάσουν κάποιες «εξετάσεις» τις οποίες, βέβαια, θα διεξάγει η κυβέρνηση. Τέλος, με αρχή την Εκθεση, τα θέματα των Πανελληνίων είναι σκανδαλωδώς εύκολα, με τη Φυσική να σημειώνει «ρεκόρ ευκολίας» δεκαπενταετίας. Σε μία Δημοκρατία, η εξουσία κρίνεται στη Βουλή. Σε ατελή πολιτεύματα, εξαρτάται κυρίως από τον έλεγχο της Δικαιοσύνης, της Ενημέρωσης, και σε ακραίες περιπτώσεις, από τον Στρατό και τα Σώματα Ασφαλείας. Μην ξεχνάτε πως και ο Μαδούρο, πρότυπο αριστερής διακυβέρνησης, παραμένει στην εξουσία παρά τον λιμό που έχει ενσκήψει στη δύσμοιρη χώρα του. Η ψηφοφορία της περασμένης Κυριακής στη Βουλή θα μείνει στην Ιστορία ως η αρχή της «Νέας Μεταπολίτευσης». Σημαίνει το τέλος της όποιας... «αθωότητας» στην πολιτική και την αρχή αυτού που περιέγραψε ο Ροΐδης τον προπερασμένο αιώνα: «Το πολίτευμα ημών ουδέν άλλο πράγματι είναι παρά δικτατορία ουδενός δεκτική περιορισμού αλλά μόνον ανατροπής διά δημαγωγίας».

Η ανατροπή αυτή θα γίνει όταν και αν η κοινωνία φτάσει σε σημείο «βρασμού». Προς το παρόν, η «κολόνια» βαστάει, όχι, πλέον, γιατί το άρωμα αρέσει, αλλά επειδή υπάρχουν ακόμη μνήμες από πρακτικές του παρελθόντος. Οταν το παρελθόν αυτό γίνει «νοσταλγία» σε σχέση με το παρόν, τότε θα αλλάξουν και οι συσχετισμοί στην κοινωνία. Και τότε θα δούμε αν θα αποδειχθεί για άλλη μία φορά το ότι «μετά την απομάκρυνση από το (εκλογικό) ταμείο, ουδέν λάθος αναγνωρίζεται».

Καλούνται να αποδείξουν την ικανότητά τους .

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ολοκλήρωση της αξιολόγησης με την εκταμίευση της δεύτερης δανειακής δόσης συνιστά τον σημαντικότερο σταθμό στη δεύτερη περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ. Ενας σταθμός που αναδεικνύεται κομβικός σε συνδυασμό με την ύπαρξη του οδικού χάρτη προς τη βιωσιμότητα του χρέους. Η τραυματική μάχη της διαπραγμάτευσης, με τις πολλαπλές δυσκολίες και τους συμβιβασμούς, ολοκληρώθηκε με επιτυχία για τη χώρα.

Η επόμενη μέρα βρίσκει την κυβέρνηση αντιμέτωπη, πλέον, με την πραγματική οικονομία και τις ανάγκες της κοινωνίας. Για τη σταθεροποίηση του οικονομικού κλίματος και την αποκατάσταση της αξιοπιστίας. Μαζί με την εδραίωση, φυσικά, της πολιτικής σταθερότητας. Ανεξαρτήτως πώς αξιολογείται και προσλαμβάνεται από τις αντιπολιτευόμενες δυνάμεις η εξέλιξη αυτή, είναι αυτονόητο ότι και οι ίδιες καλούνται να συμβάλουν προς την κατεύθυνση αυτή. Με τις θέσεις, τις προτάσεις, την κριτική, ακόμη και την πολεμική τους.

Το πρώτο, βεβαίως, είναι η υλοποίηση των συμφωνιών για να βγει η χώρα στο ξέφωτο της ανάκαμψης και της ανάπτυξης με κοινωνικό πρόσημο. Το άλλο, όμως, εξίσου καθοριστικό είναι η εφαρμογή ενός εφικτού σχεδίου για την παραγωγική και κοινωνική ανασυγκρότηση. Ουδείς προσδοκά θαύματα από τη μια μέρα στην άλλη, μετά τις προχθεσινές θετικές εξελίξεις.

Ολοι, όμως, αναμένουν μια ορατή έναρξη για την πραγματική αντιστροφή της κατάστασης. Ελπίζοντας ότι οι νέες δυνατότητες και οι προϋποθέσεις για την έξοδο από την κρίση δεν θα διαψευστούν. Πριν απ' όλους, όσοι προσέφεραν και καλούνται ακόμη να προσφέρουν θυσίες για να στέκεται όρθια η χώρα. Πέραν των διαπραγματεύσεων, αυτοί οι ίδιοι είναι οι δημιουργοί των σημερινών προοπτικών. Οι δυσκολίες της επόμενης μέρας θα είναι ένα παρατεταμένο κρας τεστ για την κυβέρνηση. Συνολικά, αλλά και για τους υπουργούς χωριστά, που καλούνται να αποδείξουν την ικανότητά τους στην παραγωγή έργου προς όφελος των πολιτών.