Η καρέκλα είναι γλυκιά

Ακουσα προχθές το βράδυ τον υπουργό Εργασίας να επαναλαμβάνει αρκετές φορές το αγαπημένο του μότο πως είναι αριστερός, πως το κόμμα του είναι αριστερό, πως η κυβέρνηση που μετέχει είναι αριστερή και πως γενικά, σαν αριστεροί που είναι, δεν γίνεται να κάνουν ό,τι έκαναν οι προηγούμενοι. Κι είχε δίκιο. Κάνουν χειρότερα.

Ωστόσο, εκείνο που με προβλημάτισε δεν ήταν οι συγκρίσεις ανάμεσα στο χθες και στο σήμερα, αλλά η επιμονή του υπουργού να αναζητεί κουραστικά άλλοθι στην ιδεολογικοπολιτική του ταυτότητα για όσα αυτός και οι -κατά δήλωσή τους- ομοϊδεάτες του αποφασίζουν κι εφαρμόζουν. Εμάς εκείνο που μας ενδιαφέρει είναι τι κάνουν, κι απ’ αυτό και μόνο κρίνονται.

Υπάρχει, βέβαια, η γνωστή δικαιολογία πως έπρεπε να αποφύγουμε τα χειρότερα και πως οι δανειστές είναι σκληροί κι αδίστακτοι, αλλά ούτε ο Κατρούγκαλος ούτε και κανένας άλλος από τον ΣΥΡΙΖΑ θα με πείσει ότι είναι σοβαρό και υπεύθυνο ένα κόμμα που καταντά να εφαρμόσει μια διαμετρικά αντίθετη με τις αρχές και τα πιστεύω του πολιτική. Στη ζωή και στην πολιτική υπάρχει πάντα και ο δρόμος της αξιοπρέπειας. ‘Η εν προκειμένω ο δρόμος του Λαφαζάνη και των συντρόφων του.

Φυσικά δεν ήμουν και δεν είμαι ομοϊδεάτης του, αλλά αυτό δεν με εμποδίζει να του αναγνωρίζω την ιδεολογικοπολιτική του συνέπεια. Οπως και των συντρόφων του άλλωστε. Θα μπορούσαν να είναι υπουργοί και βουλευτές, αλλά προτίμησαν να σταθούν συνεπείς στα όσα πιστεύουν και διακηρύσσουν. Προφανώς γιατί πιστεύουν στη μία και μοναδική αλήθεια: πως εκείνο που προσδιορίζει τον πολιτικό είναι οι πράξεις του και μόνο αυτές. Τα υπόλοιπα είναι σανό για τα κορόιδα.

Εχουμε μια κυβέρνηση που αποτελείται από ανθρώπους που μπήκαν στην πολιτική για να πολεμήσουν τη Δεξιά, τις αρχές της και τις μεθόδους της, και βρέθηκαν να έχουν συμβιβαστεί, να ακολουθούν τις αρχές της και να εφαρμόζουν τις μεθόδους της. Λένε ότι επέλεξαν τον δρόμο αυτόν για να σώσουν την πατρίδα. Θα μπορούσαν να αφήσουν τη δουλειά στους βεριτάμπλ δεξιούς. Αλλά η δουλειά πήγαινε μαζί με την καρέκλα. Και η καρέκλα είναι γλυκιά.

Τα μέτρα για τους αγρότες

Το γνωρίζουν, ασφαλώς, στην κυβέρνηση ότι οι μνημονιακές δεσμεύσεις συνεπάγονται βαρύ πολιτικό κόστος και εύλογα αναζητούν τρόπους να το μειώσουν. Κι αν στις περιπτώσεις των συνταξιούχων και των μισθωτών είναι από δύσκολο μέχρι αδύνατο, στην περίπτωση των αγροτών κάποιες δυνατότητες υπάρχουν. Λογικά αναμένεται ότι οι κυβερνώντες θα τις εξαντλήσουν. Ή έστω θα προσπαθήσουν.

Βασική επιδίωξή τους θα είναι η προστασία των νέων αγροτών καθώς και όσων έχουν ως αποκλειστικό ή έστω και βασικό το αγροτικό επάγγελμα. Είναι σωστός και επιβεβλημένος ο διαχωρισμός τους από εκείνους για τους οποίους οι αγροτικές καλλιέργειες αποτελούν συμπληρωματική πηγή εισοδήματος και απόλυτα θεμιτή η εξάντληση της όποιας κρατικής φροντίδας υπέρ των επαγγελματιών αγροτών.

Ωστόσο, εκείνο που θα κρίνει το κυβερνητικό εγχείρημα είναι το μέγεθος αυτών των αντισταθμιστικών μέτρων και αν και σε ποιο βαθμό θα θεωρηθούν από τους άμεσα ενδιαφερομένους ικανά να αναπληρώσουν τις απώλειες που οπωσδήποτε θα έχουν από τη σοβαρή φορολογική επιβάρυνση που τους περιμένει.

΄Η ακόμη και σε ποιο βαθμό θα γίνει αποδεκτό από την πλειονότητα του αγροτικού κόσμου το νέο σύστημα λειτουργίας της αγροτικής οικονομίας, που, όπως ακούγεται, έχει όντως πολλά θετικά και ενδεχομένως να αποδειχθεί και ικανό να περιορίσει τη δράση και την αισχροκέρδεια των μεσαζόντων.

Μόνο που όλα αυτά μένει να αποδειχθούν στην πράξη, όπως άλλωστε συνέβαινε και με τις όποιες διορθωτικές προσπάθειες των κυβερνήσεων που διαχειρίστηκαν τα δύο πρώτα Μνημόνια. Και προφανώς δεν στερείται σημασίας και το γεγονός ότι σήμερα οι καλούμενοι να σηκώσουν τα βάρη των προαπαιτουμένων της νέας δανειακής σύμβασης είναι πολύ πιο εξουθενωμένοι οικονομικά απ’ όσο το 2011 ή το 2012, ή και το 2014.

Είναι προφανές πως ο Τσίπρας ή δεν καταλαβαίνει ή κάνει πως δεν καταλαβαίνει .

Τον περασμένο Ιανουάριο κέρδισε τις εκλογές και μετά έπαιξε κι έχασε. Αν η αναμέτρηση με τους εταίρους ήταν ποδοσφαιρικός αγώνας θα μιλούσαμε για συντριβή. Ο ίδιος διατείνεται ότι... θριάμβευσε. Αλλά το βέβαιο είναι ένα: δεν ήταν αυτός που άλλαξε την Ευρώπη, εκείνη ήταν που άλλαξε αυτόν. Μέσα σε 17 ώρες από αδιάλλακτος αντιμνημονιακός βρέθηκε πειθήνιος μνημονιολάτρης και απολογητής των σκληρών μέτρων και της συνεργασίας και υποταγής στα κέντρα εξουσίας που φιλοδοξούσε να... κατεδαφίσει.

Και φυσικά έπαψε να μιλάει για τα φιλόδοξα σχέδιά του και τα μεγαλόπνοα όνειρά του. Τώρα πια ο πολιτικός του ορίζοντας προσδιορίζεται από το μνημονιακό πλαίσιο και ο πολιτικός του λόγος εξαντλείται στο κλασικό «κι εσείς γιατί βασανίζετε τους μαύρους;». Ηταν επιεικώς αστεία η απόπειρα υπεκφυγής από τις υποθέσεις Φλαμπουράρη και Σταθάκη με την επίκληση του Τσουκάτου και μέχρι και ξεκαρδιστική η επίπληξη προς νεοδημοκράτες, πασόκους και ποταμίσιους επειδή δεν του υποδεικνύουν, λέει, ισοδύναμα για να μετριάσει τις παρενέργειες των μέτρων που υπέγραψε και δεσμεύτηκε να εφαρμόσει.

Είναι προφανές πως ο Τσίπρας ή δεν καταλαβαίνει ή κάνει πως δεν καταλαβαίνει ότι κέρδισε τις εκλογές του Σεπτεμβρίου επειδή είχε απέναντί του κόμματα που δεν πολιτεύονταν με στόχο να τον απομακρύνουν από την εξουσία, αλλά να τον βοηθήσουν να τη διατηρήσει. Και δυστυχώς γι’ αυτόν αλλά και για εμάς, τα λάθη των άλλων μπορεί να εξασφαλίζουν την άνοδο στην εξουσία ή την παραμονή σε αυτήν, αλλά δεν συμβάλλουν στη σωστή και αποτελεσματική διακυβέρνηση. Εκεί οι όποιοι κυβερνώντες είναι μόνοι. Και είτε τους αρέσει είτε δεν τους αρέσει θα λογοδοτούν. Το έχει αυτό το «κακό» η Δημοκρατία.

Ένας Θεός ξέρει τι άλλο μας περιμένει.

Η... σκληρή διαπραγμάτευση που μας χρέωσε κάπου 90 δισ. για να λυθούν τα εσωκομματικά προβλήματα στον ΣΥΡΙΖΑ και να πάρουν το πάνω χέρι στο κόμμα οι υποστηρικτές της επιλογής «εξουσία πάση θυσία» φαίνεται πως μόλις τώρα αρχίζει να αποκαλύπτεται. Από ασχετοσύνη, ανοησία αλλά και ταξικό μίσος οι άνθρωποι που διαχειρίζονται την εξουσία τα έχουν κάνει θάλασσα παντού και η χώρα κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή να βρεθεί στον αέρα.

Τώρα που ήρθε ο λογαριασμός, αποδεικνύεται το έλλειμμα γνώσης για παράδειγμα στο Ασφαλιστικό, όπου εκεί που υπόσχονταν 13η σύνταξη και δήθεν ευαισθησία μάς προκύπτει λαίλαπα επί δικαίους και αδίκους. Είναι τόσο μεγάλη η άγνοια που, όπως λένε οι γνωρίζοντες, έβαλαν την υπογραφή τους σε ένα σχέδιο που θερίζει τα πάντα και τους πάντες χωρίς καμιά μέριμνα ή έστω πρόνοια για μεταβατική περίοδο, όπως συμβαίνει πάντοτε σε μεγάλες ανατροπές στην κοινωνική ασφάλιση.

Εκεί λοιπόν που ο ΣΥΡΙΖΑ έδινε υποσχέσεις για αποκατάσταση αδικιών, κόβει από μία έως τρεις συντάξεις σχεδόν σε όλους τους συνταξιούχους και ένας Θεός ξέρει τι άλλο μας περιμένει. Το χειρότερο όλων, βεβαίως, είναι η ταξική επιλογή της σύνδεσης των συντάξεων με την περιουσιακή κατάσταση, που βεβαίως δεν πρόκειται να σταθεί, καθώς φωνάζει από μακριά η απόλυτη αντισυνταγματικότητα.

Η κατάρρευση των μύθων του ΣΥΡΙΖΑ, που ισοπεδώνει τα πάντα στο πέρασμά του, συνοδεύεται από μια καθεστωτική νοοτροπία που οδηγεί το κράτος σε διάλυση, από τις συγκοινωνίες και τα νοσοκομεία μέχρι την Παιδεία. Η κομματική έφοδος στο κράτος, όμως, συνεχίζεται με μια λογική που μας γυρίζει μερικές δεκαετίες πίσω, τότε που το λάφυρο μοιραζόταν με βάση τις κομματικές περγαμηνές. Αυτή η νοοτροπία και η πρακτική κόστισαν πολύ ακριβά και τις πληρώσαμε αθροιστικά ως χώρα και ως κοινωνία, αλλά δυστυχώς η ζωή μάς... χρωστά να το ξαναζήσουμε ξανά.

Η κυβέρνηση, που το επόμενο διάστημα καλείται να ολοκληρώσει εκκρεμότητες και υποχρεώσεις ετών χωρίς να είναι έτοιμη «τεχνικά», δεν φαίνεται να συνειδητοποιεί τα ρίσκα που αναλαμβάνει και κινείται με μια ταχύτητα που τρομάζει όσους έχουν επίγνωση και αίσθηση του κατεπείγοντος. Το χειρότερο είναι ότι αυτή η ραθυμία σε συνδυασμό με τις λεπτές πολιτικές ισορροπίες στο εσωτερικό της μπορεί να απειλήσει τη συμφωνία με τους εταίρους, που εξαρτάται σε μέγιστο βαθμό από τις κινήσεις που πρέπει να γίνουν τις επόμενες λίγες εβδομάδες.

Μέχρι τότε, θα παρακολουθούμε σε συνέχειες τη σκληρή πραγματικότητα που πλήττει τους πάντες και τους υπουργούς και τον πρωθυπουργό να μας περιγράφουν ένα ιδανικό περιβάλλον που έχουν επινοήσει, αλλά δεν υπάρχει. Αυτό το παράλληλο σύμπαν που περιγράφουν είναι πολιτικαντισμός χειρίστου είδους και δεν είναι λάθος.

Η συνταγή των περικοπών έχει λοιπόν και ένα όριο.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ασφαλιστικό σύστημα όπως είναι σήμερα, παρά τις δραματικές περικοπές, εξακολουθεί να  μην είναι βιώσιμο.Καταρχήν  λόγω του μεγάλου αριθμού συνταξιούχων,2,6 εκατομμύρια ,της τεράστιας ανεργίας και της γήρανσης του πληθυσμού.Περίπου 3 εκατομμύρια εργαζόμενοι,με πετσοκομμένες αμοιβές δεν είναι δυνατόν να συντηρήσουν το σημερινό σύστημα παροχών.Αν στο δυσοίωνο αυτό τοπίο προστεθούν τα λάθη, οι παλινωδίες και η κακοδιαχείριση των προηγούμενων χρόνων , η κατάσταση γίνεται εφιαλτική.

Ασφαλώς χρειάζονται άμεσα μέτρα και διορθωτικές κινήσεις .Το ερώτημα είναι αν το πόρισμα που παρουσίασε η επιτροπή Κατρούγκαλου μπορεί να δώσει λύση στο πρόβλημα ή απλώς συνεχίζει τη μέχρι σήμερα ακολουθούμενη τακτική των διαρκών περικοπών, που οδηγούν τελικά αντί για σύνταξη σε ένα βοήθημα επιβίωσης.Γιατί αυτό που προκύπτει  είναι  ότι ουσιαστικά οι συντάξεις πάνω από 1000 ευρώ θεωρούνται πλέον πολυτέλεια.

Είναι  αυτονόητο ότι όταν η οικονομία τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί κατά 25 % τουλάχιστον και αντίστοιχα τα έσοδα του κράτους και ων ταμείων, ότι οι συντάξεις δεν θα μπορούσαν να μείνουν αλώβητες.Και πράγματι οι συντάξεις πάνω από 1500 ευρώ είναι αυτές που επηρεάστηκαν περισσότερο, αφού υπέστησαν περικοπές από 30 έως και 50%.Περικοπές που ανέτρεψαν δραματικά πολλές φορές και άδικα τις ζωές χιλιάδων πολιτών, που είδαν τον προγραμματισμό ζωής που είχαν κάνει να καταρρέουν.

 Η συνταγή των περικοπών έχει λοιπόν και ένα όριο.Το οποίο με το σχέδιο της επιτροπής Κατρούγκαλου τείνει να ξεπεραστεί.Όσο ασφυκτικά κι αν είναι τα χρονικά πλαίσια που καλείται να νομοθετήσει η κυβέρνηση ,χρειάζεται ένας ευρύτερος διάλογος και αναζήτηση όλων των εφικτών και ρεαλιστικών λύσεων.Γιατί  όπως έχει επισημανθεί όταν ανατρέπεται η αρχή της ανταποδοτικότητας ,επιβραβεύεται επί της ουσίας η εισφοροδιαφυγή και τιμωρείται η ασφαλιστική συνέπεια.Επιβάλλεται λοιπόν οι όποιες περικοπές και προσαρμογές να γίνουν με τρόπο τεκμηριωμένο και με δίκαιο επιμερισμού του κόστους,για να μπορέσουν να γίνουν αποδεκτές και από την κοινωνία και να μην ξαναζήσουμε φαινόμενα του παρελθόντος.

Κινδυνεύει να βρεθεί σε πολιτικό κενό.

Η κυριαρχία του Αλέξη Τσίπρα στηρίχθηκε στις μεγάλες προσδοκίες που καλλιέργησε, τόσο στην αντιμνημονιακή όσο και στη μνημονιακή του φάση. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το ότι ενσαρκώνει το νέο και άφθαρτο, εξηγεί την ηγεμονία του. Μπορεί η αρχική πρωθυπουργική του θητεία να χαρακτηρίστηκε από ανερμάτιστες πολιτικές, ωστόσο δεν μείωσε τις προσδοκίες των πολιτών. Ετσι ανανέωσε τη λαϊκή εντολή, ακόμη και μετά την υπογραφή του μνημονίου. Στην ουσία πέτυχε τρεις συνεχόμενες νίκες που τον κατέστησαν παντοδύναμο.

Η υλοποίηση όμως των δεσμεύσεων της νέας συμφωνίας κάθε άλλο παρά εύκολη υπόθεση αποδεικνύεται. Η προσγείωση στην πραγματικότητα δεν θα είναι πολιτικά αναίμακτη για τον πρωθυπουργό ούτε για την κυβέρνηση. Στη νέα περίοδο θα δοκιμαστούν οι αντοχές τους. Πρωτίστως θα κριθεί η ικανότητα του Αλέξη Τσίπρα να πείσει το ακροατήριό του ότι μπορεί οι πολιτικές που ακολουθεί να είναι σκληρές αλλά οδηγούν στην έξοδο από την κρίση. Αλλωστε, η πλειονότητα των εκλογέων του τον ψήφισε αναμένοντας τη στροφή του στον ρεαλισμό και ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Το καίριο ερώτημα, συνεπώς, για τον πρωθυπουργό είναι αν μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο πολιτικό εαυτό. Εκών άκων έβγαλε το αντιμνημονιακό κοστούμι -και ορθώς. Ωστόσο, τώρα, ποιο κουστούμι θα ενδυθεί; Το αριστερό με τις ιδεοληψίες, εμμονές και αγκυλώσεις που του στενεύει τον πολιτικό ορίζοντα; 'Η εκείνο του προοδευτικού ευρωπαϊστή, που θα του επιτρέψει να ενσαρκώσει τη νέα ριζοσπαστική εκδοχή της Σοσιαλδημοκρατίας, διευρύνοντας τα πολιτικά του όρια; Οι πρόσφατες εθνικές εκλογές έδειξαν ότι ήδη κατέλαβε τον αποκαλούμενο «κεντροαριστερό χώρο». Ως νέο εκφραστή αυτού του χώρου φαίνεται να τον αντιμετωπίζουν και οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές.

Η απόκτηση νέας ταυτότητας θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ. Αλλωστε, με προσεγγίσεις και απόψεις του παρελθόντος αδυνατείς να ανταποκριθείς στις νέες ανάγκες, απομειώνοντας την εμβέλειά σου. Η αρνητική εικόνα της Νέας Υόρκης στο Ιδρυμα Κλίντον το επιβεβαίωσε. Αντιθέτως, με τις προγραμματικές δηλώσεις ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίστηκε να αφομοιώνει την ανάγκη προσαρμογής του στα δεδομένα. Ωστόσο, σε ποιους προτίθεται να στηριχθεί; Ο ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη και τώρα, συνιστά αμάγαλμα ακραίων ιδεοληπτικών και αναχρονιστικών δυνάμεων, που αμφισβητούν ακόμη κι εκείνα που ψήφισαν.

Ως εκ τούτου, ο πρωθυπουργός κινδυνεύει να βρεθεί σε πολιτικό κενό καθώς η κυβέρνησή του πολιτεύεται σε δυσαρμονία με τις προγραμματικές προτεραιότητές της. Ταυτόχρονα, η πρωτοφανής πολιτική και διαχειριστική ανεπάρκεια της πλειονότητας των υπουργών του ενδέχεται σύντομα να διαψεύσει τις προσδοκίες των ψηφοφόρων. Και η διάψευση των προσδοκιών στην πολιτική -όπως και στον έρωτα- είναι η χειρότερη ήττα.

Στη ζωή έτσι και στην πολιτική σημασία δεν έχει τι λέει κανείς, αλλά τι κάνει.

Μας έχουν συνηθίσει οι πολιτικοί άλλα να λένε κι άλλα να κάνουν. Κάτι βέβαια που δεν ισχύει για όλους, αλλά είναι γνωστό ότι «κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά». Προσωπικά, ωστόσο, τον διαχωρισμό αυτόν αρνούμαι να τον αγνοήσω. Πιστεύω ότι «τα χλωρά» τη δικαιούνται τη διαφοροποίησή τους από «τα ξερά». Μόνο που ο διαχωρισμός δεν μπορεί να γίνεται με απλή αίτηση ή έστω και απαίτηση, αλλά με την κατάθεση των απαραίτητων αποδεικτικών στοιχείων.

Οι κυβερνώντες έχουν επανειλημμένα διακηρύξει πως αυτοί δεν είναι σαν τους άλλους, πως αυτοί είναι «το νέο» και διαφέρουν από «το παλιό», πως είναι υπέρμαχοι της διαφάνειας και αδιάλλακτοι διώκτες της διαφθοράς και ό,τι άλλο συναφές περιλαμβάνεται στο σχετικό τροπάρι. Αλλά όπως στη ζωή έτσι και στην πολιτική σημασία δεν έχει τι λέει κανείς, αλλά τι κάνει. Κι εδώ υπάρχει πρόβλημα.

Η απελθούσα πρόεδρος της επιτροπής που είχε την αρμοδιότητα ελέγχου των «πόθεν έσχες» δημοσιοποίησε ότι υπάρχουν σε εκκρεμότητα τέσσερις υποθέσεις, εκ των οποίων οι δύο αφορούν εν ενεργεία υπουργούς. Απ’ όλους αυτούς μόνο ο Φλαμπουράρης παραδέχτηκε ότι περιλαμβάνεται στους τέσσερις για το γνωστό θέμα της εταιρείας του και τη μεταβίβασή της ή μη. Οι άλλοι σιωπούν. Και μαζί τους σιωπούν και τα κόμματά τους που πολύ βολικά ξεχνάνε τι έχουν πει για τη διαφάνεια και τη σχέση τους μαζί της.

Και φυσικά το ενδιαφέρον εστιάζεται στον δεύτερο εν ενεργεία υπουργό, ο οποίος δεν είχε περιλάβει επί δύο χρόνια στα «πόθεν έσχες» του ποσό ενός εκατομμυρίου ευρώ.

Προσωπικά θα περίμενα να είχε κάνει ό,τι και ο Φλαμπουράρης. Να δηλώσει ότι αυτόν αφορά το θέμα και να δώσει και τις όποιες εξηγήσεις του. Δεν το έχει κάνει, όμως. Και δεν φαίνεται και διατεθειμένος να το κάνει. Οπως, άλλωστε, δεν δείχνει και το κόμμα του διατεθειμένο να τον εξαναγκάσει ή έστω να τον πιέσει να το κάνει.

Γι’ αυτό και θα επιμείνω. Δεν φτάνει να δηλώνουν κάποιοι ότι είναι καθαροί, πρέπει και να είναι και να το αποδεικνύουν οποτεδήποτε και απ’ οποιονδήποτε αμφισβητηθεί η «καθαρότητά» τους.