Το παραμύθι όμως κάπου εδώ τελειώνει.

Το τέλος των ψευδαισθήσεων, τόσο για την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ όσο και για όσους επένδυσαν τις ελπίδες τους σε αυτόν, πλησιάζει. Το... υπερόπλο του δημοψηφίσματος αφοπλίστηκε, ενώ οι κορόνες περί εθνικής αξιοπρέπειας άρχισαν να ξεφτίζουν για να αντικατασταθούν από ενέσεις αισιοδοξίας μήπως και σταματήσουν οι εκροές καταθέσεων από τις τράπεζες. Ο κ. Τσίπρας και το κόμμα του αφού αυτοπαγιδεύτηκαν στον λαϊκισμό τους και στις ανύπαρκτες, όπως αποδείχθηκε, κορόνες περί πολιτικής διαπραγμάτευσης, παγίδευσαν και τη χώρα σε έναν νέο φαύλο κύκλο ανασφάλειας και αβεβαιότητας.

Τώρα υποτίθεται ότι τρέχουν για να κλείσουν τη συμφωνία, αντιλαμβανόμενοι τις συνέπειες μιας ρήξης, αλλά ο λογαριασμός είναι πλέον πολύ πιο βαρύς από όσο μπορούν να αντέξουν. Για αυτό και η διαπραγμάτευση χάνεται στον δρόμο κάθε λίγο και λιγάκι, για αυτό ανακαλύπτουν Κασσάνδρες και εσωτερικούς εχθρούς που υπονομεύουν τη ρηξικέλευθη κυβέρνησή μας. Επι τέσσερις μήνες υποτίθεται ότι διαπραγματεύονται σκληρά, καταγγέλλουν τα «μαύρα μέτωπα» των ανάλγητων Ευρωπαίων και των εγχώριων συνοδοιπόρων τους, συναγωνίζονται σε επικοινωνιακά παιχνιδάκια, παρακολουθώντας την οικονομία να βουλιάζει και τους πολίτες να αγωνιούν κάθε μέρα και περισσότερο.

Το παραμύθι όμως κάπου εδώ τελειώνει. Ο εφιάλτης της κρίσης που διέλυσε το παλιό πολιτικό σύστημα και έφερε την Αριστερά στην εξουσία δεν πρόκειται να προσπεράσει τον ΣΥΡΙΖΑ αν δεν καταφέρει να κρατήσει τη χώρα όρθια και μέσα στην Ευρώπη. Το μείζον θέμα δεν είναι βέβαια αν και πόσο θα πληρώσει τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις του, αλλά πώς θα καταφέρει η χώρα και η κοινωνία να σταθούν όρθιες και να μη βυθιστούν σε μια δίνη χωρίς τέλος.

Ούτε τα ίδια τα στελέχη του μοιάζουν να θέλουν να διαχειριστούν τη μιζέρια της αλήθειας.

Ισως και αυτή την εβδομάδα η κυβέρνηση να αναγκαστεί να δεχθεί μια συμφωνία που θα διχάσει το κυβερνών κόμμα ή θα συνεχίσει να στέκεται ακίνητη σαν λαγός υπνωτισμένος από τα φώτα του φορτηγού. Και στις δύο περιπτώσεις η χώρα θα πάψει να αιωρείται, μετέωρη και παράλυτη, και θα πρέπει να αναμετρηθεί με την πραγματικότητα, με την ανάγκη να κρατήσουμε όσα μπορούμε, με λιγότερα χρήματα. Ολο τον τελευταίο καιρό –πριν από τις εκλογές, αλλά κυρίως μετά– η Ελλάδα γλίστρησε μέσα σε έναν ανύπαρκτο κόσμο, όπου όλα διαστρεβλώνονται, όπου λέξεις δεν συνδέονται με πράξεις, όπου η απραξία προβάλλεται ως δράση και αποφασιστικότητα. Οι τελευταίοι τρεις μήνες ξεχωρίζουν ― είναι το διάστημα στο οποίο δόθηκε σε όλα τα παραμύθια της Μεταπολίτευσης η ελευθερία να εκτυλιχθούν χωρίς φραγμό, και έτσι να δείξουν πού μας οδηγούν.

Στη λογική, η αδυναμία ενός εσφαλμένου επιχειρήματος μπορεί να αποδειχθεί όταν αυτό αναπτύσσεται σε υπερβολικό βαθμό, ώστε να φαίνεται παράλογο. Σήμερα γινόμαστε μάρτυρες της στιγμής που η φούσκα των ψευδαισθήσεων και διαστρεβλώσεων της δημόσιας ζωής και της οικονομίας είναι πλέον τόσο μεγάλη που ή θα σπάσει ή θα προλάβει να ξεφουσκώσει σταδιακά. Δεν είναι σύμπτωση ότι στο τιμόνι της χώρας βρίσκεται ένα κόμμα το οποίο έδειχνε ότι θα εκπροσωπούσε το 4% περίπου των ψηφοφόρων αλλά ξαφνικά βρέθηκε πάνω σε έναν χείμαρρο που εξέφραζε την ανάγκη πολλών ψηφοφόρων να διατηρήσουν τα παραμύθια με τα οποία ζούσαν για τόσα χρόνια. Μια συλλογική άρνηση της πραγματικότητας έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, και, την ίδια ώρα, τον εμποδίζει να διαχειριστεί την κατάσταση. Και να ήθελε να αλλάξει τώρα, το κυβερνών κόμμα αδυνατεί ― ούτε ανέπτυξε κάτι άλλο για να προσφέρει στους ψηφοφόρους αλλά ούτε τα ίδια τα στελέχη του μοιάζουν να θέλουν να διαχειριστούν τη μιζέρια της αλήθειας. Γι’ αυτό έχουν έτοιμες δικαιολογίες και καταγγελίες, γι’ αυτό κυβερνητικά στελέχη εκτοξεύουν δηλητήριο με τόση ευκολία εναντίον όσων πιστεύουν ότι δεν συμφωνούν μαζί τους. Οι ευγενικοί διανοούμενοι του περιθωρίου ξαφνικά αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να χρεωθούν τη χρεοκοπία ή να αναγκαστούν να αθετήσουν τις υποσχέσεις τους και γίνονται αγνώριστοι. Ως ξόρκι, επαναλαμβάνουν τις υποσχέσεις τους, καταγγέλλουν τους άλλους, εφαρμόζουν την πολιτική τους σαν να μην υπάρχουν δανειστές ή όρια και περιμένουν κάτι να συμβεί που θα τους βγάλει από τη δύσκολη θέση.

Η χώρα φαίνεται ότι προσφέρεται ως... φροντιστήριο ηγετών.

Η χώρα φαίνεται ότι προσφέρεται ως... φροντιστήριο ηγετών. Με δεδομένη την απουσία θεσμών όπως τα ευρωπαϊκά κόμματα, όπου οι πολιτικοί και οι ηγέτες αναδεικνύονται με διαδικασίες σταδιακής εκπαίδευσης στο δύσκολο έργο της δημοκρατικής διακυβέρνησης με κανόνες που τηρούνται, στην Ελλάδα «ανεβαίνουν» στην εξουσία μέσω «κληρονομικού δικαιώματος» ή του κομματικού σωλήνα με κριτήριο την επιδεξιότητα στην παραχάραξη των κανόνων της δημοκρατίας. Ο λαϊκισμός, το κομματικό κράτος και ο νεποτισμός κυριάρχησαν στη νεότερη ελληνική Ιστορία.

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ προέκυψε από τη συνεργασία δύο ακραία αντίθετων κομμάτων. Τη Ριζοσπαστική Αριστερά με την Εθνικολαϊκιστική Ακρα Δεξιά. Τους «ένωσαν» η δίψα για εξουσία, σε συνδυασμό με την περιφρόνηση της πραγματικότητας, όπως δείχνει και ο τρόπος με τον οποίο συνεργάζονται. Ιδιαίτερα κραυγαλέες είναι οι «εκπτώσεις» τις οποίες κάνει η Αριστερά στη στελέχωση του κράτους, όπου ξεπέρασε τα χειρότερα παραδείγματα νεποτισμού και αναξιοκρατίας. Το ίδιο και στις διαπραγματεύσεις. Μόλις προχθές ο κ. Τσακαλώτος ομολόγησε ότι έως τώρα κυριάρχησαν ο ερασιτεχνισμός και ο βολονταρισμός. Καθώς το 2ο εξάμηνο προμηνύεται ιδιαίτερα δύσκολο, με την ελληνική κοινωνία να αντιμετωπίζει νέα σκληρότερα μέτρα, ο πολίτης θα διερωτάται: Ολα αυτά έγιναν για να γίνει η φιλενάδα ή ο σύντροφος υπουργός ή διοικητής;

Εδιωξαν με την ψήφο μου τους «μνημονιακούς» για να φορτωθώ χειρότερο Μνημόνιο; Είναι αριστερή πολιτική η κολεγιά με τον Πούτιν, η ψευδολογία και η υποδοχή «λειψάνων» με τιμές αρχηγού κράτους; Και αν αληθεύει ότι αυτό που «έφαγε» τους προηγούμενους ήταν ο ΕΝΦΙΑ, ποιος θα τον ξαναπληρώσει μαζί με αυξημένες «εισφορές αλληλεγγύης»; Είναι όλα αυτά ερασιτεχνισμός και έλλειψη εμπειρίας; Οχι βέβαια, γιατί ο επαγγελματισμός και η εμπειρία δεν εξαφανίστηκαν από τη χώρα. Είναι δυστυχώς το «τίμημα» που πληρώνει η χώρα καθώς η πραγματικότητα κερδίζει το παιχνίδι με την άγνοια και το ψέμα, που, ως γνωστόν, έχει κοντά ποδάρια.

Το σκοτσέζικο ντους για τον απλό Ελληνα πολίτη καλά κρατεί.

Επαναβεβαιώθηκε χθες ότι τελικά το σκοτσέζικο ντους για τον απλό Ελληνα πολίτη καλά κρατεί. Κάπου μάλιστα έχει αρχίσει να του δημιουργείται η αίσθηση ότι αυτή την κατάσταση θα βιώνει μέχρι να οριστικοποιηθεί κάποια στιγμή το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης και να πληροφορηθεί επίσημα πια αν επιτεύχθηκε η επιδιωκόμενη σύγκλιση ή αν τον περιμένει η κόλαση της χρεοκοπίας.

Εξυπακούεται, ωστόσο, ότι αυτή η αβεβαιότητα δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Δεν χρησιμεύει, άλλωστε, και σε κάτι το ουσιαστικό η καλλιέργεια υπερβολικής αισιοδοξίας από τη μία πλευρά και η προβολή υπεραπαισιόδοξων προοπτικών από την άλλη. Πολύ περισσότερο μάλιστα όταν αυτή η ιδιότυπη μάχη εντυπώσεων μόνο βραχύβια αποτελέσματα παράγει και τίποτα το ουσιαστικό δεν συνεισφέρει στην υπό εξέλιξη διαπραγμάτευση.

Γιατί το μόνο ουσιαστικό πλέον στην ιστορία αυτή είναι τα χρονικά περιθώρια και οι αντοχές της ελληνικής οικονομίας. Και τα δύο έχουν εξαντληθεί ή, στην καλύτερη περίπτωση, δεν προβλέπεται να διαρκέσουν για πολύ. Με όλες τις δυσμενείς παρενέργειες που έχει η εξέλιξη αυτή για την οικονομική πραγματικότητα και τις προοπτικές της, αλλά και με τις αναπόφευκτες επιπτώσεις σε βάρος της αξιοπιστίας της κυβέρνησης και των εκφραστών της.

Λογικά, υπόθεση ημερών ή το πολύ μίας ή δύο εβδομάδων είναι η κατάληξη της διαπραγματευτικής διαδικασίας στο ένα ή το άλλο οριστικό αποτέλεσμα. Θέλουμε να πιστεύουμε κι ευχόμαστε να είναι θετικό. Αλλά μέχρι τότε ας πέσουν λίγο οι τόνοι κι ας επικρατήσει ψυχραιμία. Αν μη τι άλλο, θα μειωθεί έτσι και η ένταση που μοιραία προκαλείται όταν οι αλληλοδιαψευδόμενες απόψεις οδηγούν και σε περισσότερο ή λιγότερο επιθετικές αιτιάσεις της μιας πλευράς για την άλλη.

Οποιοι διαπραγματεύονται το μέλλον της χώρας δεν έχουν περιθώρια για επιπολαιότητες.

Δεν είναι ασφαλώς καθοριστικό στοιχείο από το οποίο θα κριθεί η επίτευξη της συμφωνίας με τους εταίρους και δανειστές μας η φορολόγηση ή μη των αναλήψεων από τα ΑΤΜ. Οταν, όμως, ο αρμόδιος για τη διαπραγμάτευση υπουργός εμφανίζεται μέσα σ' ένα δίωρο να πραγματοποιεί στροφή 180 μοιρών και να μετακινείται από την αποδοχή του μέτρου στην απόρριψή του, τότε μόνο κολακευτικές δεν είναι οι εντυπώσεις που εύλογα δημιουργούνται για την επάρκεια της διαπραγματευτικής εκπροσώπησης της χώρας.

Επανειλημμένα έχουν επικριθεί και ο υπουργός Οικονομικών, αλλά και η κυβέρνηση γενικότερα, ότι στο τετράμηνο που έχουν την ευθύνη για τη διεξαγωγή της διαπραγμάτευσης δεν κατάφεραν ν' αντιπαραθέσουν στις αξιώσεις των δανειστών μας σαφείς προτάσεις και συγκεκριμένα μέτρα αντίστοιχων δημοσιονομικών αποδόσεων, έτσι ώστε να κλείσει επιτέλους η αξιολόγηση.

Δυστυχώς ό,τι δεν έγινε σ' αυτούς τους τέσσερις μήνες, εξακολουθεί να μη γίνεται και τώρα, παρ' όλο που τα χρονικά περιθώρια έχουν εξαντληθεί. Και η περίφημη «δημιουργική ασάφεια» έχει λειτουργήσει σαν ένα ολέθριο μπούμερανγκ, αφού όχι μόνο σε συγκλίσεις δεν συνέβαλε αλλά ακόμη και το αναγκαίο κλίμα εμπιστοσύνης με τους εταίρους μας υπονόμευσε.

Είμαστε στο παρά πέντε της συμφωνίας, όπως ο ίδιος ο πρωθυπουργός υποστηρίζει. Οφείλουμε, κατά συνέπεια, να πάρουμε τις αποφάσεις μας για τις υποχωρήσεις που θα κάνουμε ή δεν θα κάνουμε. Αλλά όποιες κι αν είναι οι αποφάσεις αυτές, θα πρέπει να διακρίνονται από σοβαρότητα και υπευθυνότητα και όχι να γνωστοποιούμε κάτι που ύστερα από δύο ώρες θα σπεύσουμε ν' ανακαλέσουμε επειδή μεσολάβησαν αντιδράσεις ή κρίθηκε ότι το πολιτικό κόστος θα είναι δυσβάστακτο. Οποιοι διαπραγματεύονται το μέλλον της χώρας δεν έχουν περιθώρια για επιπολαιότητες.

Θα πρέπει να ειπωθεί και κάτι για τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα.

Θα πρέπει να ειπωθεί και κάτι για τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, για τους αγρότες, για τις επιχειρήσεις, για όλους εκείνους που αν δεν έχουν εισοδήματα ώστε να φορολογηθούν, είναι προφανές ότι ούτε μισθοί θα υπάρχουν ούτε πολύ περισσότερο συντάξεις.

Αλλά για αυτούς κανείς δεν δίνει δεκάρα τσακιστή... Εξάλλου κανείς δεν τους διορίζει αυτούς, ούτε υπογράφει κάποιος υπουργός την κατάθεση της σύνταξής τους στον λογαριασμό τους. Υπάρχει λόγος που για κάθε πολιτευτή το «ιερό και όσιο» είναι οι μισθοί και οι συντάξεις.

Ομως στη δική μας περίπτωση μάλλον δεν θα πρέπει να κοιμούνται ήσυχοι ούτε οι μισθωτοί ούτε οι συνταξιούχοι, καθώς η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχουν λεφτά για το ΔΝΤ αλλά ούτε και για μισθούς και συντάξεις.

Η κυβέρνηση ξεχνά να διευκρινίσει ότι τα λεφτά για τους μισθούς και τις συντάξεις, που λέει ότι έχει βρει, δεν προέρχονται από τις κανονικές πηγές χρηματοδότησης. Είναι χρήματα που το κράτος έχει σκουπίσει από κάθε δημόσια υπηρεσία, από τον οργανισμό αποζημιώσεων των αγροτών, από νοσηλευτικά ιδρύματα, από περιφέρειες, από τα προξενεία στο εξωτερικό.Είναι η αφαίμαξη κάθε πόρου που υπήρχε, χωρίς να αναπληρώνεται...

Είναι τα χρήματα που μαζεύει η κυβέρνηση απομυζώντας κάθε σταγόνα αίματος από την πραγματική οικονομία, με στάση πληρωμών προς εκατοντάδες επιχειρήσεις που πια ούτε τους εργαζομένους μπορούν να πληρώσουν ούτε εισφορές να καταβάλουν. Ζούμε όμως την επιτυχία ότι βρέθηκαν οι μισθοί και οι συντάξεις για τον Μάιο. Σε μια χώρα που πιθανότατα σύντομα θα είναι χώρα μόνο δημοσίων υπαλλήλων και συνταξιούχων. Απλήρωτων όμως.

Τι περίμενα

Θα θυμάστε, υποθέτω, τον Τσίπρα, τον Λαφαζάνη, την Κωνσταντοπούλου και γενικά όλους στον ΣΥΡΙΖΑ να αξιώνουν τα προηγούμενα χρόνια από τους πολιτικούς αντιπάλους τους να ζητήσουν συγνώμη από τον ελληνικό λαό για τα δεινά που η πολιτική τους είχε προκαλέσει. Κι επειδή όλοι τους επίμονα δηλώνουν ότι είναι «αριστεροί» περίμενα ότι, αν μη τι άλλο, θα έβρισκαν να ψελλίσουν δυο λόγια αυτοκριτικής για τον τρόπο με τον οποίο πολιτεύτηκαν προηγουμένως ως αντιπολίτευση και πολιτεύονται τώρα ως κυβέρνηση.

Περίμενα, για παράδειγμα, να ακούσω τον πρωθυπουργό να ομολογεί πως όταν μας διαβεβαίωνε ότι δεν υπήρχε ούτε μία πιθανότητα στο εκατομμύριο να μη δεχτούν οι εταίροι τις προτάσεις του απλώς μας δούλευε, γιατί ούτε προτάσεις είχε ούτε κάποιον στοιχειωδώς κατάλληλο να διαπραγματευτεί μαζί τους.

Περίμενα πως την ώρα που ο τόπος ζει με τον εφιάλτη μιας ενδεχόμενης χρεοκοπίας θα διέθεταν οι κορυφαίοι του ΣΥΡΙΖΑ μερικά δράμια έστω σοβαρότητας και υπευθυνότητας και θα αναγνώριζαν πως αντί όλα αυτά τα χρόνια να λαϊκίζουν ξεδιάντροπα, θα είχαν στρωθεί στη δουλειά και θα είχαν διαμορφώσει μια υπεύθυνη και ρεαλιστική πολιτική για το μέλλον του τόπου.

Περίμενα πως οι άνθρωποι που ονειρεύονταν να βρεθούν κάποτε στην εξουσία θα είχαν προβληματιστεί πολύ νωρίτερα για τις πιθανές επιλογές τους σε στιγμές κρίσης, έτσι ώστε να μη φτάσουν στην έσχατη κατάντια να ομολογούν πως τελικά οι εταίροι και το Μνημόνιο ήταν μονόδρομος και ότι χωρίς τη βοήθειά τους ούτε ανάπτυξη μπορεί να υπάρξει, αλλά ούτε και εκπλήρωση των στοιχειωδών υποχρεώσεών μας.

Περίμενα ότι σοβαροί και υπεύθυνοι πολιτικοί που δεσμεύτηκαν συνολικά ως κόμμα στον ελληνικό λαό ότι μόνο μέσα στην Ευρωζώνη θα αναζητούσαν τη λύση των προβλημάτων μας, δεν θα υποδύονταν τώρα τους σαλτιμπάγκους πασχίζοντας να μπάσουν από την πίσω πόρτα τη χρεοκοπία, τη δραχμή και τις ιστορικά καταδικασμένες ονειρώξεις τους.

Και περίμενα ακόμη πως θα βρίσκονταν και μερικοί αριστεροί (χωρίς εισαγωγικά) να διαμαρτυρηθούν για την ανοχή απέναντι στον ακροδεξιό κυβερνητικό εταίρο και στις εξευτελιστικές προτάσεις του προς την υπερατλαντική υπερδύναμη (βάση στο Αιγαίο και ξεπούλημα πετρελαϊκών κοιτασμάτων).

Πολλά περίμενα. Αλλά υπό μία προϋπόθεση που δυστυχώς δεν υπήρχε: ότι οι μετέχοντες στο κομματικό πανηγύρι θα ήταν υπεύθυνοι και σοβαροί.