Τα αυτονόητα. Δυστυχώς.

Καλύτερη, περισσότερη, βαθύτερη και δικαιότερη» θέλει τη δημοκρατία μας ο Πρόεδρος της χώρας, στο μήνυμά του για τα σαραντάχρονα από την πτώση της χούντας. Απ’ το στόμα του και στου Θεού τ’ αυτί, είναι δεν είναι Ελληνας. Αλλά πώς ερμηνεύεται ο συγκριτικός βαθμός του προεδρικού λόγου; Ποιον να θεωρήσουμε ως πρώτο όρο συγκρίσεως; Μάλλον πρέπει να αποκλείσουμε την πιθανότητα να έχει κατά νουν ο κ. Παπούλιας την τετράδα «κακή, λειψή, ρηχή και άδικη» αναφερόμενος στα «εγγειοβελτιωτικά έργα» που χρειάζεται η ελληνική δημοκρατία (το παλαιότερο «βάθεμα και πλάτεμα»), ώστε να ανταποκρίνεται στο όνομά της. Τόσο καταδικαστικό για μια πολιτεία δεν μπορεί να είναι ένα στέλεχός της, με δύο συναπτές προεδρικές θητείες και άλλες δύο στο υπουργείο Εξωτερικών.

Το λογικό λοιπόν είναι να συμπεράνουμε ότι μετράει την υπάρχουσα δημοκρατία και τη βρίσκει «καλή, αρκετή, βαθιά και δίκαιη». Ζητάει όμως την ποιοτική και ποσοτική βελτίωσή της, συν τοις άλλοις επειδή, όπως λέει, «η κρίση έφερε υποχώρηση της δημοκρατίας και αυτή είναι ίσως η δραματικότερη παρενέργεια της οικονομικής περιπέτειας». Αυτή η περικοπή του προεδρικού διαγγέλματος ενόχλησε την κυβερνητική εκπρόσωπο (δηλαδή την κυβέρνηση), η οποία και επιχείρησε -με τη συνήθη ηρεμία της- να την ερμηνεύσει «αυθεντικά», υποβαθμίζοντας το νόημά της ή και αλλοιώνοντάς το. Αλλά δεν πρόκειται για χρησμό, σαν τους καραμανλικούς. Απλά και κατηγορηματικά μιλάει ο κ. Πρόεδρος. Απλή και κατηγορηματική είναι και η διαπίστωσή του πως «η μεγαλύτερη και σημαντικότερη μεταρρύθμιση είναι η εμπέδωση κανόνων φορολογικής δικαιοσύνης, ώστε να σηκώνουν τα μεγάλα βάρη αυτοί που έχουν και όχι αυτοί που δεν μπορούν να ξεφύγουν». Τα αυτονόητα. Δυστυχώς.

Την εξασθένηση της δημοκρατίας λόγω της μείωσης της εθνικής κυριαρχίας και της τροϊκανικής υπερξουσίας την έχουν ομολογήσει και κυβερνητικά στελέχη. Αλλά δεν μπορούμε να θεωρούμε τον εξωτερικό παράγοντα υπεύθυνο για τα πάντα. Κανένας Τόμσεν λ.χ. και καμία Μέρκελ δεν απαίτησαν από τον κ. Σαμαρά να εμφανίζεται στη Βουλή με τη συχνότητα που επισκέπτεται γαύρος τη Λεωφόρο. Δεν μειώνει τη δημοκρατία μια τέτοια στάση, έκδηλα περιφρονητική;

Παρόλα αυτά ο Έλληνας δε το βάζει κάτω.

Η μεσαία τάξη τα τελευταία χρόνια άρχισε να χάνει κυριολεκτικά την ισορροπία της για έναν και μοναδικό λόγο, την μείωση των εισοδημάτων των μισθωτών του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, αλλά και των συνταξιούχων, με αποτέλεσμα να μειωθεί η κατανάλωση στην αγορά, πράγμα που με την σειρά του έφερε το ντόμινο των κλειστών επιχειρήσεων με τους χιλιάδες ανέργους και ότι άλλο συνεπάγεται στην αγορά που το ζούμε καθημερινά γύρω μας, όπως ανεργία, ανέχεια, συσσίτια και πολλά άλλα δεινά.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ήρθαν και έρχονται συνεχώς μία σειρά από επαχθείς φόρους που καλούνται να πληρώσουν όλοι, με αποτέλεσμα να συμβαίνει το απόλυτο χάος στις πληρωμές υπέρ του Δημοσίου. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν καταλογισθεί 30 δισεκατομμύρια φόροι, από τους οποίους οι περισσότεροι είναι απλήρωτοι.

Σήμερα τα ληξιπρόθεσμα χρέη είναι 67 δισεκατομμύρια και ο αριθμός των ληξιπρόθεσμων ανέρχεται στο 1,5 δις. ανά μήνα. Δηλαδή χρεώνουν τους πολίτες γενικότερα, χωρίς εκείνοι να μπορούν να ανταποκριθούν και το χειρότερο είναι ότι πάνω από 5.000 € (το αδίκημα) είναι ποινικό, με κίνδυνο να βρεθεί κανείς πίσω από τα σίδερα ανά πάσα στιγμή.

Το τι συμβαίνει με τις τράπεζες είναι δραματικότερο. Τα κόκκινα δάνεια έφτασαν τα 75 δισ. ευρώ επί συνόλου 220 δισ. ευρώ ιδιωτών και επιχειρήσεων και ο ρυθμός αύξησης τους στην περίπτωση αυτή είναι γεωμετρικός και ανεξέλεγκτος αν δε λάβουν μέτρα με άξονα επιμήκυνσης τα πενήντα χρόνια το λιγότερο.

Όλοι μιλούν για ρυθμίσεις χωρίς κεφαλαιακές συνέπειες για τις τράπεζες, αλλά δεν τις κάνουν και ο κάθε μήνας αλλάζει δραματικά το τοπίο, με τις ευθύνες να πνίγουν τους υπεύθυνους αυτής της κατάστασης, λόγω της πίεσης και δυστυχίας που προκαλούν στον Έλληνα νοικοκύρη.

Η κατάσταση που περιγράφεται παραπάνω, είναι μίας οργουελικής εποχής για την οικονομία, την οποία δυστυχώς την ζούμε με τον χειρότερο τρόπο.

Όμως παρόλα αυτά ο Έλληνας δε το βάζει κάτω. Επειδή το κράτος δεν αντιδρά γιατί δε του το επιτρέπουν οι δανειστές, αντιδρά το δαιμόνιο του Έλληνα που παλεύει να σταθεί στα πόδια του με κάθε τρόπο.

Με τα λίγα χρήματα που έχουν απομείνει στην αγορά, βλέπουμε τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα να ανοίγονται επιχειρήσεις ελαφρού τύπου, όπως καφετέριες, σουβλατζίδικα, ψιλικατζίδικα.

Βέβαια, έχει τη λογική του. Επειδή οι χιλιάδες άνεργοι δεν κάθονται στα σπίτια τους, αλλά είναι έξω και κάπου πρέπει να περάσουν… την ώρα τους, αλλά όλα έχουν τα όρια τους και τις αντοχές τους σε κάθε επάγγελμα που παρατηρείται υπέρ επαγγελματισμός αρχίζουν τα προβλήματα, με αποτέλεσμα ένα νέο κύκλο κλειστών καταστημάτων και γενικότερα ένα φαύλο κύκλο που διευρύνεται συνεχώς.

Τα συντεχνιακά παγκάρια δεν έχουν πια αφελείς δωρητές...

Για δεκαετίες ολόκληρες κάθε παραγωγική δραστηριότητα επιβαρύνθηκε με φόρους και εισφορές υπέρ τρίτων που προορίζονταν για τη χρηματοδότηση των, ελληνικής επινόησης, επικουρικών ταμείων.

Οι απλοί πολίτες, οι φορολογούμενοι και οι καταναλωτές επιβαρύνονταν με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ τα οποία πήγαιναν στα επικουρικά ταμεία, που με ξεχωριστή ευκολία οι κάθε λογής επαγγελματικές ομάδες κατόρθωναν όχι μόνο να συγκροτούν, αλλά και να προικοδοτούν με το αζημίωτο.

Ετσι το κράτος φόρτωνε στους καταναλωτές υπηρεσιών και προϊόντων την πριμοδότηση των επαγγελματικών ομάδων οι οποίες είχαν τη μεγαλύτερη δυνατότητα άσκησης πιέσεων, που ολοένα και διευρύνονταν.

Ο Κλάδος Πρόνοιας Προσωπικού Ιπποδρομιών εισέπραττε ποσοστό από τα ανεξαργύρωτα δελτία στοιχημάτων, η Πρόνοια των Κληρικών ποσοστό από τις άδειες γάμου και άλλων τελετών αλλά και από την πώληση κεριών, το ΝΑΤ από τα τέλη στους... φάρους, από τα εισιτήρια των πλοίων κ.ά., το επικουρικό των αρτοποιών 0,40 ευρώ για κάθε 25 κιλά αλεύρου, αλλά «πρωταθλητές» ήταν γιατροί, μηχανικοί και δικηγόροι, που είχαν την... πλειοψηφία στα βουλευτικά έδρανα.

Δεν είναι τυχαίο ότι η γραφειοκρατία στη χώρα μας δικαιολογούσε να μπαίνει μία υπογραφή παραπάνω, ένα χαρτόσημο παραπάνω, μία σφραγίδα παραπάνω, που όλα αυτά μεταφράζονταν τελικά σε έναν φόρο υπέρ τρίτων.

Αλλά η κρίση υποχρέωσε να δούμε ότι εκτός από τους απρόσωπους τρίτους, υπάρχουν οι άνεργοι, υπάρχουν οι σκληρά εργαζόμενοι, υπάρχουν οι επιχειρήσεις που αγωνίζονται να κρατηθούν στη ζωή. Και όλοι αυτοί δεν μπορεί να συνεχίζουν να πληρώνουν τους φόρους για τα επικουρικά όσων επαγγελματικών ομάδων είχαν τη δύναμη να τα επιβάλουν. Τα συντεχνιακά παγκάρια δεν έχουν πια αφελείς δωρητές...

Εκλογές ως απειλή και ευκαιρία

Η συζήτηση περί πρόωρων εκλογών στη χώρα μας είναι σχεδόν μονότονη κάθε εποχή με κάθε κυβέρνηση και κάθε αντιπολίτευση να επαναλαμβάνονται. Η εκάστοτε κυβέρνηση κρατά πάντα για λογαριασμό της το χαρτί του αιφνιδιασμού αλλά σπανίως επιτυγχάνει το σχέδιό της καθώς οι εκλογές συνήθως φαίνονται από... μακριά. Από την άλλη πλευρά η εκάστοτε αντιπολίτευση άλλοτε για υπαρξιακούς λόγους και άλλοτε διότι πράγματι πιστεύει ότι οι συνθήκες την ευνοούν κάθε τρεις και λίγο ζητά εκλογές. Αυτή είναι περίπου η ιστορία και η παράδοση για τα πολιτικά μας ήθη και το έργο έχει παιχτεί πολλές φορές από τη μεταπολίτευση και μετά καθώς τις περισσότερες φορές η προσφυγή στις κάλπες έγινε πριν από την ολοκλήρωση της τετραετίας.

Τώρα στα μέσα της θητείας της η δικομματική κυβέρνηση που έχει περάσει δια πυρός και σιδήρου φαίνεται πως δεν αντέχει σε πολύ ισχυρούς κλυδωνισμούς και γι' αυτό ένας σημαντικός αριθμός στελεχών της φλερτάρει με την ιδέα μιας αναπόφευκτης πρόωρης προσφυγής στις κάλπες. Οι υποστηρικτές της εκλογικής αναμέτρησης περί τα μέσα φθινοπώρου δεν έχουν την έγκριση του Μεγάρου Μαξίμου και του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος θεωρεί ότι μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να στοιχίσει ακριβά στον τόπο. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Ευ. Βενιζέλος, ο οποίος βασανιστικά υπομένει ακόμη και προσβλητικές συμπεριφορές στελεχών του, αλλά δεν θέλει να καταστραφεί ό,τι κτίστηκε με κόπο και θυσίες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα η κυβερνητική πλειοψηφία δείχνει να πορεύεται με ορίζοντα την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας και εκεί το παιχνίδι είναι ανοικτό και η ευθύνη μοιράζεται αναλογικά στα κόμματα. Η προεδρική πλειοψηφία των 180 θεωρητικώς υπάρχει αλλά το αν θα προκύψει θα εξαρτηθεί κυρίως από τη στάση του Φ. Κουβέλη και από έναν μικρό αριθμό ανεξάρτητων βουλευτών και από το παρασκήνιο των διαβουλεύσεων για το πολιτικό τους μέλλον. Ο ΣΥΡΙΖΑ, αν και προσπαθεί να συντηρήσει κλίμα εκλογών, εντούτοις δεν έχει λόγο να βιάζεται αλλά ο κομματικός φανατισμός δεν επιτρέπει να επικρατήσει η λογική.

Εν ολίγοις κεντρικός σχεδιασμός για εκλογές δεν φαίνεται να υπάρχει, αλλά ουδείς μπορεί να βάλει το... χέρι του στη φωτιά. Αυτό που έχει σημασία πάντως είναι να επικρατήσει η λογική και το συμφέρον του τόπου, που δεν ευνοείται με πολιτική αστάθεια και επαναλαμβανόμενες κάλπες.

Η Ελλάδα είχε πτωχεύσει στις συνειδήσεις των Ελλήνων.

Στην Ελλάδα αυτή η στάση μεταφραζόταν με όρους Αριστεράς και Δεξιάς. Αν δεν ήσουν ή αν δεν δήλωνες αριστερός δεν μπορούσες να γράψεις ούτε να μιλήσεις δημόσια. Αντιθέτως, εάν ήσουν ή δήλωνες αριστερός είχες το δικαίωμα να λες την οποιαδήποτε μπούρδα και να σε παίρνουν στα σοβαρά. Η δημιουργία, το ταλέντο, η απλή ευφυΐα παραμερίστηκαν στο όνομα των «σωστών» απόψεων. Οσοι έπιασαν το υπονοούμενο εντάχθηκαν στο πλέγμα των δημοκρατικών δυνάμεων, της πασοκοαριστεράς, και έκαναν δουλειές. Η πάλαι ποτέ συντηρητική δεξιά εζήλωσε τη δόξα της προοδευτικής αριστεράς με αποτέλεσμα να καταντήσει κι αυτή μια θλιβερή απομίμηση της πασοκοαριστεράς και όλοι μαζί να κοιτάνε να τη βγάλουν. Αυτή η έννοια του «να τη βγάλω» χαρακτηρίζει και την κοινωνική ποιότητα της μεταπολίτευσης. Στηρίχθηκε στην αδιαφορία για τη δημιουργία, κατά συνέπεια στον ευτελισμό και στην υποβάθμιση της παιδείας. Αποτέλεσε το θεμέλιο της ιδεολογίας του «περίπου»: ζούσαμε πιστεύοντας πως το ρεμπέτικο είναι περίπου Μπαχ, ο Μπαχ είναι περίπου Τσιτσάνης και πως η τραγωδία του Αισχύλου είναι ο πρόγονος του Καραγκιόζη, γιατί η ελληνική ψυχή είναι περίπου κάτι ανάμεσα στον ηρωισμό του Προμηθέα και τον δύσμορφο θεωρητικό πάσης κουτοπονηριάς. Παριστάναμε τους ήρωες, ενώ στην πραγματικότητα αισθανόμασταν καραγκιόζηδες. Μας έφτανε που η Ελλάδα ήταν περίπου ευρωπαϊκή χώρα. Το γεγονός ότι η καταρροή του πλούτου τις δεκαετίες του ενενήντα και του δύο χιλιάδες μας βρήκε άοπλους οφείλεται σ’ αυτήν την ψυχολογική αντίδραση. Οταν μπορείς να τη βγάλεις με χρήματα που είναι περίπου δικά σου, είναι και δεν είναι, τότε γιατί να κοπιάσεις για να βγάλεις δικά σου χρήματα; Το χρήμα για πολλούς είναι ιδέα, όμως σε αντίθεση με τις ιδέες, το χρήμα δεν σηκώνει πολλαπλές ερμηνείες.

Η ποιότητα του «περίπου» ευτέλισε τα έργα της μακρόσυρτης περιόδου που την ονομάζουμε μεταπολίτευση και εγκαινιάστηκε τέτοιες μέρες πριν από σαράντα χρόνια. Η Ελλάδα φτήνυνε ανεβάζοντας τις τιμές της, έγινε προϊόν που κανείς δεν ήθελε να αγοράσει και εντέλει πτώχευσε. Πανικόβλητοι τρέχουμε να ξεπληρώσουμε το χρέος απέναντι στους δανειστές μας, όμως κανείς δεν ασχολείται για το χρέος μας απέναντι στους ίδιους μας τους εαυτούς και τα έργα μας. Διότι πριν πτωχεύσει απέναντι στους δανειστές της, η Ελλάδα είχε πτωχεύσει στις συνειδήσεις των Ελλήνων.

Σκέπτονται να λύσουν το πρόβλημα με ημίμετρα και λάθος κινήσεις.

Κάποιοι σκέπτονται να λύσουν το πρόβλημα με ημίμετρα και λάθος κινήσεις. Σκέπτονται (αν το ρήμα «σκέπτομαι» ταιριάζει στην περίσταση…), λέει, να καταργήσουν για διάστημα δύο ετών το «πόθεν έσχες» στην αγορά ακινήτων για να κινηθεί πάλι η αγορά. Δηλαδή θα διευκολύνουν παλιούς και νέους φοροφυγάδες να αγοράσουν ακίνητα σε χαμηλές τιμές. Και θα τους διευκολύνουν δίνοντας την ευχέρεια να αγοράσουν ακίνητα χωρίς «πόθεν έσχες» και σε αντάλλαγμα θα πληρώσουν την υψηλή φορολογία. Η κίνηση αυτή μπορεί να βοηθήσει κάποιους, αλλά δεν βοηθάει την κτηματαγορά. Ούτε είναι επιλογή μιας χρηστής διοίκησης να ανοίγουν παραθυράκια φοροφυγάδων.

Η μόνη σωστή επιλογή είναι να επιστρέψουμε στην αλήθεια. Οι αντικειμενικές τιμές να είναι αντικειμενικές. Να προσαρμοστούν στην πραγματική αγορά και σταθερά να αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο. Και να διατηρηθούν παράλληλα «πόθεν έσχες» και τεκμήρια για όλους. Αν νομίζουν ότι δεν πρέπει να υπάρχει «πόθεν έσχες» για ακίνητα, να καταργηθεί μόνιμα. Η επιστροφή στην πραγματικότητα είναι η μοναδική λύση για να ξεκινήσει πάλι η κτηματαγορά. Βέβαια αυτό πιθανότατα θα μειώσει προσωρινά τα φορολογικά έσοδα που εισπράττονται άδικα. Τα έσοδα που προκύπτουν από φορολογία ανύπαρκτης περιουσίας. Θα μειώσει ενδεχομένως την άδικη φορολογία που νομιμοποιεί ηθικά τη φοροδιαφυγή.

Πέρα όμως από το θέμα της ηθικής φορολογικής πολιτικής, υπάρχει και η αποτελεσματικότητα. Η υπερβολική φορολογία των ακινήτων για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα αποδίδει, αλλά μετά απλώς καταστρέφει τον κλάδο και μειώνει τα έσοδα. Δεν είναι αποδοτική πολιτική και γι’ αυτό πρέπει να αλλάξει.

Και ξαφνικά όλοι ξύπνησαν και άρχισαν να τρέχουν.

Και  ξαφνικά όλοι ξύπνησαν και άρχισαν να τρέχουν. Συζήτησαν  διάφορα σενάρια, όπως να κεφαλαιοποιηθούν οι απαιτήσεις της Τράπεζας  Πειραιώς , ανέθεσαν στην Κantor να μελετήσει το θέμα της λειτουργίας ή όχι και των τριών εργοστασίων και κατέληξαν να λειτουργήσουν το ένα .

Για όσους γνωρίζουν,  το παιχνίδι χάθηκε  πριν ξεκινήσει, δηλαδή όταν ανακοινώνονταν οι τιμές των τεύτλων. Εάν η ΕΒΖ έδινε π.χ.  5 εκατ. ευρώ  περισσότερα στους παραγωγούς και γινόταν και η κατάλληλη ενημέρωσή τους , θα συγκέντρωναν τεύτλα για τουλάχιστον 100.000 τόνους ζάχαρη και με πολύ ικανοποιητικό κόστος παραγωγής. Με παράλληλη παραγωγή του υπολοίπου της ποσόστωσης με τη διαδικασία φασόν και εισαγωγές για την κάλυψη της υπόλοιπης ζήτησης, η ΕΒΖ δεν θα είχε ζημιές και με τα κέρδη από τα εργοστάσια της Σερβίας, η Εταιρεία θα ήταν σε εξαιρετική κατάσταση.

Δυστυχώς όμως οι αρμόδιοι δεν ενδιαφέρθηκαν. Ακόμη και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δήλωσε εγγράφως αναρμόδιο. Το Δ.Σ. της Εταιρείας  δεν μπόρεσε να λύσει το πρόβλημα, γιατί μάλλον δεν το κατανόησε . Γι αυτό και σήμερα θερίζει τις θύελλες που έσπειρε κατά την εξαγγελία των τιμών των τεύτλων, όταν έκανε σκληρή πολιτική

Υστερα από τα παραπάνω δημιουργούνται νέα ερωτήματα, όπως:

-Υπάρχει υπεύθυνος για το αδιέξοδο στην πορεία της ΕΒΖ και το κλείσιμό της ;

-Υπάρχει υπεύθυνος για το αδιέξοδο στο θέμα της πώλησης των μετοχών;

-Ποιος είναι ο πραγματικός λόγος για τον οποίο προσελήφθη και δεύτερος σύμβουλος πώλησης των μετοχών;

-Ποια μεγάλη ευρωπαϊκή ζαχαροβιομηχανία τελικά  θα ωφεληθεί από τις εξελίξεις αυτές;