Πόσο αισιόδοξοι για το μέλλον πρέπει να είμαστε μ' όλα αυτά;

Ο μέσος πολίτης να αισθανθεί ένα ευνοϊκότερο κλίμα γι' αυτόν και την οικογένειά του. Και για να γίνει αυτό χρειάζονται πρωτοβουλίες της κυβέρνησης διαφορετικές απ' αυτές που εξαγγέλλονται.
Καθώς κινούνται στο ίδιο κλίμα των μέχρι χθες πολιτικών λιτότητας. Οι δε «απελευθερώσεις» των αγορών και οι μεταρρυθμίσεις υπόσχονται να φέρουν ωφέλιμο αποτέλεσμα στον πολίτη - καταναλωτή, που πάντως μέχρι σήμερα δεν έχει δει... Για παράδειγμα, στην υγεία και στο φάρμακο. Θα μου πείτε, χρειάζεται χρόνος. Δεν αντιλέγουμε να δώσουμε «χρόνο στον... χρόνο», μόνο που η πολιτική συνήθως δεν δίνει χρόνο στην... πολιτική!
Τελικά, πίσω από το... γάλα, το πολυνομοσχέδιο «κρύβει» πολλά σοβαρά θέματα, όπως λ.χ. η μείωση μισθών και συντάξεων και οι κίνδυνοι για το ασφαλιστικό σύστημα (βρίσκεται ήδη σε κακό χάλι) που εμπεριέχει η μείωση των εισφορών προς τα Ταμεία. Από την άλλη μεριά, η επέκταση του θεσμού της ενοικίασης εργαζομένων καταστρέφει θεμελιώδεις αξίες του δικαιώματος εργασίας και της προστασίας του.
Ολα αυτά έχουν υψηλό κοινωνικό κόστος στον μισθό, στις συντάξεις (επικουρικές κ.λπ.) και στην ασφάλεια των εργαζομένων. Ετσι θα γίνει η επανεκκίνηση της οικονομίας;
Και αυτό είναι, άραγε, ένα πολυνομοσχέδιο «σάλπισμα» εξόδου από την κρίση; Προφανώς η έννοια της αισιοδοξίας δεν έχει το ίδιο νόημα για όλους. Οντως, το πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει και ορισμένες θετικές απελευθερώσεις, ή διορθωτικές ρυθμίσεις, αν και ήσσονος σημασίας.
Ομως, το «γενικό πνεύμα» των «απελευθερωτικών ρυθμίσεων» έχει έντονη νεοφιλελεύθερη αντίληψη απορρύθμισης, προς όφελος των «ισχυρών και των μεγάλων» έναντι των «μικρών και των μεσαίων». Λόγου χάρη, αντί να ρυθμίζει και να εξορθολογίζει το επάγγελμα του φαρμακοποιού, το διαλύει... Το ίδιο γίνεται και με την ουσιαστική κατάργηση της ενιαίας τιμής του βιβλίου κ.λπ. Πόσο αισιόδοξοι για το μέλλον πρέπει να είμαστε μ' όλα αυτά;

Και κάποιοι από αυτούς συνεχίζουν να το λένε. Γράφοντας έτσι ιστορία.

Οι πολιτικές συγκυρίες, οι προπαγανδιστικές επιδόσεις, η δικαιολογημένη αλλά και σκόπιμα διογκωμένη λαϊκή οργή, αλλά τα γεγονότα δεν είναι σε θέση να τα αλλοιώσουν. Κι αυτό που λένε τα γεγονότα είναι πως αν υπήρξε μηχανισμός στήριξης που μας διέσωσε από τη χρεοκοπία είναι επειδή τον δημιούργησαν το πείσμα και η επιμονή του Γ. Παπανδρέου, πως αν υπήρξε ένα σχέδιο, παρ' όλα τα λάθη και τις ατέλειές του, που μας οδηγεί στην έξοδο είναι επειδή το διαπραγματεύτηκαν και το διασφάλισαν ο Γ. Παπανδρέου και ο Β. Βενιζέλος και πως αν η χώρα δεν βυθίστηκε στην ακυβερνησία και την αναρχία είναι επειδή το καθημαγμένο και λεηλατημένο ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί και στέκεται όρθιο.

Αλλοι θα έπρεπε να κάνουν σήμερα αυτές τις επισημάνσεις. Μόνο που είναι αδύνατον. Σκόρπισαν, βλέπετε. Στάθηκαν όρθιοι στα δύσκολα, αλλά δεν άντεξαν τις επιπτώσεις, αν και τις περίμεναν. Και σκόρπισαν. Αλλοι για να στήσουν μικρομάγαζα, άλλοι για να αναζητήσουν το μέλλον τους σε άλλους κομματικούς σχηματισμούς και κάποιοι, οι λιγότεροι, παρέμειναν στις επάλξεις φροντίζοντας να αποφευχθούν τα απρόοπτα και να συνεχιστεί σταθερά η πορεία που όλοι μαζί είχαν χαράξει.

Κι ευτυχώς έως τώρα συνεχίζεται. Οχι, βέβαια, χάρη σε εκείνα τα κωμικοτραγικά Ζάππεια που είχε προτείνει ο Σαμαράς πριν υποχρεωθεί να αναγνωρίσει τον μονόδρομο της μνημονιακής πολιτικής και να ομολογήσει το λάθος του δηλώνοντας "ουδείς αναμάρτητος", αλλά ούτε και χάρη στις απίθανες ονειρώξεις διαφόρων για γεν και ρούβλια που θα μας προσφέρονταν απλόχερα μόλις θα τα ζητούσαμε.

Η Ελλάδα στέκεται όρθια επειδή κάποιοι αποφάσισαν στα δύσκολα να πουν "παρών". Και κάποιοι από αυτούς συνεχίζουν να το λένε. Γράφοντας έτσι ιστορία.

Ωρολογιακή βόμβα

Το τελευταίο διάστημα καλλιεργείται από την κυβέρνηση η εντύπωση πως η χώρα βγαίνει από την κρίση και ότι έχουν δημιουργηθεί γερά θεμέλια για μια αναπτυξιακή προοπτική. Η εντύπωση αυτή απέχει από την πραγματικότητα. Κάποια βήματα, που όντως έχουν γίνει στο πεδίο της δημοσιονομικής προσαρμογής, παραμένουν μετέωρα. Αλλωστε, το πλεόνασμα το οποίο τόσο διαφημίζεται έχει επιτευχθεί με βαρύτατη φορολόγηση, περικοπές συντάξεων και μισθών, καθώς και απλήρωτες οφειλές του Δημοσίου.
Επιπροσθέτως, τα θεμέλια της οικονομίας παραμένουν πάντα σαθρά. Καταρχήν, οι μεταρρυθμίσεις που θα δημιουργούσαν νέες δομές σέρνονται. Ο δημόσιος τομέας, παρά τη μείωση προσωπικού, παραμένει αντιπαραγωγικός, πολυδάπανος και δεν αναμορφώνεται εκ θεμελίων. Το κράτος είναι πάντα γραφειοκρατικό, διεφθαρμένο και πελατειακό. Ανεπαρκείς κομματικοί βρίσκονται παντού σε θέσεις-κλειδιά. Ολα αυτά συν ένα χαοτικό φορολογικό σύστημα αποθαρρύνουν τις επενδύσεις και πνίγουν την ανάπτυξη. Τα περισσότερα κεφάλαια που εισρέουν είναι βραχυχρόνια και κερδοσκοπικά.
Η μεταρρυθμιστική αλλεργία συνδέεται άμεσα με ένα παθογενές κομματικό σύστημα, που στο μεδούλι του δεν θέλει να αλλάξει τίποτα στο κράτος. Αυτή η παθογένεια δεν εμφανίζεται σε χώρες όπως η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Κύπρος, που ή βγαίνουν από την οικονομική κρίση ή βάζουν τις βάσεις για μια πραγματική έξοδο από αυτή. Ακόμη και η παγίως πολιτικά ασθενής Ιταλία συνέρχεται και διαμορφώνει συνθήκες συναίνεσης. Οι εταίροι και δανειστές μας αντιλαμβάνονται μια κομβική πραγματικότητα. Οτι το κομματικό σύστημα της χώρας αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα της.
Το εγχώριο κομματικό σύστημα είναι πρωταθλητής στην κοινωνική απαξίωση σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Η έκταση της απαξίωσης εντοπίζεται σε τρία επίπεδα: Πρώτον, στα δύο μεγάλα κόμματα που δεν εμπνέουν καμία εμπιστοσύνη και επιλέγονται ως το μη χείρον. Δεύτερον, στα υπολείμματα της πάλαι ποτέ κραταιάς Κεντροαριστεράς, που προκαλεί οίκτο στην πορεία αφανισμού της. Τρίτον, σε κόμματα διαμαρτυρίας που είναι ή λαϊκίστικα, ή ντροπιαστικά ακραία, ή κούφια πέρα για πέρα. Με αυτό το κομματικό μωσαϊκό παθογένειας, είναι προφανές πως η χώρα διαθέτει μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλιά της, καθώς παλεύει για τη σωτηρία της.

Εως πότε θα επιμένουν κάποιοι στο παραμύθι .

Είναι πολλές οι μεταρρυθμίσεις που χρειαζόμαστε σε αυτόν τον τόπο και πολλά αυτά που χρωστάμε στα παιδιά μας. Κυρίως, όμως, τους χρωστάμε την αλήθεια. Να τους πούμε για τα καλά μας, αλλά και για τα στραβά μας. Για να μάθουν πως εθνικό είναι το αληθές, όπως ανεπανάληπτα επισήμανε ο εθνικός ποιητής, και όχι η όποια κομματική ή άλλη προπαγάνδα. Εως πότε θα επιμένουν κάποιοι στο παραμύθι ότι για τα δεινά μας φταίνε οι ξένοι που μας φθονούν, μας εκμεταλλεύονται και θέλουν να μας εξαφανίσουν;
Οι ξένοι κάνουν τη δουλειά τους. Φροντίζουν τα συμφέροντά τους. Οπως οφείλει να κάνει κάθε κράτος και θα έπρεπε να κάναμε κι εμείς. Αλλά και η Μικρασιατική Καταστροφή, και ο Εμφύλιος, και η χούντα, και το Κυπριακό δικά μας «επιτεύγματα» υπήρξαν. Εμείς τα αποφασίσαμε, εμείς τα διαπράξαμε. Τίποτε απ' όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί αν είχαμε πολιτευτεί με σύνεση, σοβαρότητα και υπευθυνότητα.
Υπάρχει η άποψη ότι η Ιστορία επαναλαμβάνεται μόνο σαν φάρσα. Αλλά υπάρχει και μια άλλη άποψη που λέει ότι λαοί που δεν διδάχτηκαν από την Ιστορία τους είναι καταδικασμένοι να την ξαναζήσουν. Εμείς ανήκουμε στη δεύτερη περίπτωση. Κάθε τόσο κάποιοι σε αυτόν τον τόπο που βρίσκονται να διαθέτουν κάποια ισχύ θεωρούν ότι έχουν το δικαίωμα να αγνοήσουν τη διαμορφωμένη τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό πολιτική και οικονομική πραγματικότητα και να πουλήσουν τρέλα.
Αυτή τη διαχρονική εμπειρία πότε και πώς θα την κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας, έτσι ώστε να μη ζήσουν, με τη σειρά τους, τις τρεις ή τέσσερις κρίσεις που αναλογούν σε κάθε γενιά Ελλήνων;

Oι μισθοί και -κατ’ επέκταση- τα εισοδήματά μας όλο και θα πιέζονται προς τα κάτω.

Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΜΕΙΩΣΗ μισθών, ο μεγαλύτερος αριθμός ανέργων, αφότου ξέσπασε η μαζική κρίση χρέους στην ευρωζώνη, παρουσιάστηκαν στη χώρα μας. Oσοι στην κυβέρνηση πανηγυρίζουν για τo ότι δεν θα χρειαστεί να υπογράψουμε τρίτο μνημόνιο κι επισημαίνουν ότι το δεύτερο τελειώνει, ως ν’ απελευθερωθήκαμε, παραλείπουν σκόπιμα να πουν ότι οι ανωτέρω συνέπειες των μνημονίων και μετά την τυπική λήξη των δεν θα απαλειφθούν. Γιατί, λόγω της διεύρυνσης του πλεονάζοντος πια ανθρώπινου δυναμικού, που θα παρακαλά για εργασία με όποια ανταμοιβή, οι μισθοί και -κατ’ επέκταση- τα εισοδήματά μας όλο και θα πιέζονται προς τα κάτω. Παρασιωπούν επίσης ότι οι νομικές δεσμεύσεις δι’ αυτών των «προγραμμάτων αναδιάρθρωσης» προς αποπληρωμή του χρέους, δι’ εκποιήσεως σχεδόν του συνόλου των κερδοφόρων δημοσίων επιχειρήσεων της χώρας μας σε ιδιώτες μέχρι το 2020, αλλά και μετά ακόμη αν χρειαστεί, θα συνεχίσουν να ισχύουν, ήτοι να παράγουν «μετενέργεια», παρά την τυπική λήξη των μνημονίων. Χώρα όμως που δεν επενδύει στον δημόσιο τομέα της, δεν επιδοτεί και δεν προστατεύει τις επιχειρήσεις της και το παραγωγικό τους δυναμικό και αφήνεται να της αρπάζουν τις κερδοφόρες υποδομές της, καταρρέει. Οσο λοιπόν η μετενέργεια αυτή των μνημονίων θα μας δεσμεύει, τα πράγματα δεν πρόκειται ν’ αλλάξουν. Γι’ αυτό και αδυνατεί η κυβέρνηση να μας μεταδώσει ενθουσιασμό, δεν τον συμμεριζόμαστε.

Η φωνή της κοινωνίας είναι ρυθμική.

Η φωνή της κοινωνίας είναι ρυθμική. Τις περισσότερες φορές μάλιστα ριμάρει, όπως στο «ενωμένος» «ποτέ νικημένος», «ενωμένοι» και «αποφασισμένοι». Επειδή η φωνή της κοινωνίας είναι συμβολική, δεν χρειάζεται για να εκφρασθεί ολόκληρη την κοινωνία. Της φτάνει ένα μέρος της, ακόμη και καμιά εικοσαριά άνθρωποι. Προσοχή όμως. Ενας μόνος του δεν συνιστά κοινωνία όσο δυνατά κι αν φωνάζει. Υπάρχουν περιπτώσεις που η φωνή της κοινωνίας ακούγεται με συνοδεία μουσικής. Εκεί πια μιλάμε για κινητοποιήσεις, οι οποίες, αν και «μαζικές», δεν χάνουν τον συμβολικό τους χαρακτήρα. Το μουσικό ρεπερτόριο που συνοδεύει τη φωνή της κοινωνίας μπορεί σε πολλούς να μοιάζει μονότονο, μιας και παραμένει το ίδιο τα τελευταία σαράντα χρόνια, δείχνει όμως σταθερότητα γούστου και στόχων. Θα είχε ενδιαφέρον πάντως η σχολιασμένη καταγραφή των ασμάτων που συνοδεύουν τη φωνή της κοινωνίας, όποτε αυτή θέλει να εκφρασθεί.

Η φωνή της κοινωνίας, για να εκφρασθεί, ακολουθεί ένα αυστηρά προσδιορισμένο τυπικό. Τόσο προσδιορισμένο, που θυμίζει ορθόδοξη λειτουργία με την επαναληπτικότητα που το διακρίνει και τη γενναιόδωρη χρήση των συμβολισμών. Αυτή η σχέση με το ορθόδοξο τυπικό είναι μια βαθιά πολιτισμική παράμετρος, χωρίς την οποία κανείς δεν θα μπορέσει να καταλάβει τη φωνή της ελληνικής κοινωνίας. Το τυπικό περιλαμβάνει συγκέντρωση των ατόμων που θα συμβολίσουν την κοινωνία συνήθως στο πεζοδρόμιο, ανάρτηση πανό και δοκιμή των πρώτων φωνητικών, της έντασης, του ρυθμού και της ρίμας. Οταν μπροστά στο δείγμα της κοινωνίας παραταχθεί το δείγμα του κράτους, οι αστυνομικοί, ακολουθεί το κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων. Συνήθως κάποιος από τους συγκεντρωμένους συνομιλεί με τον υπεύθυνο αξιωματικό, απαιτεί να τους επιτραπεί να κατέβουν στο οδόστρωμα, διότι σε μια δημοκρατία το δικαίωμα της διαμαρτυρίας είναι ιερό, ο αξιωματικός απαντά ότι και το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας είναι εξίσου ιερό, εξάλλου έχει εντολές, οι τόνοι ανεβαίνουν, ο εκπρόσωπος της κοινωνίας ανάβει τσιγάρο συγχυσμένος και χειρονομεί ώσπου η ομάδα που συμβολίζει την κοινωνία κατεβαίνει στο οδόστρωμα και οι αστυνομικοί αναγκάζονται να διακόψουν την κυκλοφορία.

Όλοι είναι πλέον υποψιασμένοι...

Ωστόσο, είναι η πρώτη φορά τέσσερα χρόνια μετά που υπάρχει μια βάσιμη ελπίδα ότι αλλάζει η φορά των πραγμάτων στον τόπο και πως τώρα μπορεί να υπάρξουν ευκαιρίες για επιστροφή σε τροχιά ανάπτυξης με τις ευεργετικές επιπτώσεις στην οικονομία και στην κοινωνία.

Αυτή η αισιόδοξη προοπτική φαίνεται πως ενοχλεί εκείνους που έχουν επενδύσει πολιτικά, και όχι μόνον, στην καταστροφή. Επειδή δεν τους βγαίνει το σενάριο, αντί να το... σκίσουν και να πάνε παρακάτω, αρχίζουν να αμφισβητούν τους αριθμούς, ενίοτε με αστειότητες που τους εκθέτουν, λες και η αισιοδοξία είναι ντροπή. Φθάνουν μάλιστα στο σημείο να λοιδορούν και την απόδοση μέρους του πρωτογενούς πλεονάσματος σε περίπου ένα εκατομμύριο οικογένειες οι οποίες προφανώς και το έχουν ανάγκη.

Οι εκπρόσωποι μιας αταίριαστης «αριστεροδεξιάς» αντιπολίτευσης που είχε χτίσει όλη της τη στρατηγική στη βάση του μνημονίου δείχνει αμηχανία τώρα που τελειώνει αυτή η περιπέτεια και η χώρα θα έχει περισσότερες δυνατότητες να αποφασίζει με μεγαλύτερη ευελιξία τις πολιτικές της. Προφανώς και η εποπτεία από τις ευρωπαϊκές δομές θα υπάρχει και θα είναι αυστηρή, όπως άλλωστε συμβαίνει σε όλες τις χώρες, ακόμη και σε αυτή την Γαλλία..

Η λαϊκιστική αντιπολίτευση, που χαρακτηρίζει δυστυχώς ένα ευρύ φάσμα κομμάτων και πολιτικών προσώπων, αντί να ασχοληθεί με την επεξεργασία νέων θέσεων και προτάσεων για τη μετά τα μνημόνια εποχή, σε πρώτη φάση προσπαθεί να μας πείσει ότι δεν είναι αυτή η πραγματικότητα και σε δεύτερη πως η επόμενη μέρα θα είναι χειρότερη. Το... κακό με την αλήθεια είναι ότι αργά ή γρήγορα εκδικείται όσους τη διαστρεβλώνουν και την αμφισβητούν.

Φαίνεται όμως ότι αυτή η ευκολία της ισοπέδωσης δεν εστιάζεται μόνον στην αντιπολίτευση, αλλά και σε ορισμένους βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας που κάνουν φασαρία και απειλούν να κάνουν ζημιά διά ασήμαντον αφορμήν. Η δήθεν ευαισθησία για το γάλα αποτελεί πρόσχημα για τους συνήθεις βουλευτές που εξασφαλίζουν το πινάκιο δημοσιότητας λίγο πριν από κάθε ψηφοφορία στη Βουλή.

Υπάρχουν και ορισμένοι που δείχνουν να διαπραγματεύονται στο παρασκήνιο για τις ρυθμίσεις που αφορούν στις τράπεζες, τις οποίες κατέστρεψαν οι ίδιοι με τις επιλογές τους προ διετίας και τώρα εκβιάζουν ζητώντας ανταλλάγματα. Η εποχή της χαλαρότητας και της ασυλίας ακόμη και για πρίγκιπες έχει παρέλθει, όλοι είναι πλέον υποψιασμένοι...