Η φωνή της κοινωνίας είναι ρυθμική.

Η φωνή της κοινωνίας είναι ρυθμική. Τις περισσότερες φορές μάλιστα ριμάρει, όπως στο «ενωμένος» «ποτέ νικημένος», «ενωμένοι» και «αποφασισμένοι». Επειδή η φωνή της κοινωνίας είναι συμβολική, δεν χρειάζεται για να εκφρασθεί ολόκληρη την κοινωνία. Της φτάνει ένα μέρος της, ακόμη και καμιά εικοσαριά άνθρωποι. Προσοχή όμως. Ενας μόνος του δεν συνιστά κοινωνία όσο δυνατά κι αν φωνάζει. Υπάρχουν περιπτώσεις που η φωνή της κοινωνίας ακούγεται με συνοδεία μουσικής. Εκεί πια μιλάμε για κινητοποιήσεις, οι οποίες, αν και «μαζικές», δεν χάνουν τον συμβολικό τους χαρακτήρα. Το μουσικό ρεπερτόριο που συνοδεύει τη φωνή της κοινωνίας μπορεί σε πολλούς να μοιάζει μονότονο, μιας και παραμένει το ίδιο τα τελευταία σαράντα χρόνια, δείχνει όμως σταθερότητα γούστου και στόχων. Θα είχε ενδιαφέρον πάντως η σχολιασμένη καταγραφή των ασμάτων που συνοδεύουν τη φωνή της κοινωνίας, όποτε αυτή θέλει να εκφρασθεί.

Η φωνή της κοινωνίας, για να εκφρασθεί, ακολουθεί ένα αυστηρά προσδιορισμένο τυπικό. Τόσο προσδιορισμένο, που θυμίζει ορθόδοξη λειτουργία με την επαναληπτικότητα που το διακρίνει και τη γενναιόδωρη χρήση των συμβολισμών. Αυτή η σχέση με το ορθόδοξο τυπικό είναι μια βαθιά πολιτισμική παράμετρος, χωρίς την οποία κανείς δεν θα μπορέσει να καταλάβει τη φωνή της ελληνικής κοινωνίας. Το τυπικό περιλαμβάνει συγκέντρωση των ατόμων που θα συμβολίσουν την κοινωνία συνήθως στο πεζοδρόμιο, ανάρτηση πανό και δοκιμή των πρώτων φωνητικών, της έντασης, του ρυθμού και της ρίμας. Οταν μπροστά στο δείγμα της κοινωνίας παραταχθεί το δείγμα του κράτους, οι αστυνομικοί, ακολουθεί το κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων. Συνήθως κάποιος από τους συγκεντρωμένους συνομιλεί με τον υπεύθυνο αξιωματικό, απαιτεί να τους επιτραπεί να κατέβουν στο οδόστρωμα, διότι σε μια δημοκρατία το δικαίωμα της διαμαρτυρίας είναι ιερό, ο αξιωματικός απαντά ότι και το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας είναι εξίσου ιερό, εξάλλου έχει εντολές, οι τόνοι ανεβαίνουν, ο εκπρόσωπος της κοινωνίας ανάβει τσιγάρο συγχυσμένος και χειρονομεί ώσπου η ομάδα που συμβολίζει την κοινωνία κατεβαίνει στο οδόστρωμα και οι αστυνομικοί αναγκάζονται να διακόψουν την κυκλοφορία.

Όλοι είναι πλέον υποψιασμένοι...

Ωστόσο, είναι η πρώτη φορά τέσσερα χρόνια μετά που υπάρχει μια βάσιμη ελπίδα ότι αλλάζει η φορά των πραγμάτων στον τόπο και πως τώρα μπορεί να υπάρξουν ευκαιρίες για επιστροφή σε τροχιά ανάπτυξης με τις ευεργετικές επιπτώσεις στην οικονομία και στην κοινωνία.

Αυτή η αισιόδοξη προοπτική φαίνεται πως ενοχλεί εκείνους που έχουν επενδύσει πολιτικά, και όχι μόνον, στην καταστροφή. Επειδή δεν τους βγαίνει το σενάριο, αντί να το... σκίσουν και να πάνε παρακάτω, αρχίζουν να αμφισβητούν τους αριθμούς, ενίοτε με αστειότητες που τους εκθέτουν, λες και η αισιοδοξία είναι ντροπή. Φθάνουν μάλιστα στο σημείο να λοιδορούν και την απόδοση μέρους του πρωτογενούς πλεονάσματος σε περίπου ένα εκατομμύριο οικογένειες οι οποίες προφανώς και το έχουν ανάγκη.

Οι εκπρόσωποι μιας αταίριαστης «αριστεροδεξιάς» αντιπολίτευσης που είχε χτίσει όλη της τη στρατηγική στη βάση του μνημονίου δείχνει αμηχανία τώρα που τελειώνει αυτή η περιπέτεια και η χώρα θα έχει περισσότερες δυνατότητες να αποφασίζει με μεγαλύτερη ευελιξία τις πολιτικές της. Προφανώς και η εποπτεία από τις ευρωπαϊκές δομές θα υπάρχει και θα είναι αυστηρή, όπως άλλωστε συμβαίνει σε όλες τις χώρες, ακόμη και σε αυτή την Γαλλία..

Η λαϊκιστική αντιπολίτευση, που χαρακτηρίζει δυστυχώς ένα ευρύ φάσμα κομμάτων και πολιτικών προσώπων, αντί να ασχοληθεί με την επεξεργασία νέων θέσεων και προτάσεων για τη μετά τα μνημόνια εποχή, σε πρώτη φάση προσπαθεί να μας πείσει ότι δεν είναι αυτή η πραγματικότητα και σε δεύτερη πως η επόμενη μέρα θα είναι χειρότερη. Το... κακό με την αλήθεια είναι ότι αργά ή γρήγορα εκδικείται όσους τη διαστρεβλώνουν και την αμφισβητούν.

Φαίνεται όμως ότι αυτή η ευκολία της ισοπέδωσης δεν εστιάζεται μόνον στην αντιπολίτευση, αλλά και σε ορισμένους βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας που κάνουν φασαρία και απειλούν να κάνουν ζημιά διά ασήμαντον αφορμήν. Η δήθεν ευαισθησία για το γάλα αποτελεί πρόσχημα για τους συνήθεις βουλευτές που εξασφαλίζουν το πινάκιο δημοσιότητας λίγο πριν από κάθε ψηφοφορία στη Βουλή.

Υπάρχουν και ορισμένοι που δείχνουν να διαπραγματεύονται στο παρασκήνιο για τις ρυθμίσεις που αφορούν στις τράπεζες, τις οποίες κατέστρεψαν οι ίδιοι με τις επιλογές τους προ διετίας και τώρα εκβιάζουν ζητώντας ανταλλάγματα. Η εποχή της χαλαρότητας και της ασυλίας ακόμη και για πρίγκιπες έχει παρέλθει, όλοι είναι πλέον υποψιασμένοι...

Μιλάνε με έναν ξύλινο, καταγγελτικό και ξεπερασμένο λόγο.

Δημιουργείται στα μεγάλα κόμματα μια αβεβαιότητα. Κι όμως οι δημοσκοπήσεις είναι περίπου σταθερές. Οι εργαζόμενοι, οι άνεργοι, οι νέοι δείχνουν να μην ενδιαφέρονται για τα κόμματα και τις εκλογές. Είναι που δεν συγκινούνται από τα κόμματα, τα κομματίδια, τις ομάδες, τις κινήσεις, τους ομίλους που οι ίδιοι και οι ίδιοι επαγγελματίες της πολιτικής ιδρύουν παίζοντας τον ρόλο του σωτήρα.

Είναι που ο αγώνας για την επιβίωση είναι σκληρός και δεν αφήνει περιθώρια πραγματικής συμμετοχής στην κοινωνία όπου προ πολλού έχει κοπεί ο ιστός που την ενώνει, που σημαίνει παραμερίζει η ανθρώπινη συμπεριφορά της συνύπαρξης και μεγαλώνει ο καιροσκοπισμός, ο ατομικισμός, ο ανταγωνισμός και το ποιος θα προλάβει να φάει τον άλλο. Ενα μεγάλο μέρος της κοινωνίας δυστυχώς έτσι λειτουργεί και οι συγκυβερνώντες σπρώχνουν με την ελεγχόμενη πολιτική τους από τους τροϊκανούς προς αυτή την κατεύθυνση. Τα 500 εκατομμύρια του πλεονάσματος θα ρίξουν λάδι στο καυτό πρόβλημα της απασχόλησης με την «αναλογική» μοιρασιά στους αδύναμους που θα λάβουν το φιλοδώρημα, γιατί περί φιλοδωρήματος πρόκειται και μάλιστα εφάπαξ.

Πέρα από το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, καμία παραγωγική ανάπτυξη δεν παρατηρείται. Κάθε κόμμα και κομματίδιο με τα λόγια τα παχιά και τα μεγάλα πνίγονται μέσα στις γενικότητές τους, μέσα στις αοριστίες, στις αντιφάσεις, στις λαϊκίστικες προτάσεις, απ' όλα έχει ο μπαξές, επιτείνοντας τη σύγχυση. Δεν είναι τυχαίο που οι αναποφάσιστοι είναι το μεγαλύτερο κόμμα (41%) και στις δημοσκοπήσεις ένα πολύ μεγάλο ποσοστό δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται ούτε τη ΝΔ ούτε τον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι αυτοδιοικητικές εκλογές θα συμπληρώσουν το γενικότερο κλίμα με τους κομματικούς υποψήφιους, που δηλώνουν ανεξάρτητοι. Δυστυχώς η απαξίωση των κομμάτων και των πολιτικών οδηγεί στην απαξίωση της πολιτικής και στην έκπτωση της δημοκρατίας.

Η συνολική Αριστερά δεν εμπνέει, δεν πείθει. Πολλά στελέχη «προβεβλημένα», βγαίνουν στα πρωινάδικα και προκαλούν μεγαλύτερη σύγχυση καθότι μιλάνε με έναν ξύλινο, καταγγελτικό και ξεπερασμένο λόγο. Το πρόβλημα είναι να μη γίνει η Αριστερά το συμπλήρωμα του συστήματος. Πού βρίσκονται οι νέοι που πάνω από 60% είναι άνεργοι και γιατί δεν βγαίνουν στους δρόμους; Οταν η Αριστερά δεν αγγίζει τους νέους, δεν μπορεί να δημιουργηθεί κίνημα ανατροπής και ρήξης.

Σε αυτήν τη χώρα πολλά μπορούν να σου συμβούν.

Σε αυτήν τη χώρα πολλά μπορούν να σου συμβούν, μπορείς να τα τινάξεις από πείνα ή τσαντίλα, αλλά να πλήξεις αποκλείεται. Μόλις αρχίσαμε να πλησιάζουμε σε μια στοιχειώδη έννοια κανονικότητας, καθώς το κακόγουστο αστείο του ΣΥΡΙΖΑ «ταβάνωσε» χωρίς να πλησιάσει καν τη νίκη, άρχισε το πολιτικό σκηνικό να μας προσφέρει νέες συγκινήσεις. Ξεκινώντας με τους «σιτεμένους» 58, καταλήξαμε με μια ροζιασμένη Ελιά με χίλιες κοντοστούπικες παραφυάδες, έναν ξεδοντιασμένο τρίτο πόλο υπερηλίκων «αριστερών λάιτ», ένα παζλ δεξιών του «τίποτα» και τα αιώνια φαντάσματα του Κρεμλίνου σε ελληνικό ριμέικ.

Ολα αυτά σε ένα θεατρικό έργο όπου υπάρχουν ηθοποιοί, κομπάρσοι, τεχνικοί, σκηνοθέτες, ακόμη και παραγωγοί, αλλά δεν υπάρχουν θεατές. Η «Φωλιά του Κούκου», η «Αυλή με τις Τρελές», το ελληνικό πολιτικό καλειδοσκόπιο σε νέες περιπέτειες, αλλά αυτήν τη φορά χωρίς ακροατήριο. Οι δημοσκοπήσεις τρελάθηκαν, γιατί κανείς δεν απαντά και αν το κάνουν είναι για πλάκα. Το σύνολο όσων δηλώνουν κάποια προτίμηση είναι μάλλον μικρότερο από όσους δεν απαντούν. Οχι φανερός νικητής δεν διαφαίνεται, αλλά ούτε πιθανά συλλογικά σχήματα. Το «αφεντικό τρελάθηκε». Οι πολίτες-θεατές της χώρας που γνώρισε την ταχύτερη και βαθύτερη ύφεση στη σύγχρονη ιστορία δεν έχουν όρεξη για άλλα αστεία. Κυρίως δεν έχουν όρεξη όχι να δουν, ούτε να ακούσουν όσους τους θυμίζουν το πολιτικό σκηνικό των τελευταίων δεκαετιών.

Έχουμε αρκετό δρόμο μπροστά μας για να δούμε επιτέλους φως στο τούνελ .

Είναι ένα θετικό βήμα για την έξοδο της χώρας από την κρίση, που ανοίγει και το δρόμο για μια πιο μακρόχρονη διευθέτηση του χρέους, που επιτεύχθηκε σε μεγάλο βαθμό χάρις στις τεράστιες θυσίες που υπέστησαν οι έλληνες πολίτες.Έχουμε αρκετό δρόμο μπροστά μας για να δούμε επιτέλους φως στο τούνελ, αλλά δεν μπορούμε από την άλλη πλευρά, όπως κάνει η αντιπολίτευση να υποβαθμίζουμε και να ακυρώνουμε τη σημασία της.

Ο πολιτικός ανταγωνισμός, ιδιαίτερα σε μια χώρα που επί πέντε σχεδόν χρόνια μαστίζεται από την κρίση δεν μπορεί να έχει ως πρώτιστο στόχο το στενό κομματικό συμφέρον, αλλά το γενικότερο συμφέρον της χώρας. Οι όποιες θετικές εξελίξεις είναι προς το συμφέρον όλων των πολιτών και όχι της εκάστοτε κομματικής πελατείας.

Η επιπόλαιη και ισοπεδωτική κριτική δεν ωφελεί κανέναν και κυρίως δεν βοηθά να ανακτήσει η χώρα τη χαμένη αξιοπιστία της. Την ώρα που ακόμα και  οι κερδοσκόποι των διεθνών αγορών, θεωρούν ότι η χώρα έχει αρχίσει τουλάχιστον να γυρίζει σελίδα, δεν μπορούμε εμείς οι ίδιοι να υποτιμούμε το βάρος των προσπαθειών και των θυσιών μας. 

Περισσότερη ψυχραιμία λοιπόν και λιγότερη καταστροφολογία. Η έξοδος από την κρίση είναι υπόθεση που μας αφορά όλους και δεν συμφέρει κανένα να γίνεται βορά στο προεκλογικό παιγνίδι.

Μεγάλες θυσίες των πολιτών, για ικανοποίηση κομματικών αναγκών.

Η ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα εκείνα τα τμήματα της που έχουν υποστεί τις  μεγαλύτερες θυσίες από την κρίση δεν μπορούν να ανεχθούν την κατασπατάληση πολύτιμων πόρων, όπως είναι το πλεόνασμα που επιτεύχθηκε με μεγάλες θυσίες των πολιτών, για ικανοποίηση κομματικών αναγκών.

Η μάχη που έδωσε η κυβέρνηση για να πετύχει τη διανομή μέρους του πλεονάσματος, για να έχει αποτελέσματα πρέπει να συνοδευτεί με αυστηρά και κυρίως δίκαια κοινωνικά κριτήρια. Οι παροχές που υποσχέθηκε ο πρωθυπουργός πρέπει να κατευθυνθούν στους πολίτες που πραγματικά έχουν ανάγκη, που αγωνίζονται καθημερινά να επιβιώσουν μέσα σε αντίξοες συνθήκες.

Υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες συμπολίτες που βιώνουν την ανασφάλεια, που ζουν πραγματικά στην ανέχεια, που δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Αυτοί πρέπει να έχουν τον πρώτο λόγο στις όποιες ενισχύσεις  καταλήξει να δώσει η κυβέρνηση. Σε αυτούς οφείλουν οι κυβερνώντες να δώσουν μια ελάχιστη έστω ελπίδα, ότι κάτι αλλάζει επιτέλους, ότι οι θυσίες που έχουν υποστεί αναγνωρίζονται.

Και η κοινωνία και η πολιτική μας ζωή έχουν ανάγκη να τονωθεί και να αποκατασταθεί η κοινωνική δικαιοσύνη που είχε πληγεί βαρύτατα από πράξεις και παραλείψεις του παρελθόντος. Η κυβέρνηση έχει τώρα μια ευκαιρία στα χέρια της για να διορθώσει τις κοινωνικές αδικίες, που ας μην το ξεχνάμε, εξέθρεψαν σε μεγάλο βαθμό, την απαξία προς την πολιτική και τους πολιτικούς.  Ας μην την αφήσει να πάει χαμένη.

Η υπόθεση δεν αφορά μόνον την κυβέρνηση, αλλά είναι θέμα των παραγόντων της αγοράς.

Ενώ όλα έμοιαζαν απελπιστικά, ο χειμώνας ήταν ήπιος και με ελάχιστες εξαιρέσεις βοήθησε στη διατήρηση καλής διάθεσης παρά τις αντιξοότητες και τη μαυρίλα. Η άνοιξη μάλιστα ήρθε ταχύτερα και τα καλά νέα στον τουρισμό δίνουν μία ακόμη ελπίδα ότι μπορεί να αλλάξουμε πορεία με μεγαλύτερη ταχύτητα από εκείνη που περίμεναν ακόμη και οι πλέον αισιόδοξοι.

Το μοναδικό κλίμα είναι προφανώς το συγκριτικό πλεονέκτημα αυτού του τόπου για να διεκδικήσει με αξιώσεις ένα μεγαλύτερο μερίδιο από τη διεθνή τουριστική βιομηχανία, αρκεί να μη μείνει στην παραδοσιακή νοοτροπία. Το μεγάλο στοίχημα είναι η μεταμόρφωση των επιχειρηματικών σχεδίων, ώστε να διευρυνθεί η τουριστική σεζόν, αλλά και να αναβαθμισθεί το παρεχόμενο προϊόν. Δεν νοείται ασφαλώς να εγκαταλειφθούν οι παραδοσιακοί τροφοδότες της ελληνικής αγοράς, αλλά πρέπει να δοθεί βάρος και νέα στρατηγική στις ραγδαία αναπτυσσόμενες αγορές που παράγουν κάθε χρόνο μερικά εκατομμύρια νέους πλούσιους που διψούν για διακοπές στην Ελλάδα.

Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν λαμπρά παραδείγματα νέων και παλιότερων επιχειρηματιών στον εν λόγω κλάδο που κάνουν θαύματα, αλλά μόνοι μπορούν να κάνουν ελάχιστα αν δεν εγκαταλειφθούν νοοτροπίες και πρακτικές της αρπαχτής, που συνοδεύουν συχνά τις προσπάθειες για την τόνωση της αγοράς. Τα μηνύματα είναι θετικά, αλλά, αν δεν σχεδιασθεί μια πολιτική με ορίζοντα και βάθος που θα κάνει ελκυστικό σε βάθος χρόνου το τουριστικό προϊόν, απλώς θα έχουμε εκμεταλλευθεί την αστάθεια που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, χωρίς να οικοδομήσουμε σχέσεις για το μέλλον. Η υπόθεση δεν αφορά μόνον την κυβέρνηση, αλλά είναι πρωτίστως θέμα των παραγόντων της αγοράς να τολμήσουν, ξεπερνώντας (ορισμένοι εξ αυτών) τα στενά συντεχνιακά τους συμφέροντα, που συχνά τους εκθέτουν, τόσο οι... ανίερες σχέσεις με την τρόικα όσο και οι ειδικές αναφορές τους σε απαιτήσεις σε βάρος των εργαζομένων στον κλάδο.