Η επίδοση του «χρίσματος»

Οι διαδικασίες που βρίσκονται εν εξελίξει εν όψει των εκλογών της Τοπικής Αυτοδιοικήσεως ανέδειξαν την παθογένεια του πολιτικού συστήματος. Κάποιες από τις υποψηφιότητες που εξήγγειλε ο κ. Αλέξης Τσίπρας προκάλεσαν τη βίαιη αντίδραση των τοπικών οργανώσεων του ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά το κόμμα αυτό είναι ούτως ή άλλως ανορθόδοξο· το διακρίνει μία χαλαρή ενότητα. Εξάλλου, η κακοφωνία στην Αριστερά είναι φαινόμενο απολύτως σύνηθες, με εξαίρεση τη μονολιθικότητα του ΚΚΕ.
 Ούτως ή άλλως, και ενώ οι ενδείξεις δείχνουν ότι έχει πιθανότητες να διεκδικήσει την εξουσία –ή, εν πάση περιπτώσει, να αναδειχθεί πρώτο κόμμα στις εθνικές εκλογές, οψέποτε διεξαχθούν–, ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να λειτουργεί συχνά σαν μία φοιτητική ομάδα καταλήψεων.

Από την άλλη πλευρά, η όποια ενασχόληση με την «παρουσία» του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοικήσεως υπάρχει κίνδυνος να εκληφθεί ως προσβολή στη νοημοσύνη του μέσου Ελληνα πολίτη. Το κόμμα που ίδρυσε ο Ανδρέας Παπανδρέου έπαυσε ουσιαστικώς να υφίσταται.

Απομένουν, κατά συνέπεια, τα πάθη της Δεξιάς. Η διαχείριση του θέματος των εκλογών της Τοπικής Αυτοδιοικήσεως από τη Ν.Δ. υπήρξε απλώς ακατανόητη. Αντί ενιαίας μετωπικής αντιπαραθέσεως με τον ΣΥΡΙΖΑ –λόγω του κλίματος πολώσεως που έχει διαμορφωθεί– ο πρωθυπουργός και πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Αντώνης Σαμαράς επέλεξε να θέσει, άνευ λόγου, θέμα «νομιμοφροσύνης» κάποιων στελεχών προς το πρόσωπό του.

Ο νέος είν' ωραίος, αλλά ο παλιός είναι αλλιώς.

Σε λίγο τα κόμματα θα δίνουν μικρές αγγελίες - «ζητείται 30χρονος κι αν είναι και 20χρονος ακόμα καλύτερα, εμφανίσιμος, που να τα λέει καλά στην τηλεόραση, για μεγάλη θέση σε αξιοπρεπή κομματικό οργανισμό».

Βέβαια, ό,τι αρχίζει ωραίο τελειώνει με πόνο. Να, πώς έγινε μόδα το παγωμένο γιαούρτι κι άνοιξαν εκατοντάδες τέτοια μαγαζιά, ώσπου στο τέλος δεν υπάρχει πελατεία για όλους; Κάπως έτσι θα πάει το πράγμα και με τους πιτσιρικάδες της πολιτικής. Οταν γίνουν πολλοί στα κόμματα, θα έχει χαθεί το έξτρα πλεονέκτημα των νιάτων.

Και δεν είναι θετικό ότι όλοι σπεύδουν να προωθήσουν τους νέους; Πολύ θετικό ακούγεται. Ούτως ή άλλως, η ζωή συνεχίζεται - οι σημερινοί τριαντάρηδες θα είναι πενηντάρηδες πριν το καταλάβουν.

Το πρόβλημα έγκειται αλλού. Το πολιτικό μας σύστημα ευνοούσε μέχρι τελευταία την ισόβια παρουσία των πολιτικών στελεχών, που τώρα σπρώχνονται στην έξοδο. Αλλά δεν ευνόησε ποτέ την αξιοποίηση της εμπειρίας εκείνων που θα είχαν κάτι να συνεισφέρουν.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες - με 30 φορές τον δικό μας πληθυσμό - οι πρόεδροι δεν αγνοούν τους προκατόχους τους, όπως συμβαίνει με όλους τους πρωθυπουργούς μας. Τους αναθέτουν ειδικές αποστολές, τους δίνουν ρόλο. Εχουν, άραγε, τόση αυτάρκεια οι δικοί μας; Ή μήπως είναι πολλά τα στελέχη στην Ελλάδα που έχουν ευρωπαϊκή εμπειρία και γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα;

Οι φαντάροι το είχαν πιάσει το νόημα, δεκαετίες πριν: ο νέος είν' ωραίος, αλλά ο παλιός είναι αλλιώς. Το πολιτικό μας σύστημα αρνείται να αντιληφθεί τη μεγάλη αλήθεια που κρύβει το σύνθημα...

Αυτούς που θεωρούμε ότι θα αγωνιστούν για τα συμφέροντα μας και όχι αυτούς που μας χαϊδεύουν τα αυτιά .

Η απόφαση των δύο πολιτικών αρχηγών είναι προφανές ότι συνδέεται, εκτός από τις όποιες δικές τους εσωκομματικές σκοπιμότητες και με τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στο πολιτικό σκηνικό της χώρας. Η εποχή που ένας  πολιτικός αρχηγός  αποφάσιζε εν λευκώ και διαμόρφωνε  μια λίστα υποψηφίων με βάση τις δικά του κριτήρια και το δικό του στενό  κομματικό και προσωπικό συμφέρον,ούτε μπορεί να εμπνεύσει πλέον τους πολίτες, αλλά ούτε και εξυπηρετεί τις δικές τους κομματικές ανάγκες και σκοπιμότητες.Το κλίμα απαξίας  κατά του πολιτικού συστήματος που έχει διαμορφωθεί οδηγεί αναγκαστικά σε ένα περιορισμό της αρχηγικής αυθεντίας ,αλλά και σε επιλογές προσώπων που θα σηματοδοτούν αυτή την αντίληψη.

Η διαμόρφωση των  ψηφοδελτίων βέβαια θα κρίνει σε  σημαντικό βαθμό, αν πράγματι η απόφαση των δύο αρχηγών για καθιέρωση του σταυρού προτίμησης θα έχει και  την ανάλογη συνέχεια. Ωστόσο είναι δεδομένο ότι οι πολίτες θα έχουν  πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα από το παρελθόν. Είναι στη δική τους καθοριστική ευχέρεια, να μην επιλέξουν ακόμα και αν υπάρχουν ,πρόσωπα και  στελέχη που το μόνο προσόν τους είναι η κομματικής τους προϋπηρεσία ή έχουν γίνει αναγνωρίσιμα από τις κορώνες τους στα τηλεοπτικά παράθυρα,αλλά να δώσουν την προτίμηση τους σε νέους και άφθαρτους,σε υποψήφιους που έχουν καταξιωθεί στους χώρους  δουλειάς τους ή για την κοινωνική προσφορά τους.Γιατί ας μην ξεχνάμε ότι πολλά πολιτικά στελέχη που αποδείχθηκαν στην πορεία ανεπαρκή ή και διαφθαρμένα αναδείχθηκαν , εξελίχθηκαν με τη δική μας ανοχή και στήριξη.

Για να μην διαμαρτυρόμαστε λοιπόν για μια φορά ακόμα εκ των υστέρων, ας προσπαθήσουμε τουλάχιστον με την ψήφο μας να στείλουμε στην ευρωβουλή, αυτούς που πραγματικά  αξίζουν, αυτούς που θεωρούμε ότι θα αγωνιστούν για τα συμφέροντα  μας  και όχι αυτούς που μας χαϊδεύουν τα αυτιά ή  αυτούς  που θεωρούμε απλώς πιο γνωστούς, πιο αναγνωρίσιμους. Κι ας μην ξεχνάμε ότι η ευθύνη για αυτούς που μας εκπροσωπούν είναι και δική μας.

Τα κόμματα είναι διαχρονικά φθαρμένα προϊόντα.

Τα κόμματα είναι διαχρονικά «φθαρμένα προϊόντα», ακόμη και στους πολίτες που καταναγκαστικά τα ψηφίζουν στην κάλπη. Ενώ την ίδια στιγμή οι πολίτες εμπιστεύονται πρόσωπα που δείχνουν ότι μπορεί να ξεφεύγουν από το απωθητικό πρότυπο του «κομματικού σωλήνα». Μέχρι οι προσδοκίες να διαψευσθούν, βέβαια?

Γιατί λοιπόν οι αρχηγοί δεν πράττουν το αυτονόητο; Να υπερβούν τα κομματικά βαρίδια, αλλάζοντας, μετασχηματίζοντας, επανιδρύοντας, ακόμη και ρίχνοντας στα σκουπίδια της Ιστορίας τα «φθαρμένα προϊόντα» που τους περιβάλλουν;  Τον Κ. Σημίτη τον κατατρέχει ο «διάβολος», γιατί δεν τόλμησε να επανιδρύσει το ΠΑΣΟΚ τότε που ήταν στην εποχή της παντοδυναμίας του, και ο Κ. Καραμανλής θα σκέφτεται ότι δεν του άξιζε η τύχη να συμπορευτεί μέχρι τέλους με τα ερείπια της ΝΔ.

Δυστυχώς η Ιστορία φαίνεται να επαναλαμβάνεται. Αλλωστε η πολιτική είναι ένας από τους λίγους χώρους που τα παθήματα σπανίως γίνονται μαθήματα. Στις αυτοδιοικητικές επιλογές τους και ο Α. Σαμαράς και ο Α. Τσίπρας μοιάζουν βραχυκυκλωμένοι σε ανούσιες και αντιπαραγωγικές κομματικές ισορροπίες. Τα παραδείγματα γνωστά. Τα λαμπερά πρόσωπα, οι δημιουργικοί, οι άνθρωποι της Νέας Εποχής απόντες. Οι επιλογές με κριτήρια κοντόθωρα, ψηφοθηρικά, συγκυριακά. Οι κομματικοί μηχανισμοί παντού και πάντοτε σε πρώτο πλάνο.

Από το πολιτικό σκηνικό μονίμως απουσιάζει η… πολιτική!

Σπάνια οι εκλογές στη χώρα μας στρέφουν το ενδιαφέρον στο πραγματικό τους περιεχόμενο. Αυτό που κεντρίζει το θυμικό μας είναι η μονομαχία, η διαδικασία ανάδειξης του νικητή, ο γύρος του θριάμβου, η ταπείνωση του αντιπάλου, η αίσθηση τού να πάρουμε το αίμα μας πίσω. Από το πολιτικό σκηνικό μονίμως απουσιάζει η… πολιτική! Στη θέση της, κυρίαρχη παραμένει η παθολογικά ελκυστική υπόσχεση της εξουσίας. Τα δε ψεύδη που διατυπώνονται προς χάριν της είναι τερατώδη και απολύτως πιστευτά.
Όλα γίνονται για τον λαό και για το δημόσιο συμφέρον. Ωστόσο, παρότι τόσο ο λαός όσο και το… δημόσιο συμφέρον γνωρίζουν το μέγεθος του ψεύδους, εν τούτοις πείθονται στις εξαγγελίες! «Αυτοί τη φορά οι μνηστήρες της εξουσίας ίσως να είναι καλύτεροι», ελπίζουν – δίχως να το πιστεύουν. Με αυτόν τον ιδιότυπο παραλογισμό συρρέουν οι ψηφοφόροι στα εκλογικά κέντρα προκειμένου να ασκήσουν το ιερό τους δικαίωμα της ψήφου. Γνωρίζουν ότι οι πολιτικοί ψεύδονται κραυγαλέα, το ομολογούν και τελικά το αποδέχονται σαν αυτό να αποτελεί μιαν επιταγή της μοίρας τους. Την επομένη διαψεύδονται τα μεγάλα λόγια, μικραίνουν οι βεβαιότητες και οι απολυτότητες γίνονται «ναι μεν, αλλά…» και άλλα μισόλογα. Οι διαπρύσιες διακηρύξεις κονταίνουν απελπιστικά και όλοι μοιάζουν τόσο ομοιόμορφοι μέσα στο κοστούμι της εξουσίας, τόσο απρόσωποι, τόσο ανύπαρκτοι για τους άλλους. Σε λίγους μήνες θα κληθούμε ενώπιον της συνείδησής μας και των καλπών να αποφασίσουμε για τις τύχες μας. Αυτή τη φορά ωστόσο τα πράγματα θα έχουν άλλη βαρύτητα, καθότι η υπογραφή μας - ψήφος μας είναι απαλλαγμένη από παρεξηγήσεις και παρερμηνείες. Η κρίση, αν μη τι άλλο, μας τοποθέτησε προ των ευθυνών μας, πράγμα που σημαίνει ότι αυτή τη φορά τα δικαιώματά μας θα τα αναζητήσουμε αναλαμβάνοντας και τις ευθύνες που μας αναλογούν. Οι εκλογές στις δημοκρατίες είναι ευκαιρία – και υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες πρέπει να γίνουν μια κερδισμένη ευκαιρία, να δοθούν απαντήσεις, κατευθύνσεις υπό το καθεστώς της απαραίτητης ψυχραιμίας και όχι υπό το κράτος της εκδικητικότητας, του θυμού, της τυφλής τιμωρίας. Οι εκλογές αυτές, είτε αυτοδιοικητικές είτε ευρωπαϊκές είτε ενδεχομένως εθνικές, πρέπει να προσβλέπουν σε λύσεις και όχι σε πανηγυρισμούς.

Τότε ο λαός χάνει την εμπιστοσύνη στον εαυτό του.

Σήμερα βλέπουμε μια διαμάχη όπου η διευρυνόμενη ανισότητα μεταξύ πλουσίων και φτωχών πολιτών (αλλά και κρατών) δοκιμάζει τις αντοχές του δημοκρατικού πολιτεύματος. «Λαϊκιστές», κατά τους αντιπάλους τους, είναι αυτοί που θέλουν να δουν το «σύστημα» που τους πρόδωσε να σαρώνεται. «Ολιγαρχικοί» είναι όσοι υποτίθεται ότι είναι ή κρύβονται πίσω από το σύστημα. Με την κρίση, η επιβολή της λιτότητας ωθεί πολλούς να ονειρεύονται εύκολες λύσεις, όπως η επιστροφή σε ένα εξιδανικευμένο παρελθόν. Τυχόν νίκη των λαϊκιστών, όμως, πιθανότατα να οδηγήσει σε ασύνετες πολιτικές, που θα καταλήξουν αργά ή γρήγορα σε περισσότερη λιτότητα, μεγαλύτερη ένταση και αστάθεια. Τότε ο λαός χάνει την εμπιστοσύνη στον εαυτό του και μπορεί να δεχθεί αυταρχικές λύσεις.

Οπως διδάσκει η Ιστορία, όμως, λαός που έχει δοκιμάσει τη δημοκρατία δεν μπορεί να ανεχθεί επί μακρόν άλλη μορφή διακυβέρνησης. Σε αυτήν την κρίση, η Ελλάδα ήταν και παραμένει προπομπός στην αναζήτηση του δρόμου που θα οδηγήσει στη στήριξη κάθε χειμαζόμενου λαού και στην ενίσχυση της Ευρώπης. Εδώ, με τη βοήθεια της Ευρώπης, πρέπει να βρεθεί η έξοδος από το δάσος της λιτότητας, του λαϊκισμού και του αυταρχισμού. Η δημοκρατία δεν είναι δεδομένη και αυτονόητη. Χωρίς δημοκρατία δεν θα υπάρχει Ευρώπη.

Η Ελλάδα χρειάζεται σήμερα περισσότερο από ποτέ μια μεγάλη δημοκρατική προοδευτική παράταξη!

Οσο περνάει ο καιρός, επιβεβαιώνεται, ολοένα και περισσότερο, στο πολιτικό σκηνικό το χειρότερο δικομματικό σενάριο. Η Νέα Δημοκρατία, από τη μία, στρέφεται αποκλειστικά σχεδόν προς τα ακροδεξιά της, προσπαθώντας να γίνεται όσο το δυνατόν πιο ελκυστική -με τις αποφάσεις και τα έργα της- στην εκλογική πελατεία αυτού του χώρου. Ο ΣΥΡΙΖΑ, από την άλλη, επιδιώκει με κάθε τρόπο την κατάληψη της εξουσίας ποντάροντας στον απολίτικο διαχωρισμό μνημόνιο - αντιμνημόνιο. Η πρόσφατη απόφαση μάλιστα της ΚΕ του για τη στήριξη πακέτου περιφερειαρχών στις επόμενες εκλογές, επισημοποιεί ουσιαστικά την εμμονή του στην αντιμνημονιακή συμμαχία που εκφράζεται με τη στήριξη ακόμα και... ψεκασμένων υποψηφίων.

Οι διεργασίες που ξεκίνησαν πριν από λίγο καιρό, με τη γνωστή πρωτοβουλία των «58», έχουν δημιουργήσει μια νέα κατάσταση στον παροπλισμένο και αμήχανο τα τελευταία χρόνια μεσαίο χώρο.

Η δυνατότητα συγκρότησης μιας προοδευτικής δημοκρατικής παράταξης, ικανής, με το πολιτικό της μέγεθος και τον προγραμματικό της λόγο, να βάλει φρένο στο ακραίο δικομματικό σκηνικό που προδιαγράφεται και να εμποδίσει το δίλημμα Σαμαράς ή Τσίπρας να φτάσει στην κάλπη, έχει δημιουργήσει μια νέα δυναμική. Πολιτικές δυνάμεις και πολίτες που κινούνται ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και στον ΣΥΡΙΖΑ ενισχύουν και συμμετέχουν σ' αυτή την προοπτική, προσβλέποντας με μεγαλύτερη αισιοδοξία στο μέλλον.

Δε λείπουν βέβαια και τα προβλήματα από αυτή τη διαδικασία. Η άρνηση της ηγεσίας της ΔΗΜΑΡ να ανταποκριθεί στο κάλεσμα και οι όποιες ιδεολογικο-πολιτικές αντιπαραθέσεις στην Κεντροαριστερά, δεν μπορούν και δεν πρέπει να σταθούν εμπόδιο στις προσπάθειες ανασυγκρότησης και συσπείρωσης του προοδευτικού - μεταρρυθμιστικού τρίτου πόλου στην πολιτική ζωή του τόπου.

Δεν είναι αυτή η στιγμή να κρίνουμε το παρελθόν, να αποφανθούμε για τα θετικά και αρνητικά των προηγούμενων διακυβερνήσεων, να εστιάσουμε σ' αυτά που μας χωρίζουν.

Γιατί αυτά που μας ενώνουν, αυτά που επείγουν είναι πολύ πιο σπουδαία και πιο μεγάλα. Πρόκειται για το μέλλον της χώρας μας, για την ανάγκη να επιβιώσει και να μπει στον δρόμο της ανάπτυξης. Σ' αυτή την προσπάθεια δεν περισσεύει κανείς, ούτε καν όσοι σήμερα κρατούν επιφυλακτική στάση ή και αρνούνται τη συμπόρευσή τους, και για τους οποίους οι πόρτες θα είναι πάντα ανοιχτές.

Από την κρίση δεν θα βγούμε με απόφαση Σαμαρά. Το χρέος δεν θα εξαφανιστεί με απόφαση Τσίπρα. Η Ελλάδα χρειάζεται σήμερα περισσότερο από ποτέ μια μεγάλη δημοκρατική προοδευτική παράταξη! ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ