Κανείς δεν πέφτει από τα σύννεφα...

Κανείς δεν πέφτει από τα σύννεφα από την απουσία στοιχειώδους ντροπής και ευθύνης. Αλλά, πραγματικά, αναρωτιέται κανείς, ποιος μπορεί να υποστηρίζει αυτή την κυβέρνηση, πέραν όσων έχουν προσωπικό συμφέρον; Ασφαλώς, ο αγώνας της κυβέρνησης είναι να δέσει όσους μπορεί περισσότερους στον μηχανισμό του κράτους με σχέσεις εξάρτησης και υποτέλειας, ώστε τουλάχιστον να υπάρχει ένα κοινωνικό στρώμα δημοσίων υπαλλήλων και λειτουργών που να αντιλαμβάνονται ότι η όποια ευημερία τους συνδέεται με την τύχη αυτής της κυβέρνησης, τα μέλη της οποίας είναι σε θέση να μελετούν σε τρεις μέρες 7.500 σελίδες για το μέλλον της χώρας. 

Είναι τέτοιο το μέγεθος του πολιτικού αμοραλισμού, της μωρίας και του εμπαιγμού, ώστε η συζήτηση έχει ήδη προχωρήσει παρακάτω και αναλογίζεται κανείς με ποιον τρόπο, στο μέλλον, όταν φύγει αυτή η κυβέρνηση, αργά ή γρήγορα, θα μπορέσει να περιοριστεί η ζημία. Η κληρονομιά του ΣΥΡΙΖΑ, πέραν της οικονομικής καταστροφής και της κουλτούρας της υποκρισίας, αφήνει μία επίγευση πολύ πικρή. Οχι μόνο γιατί γονατίζει τον κάθε πολίτη, αλλά γιατί η ασφυξία είναι πλέον διάχυτη. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα ταυτίζεται με εθνικά επιζήμιους χειρισμούς με επιπτώσεις σε βάθος δεκαετιών, τόσο σε επίπεδο τεχνικό και πρακτικό όσο και σε επίπεδο ηθικό και ψυχολογικό. Η Ελλάδα του 2014 ήδη φαντάζει ένα μακρινό νησί.

Περνώντας από το Ελληνικό, έξω από την αυτοσχέδια φαβέλα των προσφύγων, έχει κανείς σε μικρογραφία το χάος που έχει προκαλέσει αυτή η διακυβέρνηση. Απουσία κράτους, έλλειψη σχεδίου, προσβολή για τους Ελληνες πολίτες, προσβολή και για τους πρόσφυγες. Κοινώς, ντροπή για την Ελλάδα. Αλλά αυτή η ντροπή έχει υπογραφή, έχει συναρμόδια υπουργεία και αποκαλύπτει άγνοια, σκοπιμότητες και πλήρη σύγχυση. Είναι εντυπωσιακός ο συμβολισμός του Ελληνικού. Δεν έχω ακούσει έναν Ελληνα να μπορεί να υποστηρίξει ότι η χώρα στέκει στα πόδια της. ΄Η έστω ότι σε ένα τομέα, σημειώθηκε πρόοδος. Ή έστω ότι ένας υπουργός τα πάει καλά. Η απόλυτη παρακμή της χώρας μέσα σε ένα περιβάλλον πρωτόγονου και χυδαίου αμοραλισμού έχει επηρεάσει κάθε δραστηριότητα, σε όλους τους τομείς. Ας υποστεί τις συνέπειες η κυβέρνηση και όταν πιει όλο το ποτήρι, ας ξαναδοκιμάσει να στήσει τους χορούς στην πλατεία Συντάγματος.

Οφείλουν μια συγγνώμη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 12:57

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ

Υπήρξαν πολλοί πολίτες οι οποίοι ψήφισαν τον ΣΥΡΙΖΑ με την ψευδαίσθηση ότι θα μειώσει τους φόρους και θα καταργήσει τον ΕΝΦΙΑ. Σήμερα συνειδητοποιούν ότι έχουν πέσει θύματα εξαπάτησης. Υπήρξαν όμως και πολιτικοί και στελέχη του κεντροδεξιού χώρου οι οποίοι έκαναν το δικό τους «αντάρτικο» στην κυβέρνηση Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ, κάλυψαν τον ΣΥΡΙΖΑ και βοήθησαν πολύ στην άνοδό του στην εξουσία. Παρέσυραν μαζί τους νοικοκυραίους που σήμερα καλούνται να πληρώσουν τον λογαριασμό. Η ευθύνη τους είναι μεγάλη και οφείλουν μια συγγνώμη για τη λανθασμένη επιλογή τους. Επαιξαν τον δικό τους ρόλο έτσι ώστε να αποκοιμηθεί ένα μεγάλο κομμάτι της μεσαίας τάξης σε μια πολύ κρίσιμη για τον τόπο περίοδο.

Ο ΣΥΡΙΖΑ φεύγει οΤΣΙΠΡΑΣ μένει..

Μόνο σαν τρολάρισμα θα μπορούσε ν' ακουστεί πριν από τον Γενάρη του '15 η είδηση ότι με πρωτοβουλία του ΣΥΡΙΖΑ η Βουλή διοργανώνει εκδήλωση απότισης φόρου τιμής στον Ανδρέα Παπανδρέου με την ευκαιρία της επετείου του θανάτου του. Η αλήθεια είναι βέβαια ότι τώρα πια η πρωτοβουλία αυτή μάλλον φυσιολογική και αναμενόμενη ήταν. Η εκδήλωση της Βουλής θα αποτελέσει την κορύφωση των προσπαθειών του σημερινού πρωθυπουργού να κατοχυρωθεί στη λαϊκή συνείδηση ως «ο Ανδρέας τους» Νο2. Η πολιτική πραγματικότητα πείθει με τρόπο αναμφισβήτητο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν παρά το «όχημα» που οδήγησε τον ηγέτη του στην εξουσία. Από εκεί και πέρα δεν είχε καμία αξία, αντίθετα, μόνο εμπόδια δημιουργούσε στην εγκαθίδρυσή του σε αυτήν.

Η αποδέσμευση έγινε σταδιακά με μια σειρά από συμβολικές και ουσιαστικές διαδοχικές κινήσεις. Το ίδιο βράδυ του πρώτου εκλογικού του θριάμβου ο πρωθυπουργός κάλεσε τα παραληρούντα πλήθη «να αγωνιστούν για να σηκώσουν τον ήλιο πάνω από την Ελλάδα», σύνθημα που εκφράστηκε και στην «ΠΑΣΟΚική» σύνθεση του Υπουργικού Συμβουλίου. Η προαναγγελθείσα συγκυβέρνηση με τον Καμμένο, όπως και η επισημοποίηση της συμμαχίας με την καραμανλική Δεξιά, που εκφράστηκε με την εκλογή Παυλόπουλου στην Προεδρία της Δημοκρατίας, δεν άφησαν καμία αμφιβολία για το πολιτικό μέλλον του εγχειρήματος. Η ιδεολογικοπολιτική αποδέσμευση ήταν το ίδιο συστηματική και αποτελεσματική. Οι αντιμνημονιακές κορώνες και οι κόκκινες γραμμές αποδείχθηκαν «αυταπάτες» και οι εξαπατηθέντες εγκατέλειψαν -και εγκαταλείπουν- κατά συνιστώσες. Ο επόμενος ανασχηματισμός θα είναι μάλλον ο οριστικός αποχαιρετισμός του κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ. Το -πάλαι ποτέ- κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς αντικαθίσταται από ένα επικίνδυνο και πολύμορφο λαϊκίστικο συνονθύλευμα, με ηγέτη τον σημερινό πρωθυπουργό και αποκλειστικό στόχο την παραμονή του στην εξουσία.

Η κρίση επιτάχυνε και ανέδειξε ακόμα πιο καθαρά την οριζόντια διακομματική διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στους μεταρρυθμιστές και τους λαϊκιστές. Γι' αυτό και σήμερα που η λαϊκίστικη συμμαχία συγκροτείται με τον πιο επίσημο τρόπο, οι προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις έχουν την υποχρέωση να επιταχύνουν τις διαδικασίες συγκρότησης της δικής τους συμμαχίας. Να βρουν κοινή γλώσσα, να συγχρονίσουν τον βηματισμό τους, να συγκροτήσουν έναν νέο ισχυρό μεταρρυθμιστικό φορέα. Η αλλαγή ενοίκων στο Μαξίμου δεν μπορεί παρά να εκφράσει μια νέα προοδευτική πλειοψηφία, αποφασισμένη να σηκώσει το βάρος των μεταρρυθμίσεων που χρειάζεται η χώρα. Η κρισιμότητα των στιγμών δεν αφήνει περιθώρια για προσωπικές ή κομματικές προτεραιότητες και προσχηματικές υπεκφυγές. Πολύ περισσότερο για συνειδητές ή ασυνείδητες συνενοχές...

Το Σύνταγμα αποτελεί εγγύηση απέναντι στην κατεδάφιση αρχών και δικαιωμάτων .

Μέχρι τον Ιανουάριο του 2015, αλλά ακόμη και μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ, η αντιμνημονιακή ρητορεία επικεντρωνόταν στην ανάδειξη συνταγματικών και θεσμικών «ατοπημάτων» των κυβερνήσεων της περιόδου 2010-2014. Πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, αιφνιδιαστική εισαγωγή και με συνοπτικές διαδικασίες ψήφιση νομοθετημάτων, συρροή τροπολογιών άσχετων με το κυρίως αντικείμενο νομοσχεδίων και πληθώρα ρυθμίσεων οριακής συνταγματικότητας περιλαμβάνονταν στην ημερήσια διάταξη του αντιπολιτευτικού λόγου.

Ωστόσο όλες αυτές οι πρακτικές δεν μεταβλήθηκαν μετά την ανάληψη του εξουσίας από τις «αντιμνημονιακές» πολιτικές δυνάμεις. Αντιθέτως, σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζονται εντεινόμενες. Εκείνοι που υποστήριζαν ότι ολόκληρα νομοθετήματα ήταν από την αρχή ως το τέλος αντισυνταγματικά, σήμερα εγκαλούν όσους θέτουν ζητήματα συνταγματικότητας ως πολιτικούς ακτιβιστές και εκ του πονηρού επικαλούμενους το Σύνταγμα. Παράλληλα, ο αριθμός των πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, των άσχετων τροπολογιών και της επείγουσας νομοθέτησης έχουν αυξηθεί σημαντικά. Πράγματι, η εγγενής ελλειπτικότητα του Συντάγματος επιτρέπει στον καθένα, νομικό ή απλό πολίτη, να εκφέρει τη γνώμη του ως προς τη συνταγματικότητα των επιλογών του νομοθέτη. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ο πλεονάζων συνταγματικός λόγος αποδεικνύεται επωφελής είτε για την αξιοπιστία του Συντάγματος, είτε για εκείνους που επενδύουν την πολιτική διαφωνία τους με συνταγματικά επιχειρήματα. Η ερμηνεία του Συντάγματος και ο έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων αποτελούν μια επιστημονική διεργασία που προϋποθέτει εξειδικευμένη γνώση και συχνά τη συνέργεια περισσότερων κλάδων του δικαίου.

Aρα η κατάχρηση συνταγματικού λόγου, ιδίως όταν προέρχεται από όσους διαθέτουν θεσμικό ρόλο, ενδέχεται να οδηγήσει στην καλλιέργεια αστήρικτων προσδοκιών και στην απαξίωση του συνταγματικού κειμένου και των κρατικών οργάνων που λειτουργούν βάσει αυτού. Το Σύνταγμα αποτελεί εγγύηση απέναντι στην κατεδάφιση αρχών και δικαιωμάτων, όχι μέσο διευθέτησης πολιτικών διαφορών. Στη δημοκρατική πολιτική αντιμαχία η τελευταία λέξη διατυπώνεται στις γενικές εκλογές και όχι στις δικαστικές αίθουσες. Από την άλλη πλευρά ωστόσο, είναι εξόχως υποκριτικό όσοι επικαλούνταν μέχρι τις αρχές του 2015 την αντισυνταγματικότητα όποιου περιοριστικού μέτρου θεσπιζόταν, να εγκαλούν σήμερα όσους επισημαίνουν ζητήματα συνταγματικότητας στην τριτομνημονιακή νομοθεσία.

Η τελική δοκιμασία για τους κυβερνώντες τώρα αρχίζει.

Με την κατάθεση του τελευταίου νομοσχεδίου και τη λήψη των υπόλοιπων προαπαιτούμενων, προκειμένου να σφραγιστεί η ολοκλήρωση της αξιολόγησης, κλείνει ένας μακρόσυρτος όσο και επώδυνος κύκλος. Οσο και αν τα μέτρα ήταν γνωστά, σε γενικές γραμμές, από τη συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού. Οσο και αν ο συμβιβασμός είχε προαναγγελθεί, το πακέτο ήταν και παραμένει καθ' όλα σκληρό. Πριν απ' όλα για τους πολίτες αλλά και για την ίδια την κυβέρνηση. Το θετικό που προστέθηκε στην όλη διαδικασία ήταν ο συνδυασμός του με την ελάφρυνση του μη βιώσιμου χρέους.

Τώρα η κυβέρνηση, χωρίς αυταπάτες και χωρίς την ασφυκτική πίεση της καθημερινής διαπραγμάτευσης, καλείται να ανταποκριθεί στις ευθύνες που απορρέουν από τον νέο κύκλο στον οποίο εισέρχονται η χώρα, η οικονομία και η κοινωνία. Τον κύκλο της πραγματικής διακυβέρνησης. Στην καινούργια φάση οι ευθύνες είναι ακόμη μεγαλύτερες και καθοριστικές σε ένα άλλο κρίσιμο επίπεδο. Καθώς δεν καλείται πλέον να ανταποκριθεί σε αξιώσεις των εταίρων-δανειστών. Αλλά στις απαιτήσεις και τις προσδοκίες των πολιτών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται βεβαίως η επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας, η ανάκαμψη και η δημιουργία θέσεων εργασίας. Μαζί με την παραγωγική ανασυγκρότηση, όμως, καλείται να δώσει επειγόντως λύσεις στα καυτά προβλήματα μιας αβίωτης καθημερινότητας. Την κοινωνική ανασυγκρότηση -που επαγγέλλεται και έχει ως μέγιστο στόχο- ουδόλως εμποδίζουν οι μνημονιακές δεσμεύσεις. Ισα ίσα εξαιτίας ακριβώς αυτών επιβάλλεται ένας άμεσα υλοποιήσιμος ρεαλιστικός σχεδιασμός. Ταχύτατες αποφάσεις και πρακτικά μέτρα με χειροπιαστά αποτελέσματα για την ανακούφιση των κοινωνικών αναγκών. Από την Υγεία και την Παιδεία έως τον Πολιτισμό. Παντού οι πολίτες χρειάζονται βαθιές «ανάσες». Καλώς ή όχι καμωμένα, όσα αναμένεται να επισφραγιστούν στις 24 Μαΐου ανήκουν στον παλιό κύκλο. Η τελική δοκιμασία για τους κυβερνώντες τώρα αρχίζει.

Κάθε κατεργάρης στον πάγκο του.

Μετά τα δυσβάσταχτα σκληρά μέτρα, που πάρθηκαν για να κλείσει η αξιολόγηση και να ανοίξει η στρόφιγγα της δανειακής ρευστότητας, απαιτούνται επειγόντως πράξεις για τη βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη. Λόγος δεν γίνεται εδώ απλώς για κάποια λήψη μέτρων άμβλυνσης των εντυπώσεων από το σκληρό «πακέτο». Ούτε για κάποια επικοινωνιακή αντεπίθεση στον αντιπολιτευτικό πόλεμο. Αυτό είναι αδιάφορο για τους πολίτες. Μιλάμε για μάχες βελτίωσης της ποιότητας ζωής των πολιτών, που συνεχίζει να κατρακυλά τα έξι τελευταία χρόνια. Δυστυχώς, όπου κι αν στρέψεις το βλέμμα στις καθημερινές πτυχές της ζωής, η Ελλάδα σε πληγώνει, για να χρησιμοποιήσουμε μια μεταφορά κοινής χρήσης. Από την υγεία και την παιδεία έως τις εργασιακές σχέσεις και βασικές πτυχές της καθημερινής ζωής.

Συνήθως διαφεύγει ότι οι θυσίες για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων γίνονται ακριβώς για τη βελτίωσή τους. Οχι για το αντίθετο, όπως συμβαίνει έως τώρα. Σε αυτά τα «αλώνια» θα δοκιμαστούν και θα κριθούν οι κυβερνώντες. Ιδιαίτερα, μάλιστα, όσοι υπεύθυνοι εκ της θέσης τους δεν είχαν άμεση εμπλοκή στις εξαντλητικές διαπραγματεύσεις. Ειδικά αυτοί καλούνται να αποδώσουν ταχύτατα έργο. Αφού το άλλοθι της έλλειψης χρόνου για άσκηση κυβερνητικού έργου δεν είναι συλλογικό. Διεκπεραιωτές, διακοσμητικοί, κατ' όνομα υπουργοί, αναπληρωτές και άλλοι αξιωματούχοι δεν υπάρχουν. Στη φάση που διανύουμε, κατά τη λαϊκή, όσο και σοφή έκφραση, «κάθε κατεργάρης στον πάγκο του».

Απαραίτητο όπλο στον πόλεμο της καθημερινότητας, πέραν των προσώπων, είναι, φυσικά, και η ύπαρξη συγκεκριμένου πολιτικού σχεδιασμού. Ανανεωμένου και προσαρμοσμένου στις νέες συνθήκες και τις ανάγκες των πολιτών. Μαζί με, πάραυτα, ορατά αποτελέσματα.

Σήμερα βιώνουμε πολιτικό κυνισμό, βαθιά ύφεση, κοινωνική εξαθλίωση.

Τα τελευταία έξι χρόνια, με αποκορύφωμα τους δεκαεπτά μήνες διακυβέρνησης της χώρας από το εκτρωματικό δίδυμο ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, οι πολίτες βιώνουν με γεωμετρική ταχύτητα την αλλαγή επί τα χείρω του επίπεδου ζωής τους. Αυτά που θεωρούσαν ως κεκτημένα των μεταπολιτευτικών δεκαετιών γκρεμίστηκαν και εξανεμίστηκαν. Σήμερα βιώνουμε πολιτικό κυνισμό, βαθιά ύφεση, κοινωνική εξαθλίωση, εθνική υποτίμηση. Απότοκα του ψεύδους, του αμοραλισμού, του τυχοδιωκτισμού, του πρωτοφανούς κυβερνητικού λαϊκισμού.

Για να ανατραπεί η κατάσταση απαιτείται να συγκροτηθεί επειγόντως ένας ισχυρός πόλος από όλες τις δυνάμεις που μάχονται τον λαϊκισμό, τη διαστρέβλωση της αλήθειας και την πολιτική αγυρτεία. Συγχρόνως, σε όλους τους βασικούς τομείς άσκησης πολιτικής απαιτείται αυτό που στην επιστημολογία έχει περιγραφεί από τον Thomas Kuhn ως αλλαγή παραδείγματος ή υποδείγματος, καθώς μεταβάλλονται τόσο τα γεγονότα όσο και οι παραδοχές βάσει των οποίων είχε διατυπωθεί η θεωρητική μας προσέγγιση, αλλά και η χάραξη των δημόσιων πολιτικών.

Η «αλλαγή παραδείγματος» δεν αφορά μόνο στη χώρα μας. Οι διαδοχικές οικονομικές κρίσεις, η περιβαλλοντική και αστική υποβάθμιση, η αποβιομηχάνιση συμβάλλουν στην περιθωριοποίηση σημαντικού ποσοστού του πληθυσμού του πλανήτη. Παράλληλα, είναι απολύτως εμφανής η προϊούσα αλλαγή του ρόλου του κράτους, καθώς, συν τω χρόνω, αποσύρεται από τομείς δημόσιας πολιτικής, στους οποίους ακόμη και στο πρόσφατο παρελθόν το κράτος υπήρξε ιδιαίτερα ενεργό, όπως στον πολιτισμό. Απέναντι στα νέα δεδομένα και τις προκλήσεις που δημιουργούνται σε περιβάλλον πολυεπίπεδης κρίσης, οικονομικής, κοινωνικής, περιβαλλοντικής και πρωτίστως πολιτισμικής, οι προσεγγίσεις που θα υπάρξουν δεν μπορεί παρά να τοποθετούνται στο πλαίσιο μιας θεώρησης ολιστικής, βαθιά ανθρωπιστικής και συνάμα έντονα αναπτυξιακής. Η βιώσιμη ανάπτυξη σε μακροπρόθεσμη βάση προϋποθέτει τη διατήρηση και την ενίσχυση του πολιτισμικού κεφαλαίου. Ηδη από το 2012, οι διεθνείς οργανισμοί τοποθετούν τον πολιτισμό και την πολιτισμική κληρονομιά στο επίκεντρο των λύσεων σε διεθνές επίπεδο.

Το περιεχόμενο και ο ρόλος του πολιτισμού και του πολιτιστικού αποθέματος μετασχηματίζονται, επαναπροσδιορίζονται, εμπλουτίζονται διαρκώς. Ετσι γεννιούνται νέες ανάγκες και απαιτούνται νέοι τρόποι διαχείρισης. Με τις νέες τεχνολογίες αλλάζει ο παραδοσιακός τρόπος πρόσβασης και συμμετοχής στο πολιτιστικό αγαθό, στο πολιτιστικό προϊόν. Το ευρύτερο πρόβλημα της πολιτισμικής βιωσιμότητας απασχολεί όχι μόνον τους επιστήμονες, αλλά και τους πολιτικούς, ανά τον κόσμο. Οχι όμως την κατά ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ανεύθυνη κρατική δομή. Εκεί αναλώνονται στο στήσιμο ταμπλό βιβάν, δήθεν ανθρωπιάς και αλληλεγγύης, με την πολιτική ηγεσία να μεταχειρίζεται τους πρόσφυγες και τον Παρθενώνα ως πολυπολιτισμικό σκηνικό.