Δεν υπάρχει, όμως, χώρος για πανηγυρισμούς.

Η κυβέρνηση έχει λόγους να είναι ικανοποιημένη από τα αποτελέσματα του Eurogroup. Να αισιοδοξεί και να ελπίζει ότι η οικονομία και η χώρα θα γυρίσουν σελίδα, μπαίνοντας στον δρόμο της ανάκαμψης. Δεν υπάρχει, όμως, χώρος για πανηγυρισμούς. Ούτε για αυταπάτες, που ήταν παρούσες σε διάφορα στάδια των διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς.

Κι αυτό όχι μόνο επειδή δεν το επιτρέπουν η τραγική οικονομική συγκυρία και η κοινωνική πραγματικότητα. Αλλά κι επειδή τίποτα από όσα ακόμη απαιτούνται για μια «νέα εποχή», δεν πρόκειται να προκύψουν από μόνα τους, αυτοματοποιημένα. Τα όσα θετικά συντελούνται με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και την παράλληλη δρομολόγηση ελάφρυνσης του χρέους, συνιστούν την αναγκαία προϋπόθεση.

Με την εκπλήρωσή της ξεκινά ένα άλλο στάδιο εξίσου απαιτητικό. Ισως και περισσότερο, αφού πλέον η κυβέρνηση θα είναι απαλλαγμένη από το βάρος και το άγχος της διαρκούς εντατικής διαπραγμάτευσης. Χωρίς να υπερίπταται το τρομακτικό φάντασμα της αδυναμίας εκπλήρωσης των δανειακών υποχρεώσεων, λόγω έλλειψης ρευστότητας.

Εως τις 24 Μαΐου υπάρχουν ακόμη κι άλλες σοβαρές εκκρεμότητες, που απαιτούν συντονισμένη και σκληρή δουλειά. Η συμφωνία, ας μην ξεχνάμε, δεν έχει σφραγιστεί ακόμη. Κι έχουμε πικρή πείρα από «λεπτομέρειες» και «τεχνικές πτυχές». Ακριβώς πάνω στο νήμα χρειάζεται η υπερπροσπάθεια και οποιαδήποτε αστοχία δεν διορθώνεται.

Ταυτοχρόνως, οφείλει να σχεδιάζει τις ενέργειες της επόμενης μέρας. Στοχοποιημένα, με συγκεκριμένα μέτρα. Με άμεσες ενέργειες για την ανακούφιση πριν απ' όλα των πολιτών και τη βελτίωση της καθημερινότητας. Θα κριθεί τώρα από την αποτελεσματικότητα και την ταχύτητα των απαιτούμενων παρεμβάσεων στην κοινωνία και την οικονομία.

Καιρός δεν υπάρχει για διακηρύξεις, προθέσεις και παραπομπές δράσεων στο μέλλον. Χωρίς την επανεκκίνηση της οικονομίας, τα όποια σχέδια για την παραγωγική και κοινωνική ανασυγκρότηση είναι έπεα πτερόεντα.

Το κομμουνιστικό όραμα ήταν ο λόγος της εξουσίας.

Παλιά, ο κόσμος για την Αριστερά ήταν λιγότερο περίπλοκος. Στην Ανατολική Ευρώπη υπήρχαν τα σοσιαλιστικά καθεστώτα, ενώ στην καπιταλιστική Δύση το πρόταγμα της Αριστεράς, με όλα τα συμπαρομαρτούντα, φάνταζε ακόμα ως απελευθερωτικό. Στην επιφάνεια όμως αυτής της φαντασιακής πραγματικότητας εμφανίζονταν σποραδικά κάποιες ρωγμές. Από τις πιο συνήθεις ήταν η ύπαρξη των αντιφρονούντων στις ανατολικές χώρες και η αντιμετώπισή τους που έφθανε έως και την ψυχιατρική καταστολή. Ο λόγος δε των περισσότερων διαφωνούντων προκαλούσε στη δυτική Αριστερά τουλάχιστον αμηχανία. Οσα αντιμάχονταν και προσπαθούσαν να ανατρέψουν οι δυτικοί αριστεροί αποτελούσαν διεκδικήσεις και στόχους των ανατολικών αντιφρονούντων. Προσέβλεπαν στην αστική δημοκρατία, αγωνίζονταν για ανθρώπινα δικαιώματα και ποθούσαν τον δυτικό τρόπο ζωής. Ηταν δε σφόδρα αντικομμουνιστές και απέρριπταν με πάθος τις αριστερές θεωρίες και αναλύσεις. Η αιτία ήταν βέβαια προφανής. Η δομή και οι ανελεύθερες πρακτικές των καθεστώτων αυτών, η κυρίαρχη ιδεολογία τους, η ανέχεια και η πολλαπλή καταπίεση, η καταθλιπτική και καταπιεστική γενικά εξουσία ήταν επενδυμένες με τη σοσιαλιστική ρητορική.

Το κομμουνιστικό όραμα ήταν ο λόγος της εξουσίας και μοιραία ο δικαιολογημένος αντικαθεστωτικός αγώνας ενσωμάτωνε και νομιμοποιούσε και πολλές αντιδραστικές θεωρίες και πρακτικές. Τα αποτελέσματα αυτής της ιδεολογικής και πολιτικής αντιστροφής των πραγμάτων είναι σήμερα εμφανή στις κοινωνίες των πρώην, τώρα, «σοσιαλιστικών» κρατών. Κάτι τέτοιο, τηρουμένων πάντα των αναλογιών, συμβαίνει τώρα και στην εγχώρια κοινωνία. Ο ΣΥΡΙΖΑ, αφού κατέκτησε την εξουσία με τον τρόπο που την κατέκτησε, αδυνατεί, όπως ήταν φυσικό, να διαχειριστεί την οδυνηρή πραγματικότητα. Τα αποτελέσματα σε όλους τους τομείς είναι τραγικά, τα προβλήματα διογκώνονται και λύση δεν φαίνεται από πουθενά. Παρόλο δε που η κυβέρνηση κινείται στις ράγες ενός υβριδικού εθνολαϊκισμού, ο λόγος της είναι ακόμα αριστερόστροφος.

Επιπλέον έχει ενταθεί η διαδικασία ένταξης του λόγου αυτού στους ιδεολογικούς και πολιτιστικούς μηχανισμούς του κράτους, όπως στο υπό «δημόσιο» έλεγχο πλέον Μέγαρο Μουσικής. Η αριστερή ρητορική όμως, με την οποία επενδύονται η τρομακτικά αποτυχημένη διακυβέρνηση, η αιτιολόγηση των επάλληλων νέων μέτρων και οι παράπλευρες εκδηλώσεις φαινομένων όπως ο νεποτισμός, οι προκλητικοί διορισμοί, οι θεσμικές παραβιάσεις, οδηγείται στην παρώδηση και τη διαπόμπευση. Μαζί της βέβαια απονομιμοποιείται η αριστερή θεώρηση των πραγμάτων, ενώ νομιμοποιείται και εκφέρεται, σχεδόν ηδονικά, ένας νέος, αλλά και τόσο παλιός, αντιαριστερός λόγος και επιχειρείται μια αντιδραστική επανάγνωση της Ιστορίας. Το νόημα της Αριστεράς και ό,τι αυτό σημαίνει διαχρονικά, μετά την εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ, θα έχει αιμορραγήσει πολλαπλά.

Πώς μπορεί να συνέλθει αυτή η χώρα για να παύσει να λειτουργεί ως «αποτυχημένη χώρα».

Είτε περνούν είτε δεν περνούν τα επίμαχα νομοσχέδια από τη Βουλή, είτε η κυβέρνηση παραμένει στην εξουσία είτε πέφτει, η σκληρή πραγματικότητα δεν αλλάζει. Η Ελλάδα έχει πλέον αποκτήσει τα χαρακτηριστικά της «αποτυχημένης χώρας»  και η ανόρθωσή της απαιτεί πεφωτισμένη και αποφασιστική ηγεσία, αλλά και μακροχρόνια προσπάθεια με τη συναίνεση της κοινωνίας. Τουλάχιστον αυτή τη στιγμή τα προαπαιτούμενα για ένα κοινωνικό συμβόλαιο δεν υπάρχουν, η χώρα στο σύνολό της σχεδόν βρίσκεται υπό το κράτος λοβοτομής, επομένως η διάλυση, η ισοπέδωση προς τα κάτω και η βύθιση στο τέλμα θα συνεχίζονται.

Τα στοιχεία της «αποτυχημένης χώρας» είναι ορατά και απτά. Σε πρώτο επίπεδο είναι η ασυδοσία στο κυκλοφοριακό, το απερίγραπτο σκουπιδαριό που μαζεύεται καθημερινά σε κάδους και κάλαθους απορριμμάτων εξαιτίας της συμπεριφοράς των πολιτών, η βρώμα και η κατάρρευση στους δημόσιους χώρους, τα ασυνάρτητα γκράφιτι που καλύπτουν όλα τα κτίρια, τα αυτοκόλλητα που ακυρώνουν τα σήματα της τροχαίας, η ερήμωση, η δήωση και η καταστροφή στις οποίες καταφεύγουν καθημερινά οι λεγόμενοι «αναρχοαυτόνομοι» για να επιβάλουν με φασιστικό τρόπο τον νόμο τους, η κατάσταση στη δημόσια υγεία και στα νοσοκομεία.

Σε δεύτερο επίπεδο είναι η διαρκής εξίσωση προς τα κάτω σε όλους τους τομείς, ιδιαίτερα στην παιδεία, που αποτελεί και πολιτική της σημερινής κυβέρνησης, η τεράστια φοροδιαφυγή κυρίως από τους κλάδους προσφοράς υπηρεσιών, οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών σε κάθε απόφαση που ξεπερνάει τα όρια της παρωχημένης λειτουργίας τους, η φασιστική τακτική των απειλών, προγραφών και διαγραφών διαφωνούντων μελών τους, τις οποίες υιοθετούν διάφορες συντεχνίες, η έξοδος του άνθους της νεολαίας που προσπαθεί να ξεφύγει από όλα αυτά και τις συνέπειές τους, αναζητώντας την τύχη του στο εξωτερικό.

Στο τρίτο επίπεδο, το ανώτερο, είναι βεβαίως η ανίκανη και διαλυμένη δημόσια διοίκηση, που παραμένει πελατειακή, κρίνοντας από τις τοποθετήσεις στελεχών της κυβέρνησης, σε συνδυασμό με την ιδεοληπτική δράση της τελευταίας. Της κυβέρνησης, δηλαδή, και της προσπάθειάς της να δημιουργήσει το δικό της καθεστώς μέσω του κρατικισμού, της αναξιοκρατίας, του μαρασμού της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και φιλοδοξίας, της υπονόμευσης και υποβάθμισης των θεσμών, της κατάργησης του διαχωρισμού των εξουσιών στο δημοκρατικό πολίτευμα, της δικαιολόγησης της «αριστερής» βίας και άλλων σχετικών δραστηριοτήτων. Το χειρότερο είναι ο εθισμός της ελληνικής κοινωνίας σε όλα αυτά, αν και υπάρχει η άποψη ότι σε αυτήν είναι προσαρμοσμένη η συγκεκριμένη πολιτική. Απόδειξη, η συγκρότηση της σημερινής Βουλής... Το μεγάλο ερώτημα, λοιπόν, είναι πώς μπορεί να συνέλθει αυτή η χώρα για να παύσει να λειτουργεί ως «αποτυχημένη χώρα». Και ποιος μπορεί να το κάνει αυτό όταν όλα τα συστήματα της χώρας είναι ποτισμένα με τις αντίστοιχες νοοτροπίες και συμπεριφορές. Αγνωστο προς το παρόν, αλλά σίγουρα η προσπάθεια που πρέπει να αναληφθεί κάποια στιγμή θα πρέπει να είναι κολοσσιαία.

Έντυπη

Κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου .

Μία ακόμη κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου είναι αυτή που κάνει ο πρωθυπουργός με την κατάθεση ενός νομοσχεδίου που περιλαμβάνει μέρος των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει έναντι των δανειστών. Το νομοσχέδιο που -εκτός απροόπτου- θα ψηφιστεί την Κυριακή δεν περιλαμβάνει σημαντικά ζητήματα τα οποία απασχολούν την τρόικα, όπως είναι το ύψος του αφο-ρολογήτου, τα «κόκκινα» δάνεια, οι έμμεσοι φόροι (ύψους 1,8 δισ. ευρώ) αλλά και οι ρυθμίσεις για το Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων. Κατά συνέπεια, με την ψήφισή του δύσκολα θα κερδίσει κάτι περισσότερο από τα γνωστά καλά λόγια περί «προόδου» κ.λπ.

Λογικά λοιπόν ο κ. Τσίπρας θα πρέπει -εάν θέλει να κλείσει την πολυσυζητημένη αξιολόγηση- να επιστρέψει στη Βουλή και να ζητήσει (και πάλι) την ψήφο των βουλευτών της πλειοψηφίας για όλα τα υπόλοιπα. Ολα αυτά δε είναι πιθανό να μη φτάσουν, διότι το ΔΝΤ επιμένει και στη νομοθέτηση των προληπτικών μέτρων, ύψους 3,6 δισ. ευρώ...

Ο πρωθυπουργός, προχωρώντας την Κυριακή (μία ημέρα πριν από τη συνεδρίαση του Eurogroup) στην ψήφιση νομοσχεδίου, θέλει να δείξει ότι τηρεί από την πλευρά του τα συμπεφωνημένα. Ωστόσο αυτό -αφού δεν συμφωνεί και η άλλη πλευρά- δεν αποτελεί πραγματική πρόοδο.

Η κυβέρνηση αναλώνει πολιτικό κεφάλαιο, ξοδεύει «πυρομαχικά» χωρίς να κλείνει το θέμα της αξιολόγησης και το βέβαιο είναι ότι οι ψηφοφορίες που μοιραία θα ακολουθήσουν για τα υπόλοιπα μέτρα θα είναι ακόμη πιο δύσκολες. Με άλλα λόγια, ο κ. Τσίπρας «εξαντλεί» τους βουλευτές του χωρίς να πετυχαίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Εκτός πια και αν ο στόχος του δεν είναι να κλείσει την αξιολόγηση, αλλά να κάνει αυτά που μπορεί και στη συνέχεια να καταγγείλει τους δανειστές για εκβιασμό και να προσφύγει σε εκλογές...

Όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν.

Οχι ότι οι στίχοι του Διονυσίου Σολωμού δεν έχουν διαχρονική αξία για τη ράτσα μας, αλλά μάλλον το «όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν» ταιριάζει περισσότερο ως εθνικός ύμνος στην Ελλάδα της κρίσης. Η κυβερνητική τακτική της «σκληρής» διαπραγμάτευσης συνεχίζεται, παραγνωρίζοντας τους σοβαρούς κινδύνους να πέσει η χώρα στα βράχια, οριστικά αυτήν τη φορά. Ξανά κόκκινες γραμμές και τσαμπουκάδες έξω από το Χίλτον, ξανά παράλληλα προγράμματα επικοινωνιακού λαϊκισμού, ξανά μέτρα που «δεν περνάνε από τη Βουλή» μέχρι να περάσουν πανηγυρικά. Η στάση της αντιπολίτευσης δεν άλλαξε παρά τις μεγάλες μεταρρυθμιστικές διακηρύξεις του νέου αρχηγού της. Η τακτική του «φύγε εσύ, έλα εσύ» συνεχίζεται, και μάλιστα με τον ίδιο εκλογικό νόμο. Θα τον αλλάξει, ως συνήθως, αφού έρθει πρώτα στην εξουσία. Η προσπάθεια για συνεργασία και ενότητα στον μεσαίο χώρο δεν έχει φέρει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Παράλληλα με τις ενωτικές πρωτοβουλίες που εκδηλώνονται, συνεχίζουν να εμφανίζονται και οι γνωστές παθογένειες που καθιστούν το παζλ όλο και πιο περίπλοκο.

Ο προοδευτικός χώρος δεν χρειάζεται μόνο επιτροπές διαλόγου, όσο εποικοδομητικές κι αν είναι. Χρειάζεται μια μεγάλη μεταρρυθμιστική πολιτική δύναμη που να χωράει όλους τους προοδευτικούς πολίτες, ικανή να κερδίσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και να αλλάξει την πορεία της χώρας. Οι μεταρρυθμίσεις συνεχίζουν να κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου. Οι αξίες του πελατειακού κράτους υπερισχύουν των αρχών της αξιολόγησης, που παραμένει στα αζήτητα. Κάποιες ιδιωτικοποιήσεις που έχουν προχωρήσει, σε επίπεδο υπογραφών τουλάχιστον, περιμένουν ακόμα την αποδοχή τους από τους αρμόδιους υπουργούς. Η λυσσαλέα αντίδραση των συντεχνιών στην παραμικρή αλλαγή που θίγει τα κεκτημένα τους δείχνει τον βαθμό δυσκολίας του μεταρρυθμιστικού εγχειρήματος. Αλλά και η επιθετική φορολόγηση ως ο μόνος τρόπος δημοσιονομικής εξυγίανσης της οικονομίας αναστέλλει κάθε σκέψη για δημιουργία επενδυτικού κλίματος και αναπτυξιακής προοπτικής.

Μέχρι και ο φετινός εορτασμός του Πάσχα δεν άλλαξε σε τίποτα. Το Αγιο Φως κατέφθασε κανονικά, με τιμές αρχηγού κράτους, και ευτυχώς δεν έκανε καμιά δήλωση για «το νόημα του νομίσματος». Τη δήλωση την κράτησε για τον εαυτό του ο αρχηγός του δικού μας κράτους, διατηρώντας και τον ρόλο του κυβερνητικού λαγού σε κρίσιμες στιγμές. Κάποιος πρέπει να του πει ότι οι πολιτειακοί θεσμοί έχουν νόημα όταν υπηρετούν το συμφέρον των πολιτών και όχι προσωπικές και μικροκομματικές σκοπιμότητες. Ας μην ξεχάσουμε τέλος και μία ακόμα προαναγγελθείσα πασχαλινή αλλαγή που υπήρξε ο κορμός της κυβερνητικής λεβεντιάς των τελευταίων εβδομάδων. Πρόκειται για τη δεύτερη ανάσταση -αυτήν της οικονομίας- που μας είχε υποσχεθεί ο πρωθυπουργός. Αλλη μια κόκκινη γραμμή που ξεθώριασε πριν την ώρα της...

Κοντόφθαλμη και κουτοπόνηρη λογική.

Κοντόφθαλμη και κουτοπόνηρη λογική, αφού ξέρει, όπως και το ΔΝΤ άλλωστε, ότι τα μέτρα 5,4 δισ. ευρώ που έχει υποσχεθεί δεν μπορεί να τα υλοποιήσει. Και πως θα χρειαστούν πρόσθετα μέτρα-«κάβα» ύψους 3,6 δισ. ευρώ που ζητάει το Ταμείο (ανεβάζοντας τον λογαριασμό στα 9 δισ. ευρώ) για να επιτευχθεί πλεόνασμα 3,5% το 2018.

Και είναι άλλο πράγμα να συζητάς για 9 δισ. ευρώ μέτρα πακέτο με αντάλλαγμα το χρέος και άλλο για 5,4 δισ. ευρώ συν 3,6 δισ. ευρώ «κόφτη» δημοσίων δαπανών. Διότι ο «κόφτης» δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο από μείωση μισθών και συντάξεων, που αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για τον κ. Τσίπρα.

Στην περίπτωση λοιπόν που θα είχε συνταχθεί με το Ταμείο, πρώτον θα είχε εδραιώσει μια ισχυρή διαπραγματευτική θέση λέγοντας ότι «δέχομαι αυτά που ζητάτε μόνο αν κάνετε το κούρεμα που έχετε υποσχεθεί» και, δεύτερον, θα μπορούσε να πει στον κόσμο ότι «συμφωνήσαμε σε περισσότερα μέτρα, τα οποία πιστεύουμε ότι δεν θα χρειαστεί να υλοποιήσουμε, αλλά πήραμε και την ελάφρυνση χρέους».

Με άλλα λόγια, θα είχε αυτός την πρωτοβουλία στις διαπραγματεύσεις έχοντας «χτίσει» μια ισχυρή διαπραγματευτική θέση.

Ο κ. Τσίπρας όμως και το επιτελείο του επέλεξαν τον ψευτοτσαμπουκά λες και επρόκειτο για μια διάνεξη αμφιθεάτρου ή καφενείου αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά πόσο ανεπαρκείς και επικίνδυνοι για τη χώρα είναι. Το έκαναν πέρυσι και έφεραν την οικονομία χρόνια πίσω. Το επιχειρούν και εφέτος λες και είναι το μόνο πράγμα που ξέρουν. Μόνο που η Ελλάδα δεν αντέχει να ξαναζήσει συνθήκες καλοκαιριού 2015...

Πόσες εμπειρίες πρέπει να αποκτήσει κάποιος για να μάθει από τις αποτυχίες του;

Τ​​όσος χρόνος και πόσες εμπειρίες πρέπει να αποκτήσει κάποιος για να μάθει από τις αποτυχίες του; Το ερώτημα είναι απλό, αλλά η απάντηση πολύ δύσκολη, καθώς είναι βέβαιο ότι διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση. Το σίγουρο είναι ότι ο Αλ. Τσίπρας και η κυβέρνηση Συριζανέλ χρειάζονται άπειρο χρόνο και πολύ περισσότερες εμπειρίες από αυτές που απέκτησαν στους 15 μήνες που βρίσκονται στην εξουσία.

Πιθανώς πιο σωστό να είναι το ερώτημα, ποιον νομίζουν ότι κοροϊδεύουν, τους Ελληνες, τους ξένους, ή τους εαυτούς τους, με αυτά που κάνουν και που πάντα καταλήγουν σε αδιέξοδο; Οπότε η απάντηση είναι «όλους». Εκτός και αν μιλάμε για εμμονικούς τζογαδόρους με έντονες μαζοχιστικές τάσεις. Εξαρτημένους τζογαδόρους δηλαδή που τους αρέσει να χάνουν, ή κοινώς να σπάζουν τα μούτρα τους. Το δυστύχημα είναι ότι παίζουν με τις τύχες της χώρας και των πολιτών της και όχι αποκλειστικά με τις δικές τους... Ολα δείχνουν ότι η χώρα βρίσκεται πάλι στην κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει το περασμένο καλοκαίρι μετά την ολέθρια Βαρουφάκεια διαπραγμάτευση. Τότε που ο πρωθυπουργός έφερε στη χώρα ένα μνημόνιο που δεσμεύθηκε να εφαρμόσει, αν και δεν το πίστευε, σύμφωνα με δηλώσεις του, που οδήγησε στη διάσπαση του κόμματός του και που τελικά κατέφυγε σε εκλογές. Για να αρχίσει πάλι τα ίδια. Να καθυστερεί την αξιολόγηση προσπαθώντας να κερδίσει χρόνο σε βάρος της πραγματικής οικονομίας, να υπονομεύουν οι υπουργοί του αποφάσεις ιδιωτικοποιήσεων, να δημιουργούν αντιεπιχειρηματικό κλίμα, να προσθέτουν βάρη στις πλάτες της μεσαίας τάξης αντί μεταρρυθμίσεων, να επιδεικνύουν καθεστωτική συμπεριφορά, να διαχειρίζονται με προκλητικό τρόπο την υποκλοπή τηλεφωνικής συνομιλίας Τόμσεν - Βελκουλέσκου, να στοχοποιούν το ΔΝΤ, να καταφέρνουν με τους χειρισμούς τους τη σύγκλιση του τελευταίου με τους Ευρωπαίους δανειστές, να εξαντλούν τα αποθεματικά του κράτους και να «ξύνουν» τα αντίστοιχα δημοσίων φορέων και τώρα να αναζητούν πάλι πολιτική λύση. Οπως πάντα εξάλλου, γιατί θεωρούν ότι η πολιτική μπορεί να αλλάξει τους αριθμούς!