Κάπου εδώ τελειώνουν τα αστεία.

 Ακόμη και αν δεν χρειασθεί να υλοποιηθούν οι εξαγγελίες και οι υποσχέσεις, μόνον οι υφιστάμενες τρέχουσες ανάγκες της χώρας δεν βγαίνουν με τα πενιχρά έσοδα του Δημοσίου, τα οποία, λόγω και του γενικότερου χαβαλέ, έχουν πλήρως καταρρεύσει. Οι πολιτικοί ελιγμοί ενδεχομένως να ικανοποιούν ακόμη τα αισθήματα χαράς και απόλαυσης των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν το πιστεύουν ότι βρίσκονται στην εξουσία αλλά τώρα είναι κυβέρνηση και αυτοί θα χρειασθεί να απολογηθούν για ό,τι συμβαίνει εφεξής.

Συνεπώς, αν οι προθέσεις τους είναι αυτές που διατυπώθηκαν στις πρόσφατες συναντήσεις με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους που βρέθηκαν στην Αθήνα τότε ο... γκρεμός πλησιάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα προς το μέρος μας. Συνομιλητές των δύο παραγόντων της Ευρώπης μετέφεραν ένα κλίμα τρόμου για όσα άκουσαν στην Αθήνα και θεωρούσαν ότι δεν μπορεί να είναι αλήθεια όλα αυτά! Ο Μ. Σουλτς μάλιστα, που είναι ο πιο «καλός» της υπόθεσης, είπε και δημοσίως ορισμένα πράγματα για να ταρακουνήσει όσους επιμένουν να ζουν με ψευδαισθήσεις.

Κάπου εδώ τελειώνουν τα αστεία και τίθενται στην πράξη με τον πλέον σκληρό τρόπο τα πραγματικά διλήμματα για το μέλλον της χώρας, διότι οι θεωρητικές προσεγγίσεις έχουν γούστο αλλά δεν κάνουν ζημιά. Αντιθέτως, αν η χώρα δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, τότε είναι που αρχίζει το δράμα και είθε ο Θεός της Ελλάδος να βάλει το... χέρι του.

Κακό προαίσθημα

Θέλουν να δώσουν το μήνυμα ότι το κοστούμι και η γραβάτα δεν είναι η κατάλληλη ενδυμασία για τη σκληρή δουλειά που πρόκειται να κάνουν. Δηλαδή, προσήλθαν στην ορκωμοσία με τα ρούχα της δουλειάς. Η αίσθηση που άφησαν κατά τη συγκέντρωσή τους έξω από το Προεδρικό Μέγαρο, όπου χαλαρά μεταξύ τους και κατά ομάδες ασπάζονταν ο ένας τον άλλον σαν να είχαν καιρό να ειδωθούν, ήταν παρόμοια με την ψυχολογία εκδρομέων που συναντιούνται σε έναν προκαθορισμένο χώρο και τους περιμένει ένα κρουαζιερόπλοιο ή ένα πούλμαν για να τους πάει εκδρομή.

Μακάρι να έχουν δικαιολογημένα την αυτοπεποίθηση και τη γαλήνη που αφήνει η βεβαιότητα ότι κατέχουν το αντικείμενο και ότι όλα είναι εύκολα να εκπληρωθούν σύμφωνα με τις προεκλογικές εξαγγελίες. Οπότε, γιατί να έχουν άγχος; Το άγχος πρέπει να το έχουμε εμείς, όταν τους βλέπουμε χωρίς άγχος και δημιουργείται σε κάποιους από μας το κακό προαίσθημα ότι οι νέοι κυβερνήτες είναι εκτός τόπου και χρόνου και η ευδαιμονία στο ύφος θυμίζει το ποίημα του Σεφέρη που καταλήγει με τους στίχους «Ανίδεοι και χορτάτοι». Πέρα από το προαίσθημα του καθενός που υπόκειται στην παραφυσική λειτουργία αν επαληθευτεί ή όχι, αυτό που είναι χειροπιαστά ανησυχητικό και νομοτελειακά αναμενόμενο είναι τα κακά ξεμπερδέματα που θα έχουν μεταξύ τους ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ.

Ηταν μια κάποια λύση η συμμαχία των πεινασμένων για εξουσία, αλλά γρήγορα θα γίνει κατανοητό ότι δεν είναι καλή η συμμαχία της μπαρούτης με τη φωτιά και αν ανταμώσουν, θα φτιάξουν ένα Κούγκι ή ένα Αρκάδι εν καιρώ ειρήνης. Πέρα από όλα αυτά, έχουμε και τη διαπραγμάτευση με τους δανειστές. Και εδώ υπάρχει διάχυτη η αίσθηση ότι η υπεραισιοδοξία της νέας κυβέρνησης για την ευτυχή κατάληξη των διαπραγματεύσεων (ότι δηλαδή θα πάρουμε μόνον, χωρίς να δώσουμε) δεν στηρίζεται σε αξιόπιστα στοιχεία και είναι έξω από την προαιώνια εμπειρία του ανθρώπου ότι ποτέ ο οφειλέτης δεν είναι ισχυρότερος από τον δανειστή και τίποτα δεν παίρνεις, αν δεν προσφέρεις αντάλλαγμα. Μακάρι ο κύριος Τσίπρας να διαψεύσει την παγκόσμια Ιστορία.

Ας ελπίσουμε ότι θα υπάρξει.

Μπορεί η χθεσινή συνάντηση του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μ. Σουλτς να αποτέλεσε την αφετηρία των επαφών της νέας κυβέρνησης με τους θεσμικούς εκπροσώπους των εταίρων και δανειστών μας, αλλά ο ουσιαστικός διάλογος αρχίζει σήμερα. Η επίσκεψη και οι συνομιλίες του επικεφαλής του Eurogroup Γ. Ντάισελμπλουμ θα αποτελέσουν την ευκαιρία να γίνει μία πρώτη καταγραφή των θέσεων και των διαφορών των δύο πλευρών.

Οι διαφωνίες του κοινοτικού αξιωματούχου είναι και πολλές και σοβαρές. Ουσιαστικά είναι αντίθετος με το σύνολο των προεκλογικών εξαγγελιών του ΣΥΡΙΖΑ και με κάθε μέτρο και πρωτοβουλία που ή δεν προωθεί τις συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις ή απειλεί με εκτροχιασμό τον προϋπολογισμό.

Κατά συνέπεια θα ήταν ανεδαφικά αισιόδοξη η προσδοκία για διαπίστωση σοβαρών συγκλίσεων. Εκείνο που βασικά θα επιδιωχθεί θα είναι η καταγραφή των διαθέσεων των δύο πλευρών και κυρίως οι σοβαρότερες διαφωνίες τους, από τις οποίες και θα διαφανούν τα περιθώρια ενός πραγματικά γόνιμου διαλόγου.

Και εξίσου σημαντικό θα είναι και κάτι άλλο. Το αποτέλεσμα των συνομιλιών του κοινοτικού αξιωματούχου και του Ελληνα υπουργού Οικονομικών θα μας γίνει γνωστό μέσω της κοινής συνέντευξης Τύπου την οποία θα δώσουν. Που σημαίνει ότι σήμερα θα έχουμε μία πρώτη, αλλά πολύ σαφή εικόνα του σημείου εκκίνησης του διαλόγου μέσα από τον οποίο θα κριθούν οι όροι και οι προϋποθέσεις της διαφορετικής συνεργασίας που επιδιώκουμε με τον μηχανισμό στήριξης.

Είναι προφανές ότι για να φτάσει αυτή η διαδικασία σε αίσιο αποτέλεσμα θα χρειαστεί όχι μόνο η καλή θέληση και των δύο πλευρών, αλλά και η διάθεση για εκατέρωθεν υποχωρήσεις. Ας ελπίσουμε ότι θα υπάρξει.

Λιγότερα λόγια

Είναι γνωστό σε όσους συχνάζουν στο Διαδίκτυο ότι το τελευταίο 48ωρο τόσο ο ανελίτης Κουίκ όσο και ο συριζαίος Παπαδημούλης «έχουν γίνει ρόμπα», κατά το κοινώς λεγόμενο, από αναρτήσεις οι οποίες θυμίζουν την οργή και την αγανάκτηση με την οποία αντιμετώπιζαν μόλις προ μηνών και οι δύο την προοπτική της κυβερνητικής συνεργασίας των κομμάτων τους. Καλό θα είναι η περίπτωσή τους να ληφθεί σοβαρά υπόψη από το σύνολο των μελών της κυβέρνησης που πριν καλά καλά ορκιστούν άρχισαν να εξαγγέλλουν πως δεν θα αφήσουν όρθιο κανένα από τα μέτρα των προκατόχων τους. Εκτός αν θέλουν να είναι οι επόμενες διαδικτυακές «ρόμπες».

Ο επί της Ναυτιλίας Δρίτσας, για παράδειγμα, που προχθές αναθεωρούσε εδώ και τώρα τη σύμβαση της Cosco, χθες την έκανε ελαφρώς γαργάρα κι ανακάλυψε τη χρησιμότητα των εμπορικών σχέσεων με τους Κινέζους. Βλέπετε, είχαν προηγηθεί οι συστάσεις του πρωθυπουργού προς τα μέλη της κυβέρνησης να σταματήσουν τις δηλώσεις γιατί το τι θα γίνει και τι όχι θα το ανακοινώσει ο ίδιος στις προγραμματικές δηλώσεις.

Ως γνωστόν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει εγκρίνει ούτε ένα «και» από τα σωστά, αμφιλεγόμενα ή και τελείως παλαβά μέτρα των μνημονιακών κυβερνήσεων. Αλλωστε, δεν συμφωνεί και με πολλά απ' όσα οι συμβατικές μας υποχρεώσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ενωσης προβλέπουν. Αλλά έρχεται διαπραγμάτευση, τουλάχιστον αυτό ζητάμε. Και στις διαπραγματεύσεις δεν πηγαίνεις ζητώντας τα πάντα και αρνούμενος να προσφέρεις οτιδήποτε ή επιλέγοντας εσύ τι θα προσφέρεις.

Υπομονή, λοιπόν, κι αυτοσυγκράτηση. Απ' όλους ανεξαιρέτως. Περιλαμβανομένου και του πρωθυπουργού. Οι συστάσεις στους υπουργούς για περιορισμό των δαπανών στα υπουργεία τους μοιάζουν με τις διακηρύξεις για την πάταξη της φοροδιαφυγής. Και τα ολιγομελή κυβερνητικά σχήματα. Γίνονται απ' όλες τις κυβερνήσεις και δεν πραγματοποιούνται από καμία.

Γιατί, για να μην τρέφουν ψευδαισθήσεις οι ανήκοντες στον προπαγανδιστικό μηχανισμό της κυβέρνησης, συνένωση υπουργείων δεν είναι να ομαδοποιήσεις τέσσερα ή πέντε υπουργεία. Συνένωση υπουργείων είναι να ενοποιήσεις υπηρεσίες και δραστηριότητες, να απλοποιήσεις διαδικασίες και να μειώσεις το προσωπικό. Και φυσικά, ούτε έγινε τίποτα τέτοιο, ούτε και είναι στις προθέσεις των κυβερνώντων να γίνει.

Τελικά, βγάζω το καπέλο στον Ελληνα ψηφοφόρο.

Τελικά, βγάζω το καπέλο στον Ελληνα ψηφοφόρο. Τα μοίρασε όλα πολύ σωστά. Εβαλε τους συριζαίους σαν αναστενάρηδες στα καυτά κάρβουνα με μία ευκαιρία να δείξουν τα κυβικά τους. Εδωσε «σφαλιάρα» στον Σαμαρά και τον... τελείωσε πολιτικά. Εστειλε το ΠΑΣΟΚ στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας, τον Παπανδρέου στο... Χάρβαρντ και τον Βενιζέλο στα... αλώνια, πίσω από τον Βασίλη Λεβέντη. Εφερε, τέλος, μία νέα πολιτική δύναμη στην 3η θέση της πολιτικής νομιμότητας. Ισως λίγο ακόμη ψαλίδισμα στη ΧΑ που, όμως, μειώθηκε σε σχέση με το 2012, να ήταν καλύτερα. Ας μείνει, όμως, και κάτι για τη νέα κυβέρνηση.

Τι άλλο μπορούσαμε να περιμένουμε από τον ελληνικό λαό στο σημείο που είχε φτάσει η κατάσταση με τη συγκυβέρνηση Σαμαρά; Εδωσε τη δημοκρατικά αναγκαία λύση που φαινόταν αναπόφευκτη. Και, ίσως για να αντέξουμε, μας έδωσε και ένα εξάμηνο με θέαμα, δυστυχώς, χωρίς τον... άρτο που μάλλον τελείωσε. «Πρώτη φορά Αριστερά με Καμμένο αγκαλιά» ήδη είναι το σλόγκαν των ηττημένων, αλλά κανείς δεν γελάει. Οι εξαγγελίες για πιθανές υπουργοποιήσεις στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ αλλά, κυρίως, των ΑΝΕΛ στέλνουν... ρίγη σε κάθε σώφρονα πολίτη.

Στο εξάμηνο που έρχεται η νέα κυβέρνηση έχει να επιτελέσει έναν άθλο για τον οποίο δεν πείθει ότι είναι προετοιμασμένη.

Οι πρώτες κινήσεις για τη στελέχωσή της ήδη δείχνουν ότι ο δογματισμός και ο ερασιτεχνισμός δεν ήταν άδειες καταγγελίες των αντιπάλων αλλά γνήσια χαρακτηριστικά της νέας κατάστασης. Και αν ο ερασιτεχνισμός «θεραπεύεται» με τον χρόνο, ο δογματισμός οδηγεί πάντα στην καταστροφή.

Είθισται μία νέα κυβέρνηση να απολαμβάνει ανοχή και από τους πολιτικούς αντιπάλους της. Για δύο λόγους αυτό δεν αναμένεται σε αυτήν την περίπτωση.

Ο πρώτος είναι ότι τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και οι ΑΝΕΛ, με τη δομική αντιπολίτευση του «όχι σε όλα», που έφτανε και σε προσωπικές επιθέσεις, δεν έχει δημιουργήσει το στοιχειώδες απόθεμα ανεκτικότητας που θα «άξιζε» κάθε νέα κυβέρνηση.

Ο δεύτερος είναι ότι δεν υπάρχει ο χρόνος. Ηδη έχουμε γυρίσει στις αρχές του 2014 και πηγαίνουμε προς το 2010. Μετά το πρώτο εξάμηνο του 2015, πάλι ο Ελληνας ψηφοφόρος θα κληθεί να δώσει την τελική πραγματική λύση. Υπομονή ως τότε και, προς το παρόν, καληνύχτα και καλή τύχη.

Στο τρένο ή στην αποβάθρα

Ως γεγονός ήταν διασκεδαστικό. Από τη μια ν' ακούς στην τηλεόραση τον Τσίπρα να διακηρύσσει αλαζονικά ότι «δεν θα συγκυβερνήσω μαζί με την τρόικα» κι από την άλλη να διαβάζεις στις ειδησεογραφικές ιστοσελίδες ότι ο Ντράγκι διαμήνυσε πως «χωρίς ολοκλήρωση της αξιολόγησης δεν θα μας επιτραπεί να επιβιβαστούμε στο τρένο της ανάπτυξης και ν' απολαύσουμε τα οφέλη της ποσοτικής χαλάρωσης».

Κι όλα αυτά δύο εικοσιτετράωρα πριν ανοίξουν οι κάλπες και προσέλθουμε σε μια ψηφοφορία που οι δημοσκοπήσεις φέρουν τον ΣΥΡΙΖΑ να είναι άνετος νικητής, αν όχι και θριαμβευτής, και πολλοί διατείνονται ότι όσο περνάνε οι ώρες τόσο η διαφορά θα μεγαλώνει. Μόνο που ο Ντράγκι δεν ψηφίζει στην Ελλάδα και οι αποφάσεις του δεν επηρεάζονται από τις επιλογές του ελληνικού λαού και τα όποια σχέδια του Τσίπρα και των συνεργα­τών του. Αυτός στην ολοκλήρωση της αξιολόγησης έχει κολλήσει.

Κι εδώ είναι που οι μεγαλοστομίες του υποψήφιου πρωθυπουργού αλλά και των συνεργατών του έχουν τόση αξία όση και το χαρτί πάνω στο οποίο είναι γραμμένες. Γιατί μπορεί ακόμη και ο μετριοπαθής Σταθάκης να διατείνεται πως «δεν υπάρχει καμία τρόικα, κανένα μνημόνιο, καμία συζήτηση», αλλά εκείνο που δεν αλλάζει είναι ένα και μόνο: περισσότερο από κάθε άλλη φορά το μέλλον της Ελλάδας είναι ταυτισμένο με την τρόικα, με το μνημόνιο και με την εκπλήρωση των προϋποθέσεων που αυτό θέτει.

Η πρώτη αντίδραση του ηγέτη του ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε επιεικώς απογοη­τευτική. Διαστρέβλωσε το γράμμα και το πνεύμα των ανακοινώσεων του Ντράγκι για να τις φέρει στα μέτρα του και στα μέτρα της πολιτι­κής του. Ηταν και ιδιοτελής η προσπά­θειά του. Αυτοπροβλήθηκε ως ο ηγέτης της προσπάθειας να χτυπηθεί η λιτότητα όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σ' όλη την Ευρώπη. Μόνο που ο ρόλος αυτός «κλείστηκε» ήδη από άλλον. Το σάλπισμα αλλά και τα όπλα για τον τερματισμό της λιτότητας δόθηκαν από τον Ντράγκι. Και το ερώτημα για μας είναι αν και κατά πόσο θ' ανεβούμε στο τρένο. Αγκαλιά πάντα με την τρόικα και εκπληρώνοντας τις υποχρεώσεις μας. Ή μένοντας υπερηφάνως στην αποβάθρα να του κουνάμε το μαντίλι.

Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω

H κρισιμότερη εκλογική αναμέτρηση της Μεταπολίτευσης φαίνεται πως δεν έτυχε της προσοχής που της άξιζε και οι πολίτες μάλλον χαλαρά, ως να επρόκειτο για μια συνήθη διαδικασία, θα προσέλθουν στις κάλπες χωρίς να έχουν πλήρως συνειδητοποιήσει τι ακριβώς κρίνεται. Λίγο οι χαοτικές καμπάνιες των κομμάτων, λίγο η απουσία διαλόγου μεταξύ των αρχηγών αλλά και η ροπή των πολιτών στις ευχάριστες υποσχέσεις των λαϊκιστών φθάνουμε στις εκλογές χαρωπά και ανέμελα σαν η υπόθεση να αφορά σε κάποιους άλλους γενικώς.

Από τη Δευτέρα όμως τα πράγματα θα αποκτήσουν την πραγματική τους διάσταση και με την ταχύτητα του φωτός θα αποκαλυφθεί πως δεν είναι έτσι, επειδή έτσι νομίζουμε. Ανεξαρτήτως αποτελέσματος την επομένη των εκλογών η χώρα οφείλει να απαντήσει στους εταίρους και δανειστές πότε και πώς θα ολοκληρωθεί η αξιολόγηση που βρίσκεται σε εκκρεμότητα προκειμένου να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα. Αυτοί που κρατούν τα κλειδιά του ταμείου δεν ενδιαφέρονται για τις προεκλογικές παρόλες του εγχώριου πολιτικού συστήματος.

Απευθύνονται στις ελληνικές Αρχές από θέση ισχύος έτσι και αλλιώς, αναμένοντας μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, όχι πέραν των ολίγων εβδομάδων, να κλείσει ο κύκλος της συζήτησης. Εδώ δεν χωρούν υπεκφυγές και παραμύθια. Συμφωνία σημαίνει μέτρα και δεσμεύσεις στο ακέραιο, που μεταφράζονται σε μερικά δισ. ευρώ για τα επόμενα δύο χρόνια.

Βεβαίως υπάρχει και η επιλογή του «αντάρτικου», με τη διαφορά ότι τότε κλείνουν οι στρόφιγγες της χρηματοδότησης και η εμπειρία της Κύπρου μάς δείχνει τον δρόμο. Αν μάλιστα συνυπολογιστεί η κατάρρευση των εσόδων, τα ταμειακά διαθέσιμα για τις εσωτερικές ανάγκες του κράτους φθάνουν το πολύ έως τις πρώτες ημέρες του Φεβρουαρίου.

Κάπου εκεί τελειώνουν τα ψέματα και αρχίζει η... Αποκάλυψη για όλους και για όλα. Τότε όμως θα είναι αργά για εκείνους που θα έχουν κάνει την επιλογή τους την Κυριακή χωρίς να σκεφθούν ότι ακολουθεί η Δευτέρα, καθώς, ως γνωστόν, μετά την απομάκρυνση από την... κάλπη ουδέν λάθος αναγνωρίζεται. Θα υποστούμε τα οφέλη ή τις συνέπειες των επιλογών μας και όπως συμβαίνει συνήθως στη ζωή ο... αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω, κυριολεκτικώς και όχι όπως θέλει η χριστιανική παραβολή, που υμνεί τη μεταμέλεια και τη σωφροσύνη.