Τα κόλπα της προεδρικής εκλογής και ο ζουρνάς

Στον γενικό πανικό που επικρατεί στο πολιτικό σκηνικό εν όψει της μεθαυριανής πρώτης ψηφοφορίας για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, έχουν αρχίσει να διακινούνται σενάρια κάθε είδους, ενώ όλο και ξεφεύγει και καμία κουβέντα παραπάνω.

Ετσι επανέρχεται το σενάριο, τώρα πια που έχει ριφθεί ο κύβος, να υπάρξει συμφωνία για εκλογή Προέδρου και πραγματοποίηση εκλογών σε δυο-τρεις μήνες. Ενα σενάριο που δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τη λογική αλλά και την πραγματικότητα. Είναι προφανές ότι ο κ. Σαμαράς δεν θα δεχόταν εύκολα να ψηφίσει τα όποια νέα μέτρα απαιτούνται και να πάει μετά ο κυβερνητικός συνασπισμός σαν «πρόβατο επί σφαγή» σε εκλογές την άνοιξη.

Αλλά ούτε και ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κανένα λόγο να αναβάλλει την εκλογική μάχη, η οποία αποτελεί σταθερό και πάγιο αίτημα εδώ και μήνες. Οσο για τους δανειστές αλλά και τελικά για την ίδια τη χώρα, δεν θα είχε καμιά απολύτως λογική η παράταση της αβεβαιότητας για μερικούς μήνες ακόμη.

Ας επικεντρωθούμε στην εκλογή Προέδρου. Σε μια διαδικασία που θα κριθεί, όπως όλα δείχνουν, από βουλευτές δύο κόμματων, της ΔΗΜΑΡ και των ΑΝΕΛ, που βάσει των δημοσκοπήσεων μάλλον πρέπεί να θεωρούνται... εξωκοινοβουλευτικά.

Και αυτό μεγαλώνει την ευθύνη των βουλευτών των δύο κομμάτων μπροστά σε μια επιλογή πολύ δύσκολη. Από τη μία είναι η κυβέρνηση με πολλά λάθη και αδυναμίες, που θεωρεί ότι το τελευταίο πακέτο μέτρων είναι το εισιτήριο για έξοδο από την κρίση, και από την άλλη μια αντιπολίτευση με ιδεοληψίες και εμμονή για την εξουσία, η οποία όσο εύκολα υπόσχεται, τόσο δύσκολα διδάσκεται από τα παθήματα της κυβέρνησης. Γιατί κανείς δεν μπορεί να μη βλέπει τη ζημιά που έγινε από την υπεραισιοδοξία της «εξόδου από το Μνημόνιο» και του success story. Κι όμως τόσους μήνες μετά, ο ΣΥΡΙΖΑ επαγγέλλεται ένα βροντερό ΟΧΙ στους «ξένους» ώστε να... υποχρεωθούν μετά να χορέψουν στους δικούς του ρυθμούς. Λες και αυτό δεν το είχε σκεφθεί κανένας άλλος πριν...

Αυτό που ίσως διαφεύγει, είναι ότι εκτός από τον πεντοζάλη υπάρχει και ο χορός του Ζαλόγγου. Οπου τον χόρεψαν εκείνοι που βάραγαν τον ζουρνά...

Η ευθύνη είναι μεγάλη και είναι δική μας.

Η Ελλάδα διαθέτει όλους τους θεσμούς που χρειάζεται μια Δημοκρατία για την εύρυθμη λειτουργία της. Το γεγονός, όμως, ότι φθάσαμε στην κρίση και ακόμη δεν έχει πεισθεί ο λαός ότι επιβάλλεται νέο καθεστώς με μεγαλύτερη δικαιοσύνη και ισότητα, αποδεικνύει τις χρόνιες αδυναμίες των θεσμών. Αυτό δεν υπονομεύει μόνο την εμπιστοσύνη των πολιτών στο σύστημα, αλλά και των επενδυτών, καταδικάζοντας την οικονομία σε μαρασμό. Δεν είναι τυχαίο ότι τα χρόνια της χλιδής συνοδεύτηκαν από την άνθηση της δωροδοκίας σε όλα τα επίπεδα της οικονομίας, της διοίκησης και της κοινωνίας. Εντός ή εκτός Μνημονίων, αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Επίσης, πρέπει να απλουστευθούν οι νόμοι και να εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση. Η ατιμωρησία των ισχυρών «δικαιολογεί» τη γενικευμένη αυθαιρεσία των πολλών (και ίσως λειτουργεί ως «άλλοθι» για τις υπερβολές των ισχυρών). Τέτοιες αλλαγές απαιτούν μια εντελώς διαφορετική σχέση μεταξύ πολιτικών και πολιτών – όπου και οι δύο πλευρές πρέπει να αλλάξουν νοοτροπία. Στην οικονομία και στο εμπόριο, μεταξύ άλλων αλλαγών, μπορούμε να εκμεταλλευτούμε την πύλη που άνοιξε η σιδηροδρομική σύνδεση του Πειραιά με την Ευρώπη.

Συμμετέχουμε συνεχώς σε μια έντονη πολιτική συζήτηση, όπου κυριαρχούν ο εθνοκεντρισμός, το παράπονο, η αίσθηση της απειλής και διάφορες θεωρίες συνωμοσίας. Οι παράλληλες αλλά διαφορετικές αντιλήψεις της ιστορίας και της πραγματικότητας συχνά υπονομεύουν την εθνική ενότητα. Σήμερα, παρότι θυμωμένοι και πολωμένοι, ας κατανοήσουμε ότι το μέλλον του τόπου και του έθνους θα κριθεί από το πώς θα ανασυντάξουμε τις δυνάμεις μας. Χωρίς τη βοήθεια, τη στήριξη και τις νουθεσίες οποιουδήποτε άλλου. Η ευθύνη είναι μεγάλη και είναι δική μας.

Πολλή προεδρολογία γίνεται, που φτάνει μέχρι την μπουρδολογία.

Πολλή προεδρολογία γίνεται, που φτάνει μέχρι την μπουρδολογία. Αναλύσεις επί αναλύσεων, μέχρι στοιχήματα «αλά Αγγλία» παίζονται για το αν θα βγάλει η παρούσα Βουλή Πρόεδρο και αν θα πάμε σε εκλογές εθνικές.

Πάμε να ξεχάσουμε ότι δεν θα μπορέσουμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα και ότι η δίμηνη παράταση, η μνημονιακή, λειτουργεί σαν το μαρτύριο της σταγόνας πάνω στο κορμί του καθενός μας, συνεπώς πάνω στο σώμα της πατρίδας μας. Η αναθεώρηση του Συντάγματος, αν υπήρχε πολιτική βούληση από τους συγκυβερνώντες, θα μπορούσε να είχε γίνει, αλλά και αυτή η παράμετρος χρησιμοποιείται σκοπίμως και για πολιτικοεπικοινωνιακούς λόγους. Ο Πρόεδρος λειτουργεί ως ανώτατος άρχων, αλλά είναι «αδύναμος» και καταντάει διακοσμητικό στοιχείο της πολιτειακής ζωής και μέχρι τώρα κανένας τους δεν έχει γυρίσει πίσω έστω και ένα νομοσχέδιο, που σημαίνει προσυπογράφει τις κυβερνητικές αποφάσεις και καθίσταται συνένοχος και συνυπεύθυνος.

Η προεδρική δημοκρατία και η άμεση εκλογή από τους πολίτες προϋποθέτουν τη λαϊκή εξουσία. Πάνω στο σώμα της δημοκρατίας οι «βιαστές» της αφήνουν τα σημάδια τους κι αυτό γίνεται γιατί η συμμετοχή των ενεργών πολιτών δεν έχει να κάνει με την κοινωνική, πολιτική και προσωπική καθημερινότητά του, αλλά με το τι αποφασίζουν οι άλλοι αντί γι' αυτόν.

Η οικονομική κρίση έβγαλε στην επιφάνεια πολλά προβλήματα, που μέχρι τώρα ήταν κουκουλωμένα. Η ανάγκη η προσωπική και η κοινωνική αναγκαιότητα μας ωθούν να δούμε διαφορετικά τη ζωή, να ξεφύγουμε από τον καταναλωτισμό που μας είχαν σπρώξει και να ανακαλύψουμε τις απίθανες και μέγιστες δυνάμεις που κρύβει ο εαυτός μας, κι αυτό γίνεται γιατί αναπτύσσεται ένα κλίμα αλληλεγγύης και ανθρωπιάς. Αναπτύσσεται και το πνεύμα της συλλογικότητας και η απελευθέρωση από κομματικές δεσμεύσεις. Οι προσωπικές ευαισθησίες θα πάνε να συναντηθούν με τις κοινωνικές ευαισθησίες και ο ατομικισμός και η ιδιώτευση θα αρχίσουν να υποχωρούν.

Αχαρτογράφητα ύδατα

Κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση βαδίζουν στα τυφλά. Προτάσσουν τα κομματικά τους συμφέροντα, χωρίς να αντιλαμβάνονται τους κινδύνους που ελλοχεύουν για τη χώρα. Πολιτευόμενες εκτός οικονομικής πραγματικότητας, αδιαφορούν για τις συνέπειες των επιλογών και των πράξεών τους. Η προεδρική εκλογή μετατρέπεται σε πεδίο άγονων αντιπαραθέσεων. Η ψήφος των βουλευτών γίνεται αντικείμενο στενών κομματικών και προσωπικών υπολογισμών. Το κλίμα που δημιουργείται αποπνέει νοσηρότητα.

Η υποψηφιότητα του Στ. Δήμα είναι, όπως φαίνεται, επιλογή εκλογών. Η αμιγώς κομματική της αναφορά δυσχεραίνει την επίτευξη ευρύτερης αποδοχής. Συνεπώς, η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θεωρείται αναμενόμενη. Η κυβέρνηση, άλλωστε, είχε οδηγηθεί σε ασφυξία. Μετά τις ευρωεκλογές και με την είσοδο των λαϊκιστών στο κυβερνητικό σχήμα, εγκατέλειψε τις δεσμεύσεις της για μεταρρυθμίσεις και αλλαγές. Τελικά, η αναλαμπή Σαμαρά κράτησε μόνο δύο χρόνια.

Η προφανώς αναπόφευκτη εκλογική αναμέτρηση θα διεξαχθεί σε εξαιρετικά δύσκολο πολιτικό περιβάλλον. Η όποια κυβέρνηση προκύψει θα κληθεί να διαχειριστεί σε ελάχιστο χρόνο τη σύναψη συμφωνίας με τους δανειστές και την αποδέσμευσή μας από τα μνημόνια. Η έκβαση των δύο αυτών μεγάλων εκκρεμοτήτων θα κρίνει την ασφαλή και σταθερή πορεία της χώρας. Και το κυριότερο, τη δυνατότητά της να αποφύγει επικίνδυνες περιπέτειες.

Οι δυνάμεις της συγκυβέρνησης -ΝΔ, ΠΑΣΟΚ- απώλεσαν την ευκαιρία να επενδύσουν στο τέλος των μνημονίων. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη φθορά τους, συνιστά ουσιαστική αδυναμία και περιορίζει τις δυνατότητες ανάκαμψής τους. Φαίνεται πλέον πως τα πολιτικά τους αποθέματα εξαντλούνται. Από την άλλη και για τον ΣΥΡΙΖΑ οι προεκλογικές συνθήκες δεν είναι ευνοϊκότερες. Οι πολιτικές του για τα καίρια ζητήματα παραμένουν θολές και αμφίσημες και εντέλει αναξιόπιστες. Περισσότερο καλλιεργούν κλίμα φόβου και αβεβαιότητας σε μερίδα της κοινής γνώμης, παρά πείθουν.

Πάντως, οι πρωταγωνιστές του νέου δικομματισμού αντιμετωπίζουν εξίσου σημαντικά, αλλά διαφορετικής φύσης, προβλήματα. Ο Α. Σαμαράς αυτοϋπονόμευσε την ηγετική του στιβαρότητα και αποτελεσματικότητα. Ωστόσο, τα πλεονεκτήματά του παραμένουν η γνώση κι η εμπειρία. Ο Α. Τσίπρας δυσκολεύεται να απεξαρτηθεί από τον αριστερό κομφορμισμό του κόμματός του και να αποδείξει πως το πρωθυπουργικό κουστούμι δεν του πέφτει μεγάλο. Δεν παύει όμως να έχει το ατού του φρέσκου και νέου προσώπου. Το μόνο βέβαιο είναι πως η Ελλάδα πλέει σε αχαρτογράφητα ύδατα.

Το σημαντικό είναι το άρρωστο κομματικό σύστημα να μη συμπαρασύρει τη χώρα.

Ο πανικός οδηγεί αναπόφευκτα σε ανερμάτιστες αντιδράσεις. Ετσι, ο τραυματισμένος αυτοτραυματίζεται κατά συρροή. Γιατί επήλθε πανικός; Διότι οι ηγεσίες της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ αυτοπαγιδεύτηκαν στην απειλή των πρόωρων εκλογών και τον συνακόλουθο κίνδυνο αυτές να χαθούν. Τελικά, τα πανικόβλητα μέτρα αυτοπροστασίας τους ενέτειναν την πιθανότητα να συμβούν εκείνα που απεύχονταν!

Η κυβέρνηση ανασχηματίστηκε με στόχο να γίνει πιο «λαϊκή» και έγινε απλώς πιο λαϊκιστική. Εκτοξεύτηκαν μηνύματα φοροελαφρύνσεων, ενώ στο υπουργείο Οικονομικών είχαν πυροδοτήσει τον ΕΝΦΙΑ. Ακολούθησε η λαϊκιστική υπερεπένδυση στο «βγαίνουμε από τους ελέγχους» με αποτέλεσμα τη θύελλα των αγορών, πρόσθετη κυβερνητική φθορά και πανικό. Κάθε χειρισμός της κυβέρνησης προκαλεί πλέον ανασφάλεια στους Ευρωπαίους και στους πολίτες της χώρας.

Αυτά θα είχαν αποφευχθεί εάν η ηγεσία της κυβέρνησης έβαζε στην άκρη την αγωνία της για τις εκλογές και πολιτευόταν με σοβαρότητα και υπευθυνότητα αγνοώντας το κομματικό κόστος. Είναι όμως κυρίως το τελευταίο που την απασχολεί και τελικά μόνη της το καθιστά βαρύτερο. Η κίνηση για την εκλογή Προέδρου αποτελεί μια προσπάθεια η κυβέρνηση να κερδίσει χρόνο. Είτε όμως αυτό συμβεί είτε όχι, το βέβαιο είναι ότι η χώρα έχει μπει πάλι στη γωνία. Δανειστές και αγορές σκλήρυναν τη στάση τους έχοντας χάσει την υπομονή τους με τις υπεκφυγές στις μεταρρυθμίσεις.

Η χώρα είναι στην κόψη του ξυραφιού. Δεν έχει την πολυτέλεια μιας πανικόβλητης κυβέρνησης. Ούτε μιας λαϊκιστικής αντιπολίτευσης. Είτε η κυβέρνηση αυτοκαταστραφεί είτε όχι, το σημαντικό είναι το άρρωστο κομματικό σύστημα να μη συμπαρασύρει τη χώρα.

Τα βιολιά άρχισαν...

Δεν ξέρω αν περιμένατε κάτι διαφορετικό, αλλά προσωπικά δεν έτρεφα ψευδαισθήσεις. Σας είχα προειδοποιήσει, άλλωστε, όταν προ ημερών ο Τσίπρας διαβεβαίωνε το φίλαθλο κοινό του ότι εφεξής «ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι εκείνος που θα βαράει τα βιολιά και οι αγορές θα χορεύουν», πως καλό θα είναι να μην παίρνετε στα σοβαρά κάτι τέτοιες εξάρσεις του. Ολοι λέμε κάπου κάπου τις σαχλαμάρες μας για να περνάει η ώρα, απλώς ο Τσίπρας το κάνει λίγο συχνότερα.

Αλλά η κατάσταση δεν είναι για γέλια. Το χρηματιστήριο κατέγραψε ένα πρωτοφανές στραπάτσο, οι ξένοι αναλυτές και τα ΜΜΕ προειδοποιούν για καταστροφικές παρενέργειες και μόνο από την προοπτική ανόδου του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, ο Βαρουφάκης υποδεικνύει στον Τσίπρα πως αν θέλει να κυβερνήσει θα πρέπει να διακόψει κάθε επικοινωνία με τον Ντράγκι και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, και ο Λαφαζάνης καταρρίπτει όλα τα προηγούμενα ρεκόρ κομματικής ανοησίας χαρακτηρίζοντας την κατρακύλα του χρηματιστηρίου ως «κινδυνολογία των αγορών» και «ωμή παρέμβαση του κεφαλαίου ενάντια στην Αριστερά».

Και -πού είστε;- στην αρχή είμαστε ακόμη. Πάνω που αρχίζουν και «ζεσταίνονται» τα βιολιά. Τα αληθινά βιολιά. Και που κάποιοι γνωρίζουν καλά τις «μελωδίες» τους και σπεύδουν να προειδοποιήσουν (διάβαζε: συνομολογήσουν) πως το γνωστό «εδώ τρώνε, εδώ πίνουν κι άλλου πάνε και το δίνουν» δεν ισχύει για κανέναν όταν τα πράγματα αρχίζουν κι αγριεύουν.

Ξεκάθαρα ο Βαρουφάκης και εμμέσως, αλλά αποκαλυπτικότατα ο Λαφαζάνης αναγνώρισαν ότι δεν γίνεται να πουλάς πολιτική τρέλα και να θέλεις και να σε πληρώνουν από πάνω εκείνοι που φιλοδοξείς να τους διαλύσεις το μαγαζί. Ούτε και ισχύει -αν και ποτέ δεν ίσχυε- ο γνωστός αφορισμός για τους «κουτόφραγκους». Η ρήξη και η σύγκρουση όπως τις εννοούν στον ΣΥΡΙΖΑ οδηγούν σε ανατροπές πολύ ουσιαστικότερες απ' αυτές που νομίζουν οι αφελείς Μηλιοί και Σταθάκηδες, οι οποίοι νόμισαν ότι με δύο εισιτήρια αλε-ρετούρ, τρεις ή τέσσερις διανυκτερεύσεις και μερικά ραντεβού θα πείσουν τις αγορές να επιδοθούν στο τσιφτετέλι που θέλει ο αρχηγός τους.

Είκοσι μέρες έως την κρίσιμη ψηφοφορία για να δούμε τι μυαλά κουβαλάνε οι εκπρόσωποί μας στη Βουλή. Κι άλλες 30 ή 40 αν χρειαστεί για να μετρηθούμε ως λαός. Στα χέρια μας είναι οι τύχες μας.

Ο Αλέξης Τσίπρας και οι «αποστάτες»

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 12:42

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:ΚΑΤ' ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΝ

Τι εννοεί ο Αλέξης Τσίπρας όταν μιλά για «αποστάτες»; Εδωσε, στη Βουλή, μια ελάχιστη ένδειξη. Αποστάτης είναι αυτός που ψηφίζει κάτι άλλο απ’ αυτό που αποφάσισε το κόμμα του, είπε. Στη συνέντευξή του στον τηλεοπτικό «Σκάι» το είχε διατυπώσει λίγο διαφορετικά.

Μίλησε για «στρατηγική Σαμαρά», για «όργιο φημών και δυσοσμίας», ακόμη και για «πλαίσιο αποσταθεροποίησης».

Αρνείται το δικαίωμα του Αντώνη Σαμαρά να προσπαθήσει να πείσει όσους περισσότερους βουλευτές μπορεί, επί της ανάγκης να υπάρξει προεδρική πλειοψηφία, μέχρις ότου εξασφαλιστεί πλήρως η επαναφορά της οικονομίας σε στέρεο έδαφος.

Αλλά και το Σύνταγμα, αυτό ακριβώς επιδιώκει. Τι στο καλό θα κάνουν οι πολιτικοί στα πενθήμερα μεταξύ ψηφοφοριών; Θα διαπραγματεύονται! Αυτό ήθελε και ο «συνταγματικός νομοθέτης», τον οποίο οψίμως επικαλούνται με στόμφο τα στελέχη της «αριστερής» αντιπολίτευσης.

Τι θέλει ο Αλέξης Τσίπρας: αρχηγικές συνεννοήσεις; Το δημοκρατικό καθήκον των βουλευτών είναι ατομικό. Εξάλλου, μεταξύ υποψηφίων που επιλέγουν τα κόμματα καλούνται να ψηφίσουν.

Οι τακτικές του ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζουν να θυμίζουν γενικές συνελεύσεις φοιτητών. Η πολιτική ουσία υποτάσσεται στον τακτικισμό. Μόνη σκέψη είναι η επικράτηση της «γραμμής του κόμματος». Η νίκη, με κάθε τρόπο, με όλα τα μέσα. «Οταν θα πάρουμε την εξουσία θα κυβερνήσουμε προς όφελος των πολλών» μοιάζουν να υπόσχονται οι επιτελείς του ΣΥΡΙΖΑ, αποκαλύπτοντας πόσο εύκολα λησμονούν ότι αυτό λένε όλοι οι καταχραστές της εξουσίας.

Η αυταρχική παράδοση στα αριστερά κινήματα είναι πάντοτε πολύ ισχυρή. Δυστυχώς. Φοβάμαι μάλιστα ότι ο κ. Τσίπρας δεν ξεκαθάρισε στα χρόνια της κνίτικης νιότης του, τι εννοούσε ο Λένιν όταν αποκάλεσε «αποστάτη» τον Κάουτσκι, τον διανοούμενο και πολιτικό για τον οποίο έτρεφε μεγάλο σεβασμό. Η διακήρυξη του Ρώσου πολιτικού έγινε για να πεισθούν οι μπολσεβίκοι ότι η διεκδίκηση της εξουσίας αποτελεί, μετά τον Απρίλιο του 1917, αυτοσκοπό για τους «επαναστάτες». Σκοπός είναι η κατάληψη της εξουσίας και «αποστάτης» είναι αυτός που εμποδίζει τον «αρχηγό» να επιτύχει, όταν του προσφέρεται η ιστορική ευκαιρία, την ολοκληρωτική νίκη επί των αντιπάλων.

Υπάρχει βεβαίως και η ελληνική εμπειρία του 1965. Πρόκειται προφανώς για την πραγματική πολιτική αναφορά του κ. Τσίπρα. Και σ’ αυτή την περίπτωση αποκαλύπτεται ότι η επίκληση της «αποστασίας» γίνεται επειδή υπενθυμίζει στους ψηφοφόρους, τη μιντιακή ταύτιση του νεαρού αρχηγού της αντιπολίτευσης, με την κληρονομιά του «Ανδρέα». Εδώ ο Κώστας Καραμανλής, με το όνομα, και δηλώνει «θαυμαστής του Ανδρέα». Κατά πώς λένε οι συνεργάτες του δηλαδή. Πολλοί εκ των οποίων, βλέπουν στον κ. Τσίπρα τον άνθρωπο που θα τους δικαιώσει!