Η ρητορική συχνά ξεπερνά κάθε μέτρο και αγγίζει τα όρια της χυδαιότητας.

Στα χρόνια της βαθιάς κρίσης είναι αλήθεια ότι πολλές φορές τα πνεύματα οξύνθηκαν προκαλώντας ρήγμα στο πολιτικό σύστημα που έως έναν βαθμό φτάνει και στις ρίζες της κοινωνίας. Οσο περνά ο καιρός και αντί να συνετίζονται οι ακραίοι και να περιορίζονται οι... πολεμικές ιαχές, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Η ρητορική συχνά ξεπερνά κάθε μέτρο και αγγίζει τα όρια της χυδαιότητας. Και το χειρότερο είναι ότι οι πρωταγωνιστές της εξαλλοσύνης υποδύονται το νέο!

Λίγη σύνεση και ρεαλισμός αυτές τις δύσκολες ώρες δεν θα έβλαπτε κανέναν, αντιθέτως θα βοηθούσε στην αυτογνωσία και την εμπέδωση της δημοκρατικής συμπεριφοράς σε όλα τα επίπεδα. Οσοι επικαλούνται τον λαό οφείλουν να τον αφήσουν απερίσπαστο να αποφασίσει νηφάλια για το μέλλον του, χωρίς να τον ποτίζουν δηλητήριο.

Η χώρα μπορεί να πέρασε από τη φάση της καταστροφής στη σταθεροποίηση, αλλά τίποτα δεν έχει ακόμη τελειώσει οριστικά και αμετάκλητα ώστε να έχουμε την πολυτέλεια των διαιρέσεων και του διχασμού. Ο άκρατος λαϊκισμός έχει πια τόσο πολύ φθαρεί, που θα έπρεπε να προβληματίζει εκείνους που επιμένουν μονοσήμαντα σε αυτήν τη στρατηγική.

Αν υπάρχει ακόμη στοιχειώδης υπευθυνότητα στο πολιτικό προσω­πικό της χώρας, επιβάλλεται τώρα να σταματήσουν η καυχησιολογία, οι εύκολες υποσχέσεις και οι επικίνδυνοι ακροβατισμοί που συνοδεύονται πάντα από διγλωσσία.

Η πολιτική σταθερότητα δεν είναι κάποια εμμονή του κατεστημένου, αλλά αναγκαιότητα για να πάει ο τόπος μερικά βήματα μπροστά και να ξεπεράσει τον κίνδυνο της καταστροφής που άγγιξε πολλές φορές τα τελευταία χρόνια. Η ευθύνη επ' αυτού ασφαλώς είναι στα χέρια των πολιτών που καλούνται να πάρουν τις αποφάσεις τους μπροστά στην κάλπη. Να μην ξεχάσουμε, όμως, ότι οι εκλογές γίνονται για την αυτοδιοίκηση και την Ευρωβουλή. Βεβαίως θα προκύψουν και ευρύτερα πολιτικά συμπεράσματα για τη συνέχεια, αλλά δεν είναι δημοψήφισμα.

Στην τελική ευθεία για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές .

Στην τελική ευθεία για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές και η εκλογική φλυαρία εστιάζεται στους «άξιους» και «ικανούς» «τοπικούς σωτήρες», αφού οι «δημοτικές εκλογές δεν είναι πολιτικές» και «ψηφίζουμε για τον τόπο μας». Μαζί με τις μάσκες του «ανεξάρτητου» και του «υπερκομματικού» που φορά η πλειονότητα των υποψηφίων δημάρχων και συμβούλων, προσφέρει και έναν λωτό. Για να ξεχάσουμε πόσο ορισμένοι στήριξαν ενεργά ή παθητικά την κυρίαρχη πολιτική που μετέτρεψε την τοπική -κατ' ευφημισμόν- Aυτοδιοίκηση σε «αποκεντρωμένο μηχανισμό» του κράτους που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αναδιανομή του πλούτου.

Είναι μύθος ότι τα τοπικά προβλήματα, ακόμα και του μικρότερου χωριού, είναι αποκομμένα από τα γενικότερα προβλήματα και την κεντρική πολιτική. Η κεντρική εξουσία, εφαρμόζοντας τις πολιτικές της ΕΕ, μεταθέτει τις ευθύνες και τα βάρη για τις κοινωνικές δαπάνες στην υγεία, την παιδεία στις πλάτες των ΟΤΑ, διευκολύνοντας έτσι την εμπορευματοποίησή τους. Είναι αλήθεια ότι οι δήμοι διαχειρίζονται τεράστια κεφάλαια, έχουν πόρους, μόνο που αυτοί προέρχονται από πρόσθετη φορολογία των πολιτών λειτουργώντας με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και ως φορείς αποκέντρωσης της διαφθοράς. Η νέα δομή, με βάση τα ψευδοαποκεντρωμένα μοντέλα της ΕΕ, ούτε τοπική ούτε Aυτοδιοίκηση είναι.

Συνήθως τις εκλογές τις χάνουν οι κυβερνήσεις και δεν τις κερδίζει η αντιπολίτευση

Στην πολιτική, τέτοιου ή άλλου χαρακτήρα διλήμματα δεν είναι άγνωστα. Αλλοτε έχουν «πιάσει» και άλλοτε όχι. Πάντως, το να βάζει σε δίλημμα την κυβερνητική σταθερότητα, για να διεκδικήσει ένα καλύτερο αποτέλεσμα στις ευρωεκλογές, η ίδια η... κυβέρνηση, δεν είναι συνηθισμένη πρακτική.Αντίθετα, η αντιπολίτευση συνηθίζει να συνδέει ένα αρνητικό αποτέλεσμα στις ευρωεκλογές με τη σταθερότητα της κυβέρνησης και με επίσπευση των εθνικών εκλογών.

Υπ' αυτή την έννοια, δεν ξέρουμε πόσο «σοφό» είναι η κυβέρνηση να μετατρέπει σε «δημοψήφισμα» για την... ίδια τις ευρωεκλογές, με τη λογική προφανώς να περιορίσει την «χαλαρή ψήφο».

Εξάλλου, καλό είναι να θυμηθούμε κι εκείνη την παλιά πολιτική ρήση, ότι συνήθως «τις εκλογές τις χάνουν οι κυβερνήσεις και δεν τις κερδίζει η αντιπολίτευση». Με άλλα λόγια το διακύβευμα της κυβερνητικής επιτυχίας και σταθερότητας κρίνεται κυρίως από τον δικό της «βίο και πολιτεία», τη δική της πολιτική και τον τρόπο που την εισπράττει η κοινωνία, η οποία, ειρήσθω εν παρόδω, έχει δείξει όχι αμελητέα ωριμότητα.

Oλα δείχνουν ότι η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών κατανοεί τις δυσκολίες της χώρας, από την άλλη όμως θέλει αλλαγές πολιτικών, χωρίς βέβαια ο τόπος να οδηγείται σε περιπέτειες.

Η λογική λέει ότι ένα εκλογικό αποτέλεσμα ευρωεκλογών, από μόνο του, ακόμα και αν δεν είναι νικηφόρο για τον κυβερνητικό συνασπισμό, δεν οδηγεί αυτομάτως σε πρόωρες εκλογές. Εκτός αν διαπιστωθεί μεγάλη δυσαρμονία με το εκλογικό σώμα, με τη συνδυαστική συνεκτίμηση βέβαια και άλλων παραγόντων.

Βέβαια λίγες μέρες πριν τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές εκλογές, που όλοι μεγιστοποιούν τις προσπάθειες για ένα όσο το δυνατόν γι' αυτούς καλύτερο αποτέλεσμα, δεν είναι ασυνήθιστες οι υπερβολές και οι τεχνητές εντάσεις... Ψυχραιμία!

Κοινή λογική

Δεν την καλοείδαν όλοι την κίνηση του Βενιζέλου. Και είναι λογικό. Τους χαλάει τη βολή. Τουλάχιστον εκείνων που θέλουν κυβερνητική σταθερότητα και καταλαβαίνουν ότι αποτελεί τον ορισμό της ηλιθιότητας να έχουμε υποστεί τόσα και τόσα επί τέσσερα χρόνια και ξαφνικά να τα μουντζώσουμε και να το ρίξουμε στις εκλογές για να ξαναπιάσουμε το ίδιο μαρτύριο, αν όχι από την αρχή, τουλάχιστον από τη μέση. Γιατί δεν γίνεται και να έχουν αυτό που θέλουν, αλλά να πουλάνε και τρέλα.

Πρώτος απ' όλους ο Σαμαράς (αλλά και σύμπασα η ΝΔ), που έχει σφετεριστεί την πολιτική του ΠΑΣΟΚ κι αντί να φροντίσει να διασφαλίσει την κυβερνητική σταθερότητα, ασχολείται (ή έχει δώσει εντολή ν' ασχολούνται άλλοι) με το βόλεμα αναξιοπαθούντων πολιτικών στελεχών της Δεξιάς, που έχουν τόση σχέση με ανανεώσεις και αξιοκρατίες όση έχω εγώ με την πυρηνική φυσική. Κι ας μην τον πειράζει όταν ακούει ότι «χωρίς ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει κυβέρνηση». Γιατί φυσικά δεν υπάρχει.

Και μετά η ΔΗΜΑΡ, που δεν νομίζω να έχει ταχθεί ξαφνικά υπέρ της προσφυγής στις κάλπες. Μόνο που όταν κάποιος δεν θέλει εκλογές, τουλάχιστον δεν πολυβολεί εκείνον που του το διασφαλίζει. Ούτε και χαρακτηρίζει με τόση ευκολία «εκβιασμό» την απλή περιγραφή των όσων αυτονόητα θ' ακολουθήσουν αν ο ένας από τους κυβερνητικούς εταίρους αποδοκιμαστεί εκλογικά.

Επίσης όλοι οι εντός, εκτός και περί το ΠΑΣΟΚ κινούμενοι που αρέσκονται να την «πέφτουν» στο κόμμα που τους έκανε νομάτους, αδιαφορώντας όχι μόνο για την τύχη του αλλά και για το γεγονός ότι από την ολοκλήρωση της προσπάθειας και την έξοδο από την κρίση θα δικαιωθεί ή όχι ιστορικά η επιλογή που έκανε και υπηρέτησε πρώτος ο Γ. Παπανδρέου. Oπως υπηρέτησαν και οι ίδιοι.

Και φυσικά και οι πολίτες εκείνοι (κοντά το 60%) που δηλώνουν στις δημοσκοπήσεις ότι θέλουν να παραμείνει η χώρα στην Eυρωζώνη και ν' αποφευχθούν πειραματισμοί και επιπολαιότητες που μπορεί να στοιχίσουν στη χώρα. Αυτοί είναι που θα κρίνουν τι θα γίνει και αν θα διασφαλιστούν οι προσδοκίες τους ή αν θα δικαιωθούν οι φόβοι τους. Δεν γίνεται άλλο να θέλεις και άλλο να στηρίζεις. Απλά πράγματα. Κι ας πάψουν μερικοί να κοροϊδεύουν.

Η κοινωνία έχει χορτάσει και από υποσχέσεις και από συνθήματα.

Η χώρα, η οικονομία και κυρίως η κοινωνία που αγωνίζεται να συνέλθει από τις βαριές συνέπειες της κρίσης, δεν έχουν ούτε την πολυτέλεια ούτε την αντοχή να παρακολουθούν μια σύγκρουση που παραπέμπει ευθέως σε παλιές εποχές, που δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες. Δεν προσφέρουν υπηρεσία ούτε στα κόμματα τους, ούτε στους πολίτες που υποτίθεται ότι απευθύνονται όσοι επιμένουν σε ένα ακραία, διχαστικό λόγο.

Η κοινωνία έχει χορτάσει και από υποσχέσεις και από συνθήματα και από απειλές κατά των κομματικών αντιπάλων. Περιμένει ιδέες, προτάσεις επιχειρήματα, για το πώς θα ξεφύγουμε από τη σημερινή κατάσταση, για το πώς θα ανασυγκροτηθεί η χώρα, για το πώς μπορεί να μπει η οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης. Είναι παράλογο να ψηφίζουμε για την Ευρώπη και να μην ακούμε σχεδόν τίποτε για το τι και πώς πρέπει να αλλάξει και να μετατρέπουμε την εκλογή σε ένα ιδιότυπο εσωτερικό εμφύλιο, με στόχο τον έλεγχο της εξουσίας.

Ας ξανασκεφθούν λοιπόν, αν μπορούν, οι ηγεσίες και τα κομματικά επιτελεία την τακτική της ισοπεδωτικής σύγκρουσης που έχουν επιλέξει και ας προσπαθήσουν με  περισσότερη νηφαλιότητα να αντιπαρατεθούν με θέσεις, αξίες και συγκεκριμένες πολιτικές για τα προβλήματα της χώρας, που δεν είναι και λίγα.

Σε τελευταία ανάλυση υποτίθεται ότι όλοι διεκδικούν την ψήφο των πολιτών για τον ίδιο σκοπό:  Μια καλύτερη Ελλάδα, απαλλαγμένη από την κρίση με ισότιμο ρόλο στην Ευρώπη. Είναι η ελάχιστη υποχρέωση τους προς τους πολίτες  που πέντε χρόνια τώρα πληρώνουν τις συνέπειες κυρίως δικών τους αμαρτιών.

Το νόμισμα, με άλλα λόγια, πρέπει να είναι ισχυρό και σταθερό.

Το νόμισμα που χρησιμοποιούμε έχει σημασία μεγαλύτερη από την αγοραστική του αξία, είναι μέρος της ταυτότητάς μας. Από τα πρώτα χρόνια του χρήματος, το κέρμα ή το χαρτονόμισμα υποδήλωνε την ταυτότητα του ηγέτη και την υπόσταση του κράτους το οποίο το εξέδωσε. Οι χρήστες μετρούσαν την αξία τους σε σχέση με την ποσότητα και ποιότητα των χρημάτων που κατείχαν (και την αντιστοιχία του σε άλλες μορφές περιουσίας, όπως ακίνητα ή δούλους) και γι’ αυτό τον λόγο το ίδιο το νόμισμα αποκτούσε μεγάλη σημασία: έπρεπε να έχει κύρος και αντοχή, να μην κινδυνεύει ούτε από παραχαράκτες ούτε από υποτιμήσεις. Το νόμισμα, με άλλα λόγια, πρέπει να είναι ισχυρό και σταθερό. Αυτό έχει σημασία και για τους πλούσιους και τους φτωχούς, οι οποίοι κινδυνεύουν περισσότερο από κάθε ταραχή.

Η αβεβαιότητα που ο ΣΥΡΙΖΑ αφήνει να καλλιεργείται γύρω από το θέμα της παραμονής της Ελλάδας στη Ζώνη του Ευρώ μόνο κακό κάνει στην οικονομία αλλά και στην προσπάθεια του κόμματος να γίνει κυβέρνηση. Είναι εύλογη η αγωνία στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ να δείξουν ότι ασχολούνται με σοβαρότερα θέματα, ότι δεν είναι «φετίχ» αυτό το σύμβολο του καπιταλισμού, ότι προτεραιότητά τους είναι η κοινωνία – σαν να μην εξαρτάται η ευημερία από την οικονομική σταθερότητα. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει αποκτήσει μεγάλη δημοτικότητα με την απόρριψη των μέτρων του Μνημονίου και είναι αναγκασμένος να επιμείνει σε αυτή την πολιτική. Αλλά είναι παγιδευμένος: ενώ δεν μπορεί να αλλάξει πορεία, τα στελέχη του γνωρίζουν ότι η διαχείριση της πραγματικότητας θα είναι πολύ δύσκολη αν γίνει κυβέρνηση και επιμείνει στην ακύρωση των μέτρων που εφαρμόστηκαν τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Ο ΣΥΡΙΖΑ υπόσχεται ότι θα επαναφέρει τον κατώτατο μισθό στα 751 ευρώ και θα επαναπροσλάβει στο Δημόσιο τους απολυθέντες. Την ίδια ώρα, η αξιωματική αντιπολίτευση ισχυρίζεται ότι το «πρωτογενές πλεόνασμα» είναι ένα τέχνασμα το οποίο βασίστηκε στη φορολογική αφαίμαξη των πολιτών και στην καθυστέρηση αποπληρωμής κρατικών χρεών. Εάν, όμως, με τόσες «λαθροχειρίες» βρέθηκε η Ελλάδα να δανείζεται πάλι στις αγορές, θα ήταν προς όφελος μιας κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ να συνέχιζε αυτή την πολιτική χωρίς πολλές κουβέντες. Εάν θελήσει να εκπληρώσει τις επιθυμίες των ψηφοφόρων, η χώρα θα βρεθεί πάλι με μεγάλο πρωτογενές έλλειμμα. Τότε θα πρέπει είτε να δανειστεί, είτε να τυπώσει χρήματα. Εάν, για οποιονδήποτε λόγο δεν μπορεί να δανειστεί, δεν θα μπορεί ούτε να τυπώσει ευρώ· τότε, χωρίς να εκδιωχθεί η χώρα από την Ευρωζώνη, η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να διαλέξει μεταξύ της υποταγής στους δανειστές και της επιστροφής στη δραχμή. Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίσει στον σκληρό δρόμο της λιτότητας και των μεταρρυθμίσεων που εφήρμοσαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις, θα χάσει την αξιοπιστία και τη συνοχή του. Η έξοδος από το ευρώ θα είναι η μόνη «παλικαρίσια» επιλογή.

Οι αντοχές έχουν εξαντληθεί.

Η πολιτική έχει τη δική της λογική, η οποία μόνο μέσω της κάλπης αποκαλύπτεται. Και εν προκειμένω μόνο το βράδυ της 25ης Μαΐου θα μας γίνει γνωστή.

Ωστόσο εκείνο που ακίνδυνα μπορεί να προβλέψει κανείς είναι ότι η οικονομία αποτελεί την παράμετρο, η οποία θα κρίνει το αποτέλεσμα. Και είναι απολύτως λογικό. Αυτή και μόνο αυτή έχει καθορίσει τις πολιτικές εξελίξεις από το 2010 και μετά με τρόπο και σε έκταση που ποτέ άλλοτε δεν είχε συμβεί στα μεταπολιτευτικά χρόνια.

Αλλά πέραν της εκλογικής αναμέτρησης και των παραγόντων που θα την επηρεάσουν, εκείνο που προβάλλει ως επιτακτική ανάγκη για τη συνέχεια είναι η χάραξη και η εφαρμογή μιας πολιτικής, η οποία θα έχει ως στόχο τη στήριξη της μικροαστικής και μεσοαστικής τάξης.

Τα στοιχεία για τα κοινωνικά αυτά στρώματα που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής κοινωνίας παρουσιάζουν ραγδαία και δραματική επιδείνωση, την οποία οι κυβερνώντες οφείλουν να συνεκτιμήσουν αν δεν θέλουν το αποτέλεσμα της πολιτικής τους να καταγραφεί με το γνωστό «η εγχείρηση πέτυχε, αλλά ο ασθενής απεβίωσε».

Γιατί δεν είναι δυστυχώς μόνο οι βασικές δαπάνες διαβίωσης, τις οποίες καλείται να αντιμετωπίσει μια μικρομεσαία ελληνική οικογένεια, με δεδομένες μάλιστα τις εισοδηματικές απώλειες που έχει καταγράψει στα χρόνια της κρίσης. Είναι και τα κάθε λογής χαράτσια που επιβλήθηκαν ως δήθεν προσωρινά, αλλά επαναβεβαιώνουν το γνωστό «ουδέν μονιμότερον...», και είναι και οι αλλεπάλληλες εξουθενωτικές φορολογικές επιβαρύνσεις. Ολα αυτά δεν μπορούν να συνεχίζονται χωρίς να συνεκτιμώνται οι παρενέργειες που προκαλούν. Οι αντοχές έχουν εξαντληθεί.