Δεν αλλάζει η νοοτροπία με το πάτημα ενός κουμπιού.

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν ακόμη κάποιοι που θεωρούν ότι ο Αλ. Τσίπρας και το Μαξίμου δεν επιθυμούν τη ρήξη, αλλά προσπαθούν να κερδίσουν κάτι για να μπορούν να το επιδείξουν στα κομματικά στελέχη και στον κόσμο τους. Την αναδιάρθρωση του χρέους ή, ακόμη καλύτερα, ένα «κούρεμα», ας πούμε. Και μαζί, μία γενναία χρηματοδότηση για να βοηθηθεί η ανάπτυξη, όπως αυτοί την εννοούν. Χθες, όντως ο πρωθυπουργός δεν αναφέρθηκε ρητά σε «ρήξη», όμως την υπονοούσε σαφώς σε ολόκληρη την ομιλία του. Αλλωστε, η αναδρομή στο παρελθόν, στις κινήσεις και στη ρητορική της ηγεσίας και των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ από τη σύστασή του, όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση και από τότε που βρέθηκε στην εξουσία, δεν δείχνει ότι θα επιθυμούσε κάτι διαφορετικό, εκτός και αν σύσσωμη η Ευρώπη ανταποκρινόταν πλήρως στις προδιαγραφές τους.

Η συμπεριφορά της κυβέρνησης στη διάρκεια των πέντε μηνών είναι τελείως προσαρμοσμένη στα ιδρυτικά κείμενα του ΣΥΡΙΖΑ, πριν και μετά το 2013, καθώς και στις πολιτικές αποφάσεις των οργάνων του. Το ίδιο ισχύει με την προεκλογική και μετεκλογική ρητορική του πρωθυπουργού, των ηγετικών στελεχών του κόμματος και των υπουργών της κυβέρνησης. Τα πρόσωπα που απαρτίζουν την Κοινοβουλευτική Ομάδα είναι ανάλογης ιδεολογίας στη συντριπτική πλειονότητά τους και η επιλογή των υπουργών, συμπεριλαμβανομένου του Γ. Βαρουφάκη στο υπουργείο Οικονομικών, δεν ήταν καθόλου τυχαία. Η άποψη ότι λειτουργούσε και λειτουργεί αυτόνομα είναι λανθασμένη και ούτε οι άλλοι υπουργοί αποφασίζουν ερήμην του πρωθυπουργού. Ακόμη και οι πρωτοβουλίες της προέδρου της Βουλής με τη σύσταση διαφόρων επιτροπών εντάσσονται στην ίδια λογική.

Με αυτή την έννοια, δεν είναι δυνατόν αύριο ο Αλ. Τσίπρας να φέρει μία συμφωνία, χωρίς να έχει προϊδεάσει στο ελάχιστο το κόμμα του, την κυβέρνησή του ή την κοινή γνώμη. Δεν γίνονται αυτά ύστερα από μία ομιλία σαν τη χθεσινή στους βουλευτές, ύστερα από μία τόσο αντιευρωπαϊκή ομιλία του Γ. Βαρουφάκη, ύστερα από μία ακόμη σύναξη που οργανώνει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ στην πλατεία Συντάγματος, για να πάρει ο λαός «τη διαπραγμάτευση στα χέρια του». Δεν αλλάζει η νοοτροπία με το πάτημα ενός κουμπιού. Αρα, με τη θέλησή του ο πρωθυπουργός οδηγεί τη χώρα στη ρήξη και είναι σφάλμα να τον διαφοροποιούμε από το κόμμα του.

Έντυπη

Θεός να βάλει το χέρι του.

Μέρα με τη μέρα δυστυχώς επιβεβαιώνονται οι χειρότεροι φόβοι για τις εξελίξεις καθώς αποκαλύπτεται η αδυναμία και η ανικανότητα της κυβέρνησης να καταλήξει σε μια κάποια συνεννόηση με τους δανειστές. Το δράμα των Βρυξελλών δεν ήταν έκπληξη για όσους δεν τρέφουν ψευδαισθήσεις και επιμένουν να διαβάζουν χωρίς παραμορφωτικούς φακούς τα κείμενα της άλλης πλευράς και τις δημόσιες δηλώσεις των ισχυρών της Ευρώπης. Δεν έκρυψαν τίποτε και από κανέναν ούτε οι «θεσμοί» ούτε οι ηγέτες για το πού και πώς κινούνται οι διαπραγματεύσεις, αλλά η εγχώρια σπέκουλα με ατόφια ψεύδη τροφοδοτούσε έναν μύθο για επικείμενη συμφωνία. Τη μία έκλειναν από μέρα σε μέρα, την άλλη από ώρα σε ώρα και... από λεπτό σε λεπτό, μέχρι που ήρθε η στιγμή της αλήθειας και φάνηκε πως ο... βασιλιάς είναι γυμνός και μυθομανής για να μην πιστέψουμε όσους ισχυρίζονται ότι αντικειμενικά δουλεύει για το περιώνυμο λόμπι της δραχμής.

Την επομένη του ναυαγίου των Βρυξελλών στην Αθήνα με τον πλέον επίσημο τρόπο η κυβέρνηση επαναφέρει το σενάριο της τεχνητής αισιοδοξίας χωρίς αυτό να προκύπτει από πουθενά και την ίδια στιγμή στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ πληθαίνουν οι φωνές των θιασωτών της ρήξης και της δραχμής. Βεβαίως ακόμη και αν ήθελαν, παρότι δεν έχουν τέτοια εντολή από το εκλογικό σώμα, δεν είναι ικανοί να το προχωρήσουν καθώς έως τώρα έχουν αποδείξει ότι δεν μπορούν να οργανώσουν ούτε σχολική εκδρομή και όχι τη μετάβαση σε ένα νέο νόμισμα.

Το χειρότερο για τη χώρα όμως είναι ότι αυτοί που μας κυβερνούν ούτε θέλουν ούτε μπορούν να καταλήξουν σε μια συμφωνία με τους δανειστές και δυστυχώς αυτό πια το γνωρίζουν και οι συνομιλητές τους στην Ευρώπη γι' αυτό και επεξεργάζονται σενάρια τρόμου και ενίοτε συμπεριφέρονται προκλητικά. Στο προσεχές Eurogroup την Πέμπτη -αν δεν μεσολαβήσει κάποιο θαύμα- μόνο ένας τρελός θα ήθελε να βρεθεί στη θέση του εκπροσώπου της ελληνικής κυβέρνησης, ενώ ο απόλυτος εφιάλτης ακολουθεί στη Σύνοδο Κορυφής της 25ης Ιουνίου και τότε ο... Θεός να βάλει το χέρι του. Με όλα αυτά, κανονικά θα έπρεπε να είχαν ξεσηκωθεί οι πάντες, αλλά για κάποιο μυστήριο λόγο η ραθυμία και η χαλαρότητα κυριαρχούν.

Το κακόηχο μπούχτισμα

Εκατομμύρια Ελληνες βασανίζονται με το ερώτημα: θα υπογράψουν τη συμφωνία; Οι περισσότεροι ελπίζοντας ότι θα υπογράψουν, οι λιγότεροι φοβούμενοι μήπως και ενδώσουν. Το πραγματικό όμως ερώτημα είναι αν μπορούν να εφαρμόσουν την οποιαδήποτε συμφωνία ή αν η χώρα θα σέρνεται χωρίς έμπνευση, χωρίς ηθικό. Αυτοί οι πέντε μήνες ήσαν από κάθε άποψη διδακτικοί και τα αποτελέσματα αποτυπώνονται στις μετρήσεις με την κατάρρευση όλων των ποιοτικών δεικτών. Ο φόβος έχει συντρίψει την ελπίδα. Αν δε υπήρχε εύηχο ουσιαστικό που να αντιστοιχεί στο ρήμα «μπούχτισα» θα άφηνε πίσω του και τον φόβο. Ενας λαός που έχει μπουχτίσει, που λέει «άντε να τελειώνουμε», είναι ό,τι χειρότερο. Ακουσα πριν από χρόνια από έναν μυαλωμένο αριστερό την πολιτική περιγραφή του «μπούχτισα». «Το '65 ήμασταν κάθε μέρα στους δρόμους και αισθανόμασταν πανίσχυροι. Το '66 είχαμε μπουχτίσει και ψυχανεμιζόμασταν το αδιέξοδο, ενώ οι πολιτικές δυνάμεις δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν για να προστατέψουν τη δημοκρατία. Το '67 δεν υπήρχε κόσμος στους δρόμους να σταματήσει τη χούντα».

Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι ούτε η κυβέρνηση μπορεί να κατεβάσει τους πρώην αγανακτισμένους να την υποστηρίξουν ούτε η αντιπολίτευση τους φιλοευρωπαϊστές να πιέσουν. Ολοι παρακολουθούν από την κλειδαρότρυπα ανήμποροι το θέαμα που αυτές τις μέρες, ίσως και ώρες, φτάνει σε ένα πρώτο τέλος. Δεν έχει νόημα τώρα να διεκτραγωδήσουμε την πορεία της ανύπαρκτης διαπραγμάτευσης, τα λάθη, τις αντιφάσεις, την έλλειψη σχεδίου, τα κωμικοτραγικά και ανεπαρκή πρόσωπα. Μπουχτίσαμε . Αν σκεφτούμε ότι το μόνο προοδευτικό νομοθέτημα για την Ιθαγένεια και το Σύμφωνο Συμβίωσης περνάει με την ψήφο του ΠΑΣΟΚ καταλαβαίνουμε πολλά για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ και τις προοπτικές της.

Το βαθύτερο πρόβλημα της χώρας είναι πρωτίστως πολιτικό και ακολούθως οικονομικό. Εχουμε μια Αριστερά παλαιάς κοπής που δεν θέλει ούτε μπορεί να μετατοπιστεί προς τη σοσιαλδημοκρατία. Μια Δεξιά που ύστερα από παλινωδίες δείχνει να αναζητά τους χαμένους οπαδούς της στους Λουράντους. Ενα ΠΑΣΟΚ που ως τέτοιο έχει κλείσει τον κύκλο του και ένα Ποτάμι που δεν μπορεί να αποτελέσει τον δυναμικό εκφραστή του ενδιάμεσου χώρου.

Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα έναν νέο σχηματισμό της σοσιαλδημοκρατίας και του μεταρρυθμιστικού κέντρου. Ο τόπος δεν χρειάζεται άλλο ένα κόμμα ή αναπαλαίωση υπαρχόντων για να διεκδικήσουν ένα μονοψήφιο νούμερο στις εκλογές. Χρειάζεται ένα κόμμα-παράταξη που θα ανασυγκροτήσει σε υγιείς βάσεις προγραμματικές και ηθικές ένα πλειοψηφικό ρεύμα που θα ανατάξει τη χώρα. Αλλιώς η πορεία παρακμής της χώρας θα συνεχιστεί. Οι πολίτες θα μπουχτίζουν όλο και περισσότερο, η Ευρώπη θα απομακρύνεται ακόμα και αν μείνουμε στο ευρώ, ακόμα και αν υπογράψουμε τη συμφωνία.

Ηρθε λοιπόν, η στιγμή των αποφάσεων.

Η αναποφασιστικότητα του πρωθυπουργού έχει, πλέον, μεγάλο κόστος για τη χώρα. Γνωρίζει, πια, πολύ καλά τις εναλλακτικές επιλογές που έχει, τους όρους που θέτει η Ευρωζώνη και τους κινδύνους χρεοκοπίας ή και εξόδου από το ευρώ.

Το δίλημμα είναι σαφές: ο κ. Τσίπρας πρέπει να αποφασίσει αν θα «χάσει» τη χώρα ή αν θα χάσει ένα κομμάτι από το κόμμα και τους ψηφοφόρους του. Να σωθεί η χώρα, υπό τις παρούσες συνθήκες και διεθνείς συγκυρίες, και να μείνει το κόμμα ευχαριστημένο και ενωμένο δεν γίνεται.

Ηρθε, λοιπόν, η στιγμή των αποφάσεων.

Για να παραμείνει η χώρα στο ευρώ χωρίς χρεοκοπία και ακόμη μεγαλύτερες περιπέτειες, κάποιος πρέπει να αναλάβει την ευθύνη να συμφωνήσει και κατόπιν να υλοποιήσει τα συμφωνηθέντα. Το φορτίο είναι αναμφίβολα βαρύ. Αν δεν το αντέχει ο κ. Τσίπρας, θα πρέπει να το σηκώσει από κοινού με άλλες «πλάτες» και να μοιρασθεί την ευθύνη της διάσωσης της Ελλάδας.

Η περίοδος που διανύουμε είναι κρίσιμη αλλά και πολύ ενδιαφέρουσα.

Η περίοδος που διανύουμε είναι κρίσιμη αλλά και πολύ ενδιαφέρουσα. Η οικονομική κρίση μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις και το κλίμα να αποκτήσουμε συνείδηση της κατάστασης που είναι έκτακτη και εξαιρετική, καθότι συντελούνται ανακατατάξεις κοινωνικές και πολιτικές, που οδηγούν στη σύγκρουση με ένα καπιταλιστικό σύστημα που δεν μπορεί να αντεπεξέλθει και να ξεπεράσει τα προβλήματα που δημιουργεί. Στηρίζεται στην εκμετάλλευση, στα κέρδη και υπερκέρδη και αντιμετωπίζει τους εργαζόμενους ως αναλώσιμους και ως αριθμούς στους λογαριασμούς του.Το οικοδόμημα της Ενωμένης Ευρώπης κρατάει ακόμα, αλλά αποδείχτηκε τώρα με τη κρίση πως είναι σαθρό. Η χώρα μας θα πρέπει να πάψει να παρακαλάει να τη δανείσουν - ελεήσουν. Δικαιωματικά ως μέλος της Ευρωζώνης θα πρέπει να πάρει το «ρευστό» που υποχρεούται η ΕΕ να δώσει ως αλληλέγγυα ένωση κρατών και όχι ως στυγνός τοκογλύφος. Αν δεν αντιμετωπιστεί γενναία η κρίση της χώρας μας και συνεχίσουν να απειλούν, να εκβιάζουν και να δίνουν κάθε φορά, όταν εφαρμόζουμε τα προειλημμένα μέτρα των μνημονίων τους, τότε η χώρα μας, που ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα εκπροσωπεί, θα πρέπει να μη φοβηθεί να έρθει σε πλήρη ρήξη, καθότι το τίμημα για την ελίτ, δηλαδή τον σκληρό πυρήνα της χρηματοπιστωτικής Ευρώπης, θα είναι πολύ μεγάλο και η αποσάθρωση θα αρχίσει να συντελείται καθότι όλοι οι λαοί της Ευρώπης λίγο-πολύ υποφέρουν.

Ψέματα τέλος

Τελευταία ακούω όλο και συχνότερα κι από όλο και περισσότερους κυβερνητικούς τον όρο «Μνημόνιο», που αν θυμάστε τον είχαν καταργήσει από τον Φεβρουάριο, αλλά τώρα θέλουν να τον ξε-καταργήσουν και να τον παρατείνουν και μέχρι τον επόμενο Μάρτιο. Είναι μια εξέλιξη που τη βρίσκω απόλυτα θετική. Αν μη τι άλλο, στο πλαίσιο της «ρεαλιστικής πολιτικής» που αποφάσισε να εφαρμόσει ο πρωθυπουργός άρχισαν να λένε μερικά πράγματα με το όνομά τους.

Μια, όμως, και έκαναν την αρχή, καλό θα είναι να συνεχίσουν την πρακτική αυτή αλλά και να την επεκτείνουν. Καιρός είναι να αποκτήσουμε επιτέλους μια στοιχειώδη εμπιστοσύνη απέναντι στις υπουργικές και πρωθυπουργικές διαβεβαιώσεις, έτσι ώστε να μη διαπιστώνουμε κάθε δυο και τρεις πως μας αντιμετωπίζουν ως ηλιθίους στους οποίους σερβίρουν διάφορα παραμύθια, αδιαφορώντας μάλιστα αν την επομένη ή και έπειτα από μερικές ώρες το ψέμα τους θα έχει αποκαλυφθεί.

Χθες, για παράδειγμα, δημοσιοποιήθηκε από την Κομισιόν ότι ποτέ δεν τέθηκε από πλευράς της θέμα ΦΠΑ και από το ΔΝΤ ότι ποτέ δεν ζήτησαν μείωση μισθών και συντάξεων. Οι δικές τους απαιτήσεις αναφέρονταν στα δημοσιονομικά κενά που κατά την άποψή τους πρέπει να καλυφθούν και η επιλογή των πηγών προέλευσης των χρημάτων ανήκε σε εμάς.

Αρα τον ΦΠΑ εμείς τον βάλαμε στο τραπέζι, δική μας επιλογή ήταν να εξοικονομηθεί ένα σημαντικό ποσό από τη μετάταξη υπηρεσιών και προϊόντων σε υψηλότερους δείκτες κι από τη στιγμή που εμείς πιάσαμε τη μια άκρη κι αρχίσαμε να τραβάμε, έπιασαν και οι εταίροι την άλλη κι έτσι έγινε και τον καταντήσαμε λάστιχο. Με πολλές και σοβαρές παρεμβάσεις και όχι με «μια ασήμαντη μετάταξη κάποιου προϊόντος απλά και μόνο για να ικανοποιηθούν οι εταίροι», όπως ασύστολα ψευδόταν ο γνωστός παραμυθατζής Βαρουφάκης.

Τέτοια κόλπα δεν χρειάζονται πια. Το πικρό ποτήρι το κατεβάζει πλέον μονορούφι ο πρωθυπουργός μας, οσονούπω θα το σερβίρει και στα μέλη της Κοινοβουλευτικής του Ομάδας, το «Μνημόνιο» επανέκτησε τη θέση του στο λεξιλόγιό μας και το πολιτικό κόστος θα καταβληθεί αμέσως μόλις εφαρμοστούν τα «αριστερά» μέτρα. Τα ψέματα τελείωσαν. Οσο ήταν να βοηθήσουν, βοήθησαν. Από δω και πέρα θα μετρήσει η κυβερνητική ικανότητα. Ή ανικανότητα.

Η κυβέρνηση εγκλωβισμένη από τις συνιστώσες της φαίνεται ικανή να οδηγήσει τη χώρα σε πιστωτικό γεγονός.

Η κυβέρνηση εγκλωβισμένη από τις συνιστώσες της φαίνεται ικανή να οδηγήσει τη χώρα σε πιστωτικό γεγονός (χρεοκοπία). Αδιαφορεί για τους κανόνες των διεθνών αγορών και της ευρωπαϊκής συνύπαρξης. Μεθυσμένη με επαναστατικά όνειρα, εκτιμά ότι ήρθε η ώρα της ανατροπής του καπιταλισμού στην Ελλάδα? στην Ευρώπη? στον κόσμο. Αρνείται να εγκύψει στην οικονομική ιστορία και να εξετάσει τις επιπτώσεις στις χώρες που βρέθηκαν σε αντίστοιχη θέση. Η αιφνίδια ανακοπή χρηματοδότησης μιας οικονομίας που προκύπτει αμέσως μετά την εκδήλωση ενός πιστωτικού γεγονότος, είναι δεδομένο ότι συρρικνώνει τις παραγωγικές δραστηριότητες και καταβαραθρώνει το ΑΕΠ. Ωστόσο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι μικροοικονομικές συνθήκες και η ποιότητα της καθημερινότητας των πολιτών και των επιχειρήσεων που εν τέλει θα καθοδηγήσουν τα μακροοικονομικά αποτελέσματα. Σε ένα καθεστώς περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων όπως θα προκύψει αμέσως μετά τη χρεοκοπία, οι συναλλασσόμενοι αποκτούν δικαίωμα να μην ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους έναντι του Δημοσίου και των ιδιωτών, ακόμα κι αν έχουν τη δυνατότητα. Η γενίκευση της μη ανταπόκρισης οδηγεί στην κατάρρευση της εμπιστοσύνης μεταξύ των συναλλασσομένων, που αποτελεί το θεμέλιο των οικονομικών σχέσεων.

Σε ένα τσουνάμι πτωχεύσεων, οι απολύσεις θα εκτιναχθούν, με ή χωρίς τα νομίμως προβλεπόμενα, προϊόντα θα ανατιμηθούν ή θα εξαφανιστούν από τα ράφια, μαύρη αγορά και αυθαιρεσία των συναλλασσομένων θα αφήσουν απροστάτευτους τους εισοδηματικά ασθενέστερους, σε μια χαοτική οικονομία χωρίς κανόνες. Η συναλλακτική αναρχία θα επηρεάσει αναπόφευκτα τις κοινωνικές σχέσεις παράγοντας αβεβαιότητα και ανασφάλεια...

Χωρίς την ασφάλεια των κανόνων και με αδρανή την κρατική προστασία, οι οικονομικά ισχυροί θα καταδυναστεύσουν την κοινωνία, ενώ πολίτες θα αναζητήσουν διέξοδο σε αγελαίες συμπεριφορές. Τα άκρα του πολιτικού φάσματος θα ενισχυθούν και μαζί η βία και οι εμφύλιες συγκρούσεις. Μόνο που για τις κομματικές ιεραρχίες αυτό θα λέγεται επανάσταση, ενώ για τις εναπομείνασες παραγωγικές δυνάμεις θα συνιστά «πλαίσιο ανάκαμψης». Και κάπου εδώ θα προκύψει πάλι το δίλημμα Ευρώπη, μέτρα και μεταρρυθμίσεις για μια ανοικτή οικονομία, ή δραχμή, κρατικοποιήσεις, υψηλός πληθωρισμός, απαξίωση περιουσιών και ανθρώπων, δίνη υποτιμήσεων, ύφεσης και δυσθεώρητης ανεργίας... σε μια απομονωμένη αλλά «αριστερή» χώρα...; Η ψήφος ακόμα και εάν εκτονώνει, είχε και θα έχει συνέπειες!