Ποια είναι η στρατηγική της κυβέρνησης τώρα;

Η Ελλάδα –χωρίς ουσιαστική αφορμή– βρίσκεται πάλι σε οικονομική και πολιτική αναταραχή. Η σχέση μεταξύ οικονομίας και πολιτικής λειτουργεί κατά κανόνα προς ζημία και των δύο όταν αναμένονται εκλογές. Η μεγάλη πιθανότητα διενέργειας βουλευτικών εκλογών σε λίγους μήνες, εάν αυτή η Βουλή δεν εκλέξει Πρόεδρο Δημοκρατίας, προκαλεί μια συμπεριφορά από την κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση που –όσο αναμενόμενη κι αν είναι– είναι επικίνδυνη. Και οι δύο πλευρές δείχνουν μια βιασύνη που δεν επιτρέπει να σταθμίσουν με ψυχραιμία την κατάσταση εντός κι εκτός συνόρων, να αναλογιστούν τις συνέπειες των επιλογών τους και να πράξουν αναλόγως. Η απόφαση της κυβέρνησης να αποδείξει ότι η Ελλάδα βγαίνει από την κρίση, ότι δεν έχει την ανάγκη περαιτέρω στήριξης (ούτε ελέγχου) από την τρόικα, ότι έχει «πρόσωπο» για να δανειστεί στις διεθνείς αγορές συνέπεσε με μια γενικότερη αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το αποτέλεσμα ήταν «κραχ» στο Χρηματιστήριο Αθηνών και εκτόξευση του κόστους δανεισμού σε απαγορευτικό επίπεδο. Η κυβέρνηση επέλεξε αυτή τη στρατηγική για να πείσει ότι οδηγεί την Ελλάδα με ασφάλεια και σταθερότητα από την κρίση· πληρώνει τη βιασύνη της με την ανάγκη ισχυρής παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για να μειωθεί η ταραχή στις αγορές. Ποια είναι η στρατηγική της κυβέρνησης τώρα; Πιθανότατα η υπομονή που δεν επέδειξε νωρίτερα.

Συνέλθετε

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 12:45

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ

Καιρός να πούμε μερικές αλήθειες. Ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει την παράδοση της ανευθυνότητας που χαρακτηρίζει τα τελευταία χρόνια κάθε κόμμα το οποίο βρίσκεται στην αξιωματική αντιπολίτευση. Θέλει εκλογές τώρα και υπόσχεται ότι θα σκίσει τα Μνημόνια και θα διαγράψει μεγάλο μέρος του χρέους. Οι υποσχέσεις και οι καταγγελίες δεν έχουν όριο. Η κυβέρνηση έπεσε και εκείνη στην παγίδα και υπόσχεται ότι η χώρα θα τα βγάλει πέρα μόνη της μετά τον Δεκέμβριο. Αυτοί που υποτίθεται ότι θα μας δανείσουν τα λεφτά είτε για να μπορούμε να σκίσουμε τα Μνημόνια είτε για να γυρίσουμε απλώς σελίδα, αποφάσισαν ότι δεν εμπιστεύονται τη χώρα χωρίς κάποιο προληπτικό έλεγχο και κάποια στήριξη, όταν μάλιστα δεν ξέρουν ποιος θα κυβερνάει τον τόπο σε λίγους μήνες και τι πραγματικά θέλει να κάνει. Είναι σκληρό, άδικο ή και απάνθρωπο ενδεχομένως, αλλά δυστυχώς είμαστε ακόμη εξαρτημένοι από τις προθέσεις τους. Γι’ αυτό, κύριοι της αντιπολίτευσης και της κυβέρνησης, συνέλθετε πριν η χώρα οδηγηθεί στον γκρεμό, πριν φτάσουμε καν στις κάλπες. Οι ψεύτικες υποσχέσεις και οι ακρότητες δεν είναι θεμιτές, όσο ποθητή και αν είναι η εξουσία. Και η καλλιέργεια ψευδαισθήσεων και υπερβολικών προσδοκιών σχεδόν πάντοτε γίνεται μπούμερανγκ. Μη θυσιάσετε την οικονομία στον βωμό ενός σκληρού κομματικού ανταγωνισμού.

Η «ένταση» δεν εξυπηρετεί κανέναν...

Η τακτική της «ακραίας έντασης» μας βλάπτει όλους πολλαπλώς. Γιατί δεν θα 'χει τελικά νικητή ή ηττημένο την κυβέρνηση ή τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και τη χώρα. Ενισχύει την «εικόνα» ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πολιτική αστάθεια. Αυτό αφενός πλήττει την κυβέρνηση, η οποία θα δυσκολευτεί ακόμα περισσότερο, απ' ό,τι ήδη φαίνεται, να επιτύχει μια συμφωνία «εξόδου από την κρίση» με τους εταίρους-δανειστές μας και να την επικυρώσει μέχρι το τέλος του χρόνου, μέσα σ' ένα κλίμα ευρείας αβεβαιότητας. Οι «καχύποπτες» αρνητικές αντιδράσεις των «αγορών» που έχουν ήδη εκδηλωθεί, είναι προφανές ότι θα ενταθούν ακόμα περισσότερο από ένα «κλίμα έντασης». Τι το 'θελε άραγε εκείνο το θα «κλείσουν τα ΑΤΜ» η κ. Βούλτεψη;

Από την άλλη μεριά, ο ΣΥΡΙΖΑ, παρότι ο κ. Τσίπρας διατύπωσε στην ΚΟ του κόμματός του μια τακτική «ήρεμης δύναμης» την οποία με «ευλάβεια» ο ίδιος ακολούθησε, στη Βουλή ορισμένα στελέχη κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Προκαλούν τις εντάσεις. Θυμίζουμε το «ολίσθημα» του κ. Δραγασάκη στη συζήτηση της Βουλής, που ο ίδιος το αντελήφθη και με τη στάση του το διόρθωσε.

Και κυρίως, τα απαράδεκτα υπονοούμενα του κ. Σκουρλέτη για «αγοραπωλησίες» βουλευτών, εν όψει της εκλογής Προέδρου Δημοκρατίας, με βάση ένα αστείο δημοσίευμα. Εξυπηρετεί αυτό τον ΣΥΡΙΖΑ και την «εικόνα εμπιστοσύνης» που θέλει να δημιουργήσει, εν όψει εκλογής Προέδρου και πιθανώς πρόωρων εκλογών; Ενα «εκρηκτικό» και «φοβικό» κλίμα είναι σίγουρο ότι δεν τον εξυπηρετεί πολιτικά καθόλου, ενώ επιπλέον του δημιουργεί τεράστια προβλήματα εάν κληθεί να κυβερνήσει τον τόπο.

Είναι φανερό ότι μια «ανεξέλεγκτη ένταση» ούτε το «σχέδιο επίλυσης της κρίσης» μέχρι το τέλος του χρόνου που έχει η κυβέρνηση εξυπηρετεί, ούτε την «ομαλή ανατροπή» που επιδιώκει ο ΣΥΡΙΖΑ δρομολογεί.

Είναι προφανές ότι η προσφυγή σε πρόωρες εκλογές, με αφορμή την προεδρική εκλογή, δημιουργεί συνθήκες έντονης πολιτικής αναμέτρησης. Θα ασκηθούν πολιτικές πιέσεις και θα δοθούν πολιτικές υποσχέσεις, απ' όλες τις πλευρές, όπως συνήθως γίνεται. Τουλάχιστον, ας αποφύγουμε τον «ανεμιστήρα με τη λάσπη»...

Χρειάζεται λίγο φρένο στην υπερβολή και την οξύτητα!

Οι πολιτικοί είναι καλό να μην εκστομίζουν κατηγορίες ή να κινδυνολογούν χωρίς λόγο, και το κυριότερο χωρίς στοιχεία. Η ακραία πόλωση αυτής της περιόδου παρασύρει πολλούς σε πυροτεχνήματα και καταγγελίες χωρίς καμία απολύτως στοιχειοθέτηση. Αυτές οι συμπεριφορές υπονομεύουν εντέλει τους θεσμούς και την ίδια τη δημοκρατία. Η χώρα πλήρωσε πολλές φορές στο παρελθόν τους διχασμούς και τις ακρότητες. Δεν πρέπει να φτάσουμε στο επίπεδο, ή μάλλον στον κατήφορο, που γνώρισε η Ελλάδα σε άλλες ταραγμένες περιόδους της Ιστορίας της. Χρειάζεται λίγο φρένο στην υπερβολή και την οξύτητα!

Προφανείς κοροϊδίες

Είναι γνωστό ότι μία από τις σαχλαμάρες που αραδιάζουν οι εκάστοτε αντιπολιτεύσεις είναι πως αν και όταν έρθουν στην εξουσία θ' ακυρώσουν αποφάσεις και ρυθμίσεις της κυβέρνησης την οποία θα διαδεχτούν. Και είναι εξίσου γνωστό ότι σπανιότατα και για επουσιώδη και μόνο ζητήματα έχουν τηρήσει την απειλή τους.

Ο λόγος είναι απλός. Σε κάποιες περιπτώσεις η ακύρωση της απόφασης είναι αδύνατη. Οπως όταν αυτή συνεπάγεται οικονομική δαπάνη. H είναι ασύμφορη. Οπως στις περιπτώσεις που η διάδοχος κυβέρνηση κρίνει ότι τη βολεύει η διατήρηση του «απαράδεκτου, αντιλαϊκού, αντιδημοκρατικού και αντιλαϊκού καθεστώτος» που μέχρι πρότινος ξόρκιζε και κατηγορούσε.

Φυσικά τα ξέρουν καλά στον ΣΥΡΙΖΑ όλα αυτά. Και ξέρουν, για παράδειγμα, ότι κοροϊδεύουν ξεδιάντροπα όσους αφελείς τείνουν ευήκοον ους στις διάφορες εξαγγελίες τους πως θα καταργήσουν, λέει, μνημονιακές δεσμεύσεις και υποχρεώσεις. Διότι μόνο ηλίθιοι είναι δυνατό να πιστεύουν πως αν ο ΣΥΡΙΖΑ γίνει κυβέρνηση ο μεν Τσίπρας θ' αναγκάσει τους Ευρωπαίους να μας χαρίσουν τα δανεικά, ο δε Λαφαζάνης θα επαναφέρει στο Δημόσιο τους απολυθέντες και οι διάφοροι Φωτόπουλοι θα ξαναστήνουν τους μηχανισμούς κομπίνας και λεηλασίας του δημόσιου χρήματος.

Τι θα γίνει; Στην καλύτερη περίπτωση κάτι ψιλομπαλώματα για να διευκολυνθεί η χώνεψη του πολιτικού άχυρου που τους προσφέρεται αφειδώς σε κάθε ευκαιρία από την κομματική τους ηγεσία. Οπως, για παράδειγμα, με την πρόσφατη επαναβεβαίωση του αγέρωχου Τσίπρα ότι το κόμμα του δεν θ' αναγνωρίσει καμιά δέσμευση την οποία θ' αναλάβει η σημερινή κυβέρνηση.

Να το δούμε λίγο; Τι απείλησε προχθές ότι δεν θ' αναγνωρίσει μια μελλοντική κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ; Δύο είναι τα θέματα που επιδιώκει να ρυθμίσει η κυβέρνηση. Το πρώτο είναι η απεμπλοκή από το μνημόνιο. Και το δεύτερο η ρύθμιση του χρέους. Τι θα κάνει ο Τσίπρας αν οι κυβερνητικές προσπάθειες ευοδωθούν; Θα ζητήσει την επαναφορά του μνημονίου για να του δοθεί η δυνατότητα να το σκίσει ο ίδιος ή θ' αξιώσει την επάνοδο στο σημερινό καθεστώς για το χρέος, επειδή εκείνος μόνο την περικοπή δέχεται και όχι τις επιμηκύνσεις και τα άλλα ύποπτα των δανειστών μας;

Σκεφτείτε το λίγο και θα συνειδητοποιήσετε το μέγεθος της γελοιότητας ορισμένων «απειλών» που εκτοξεύτηκαν από υποψήφια, υποτίθεται, πρωθυπουργικά χείλη.

Η κυβέρνηση έκανε το λάθος να κυνηγά ή και να μιμείται την αντιπολίτευση.

Την ώρα που η οικονομία άρχισε να ανακάμπτει, η χώρα μοιάζει να εισέρχεται σε μια περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας, αν όχι περιπέτειας. Και αυτό με ευθύνη του ΣΥΡΙΖΑ, που εκμεταλλεύεται τη διαδικασία εκλογής νέου Προέδρου της Δημοκρατίας για να προκαλέσει βουλευτικές εκλογές, επαναλαμβάνοντας το λάθος του ΠΑΣΟΚ το 2009. Η πραγματική οικονομία κινδυνεύει τώρα να «παγώσει», ενώ και το κράτος δείχνει σημάδια παράλυσης.

Η κυβέρνηση έκανε το λάθος να κυνηγά ή και να μιμείται την αντιπολίτευση από τις ευρωεκλογές και μετά. Αντί να εμφανίζεται ως η ήρεμη δύναμη που κράτησε τη χώρα όρθια, επιλέγει την πόλωση. Αντί να στηριχθεί σε μια ομάδα νέων, σοβαρών και αποφασισμένων υπουργών, εκπροσωπείται δημόσια από πολιτικούς που κάνουν για τα τηλεπαράθυρα, όχι για κρίσιμα πόστα. Αντί να ανακοινώσει από τώρα ότι θα στηρίξει έναν πολύ σοβαρό και κοινής αποδοχής υποψήφιο Πρόεδρο, αφήνει την προεδρολογία να κλιμακώνεται. Αντί να λειτουργεί σαν μια σφικτή ενωμένη ομάδα, σπαράσσεται από διάφορες έριδες. Και τέλος, αντί να μειώσει τις προσδοκίες για την επόμενη ημέρα μετά τα Μνημόνια, τις καλλιέργησε υπερβολικά.

Το παιχνίδι δεν έχει χαθεί, αρκεί να ληφθούν γενναίες αποφάσεις. Μια ανανεωμένη κυβέρνηση, με καθαρή ατζέντα και σαφές στίγμα, μπορεί να αντιστρέψει το κλίμα, συνεχίζοντας με συγκροτημένο τρόπο τις φοροελαφρύνσεις. Αν είναι να συνεχίσει έτσι όπως πάει σήμερα για μερικούς μήνες ακόμη, ίσως να έχουν δίκιο οι κυβερνητικοί παράγοντες που προτείνουν να έλθει πιο νωρίς η προεδρική εκλογή για να τελειώσει η διαλυτική αβεβαιότητα. Ο κ. Αντώνης Σαμαράς διήνυσε πολύ δρόμο έως σήμερα μέσα σε πολύ αντίξοες συνθήκες και έχει αποδειχθεί ανθεκτικός πολιτικός. Είναι όμως ανάγκη ως πρωθυπουργός να διορθώσει τα λάθη των τελευταίων μηνών και να πάρει αποφάσεις με ρίσκο όσο υπάρχει χρόνος.

Ας περιμένουν

Λογικό και απαραίτητο είναι να τρέφουν φιλοδοξίες οι πολιτικοί. Αυτό είναι άλλωστε και το κίνητρο της ενασχόλησης με τα κοινά. Αν κρίνεις ότι είσαι ικανός να προσφέρεις, λογικό είναι να θέλεις αλλά και να επιδιώκεις να καταλάβεις τη θέση εκείνη, κατά το δυνατόν υψηλότερη, που θα σου επιτρέψει ν' αποδείξεις τις όποιες ικανότητές σου.

Μόνο που όλα αυτά δεν μπορεί να επιδιώκονται αν δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις εκείνες που να τα καθιστούν εφικτά. Και πολύ περισσότερο χωρίς ν' απειλείται η ομαλή πορεία των πολιτικών πραγμάτων. Γιατί εκείνο που πρέπει να μετράει είναι το καλό του τόπου και όχι η καριέρα του κάθε πολιτικού.

Τα λέω αυτά γιατί τελευταία ακούγονται από πολλούς απόψεις που κατατείνουν στον σχηματισμό άλλης κυβέρνησης και με άλλον πρωθυπουργό. Προσωπικά δεν θα είχα καμιά αντίρρηση να συμβεί. Θα το καλόβλεπα μάλιστα. Αλλά είναι κάτι που δυστυχώς δεν μπορεί να γίνει γιατί δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να γίνει. Είτε αρέσει, είτε όχι, σε όσους διακινούν την άποψη αυτή, η προοπτική της συγκρότησης κυβέρνησης εθνικής ενότητας είναι ανέφικτη από τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ δεν δέχεται την όποια συνεργασία με τις λεγόμενες «μνημονιακές δυνάμεις».

Μακάρι ν' άλλαζαν άποψη στην Κουμουνδούρου και ν' αποδεικνυόταν δυνατός ο σχηματισμός της κυβέρνησης με συμμετοχή όλων των δημοκρατικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή. Δεν διαφαίνεται, όμως, προοπτική για κάτι τέτοιο. Αρα εκείνο που εμμέσως ζητείται είναι να πάμε σε κυβέρνηση που θα συγκροτείται και πάλι από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, αλλά τα ηνία της δεν θα είναι στα ίδια χέρια.

Αλλά κι αυτό είναι αδύνατον. Διότι, καλώς ή κακώς, αυτοί που ηγούνται της σημερινής κυβέρνησης διαθέτουν την εμπιστοσύνη της συντριπτικής πλειοψηφίας των μελών των κοινοβουλευτικών τους ομάδων. Ενδεχομένως οι όποιοι φιλοδοξούν να τους διαδεχθούν ή ν' αναλάβουν σοβαρό ρόλο στη διακυβέρνηση του τόπου μπορεί να είσαι σε θέση ν' ανατρέψουν την κυβέρνηση αίροντας την εμπιστοσύνη τους σ' αυτήν, αλλά δεν είναι σε θέση να την υποκαταστήσουν.

Ας σταματήσουν, λοιπόν, τα παιχνίδια. Ιδιαίτερα τώρα που κάπου έχουμε φτάσει. Οι φιλοδοξίες μπορεί να περιμένουν.