Η χειρότερη αντιπολίτευση της Μεταπολίτευσης.

 Η Ελλάδα των μνημονίων είναι μια χώρα που καλείται να επανακτήσει την κυριαρχία της σε μια μεταμνημονιακή εποχή. Στο καθεστώς αυτό η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, ανεξαρτήτως διαπραγματευτικών ικανοτήτων ή ανικανότητας, βρίσκεται για μια ακόμη φορά μπροστά σε τελεσίγραφα εκβιαστικού τύπου.

Το περασμένο καλοκαίρι ο εκβιασμός συνοψιζόταν στο Grexit. Τώρα, στη μη υλοποίηση της συμφωνίας, με την οποία απομακρύνθηκε, τότε, η αποπομπή της χώρας από την Ευρωζώνη. Στο πλαίσιο αυτό και με δεδομένη την εκφρασμένη θέληση της μεγάλης πλειονότητας για παραμονή στην Ευρωζώνη, η κυβέρνηση καλείται εκ των πραγμάτων να υλοποιήσει επαχθή προαπαιτούμενα της συμφωνίας με τους εταίρους- δανειστές. Προχωρά, θέλοντας και μη, σε μέτρα ασύμβατα τόσο με τις κοινωνικές αντοχές, όσο και το πολιτικό πρόγραμμά της.

Στην τρέχουσα φάση τη θέση του Grexit έχει πάρει η ανακεφαλαιοποίηση ή όχι των συστημικών τραπεζών. Η επάνοδος του τραπεζικού συστήματος σε μια κανονικότητα για την οικονομία προϋποθέτει το πρασίνισμα των «κόκκινων δανείων». Επί του ζητήματος ούτε πρακτικά ούτε θεωρητικά υπάρχει εναλλακτικός δρόμος εντός Ευρωζώνης.

Είναι προφανές, έστω κι αν δεν ομολογείται ρητά, ότι η κυβέρνηση μπροστά στο δίλημμα ανακεφαλαιοποίηση ή επάνοδος στη ζώνη του Grexit, έκανε πίσω ολοταχώς από διακηρυγμένες θέσεις της για την πρώτη κατοικία - κι όχι μόνο. Εξίσου προφανές ότι προσπάθησε να προστατεύσει, όσο περισσότερο μπορούσε, τη λαϊκή κατοικία και θα επιθυμούσε ένα καθολικό δίχτυ προστασίας. Αν και τι πέτυχε θα δείξει πολύ γρήγορα, όταν αρχίσουν να εφαρμόζονται τα συγκεκριμένα μέτρα.

Μένει να κριθεί, όπως και για τ' άλλα μέτρα, στη διαδικασία εφαρμογής και υλοποίησης της συμφωνίας με τους θεσμούς. Από τον κυβερνητικό οδικό χάρτη τους λίγους επόμενους μήνες... Αυτό ακριβώς επιδιώκει ν' αποφύγει η «ευρωπαϊκή» αντιπολίτευση. Με κάθε διαθέσιμο πολιτικό μέσο. Ετσι, εξηγούνται και τα πολιτικώς ανεξήγητα:

• να ψηφίζει μεν το μνημόνιο, αλλά να καταγγέλλει ύστερα την «ανάλγητη» κυβέρνηση για τα μέτρα που προβλέπονται...

• να τάσσεται υπέρ της ανακεφαλαιοποίησης, αλλά να στιγματίζει ως «αριστερό νεοφιλελευθερισμό» τα μέτρα για τα «κόκκινα δάνεια».

Ενώ την ίδια στιγμή ουδείς αμφιβάλλει ότι, αν η κυβέρνηση δεν συγκέντρωνε την απαραίτητη πλειοψηφία για τα τελευταία μέτρα, η χειρότερη αντιπολίτευση της Μεταπολίτευσης θα υπερψήφιζε όσα κατήγγειλε εκ του ασφαλούς.

Ας μην υποτιμάμε τον λαϊκισμό.

Ας μην υποτιμάμε τον λαϊκισμό. Θέλει κι αυτός την τέχνη του και επιτάσσει συνέπεια. Αν, για παράδειγμα, θέλει να φορολογήσει την ιδιωτική εκπαίδευση, να το κάνει. Αν προτιμά τη φορολογία του κρασιού, να το επιλέξει χωρίς δισταγμό. Αυτός είναι ο δρόμος που ακολουθεί ο οικονομικός λαϊκισμός και ορισμένοι θεωρούν το φαινόμενο θετικό, σχεδόν φυσιολογικό. Υποστηρίζουν ότι έτσι λειτουργεί η Δημοκρατία. Η εξουσία ασκείται από τον λαό, χάριν του λαού και υπέρ του λαού.

Ωστόσο το φαινόμενο που παρακολουθούμε το τελευταίο δίμηνο, ιδιαίτερα στον φορολογικό τομέα, είναι μισός λαϊκισμός, πρόχειρος και τελικά καταστροφικός.

Στην αρχή κάποιοι είχαν την έμπνευση να κλείσουν τα ανοικτά θέματα των διαπραγματεύσεων με μια μεγάλη κίνηση, να φορολογηθεί η ιδιωτική εκπαίδευση. Νόμιζαν ότι θα δώσουν ένα ταξικό «πρόσημο» (όπως λένε) στα βαριά φορολογικά μέτρα. Μετά κατάλαβαν ότι το μέτρο δεν πλήττει τους πλούσιους αλλά αυτούς που ήδη έχουν πληγεί. Δηλαδή και τους ψηφοφόρους τους.

Αναζητώντας ισοδύναμα, έφθασαν στη φορολογία των τυχερών παιχνιδιών, που έχουν την υψηλότερη φορολογία στην Ευρώπη, και στο κρασί. Οι αντιδράσεις οδηγούν σε δεύτερες σκέψεις και η αναζήτηση ισοδύναμων συνεχίζεται.

Ανάλογη ποιότητα αποφάσεων και σε μια απλή μορφή φορολογίας, τα τέλη στα ΙΧ. Αυτοπαγιδεύτηκαν στη διαπίστωση ότι είναι άδικο να έχουν υψηλά τέλη τα παλαιά αυτοκίνητα, τα οποία οι ιδιοκτήτες τους τα ακινητοποιούν για να μην πληρώσουν. Μετά διαπίστωσαν ότι αν μειώσουν τα τέλη στα παλιά, δεν θα έχουν τα έσοδα που αναμένουν. Τελικά μείωσαν λίγο τα τέλη στα παλιά και αύξησαν τα τέλη στα νέα αυτοκίνητα, θεωρώντας νέα όσα κυκλοφορούν μετά το 2006! Επίσης έβαλαν τέλη στα υβριδικά που εξαιρούνταν, ως κίνητρο για την προστασία του περιβάλλοντος. Νομίζουν ότι ικανοποίησαν τους ψηφοφόρους;
Απλά επιδίδονται σε ασκήσεις μισού λαϊκισμού. Εξαγγέλλουν αποφάσεις με πρόθεση να χαϊδέψουν τους ψηφοφόρους. Πριν υλοποιηθούν οι εξαγγελίες, αντιλαμβάνονται ότι είναι λάθος και στρέφονται με μεγάλη ταχύτητα στην πραγματοποίηση του επόμενου... λάθους!

Σε άλλες χώρες οι λαϊκιστές, είτε έχουν αριστερόστροφη ρητορική είτε δεξιόστροφη, εκφράζουν μεγάλες φιλοδοξίες. Στη Λατινική Αμερική ο Τσάβες και άλλοι έλεγαν ότι θα ανατρέψουν το κοινωνικό καθεστώς. Στη Μεγάλη Βρετανία ο Φάρατζ του Κόμματος Ανεξαρτησίας της Βρετανίας υπόσχεται ότι θα ανατρέψει την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Μπορούν να θεωρηθούν «σοβαροί λαϊκιστές», όσο κι αν είναι σχήμα οξύμωρο. Επιδιώκουν πάντως να αλλάξουν τον προσανατολισμό της χώρας τους, όχι την επιβολή φόρων κατανάλωσης...

Ο ορισμός του οικονομικού λαϊκισμού είναι ότι δίνονται υποσχέσεις που δεν μπορούν να τηρηθούν, καθώς δεν έχουν εξασφαλιστεί πόροι για την υλοποίησή τους. Ετσι, τα περισσότερα λαϊκιστικά καθεστώτα έχουν καταρρεύσει κάτω από ένα βουνό υπερπληθωρισμού ή μετά από εθνικές περιπέτειες..

Το ελληνικό πείραμα έχει ενδιαφέρον για έναν απόμακρο παρατηρητή, επειδή δεν έχει συναρπαστικό αφήγημα και υποκύπτει στον πειρασμό πρόχειρων εξαγγελιών, και αμέσως μετά υποχωρεί γιατί διαπιστώνει ότι η πραγματικότητα είναι σκληρή. Ισως δεν είναι καν λαϊκισμός, με την αυστηρή έννοια του όρου. Βλάπτει όμως, όχι επειδή είναι λαϊκισμός, αλλά επειδή δεν είναι σοβαρός. Η ζημιά γίνεται.

Πολιτική ανεντιμότητα

Μόλις χθες ήταν που λέγαμε για τις «μεγάλες κουβέντες» και πόσο εύκολες τις έχουν εκεί στον ΣΥΡΙΖΑ. Για τα ΜΑΤ ήταν η κουβέντα αν θυμάστε. Εκείνο το άθλιο αστυνομικό σώμα, που το μόνο που ονειρεύονταν ως αντιπολιτευόμενοι και αντιμνημονιακοί ήταν να έρθουν στην εξουσία και να το καταργήσουν και τώρα το πάνε ολοταχώς για να το αναδείξουν σε δεξί τους χέρι στη διαχείριση και τη διατήρηση της εξουσίας.

Φυσικά την ευκολία των συριζαίων να σταμπάρουν με χυδαίους ή απλώς υβριστικούς χαρακτηρισμούς τους πολιτικούς αντιπάλους την ξέραμε. Είχαν δώσει δείγματα γραφής με τα «γερμανοτσολιάδες» και άλλα παρεμφερή επίθετα με τα οποία στόλιζαν πασόκους και νεοδημοκράτες. Και μετά ήρθαν και οι δικοί τους. Οι χθεσινοί σύντροφοι και συναγωνιστές που ξαφνικά βαφτίστηκαν «προδότες της Αριστεράς», διότι δεν είχαν καταλάβει ότι στη σημερινή Ελλάδα αριστεροί είναι μόνο όσοι συμπορεύονται με τον Τσίπρα και προσαρμόζονται στις ιδεολογικοπολιτικές μεταλλάξεις του.

Και τώρα η τακτική συνεχίζεται. Σύμφωνα με «κυβερνητικές πηγές» η στάση του Σακελλαρίδη είναι «ανέντιμη». Δεν έχει καμιά σημασία που παραιτήθηκε από βουλευτής και παρέδωσε την έδρα. Ηξερε τι προϋπέθετε το μνημόνιο κι άρα έπρεπε να μείνει στη θέση του και να υπερψηφίσει τα όσα η διαπραγματευτική ανικανότητα των Τσακαλώτου-Σταθάκη και η πολιτική ενδοτικότητα του Τσίπρα φορτώνουν καθημερινά στις πλάτες του ελληνικού λαού.

Ποιοι και πόσοι θα έχουν την ίδια ή και χειρότερη τύχη με τον Σακελλαρίδη ο χρόνος θα το δείξει. Το δύσκολο -ή και αδύνατο- θα είναι να μην υπάρξει κανένας. Γιατί αν οι πλειστηριασμοί και η πρώτη κατοικία έχουν βαρύ πολιτικό κόστος, το Ασφαλιστικό, όπως το προετοιμάζει ο Κατρούγκαλος, θα έχει ασήκωτο. Και θα επιτρέπει κι ένα καταλυτικό αντεπιχείρημα στην όποια επικοινωνιακή πολιτική του μνημονιακού ΣΥΡΙΖΑ.

Διότι το «κατρουγκάλειο» τερατούργημα που πλασάρεται ως «ασφαλιστική μεταρρύθμιση» πότε και από ποιον είχε γνωστοποιηθεί προεκλογικά στον ελληνικό λαό ως δεσμευτική συνέπεια της μνημονιακής δέσμευσης του πρωθυπουργού ύστερα από εκείνο το 17ωρο ξενύχτι; Για να ξέρουμε τελικά και τι λέμε όταν μιλάμε για «πολιτική εντιμότητα ή ανεντιμότητα».

«Ενιαίο» Φτωχολόγιο

Aλλο ένα «ενιαίο» κατ' ευφημισμόν μισθολόγιο για τους δημοσίους υπαλλήλους κόβεται και ράβεται με βάση τις κατευθύνσεις ΕΕ και ΔΝΤ. Το «ενιαίο μισθολόγιο» των δημοσίων υπαλλήλων που θεσπίστηκε το 2011, με στόχο δήθεν να εξισωθούν οι αμοιβές τους, ήταν μια μεγάλη απάτη. Ποτέ το μισθολόγιο δεν υπήρξε ενιαίο, αφού με την περιβόητη «προσωπική διαφορά» διατηρήθηκαν οι ανισότητες, με αποτέλεσμα η «αριστοκρατία» των δημοσίων υπαλλήλων να έχει μισθούς κατά 500 - 700 ευρώ μεγαλύτερους από τους πληβείους.

Η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ διαμορφώνει μισθολόγιο πολλών ταχυτήτων, με νέες δραστικές περικοπές μισθών, αφού επίκειται αύξηση εισφορών για το Ασφαλιστικό. Το «ενιαίο» μισθολόγιο χρησιμοποιείται εκ νέου σαν «δούρειος ίππος» για την «εξίσωση των μισθών προς τα κάτω» στο πλαίσιο των μνημονιακών δεσμεύσεων με ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2016, «με βάση τους συμφωνηθέντες στόχους για τα μισθολογικά κονδύλια, σε συνάρτηση με τις δεξιότητες, τις επιδόσεις και τις αρμοδιότητες και τη θέση του προσωπικού και σε ευθυγράμμιση με τις βέλτιστες πρακτικές που επικρατούν στην ΕΕ». Στρατηγική επιδίωξη να διαμορφωθεί ένας ατομικός μισθός κατά υπάλληλο, με τη σύνδεση μισθού - αξιολόγησης και το «μπόνους» παραγωγικότητας. Ετσι, δημιουργούνται συνθήκες ζούγκλας, όπου επικρατεί το δόγμα «ο θάνατός σου, η ζωή μου». Ειδικότερα οι Eλληνες εκπαιδευτικοί ήταν και συνεχίζουν να είναι από τους χειρότερα αμειβόμενους εκπαιδευτικούς της ΕΕ. Δουλεύουν για έναν γλίσχρο μισθό που ισοδυναμεί μόλις με το 19% του συναδέλφου τους στo Λουξεμβούργο ή το 53% στην Κύπρο και το 58% του μέσου όρου των χωρών της Ευρώπης (στοιχεία ΚΕΜΕΤΕ/ΟΛΜΕ).

Και μάλιστα όσο πιο αντίξοες είναι οι οικονομικές συνθήκες, τόσο πιο δύσκολο και επίπονο γίνεται και το εκπαιδευτικό έργο. Με μαθητές που υποσιτίζονται και λιποθυμούν σε σχολεία που δεν μπορούν να καλύψουν στοιχειώδεις ανάγκες αυξάνεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς ο μαθητικός πληθυσμός που παραιτείται και αδυνατεί να παρακολουθήσει ουσιαστικά την εκπαιδευτική διαδικασία. Με τις καταργήσεις σχολείων και τμημάτων και τη «σαρδελοποίηση» των μαθητών σε πολυπληθή τμήματα επιδεινώνονται οι συνθήκες άσκησης του εκπαιδευτικού έργου και ανοίγουν οι δρόμοι της απο-μόρφωσης και της εγκατάλειψης του δημόσιου σχολείου. Αυτή η πολιτική των περικοπών των μισθών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και της φορολογικής αφαίμαξης είναι η αιχμή του δόρατος για τη βίαιη αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου υπέρ του κεφαλαίου. Η κυβερνητική πολιτική που χαράσσουν «οι θεσμοί» οδηγεί στην «κινεζοποίηση» της οικονομίας, για να διαμορφωθούν ευνοϊκές συνθήκες κερδοφορίας του κεφαλαίου.

Τελικά όλα στη ζωή μια συνήθεια είναι.

Τελικά όλα στη ζωή μια συνήθεια είναι. 'Η είναι να μη γίνει η αρχή, που λένε κάποιοι άλλοι. Αλλά ή τη μία ή την άλλη εκδοχή διαλέξετε, εκείνο που δεν αλλάζει είναι το αποτέλεσμα. Και δεν πιστεύω να βρεθεί κανένας που να αναρωτηθεί ποιο αποτέλεσμα εννοώ. Προφανέστατα και υπαινίσσομαι το καθημερινά νέο. Και φυσικά σήμερα την κατάργηση και της πάλαι ποτέ «αδιαπραγμάτευτης» προστασίας της πρώτης κατοικίας. Κι αυτό το κατάφεραν οι «ανυποχώρητοι διαπραγματευτές μας», οι «υπέρμαχοι της εθνικής μας αξιοπρέπειας», οι «ασυμβίβαστοι προστάτες των κατατρεγμένων από τα μνημόνια και τις τρόικες».

Πώς κι έγινε έτσι, κι από την απόλυτη προστασία που είχαν επί 5 χρόνια όλοι οι «κοκκινισμένοι» δανειολήπτες πρώτης κατοικίας βρεθήκαμε ξαφνικά μόνο με τον έναν στους τέσσερις να το έχει σίγουρο πως δεν πρόκειται να βρεθεί ξαφνικά στον δρόμο, μόνο ο Τσακαλώτος το ξέρει. Κι ο Σταθάκης. Και φυσικά κι ο Τσίπρας. Που βεβαίως, αν ερωτηθούν, θα μας διαβεβαιώσουν ότι πάλεψαν με νύχια και με δόντια, αλλά οι άλλοι ήταν αδιάλλακτοι, τους απειλούσαν και τους εκβίαζαν και τελικά αναγκάστηκαν να ενδώσουν.

Αλλά για το καλό μας, φυσικά. Για να προστατεύσουν την πατρίδα από τα χειρότερα που θα επέρχονταν αν δεν έκλεινε η συμφωνία, έτσι ώστε να πάρουμε την υπόλοιπη δόση και να προχωρήσει και η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών για να ξαναπάρει μπροστά η οικονομία μας και να ξαναμπούμε του χρόνου στην αναπτυξιακή τροχιά που είχαμε το 2014, αλλά εκείνη, ως γνωστόν, δεν μας έκανε, δεν ήταν καλή, εμείς χρειαζόμαστε «αριστερή ανάπτυξη». Και μη σπεύσει να μου αντιτείνει κανείς ότι «τέτοιο πράγμα δεν υπάρχει», διότι στην Ελλάδα όλα γίνονται και όλα υπάρχουν. Ακόμη και «αριστερές κυβερνήσεις» που εφαρμόζουν σκληρή και ανελέητη δεξιά μνημονιακή πολιτική, την οποία όμως δεν τη θέλουν και γι' αυτό κατεβαίνουν και στις διαδηλώσεις και αυτοκαταγγέλλονται για τα αντιλαϊκά τους μέτρα.

Το θέμα είναι να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη και η πολιτική και οικονομική σταθερότητα στη χώρα.

Από την Παρασκευή η Ευρώπη όλη και όχι μόνο το Παρίσι και η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με τον τρομοκρατικό παραλογισμό.Γιατί το χτύπημα των τζιχαντιστών μπορεί να είχε ως στόχο ανυποψίαστους και ανυπεράσπιστους γάλλους πολίτες, αλλά στόχευε στην καρδιά του πολιτισμού μας,στις δημοκρατικές κατακτήσεις μας, τον τρόπο ζωής μας.Ο πόλεμος που εκ των πραγμάτων ξεκίνησε  δεν μπορεί να αφήσει κανένα ανερπηρέαστο.Μπαίνουμε δυστυχώς σε μια νέα εποχή αβεβαιότητας με την ελπίδα ότι αυτή θα αποτελέσει ένα σύντομο διάλειμμα ,που δεν θα ανατρέψει  τα κοινωνικά,πολιτιστικά και πολιτικά δεδομένα της Ευρώπης.

Η Ελλάδα ,ως κομμάτι της Ευρώπης  αλλά και ως αναγκαστικός συνοριοφύλακας της δεν θα μείνει ανεπηρέαστη από αυτό το κλίμα γενικευμένης ανησυχίας και αβεβαιότητας. Όχι  μόνο λόγω του τεράστιου προσφυγικού κύματος που δέχεται ως πρώτη χώρα υποδοχής ,αλλά και λόγω των δικών μας εγγενών προβλημάτων.Ευθύνη και υποχρέωση όλων μας, αλλά πρωτίστως της κυβέρνησης είναι να ελαχιστοποιήσει,αυτούς τους κινδύνους.

Και στο μεν πρόβλημα των προσφύγων είναι εμφανές ότι λίγα πράγματα μπορούμε να κάνουμε μόνοι μας, πέρα από την καλή οργάνωση  της ταυτοποίησης τους.Μπορούμε όμως να  κλείσουμε τα εσωτερικά μας μέτωπα  και τις εκκρεμότητες με την Ευρώπη.Οι ατέρμονες διαπραγματεύσεις και η παράταση του κλίματος  αβεβαιότητας στην οικονομία δεν οδηγούν πουθενά.

Το μείζον θέμα είναι να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη και η πολιτική και οικονομική σταθερότητα στη χώρα.Τα επιμέρους προβλήματα, όσο κι αν επηρεάζουν τη ζωή συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων μπορούν να αντιμετωπιστούν αν υπάρχει κοινή λογική και εμπιστοσύνη.Το έχουμε διαπιστώσει άλλωστε και στο παρελθόν, όπου οι μακρόσυρτες  διαπραγματεύσεις οδηγούσαν κατά κανόνα σε  χειρότερες και πιο επώδυνες λύσεις από αυτές που βρισκόταν αρχικά στο τραπέζι.

Η συμφωνία λοιπόν με τους ευρωπαίους  πρέπει να ολοκληρωθεί τώρα προκειμένου να τελειώνει  και το πρόβλημα με τις τράπεζες που η παράταση του υπονομεύει συνολικά την πορεία ανασύνταξης της χώρας.Σε ένα κόσμο, σε μια Ευρώπη όπου η αβεβαιότητα επανέρχεται, δεν έχουμε κανένα λόγο να προσθέτουμε και τη δική μας ανασφάλεια.

Η δύναμη του χρόνου

Αν υπάρχει κάποια δύναμη που σαρώνει τα πάντα στο πέρασμά της δεν είναι ούτε το τσουνάμι, ούτε οι τυφώνες, ούτε οι πυρκαγιές. Οι ζημιές που προκαλούν αυτά τα φυσικά φαινόμενα, αργά ή γρήγορα, αποκαθίστανται και φυτρώνει νέο χλοερό δάσος, οικοδομούνται καινούργια, στερεότερα σπίτια, οι παραλίες όπου χτύπησε το τσουνάμι γίνονται πιο αμμουδερές και προσελκύουν περισσότερους τουρίστες. Εκείνο όμως το φαινόμενο που προκαλεί ανεπανόρθωτη βλάβη είναι η ροή του χρόνου που σαν αόρατος ποταμός παρασέρνει τα πάντα στο πέρασμά του. Το ότι παρασέρνει τα σώματα των ανθρώπων και τα αφανίζει στο πέλαγος της ανυπαρξίας, αυτό είναι φυσικό και όχι τόσο τρομερό τουλάχιστον όσο το μεγεθύνει η ανθρώπινη ματαιοδοξία.

Η πραγματική ζημιά γίνεται στην ανθρώπινη ψυχή όπου με το πέρασμά του κλονίζει βεβαιότητες, γελοιοποιεί ιδεολογίες για τις οποίες χύθηκαν ποταμοί αίματος, ανατρέπει προσδοκίες, μεταβάλλει την τύχη, σκάβει τα θεμέλια της πίστης, αναθεωρεί την αισθητική και την ηθική. Αφορμή για το παραπάνω μικρό φιλοσοφικό παραλήρημα μου έδωσε το πέρασμά μου έξω από το Πολυτεχνείο. Είμαι της γενιάς αυτής και έχω την αίσθηση του τότε και του τώρα. Μου προξένησε εντύπωση ότι εν όψει του καθιερωμένου ετήσιου εορτασμού κάποιοι εργάτες με σκάλες και τσουγκράνες έκοβαν τα άγουρα ακόμα νεράντζια και τα σώριαζαν σωρούς στο χώμα.

Εμεινα να κοιτάζω με απορία αυτό το ακατανόητο μικρό οικολογικό έγκλημα που γινόταν αναίτια μπροστά μου, ώσπου ρώτησα και πήρα την απάντηση ότι εν όψει της «γιορτής» κόβουν τα νεράντζια για να μη γίνουν όπλα στα χέρια των... νέων αγωνιστών που παλεύουν εναντίον αοράτου εχθρού. Ποια είναι πλέον η έννοια της γιορτής του Πολυτεχνείου; Ο χρόνος την έχει αλλοιώσει τόσο πολύ και οι ιδεολογικοί ανταγωνισμοί, η κομματική εκμετάλλευση και κυρίως οι ιδεοληψίες της προσέδωσαν μορφή θεάτρου και αρένας. Είναι βέβαιο ότι θα καταθέτουν εκεί στεφάνια οι χρυσαυγίτες αν γίνουν ποτέ εξουσία, όπως οι Γερμανοί στρατιωτικοί στην Κατοχή κατέθεταν στεφάνια στο μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη που οι ίδιοι είχαν σκοτώσει!

Εγώ τουλάχιστον μετά την πάροδο δεκαετιών άλλαξα προσέγγιση στον εορτασμό και λυπήθηκα τα καημένα τα νεράντζια που δεν πρόλαβαν να πορφυρίσουν και να χαρίσουν την ομορφιά τους στην αυλή του πολυτεχνείου και στο πεζοδρόμιο της οδού Πατησίων. Μακάρι η θυσία των πεσμένων νεραντζιών να πιάσει περισσότερο τόπο από τη θυσία των παιδιών που έπεσαν εκεί πριν από χρόνια.