ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟ να αλλάξουμε μυαλά;

Οι Ελληνες θα μπορούσαν να γίνουν κύριοι της Οικουμένης αν ήσαν ενωμένοι. Και ότι πολύ αργότερα ο πρόγονος της φράου Μέρκελ, καγκελάριος Φον Μπίσμαρκ, θα έλεγε: «Αν οι Ελληνες δεν τρωγόντουσαν μεταξύ τους, θα είχαν κατακτήσει τον κόσμο»! Ο Μέγας Αλέξανδρος ένωσε τους Ελληνες με το ζόρι, αλλά ο απόγονοί του φαγωθήκανε (τουλάχιστον μας άφησαν το μνημείο της Αμφίπολης). Φαγωθήκαμε μετά τον διπλασιασμό της Ελλάδας από τον Βενιζέλο. Φαγωθήκαμε και στην Κατοχή και αμέσως μετά με τους δύο εμφυλίους πολέμους. Φαγωθήκαμε περισσότερες φορές από όσες ενωθήκαμε…

ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ να ’μαστε πάλι καμαρωτοί και τσακωμένοι!.. Με τους κορυφαίους μας να τρώγονται για την έρμη καρέκλα. Με τους ξένους αφέντες να ξύνουν τα νύχια τους ευχόμενοι να διαλυθούμε μια ώρα αρχύτερα... Με τον Νταβούτογλου (που του ετοιμάζουμε δουλοπρεπή υποδοχή) να διεκδικεί το μισό υποθαλάσσιο πλούτο της Κύπρου. Με την τρόικα να μας εξευτελίζει περιμένοντάς τη. Με τους Αλβανούς και τους Σκοπιανούς να παραμονεύουν πότε θα γονατίσουμε. Και με τον βόθρο του σάπιου πολιτικού μας συστήματος να ξεβράσει αρουραίους με μίζες εξοπλιστικών κονδυλίων…

ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟ να αλλάξουμε μυαλά; Μήπως πρέπει να μας πλήξει κάποια εθνική τραγωδία για να συνέλθουμε; Ή μήπως ο καλός θεός της πατρίδας, που πάντα τη σώζει, θα ευλογήσει κάποιους «σαραντάρηδες» της αποδώ και της αποκεί πλευράς να σχηματίσουν, αμέσως μετά τις εκλογές (όχι πάντως τις πρόωρες), δυναμική πλειοψηφία ώστε, συνεργαζόμενοι πατριωτικά, να οδηγήσουν την πατρίδα στον νέο Χρυσόν Αιώνα της; Που πιστεύω ακράδαντα ότι θα ξεκινήσει το 2021, στα 200 χρόνια της ανεξαρτησίας της...

Ο λαός έχει κάνει πρωτοφανείς προσπάθειες να σταθεί στα πόδια του.

Ο πόλεμος νεύρων της τρόικας με την Αθήνα είναι συστατικό της διαπραγμάτευσης από τις πρώτες ημέρες της ελληνικής κρίσης. Αυτό όμως δεν πρέπει να μας καθησυχάσει ότι και αυτή η φορά είναι σαν τις άλλες. Ούτε πρέπει οι άνθρωποι που βρίσκονται στον πυρήνα της τρόικας –αυτοί που παίρνουν τις αποφάσεις– να ξεχνούν και τις δικές τους ευθύνες. Η Ελλάδα βρίσκεται εκεί που βρίσκεται χάρη στις θυσίες του λαού της και τις προσπάθειες της κυβέρνησης, με όλες τις αστοχίες και παραλείψεις της που απεικονίζουν τη βαθιά παθογένεια του πολιτικού μας συστήματος. Με τη στήριξη των εταίρων μας και παρά τα λάθη που έκαναν στο μείγμα πολιτικής που επέλεξαν, διανύσαμε πολύ δρόμο από το 2012. Η Ελλάδα παρέμεινε στην Ευρωζώνη και έχουν αρχίσει τα αμυδρά σημάδια της ανάκαμψης. Αλλά τα έξι χρόνια ύφεσης και οι επιπτώσεις της σκληρής λιτότητας έχουν αφήσει βαθιές πληγές στην οικονομία και στους πολίτες. Δεν είναι ώρα για αυτοματισμούς και εμμονές από την Ευρώπη και το ΔΝΤ. Η κ. Μέρκελ, ο κ. Ντράγκι και η κ. Λαγκάρντ οφείλουν να καταλάβουν ότι το θέμα δεν αφορά μόνο αριθμούς και δόγματα. Αφορά την αντοχή και την τύχη ενός λαού, αφορά την ικανότητα της Ευρώπης να διαχειριστεί μια σοβαρή κρίση. Οταν ένας λαός έχει κάνει πρωτοφανείς προσπάθειες να σταθεί στα πόδια του, κανείς δεν δικαιούται να πειραματίζεται με τα όρια της αντοχής των πολιτών και του πολιτικού συστήματός του.

Τι άλλο υπάρχει στη συνταγή της πολιτικής μας ζωής;

Το αν θα γίνουν εκλογές, το πότε θα γίνουν εκλογές, το ποιος θα είναι Πρόεδρος της Δημοκρατίας και με ποιον τρόπο θα εκλεγεί, όλα αυτά εξαρτώνται από τους λογαριασμούς των θεραπόντων ιατρών οι οποίοι φροντίζουν κυβερνώντες και αντιπολιτευόμενους. Υπάρχουν βέβαια και τα σκάνδαλα, οι αστάθμητοι παράγοντες, επεισόδια ενός πολέμου του οποίου κανείς μας δεν γνωρίζει ποιοι αντίπαλοι κρύβονται στα χαρακώματα. Ομως τα σκάνδαλα μοιάζουν με την ελονοσία. Περνούν περιόδους έξαρσης, μιντιακού πυρετού, από το βράδυ ώς το πρωί μιλάμε γι’ αυτό, και ύστερα από λίγους μήνες το έχουμε ξεχάσει. Τι άλλο υπάρχει στη συνταγή της πολιτικής μας ζωής; Σκληρές διαπραγματεύσεις με την τρόικα, κι αυτές εν είδει ελονοσίας ξεσπούν κάθε φορά που πρόκειται να έρθουν οι «εκπρόσωποι των δανειστών» για να ξεχαστούν λίγο μετά. Ισως και κάποια εθνικά θέματα, κάπου στο βάθος του πίνακα, τα οποία κανένας δεν έχει τη διάθεση να αγγίξει, επειδή καίνε, κανείς όμως δεν τολμάει να παραδεχθεί πως δεν θέλει να τα αγγίξει επειδή είναι εθνικά.

Υπάρχει και η οικονομία, ω, ναι, η περίφημη οικονομία, η αρχή και το τέλος του πολιτισμού μας, το χρέος, τα επιτόκια δανεισμού, η ενέργεια και η ανάπτυξη που δεν έρχεται. Οι μεν λένε πως μας φτώχυναν για να μας εκμεταλλεύονται καλύτερα, αλλά δεν τους βλέπουμε και πολύ πρόθυμους τους εκμεταλλευτές που υποτίθεται θα επενδύσουν, οι δε λένε το «φτωχύναμε», «μαζευτήκαμε» – και πάλι όμως, αν και η λέξη αλλάζει, οι επενδυτές εξακολουθούν να απέχουν. Και η ανεργία υποχωρεί κατά μισή εκατοστιαία μονάδα και η κοινωνική πολιτική αρχίζει να διαφαίνεται κάπου στο βάθος και όταν λέμε παιδεία, εννοούμε παιδεία. Μα δεν μπορεί, κάποιος άνθρωπος θα υπάρχει που να ενδιαφέρεται πραγματικά για την παιδεία, για την ανεργία, για τα εθνικά θέματα, κι ας πάσχει ο ίδιος από τον πυρετό της επιβίωσης. Διότι αναρωτιέσαι, με τέτοια πολιτική τι θέλουν να γίνουν πολιτικοί οι πολιτικοί; Θα μου πείτε η εξουσία είναι διεγερτικό.

Πόσο ακόμη θα αντέξουμε .

Πόσο ακόμη θα αντέξουμε εμείς οι ίδιοι να μιλάμε για χρέος, για επιτόκια δανεισμού, για δωσίλογους, προδότες και λοιπά ζαρζαβατικά της καθημερινότητάς μας; Οι συζητήσεις αυτές έχουν γίνει κάτι σαν επαγγελματική διαστροφή. Επάγγελμα Ελλην; Ναι, αυτός που είναι ικανός να μετατρέψει μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη, όπως αυτή της Αμφίπολης, σε καβγά καφενείου μεταξύ αρχαιολόγων και σεισμολόγων – έχουμε φτάσει να τους μπερδεύουμε, τόσο γρήγορα που εναλλάσσονται στην τηλεόραση. Και αν ακόμη δεν έχουμε καταφέρει να βγούμε μέσα από τον βάλτο που μας έριξαν τα επιτόκια δανεισμού από το 2009 είναι γιατί δεν φτιάξαμε τίποτε στην κοινή μας ζωή που θα μας έδινε τη δύναμη να βγούμε.  Φτιάξαμε καφετέριες, όσο μπορείς πιο άφθονες καφετέριες, για να μπορούμε να συζητάμε με όλη μας την άνεση την κρίση. Και αν δεν δείξεις τους θεούς χαλκομανία τι θα δείξεις;

Ηταν κάποτε ένας Ελληνας που δεν ήταν Ελληνας και τον έλεγαν Ζορμπά. Αυτός δεν γεννήθηκε με κρατική επιχορήγηση. Τον έπλασε ένας συγγραφέας, ο Καζαντζάκης, και τον έκανε παγκοσμίως γνωστό ένας σκηνοθέτης, ο Κακογιάννης. Οι Ελληνες βάπτισαν τις ταβέρνες τους στα πιο μακρινά μέρη της οικουμένης και η μορφή του προγραμμάτισε την τουριστική πολιτική της χώρας τους. Ηταν τότε που το «επάγγελμα Ελλην» συνεπαγόταν έναν ολόκληρο τρόπο ζωής. Ηταν τότε που η Ελλάδα ενδιέφερε τους Ελληνες, συνηθισμένους να κακοποιούν ό,τι αγαπούν. Ο Ζορμπάς ανήκει σε μιαν άλλη εποχή, και δεν έχει κανένα νόημα να τον νεκραναστήσουμε. Ομως δεν βρήκαμε τίποτε για να τον αντικαταστήσουμε. Και το επαναλαμβάνω: πρώτα εμείς πρέπει να ξαναζωντανέψουμε το ενδιαφέρον μας για τον τόπο πριν πείσουμε τους άλλους. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να πλήττει τους Ελληνες όσο τη δημόσια ζωή μονοπωλούν τα ακυρωμένα πρότυπα της πολιτικής μας ζωής.

Η όμορφη συναίνεση όμορφα καίγεται...

Η συναίνεση είναι μια λέξη που ηχεί όμορφα, ειδικά μάλιστα όταν αφορά την πολιτική ζωή της χώρας. Ωστόσο, εάν αυτή η λέξη δεν εμπεριέχει ουσία από όσους την προβάλλουν, τότε δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια λέξη χωρίς κανένα απολύτως περιεχόμενο. Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην Ελλάδα τώρα. Ολες οι πολιτικές δυνάμεις, όλοι οι εκπρόσωποι των κομμάτων μιλούν καθημερινά για την ανάγκη συναίνεσης, προκειμένου η χώρα να ξεπεράσει την κρίση και να βγει πάλι στο ξέφωτο. Ατελείωτες συζητήσεις στα τηλεπαράθυρα γίνονται με αυτό το αντικείμενο. Οταν όμως έρθει η ώρα του συγκεκριμένου, τότε αρχίζουν οι όροι και προϋποθέσεις. Τότε αρχίζουν και τα προαπαιτούμενα που θέτει η καθεμία πλευρά, που είναι τέτοιας μορφής που καθιστούν αδύνατη την όποια συναίνεση και την οποία συνεννόηση. Αρα, το αποτέλεσμα είναι και πάλι μηδενικό και όλοι γυρνούν εκεί από όπου ξεκίνησαν...

Εάν δει κανείς ψυχρά την κατάσταση έτσι όπως έχει διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες, εύκολα θα αντιληφθεί ότι μια συνάντηση των πολιτικών αρχηγών δεν θα είχε κανένα απολύτως νόημα. Εκτός κι αν κάποιοι θεωρούν ότι έχει σημασία οι ηγέτες των κομμάτων να... συμφωνήσουν ότι διαφωνούν. Πώς αλλιώς μπορεί να φανταστεί κανείς το αποτέλεσμα μιας συνάντησης κορυφής μεταξύ της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης; Οταν ο ένας ζητά από τον άλλον την παραίτησή του, για να εισπράξει την απάντηση ότι είναι επικίνδυνος για τη χώρα, ποιο θα ήταν άραγε το νόημα μιας τέτοιας σύσκεψης;

Δυστυχώς, σε αυτό το ευχολόγιο έχουν εμπλακεί το τελευταίο διάστημα και ορισμένα ΜΜΕ που μεταφέρουν πληροφορίες και εισηγήσεις... Ωστόσο, επειδή ακριβώς δεν υπάρχει το υπέδαφος για κάτι τέτοιο, τα σχετικά ρεπορτάζ διαψεύδονται άμεσα και το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο με τους παράλληλους μονολόγους να συνεχίζονται.

Είναι μάλλον πολύ αργά, σε αυτήν τη χρονική στιγμή, για πρωτοβουλίες συναίνεσης. Το πολιτικό κλίμα έχει επιβαρυνθεί σημαντικά και μόνον εάν βρεθούν οι «180», είναι πιθανόν την επομένη της τρίτης ψηφοφορίας η κυβέρνηση (με ανανεωμένο πολιτικό χρόνο πια) να αναζητήσει τον δρόμο της συνεννόησης. Σε διαφορετική περίπτωση, οι εκλογές θα εκτονώσουν την υπάρχουσα πολιτική ένταση.

Γιατί η Σαντορίνη , η Πάρος και η Μύκονος να έχουν μικρότερο ΦΠΑ από το Διδυμότειχο.

Η αύξηση του ΦΠΑ σε κάποια νησιά του Αιγαίου . Γιατί η Σαντορίνη , η Πάρος και η Μύκονος να έχουν μικρότερο ΦΠΑ από το Διδυμότειχο, την Αλεξανδρούπολη ή τα χωριά της Πίνδου; Ορισμένες ευνοϊκές ρυθμίσεις που έγιναν στο παρελθόν για να ενισχύσουν τους κατοίκους κάποιων περιοχών ως προς το κόστος μεταφοράς προϊόντων θα πρέπει να επικαιροποιηθούν. Δεν μπορούν να ισχύουν ακόμη εκπτώσεις  για περιοχές  έχουν γίνει πλέον  -λόγω τουρισμού - χρυσοφόρες για τους κατοίκους τους.

         
Είναι αλήθεια , ότι παραμονές ενδεχόμενων εκλογών - λόγω της αδυναμίας συμφωνίας των κομμάτων στο πρόσωπο του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας - είναι πολιτικά δύσκολο για τους κυβερνητικούς εταίρους  να προχωρήσουν σε επώδυνες μεταρρυθμίσεις ,ιδιαίτερα μάλιστα όταν απέναντί τους έχουν μία αντιπολίτευση που ποντάρει στον λαϊκισμό , τις ανεύθυνες υποσχέσεις και στο "λεφτά υπάρχουν".

          
Μια  μετωπική της κυβέρνησης ,όμως, με την τρόικα  για εσωτερική κατανάλωση ενδεχομένως  να είχε κάποια  πολιτικά οφέλη για τον κυβερνητικό συνασπισμό ακόμη και να έβγαζε Πρόεδρο Δημοκρατίας - ποιος βουλευτής θα είχε δικαιολογία να ρίξει μία κυβέρνηση η οποία έρχεται σε σύγκρουση με τους μεγάλους της ΕΕ για το καλό της χώρας; 

          
Ωστόσο  μία τέτοια σύγκρουση θα απομόνωνε  την Ελλάδα και θα εξάλειφε κάθε πιθανότητα συμφωνίας για την απομείωση του ελληνικού χρέους .Μακροπρόθεσμα κανείς δεν μπορεί βγει κερδισμένος εάν οι εταίροι στην ΕΕ τον θεωρούν καιροσκόπο και οι αγορές επικίνδυνο.

           

Η καταθλιπτική Δημοκρατία μας

Πριν από αρκετά χρόνια κυκλοφόρησε στη Γαλλία ένα βιβλίο που πολύ γρήγορα έγινε «μπεστ-σέλερ». Ισως γιατί είχε επιτυχημένο τίτλο. Η «μελαγχολική Δημοκρατία» του Πασκάλ Μπρυκνέρ. Αν εκφράζω σωστά το κλίμα των συζητήσεων σε ευρύτερα κοινωνικά και πολιτικά περιβάλλοντα σήμερα, ο αντίστοιχος τίτλος θα έπρεπε να είναι η «καταθλιπτική Δημοκρατία».

Δυστυχώς το ρεύμα των πολιτών που βλέπουν ελπίδα και προοπτική στα δημόσια πράγματα δεν ξεπερνά τους «σκληρούς πυρήνες» των δύο ισχυρότερων κομμάτων, του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ. Μόλις και μετά βίας δηλαδή ένα ποσοστό κοντά στο 25% του εκλογικού σώματος. Οι υπόλοιποι απλώς εκβιάζονται να τοποθετηθούν χωρίς όρεξη και με μύριες επιφυλάξεις, εντελώς καταθλιπτικά, στο στρατόπεδο του ενός ή του άλλου μονομάχου.

Οι περισσότεροι πολίτες φαίνεται ότι ανήκουν στο ρεύμα του «ούτε-ούτε». Ούτε η ρητορεία του success story και της Ελλάδας που βγαίνει στην ανάπτυξη τους πείθει. Ούτε η ρητορεία του ΣΥΡΙΖΑ ότι διαθέτει κυβερνητικό πρόγραμμα και λύσεις για τα προβλήματα. Απλώς επιλέγουν το «μη χείρον» σύμφωνα με το αξιολογικό τους σύστημα και τις ατομικές τους προτεραιότητες.

Στη μια «Ορθοδοξία» στρέφονται εκείνοι που φοβούνται το ρίσκο μιας πολιτικής αλλαγής. Στην άλλη όσοι βαρέθηκαν να πληρώνουν το κόστος και τα λάθη της ισχύουσας πολιτικής.

Τι κάνουν λοιπόν οι υπόλοιποι, οι πιο πολλοί και σίγουρα οι πιο ενδιαφέροντες πολίτες της «καταθλιπτικής Δημοκρατίας»; Απλώς περιφέρουν την αδιαφορία τους. Ορισμένοι παραμυθιάζονται για λίγο με διάφορους προφήτες ενός «Τρίτου Δρόμου» και μετά επιστρέφουν στην περιφορά της αδιαφορίας τους. Ο πραγματικός «Τρίτος Δρόμος», μια σύγχρονη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, μοιάζει όνειρο απατηλό. Σίγουρα δεν εμφανίζεται πουθενά στις ρεαλιστικές επιλογές του σήμερα και του «εγγύς αύριο».

Το αποτέλεσμα είναι η «σιωπηλή πλειοψηφία» των πολιτών να διαπιστώνει ότι βιώνουμε την πιο άνυδρη και φτωχή πολιτική ζωή που έχει γνωρίσει ο τόπος. Μια ψυχροπολεμική σύγκρουση μεταξύ δύο «Ορθοδοξιών», η μια με Μητρόπολη το Μαξίμου και η άλλη την Κουμουνδούρου, θεμελιωμένες σε δόγματα σαθρά και αδιέξοδα.

Δεν κάνω τη δουλειά του ψυχαναλυτή, αλλά είμαι βέβαιος ότι και οι δύο «Πατριάρχες» νιώθουν παρόμοια ασφυξία και ανασφάλεια. Τόσο ο Σαμαράς όσο και ο Τσίπρας φαντάζομαι ότι θα καταλαβαίνουν πόσο στενός, αφιλόξενος και γλιστερός είναι ο πολιτικός χρόνος και χώρος στον οποίο κινούνται.

Και επειδή είναι και οι δύο έξυπνοι πολιτικοί φαντάζομαι ότι θα επιθυμούσαν να υπερβούν τα στενά παραταξιακά όρια και να καταφέρουν να συνομιλήσουν δημιουργικά με την ευρύτερη κοινωνία των πολιτών, αυτούς δηλαδή που δεν πολυπιστεύουν στις «Ορθοδοξίες» τους. Μπορούν όμως;