Κάνε αυτό που νιώθεις και άσε τις ενοχές σε αυτούς που έχουν επιβάλλει αυτή την πολιτική.

 Εάν οι Έλληνες δεν μιλήσουν τώρα, εκείνοι - ξένοι και εγχώριοι - που χαράζουν, επιβάλλουν και εφαρμόζουν την πολιτική της λιτότητας, του ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας (βλέπε τι γίνεται με τις παραλίες, ξεπουλάνε ολόκληρα νησιά), της διάλυσης του κοινωνικού κράτους και πάει λέγοντας θα εισπράξουν την αφωνία ως συναίνεση. Ότι μπορούμε κι άλλο να αντέξουμε, άρα ας γίνει πιο έντονη αυτή η πίεση.

Όταν πονάς και δεν μιλάς τότε ο πόνος θα γίνει αφόρητος και το πρόβλημα μεγαλύτερο και άλυτο. Αφήστε που μετά μπορεί να σου πει και κάποιος «εσύ φταις, δεν μίλησες ποτέ». Ακόμα χειρότερα: Η ψήφος δεν είναι ουδέτερη, ειδικά όταν τα πράγματα είναι αρκετά έντονα: Ή εγκρίνεις ή αποδοκιμάζεις αυτό που γίνεται. Δικαιολογίες του τύπου «να, ξέρετε, δεν μου αρέσει, αλλά τι να κάνω» δεν έχουν σημασία. Κάνε αυτό που νιώθεις και άσε τις ενοχές σε αυτούς που έχουν επιβάλλει αυτή την πολιτική.

Ας μεταφέρουμε σε αυτούς το πρόβλημα για το τι θα γίνει και τι θα κάνουν την επόμενη μέρα. Γιατί είναι σαφές τι θα κάνουν, εάν δουν ότι εγκρίνονται οι επιλογές τους. Είναι σαν να βλέπω τη Μέρκελ το βράδυ των εκλογών. Είναι φανερό τι θα πει εάν οι κάλπες των ευρωεκλογών βγάλουν ένα «ναι» στις πολιτικές της. «Τούτοι δω αντέχουν, δώστους κι άλλο κάρβουνο, το αξίζουν» θα είναι το περιπαικτικό ύφος της. 

Οι πολίτες δεν υπέκυψαν στα πολωτικά διλήμματα.

Είναι σαφές ότι οι πολίτες δεν υπέκυψαν στα πολωτικά διλήμματα που τέθηκαν τις τελευταίες ιδιαίτερα εβδομάδες και επιβράβευσαν ή απέρριψαν υποψηφίους ανάλογα κυρίως με το έργο τους και όχι με βάση την κομματική τους ταυτότητα.

Οι κομματικοί συσχετισμοί, όπως τουλάχιστον προκύπτουν από την ψήφο του πρώτου γύρου των εκλογών, δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση την πολιτική σταθερότητα της χώρας. Είναι φανερό όμως ότι οι πολίτες επιθυμούν την αξιοποίηση των πιο ικανών στελεχών,ότι αναζητούν την ανανέωση του πολιτικού και αυτοδιοικητικού προσωπικού. Τόσο η κυβέρνηση, όσο και η αντιπολίτευση οφείλουν να πάρουν υπόψη τους αυτό το μήνυμα.

Οφείλουν ακόμα να αντιληφθούν ότι η ακραία πόλωση δεν βοηθά τελικά κανένα. Ας εξαντλήσουν λοιπόν τη δημιουργικότητα τους, μέχρι την κάλπη της επόμενης Κυριακής σε μια αντιπαράθεση ουσίας, για τη θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη, για το πώς μπορεί να αξιοποιηθούν καλύτερα οι παραγωγικές δυνάμεις της χώρας για να βγούμε όσο πιο γρήγορα γίνεται από την κρίση και ας αφήσουν στην άκρη τις διχαστικές και όπως αποδεικνύεται, αναποτελεσματικές αντιπαραθέσεις.

Καλούμαστε να επιλέξουμε τους αυτοδιοικητικούς μας άρχοντες. Δημάρχους και περιφερειάρχες.

Η ΩΡΑ της (πρώτης) κάλπης έφτασε. Καικαλούμ αστε να επιλέξουμε τους αυτοδιοικητικούς μας άρχοντες. Δημάρχους και περιφερειάρχες. Μέσα όμως σ' ένα κλίμα έντονα φορτισμένο από πολιτικά μηνύματα και διλήμματα που απειλούν να νοθεύσουν την ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης εκλογικής αναμέτρησης.

ΔΕΝ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ, φυσικά, για πρώτη φορά. Αντίθετα είναι διαχρονικό το φαινόμενο της πολιτικής εκμετάλλευσης των επιλογών του εκλογικού σώματος για τη διαμόρφωση του αυτοδιοικητικού χάρτη. Κι αυτό παρόλο που με τα χρόνια αποδεικνύεται πως οι προτιμήσεις των πολιτών στρέφονται όλο και περισσότερο σε ανεξάρτητους υποψηφίους, οι οποίοι άσχετα από την ιδεολογικοπολιτική τοποθέτησή τους δεν αποτελούν καθαρά κομματικές υποψηφιότητες.

ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ δεν επιλέγουμε κόμματα. Αυτό θα γίνει την άλλη Κυριακή, στο πλαίσιο της αναμέτρησης για το Ευρωκοινοβούλιο. Μεθαύριο εκλέγουμε δημάρχους και περιφερειάρχες. Που σημαίνει πως η δουλειά την οποία καλούνται να φέρουν σε πέρας επηρεάζεται πρωτίστως από τις προσωπικές τους ικανότητες και την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητά τους και όχι από τη στήριξη του ενός ή του άλλου κόμματος και των σκοπιμοτήτων που αυτό θέλει να υπηρετήσει.

Η ΧΩΡΑ κάνει ένα νέο ξεκίνημα. Ούτως ή άλλως, όποια κι αν είναι η κομματική τοποθέτηση του κάθε ψηφοφόρου, εκείνο που προέχει είναι η επιθυμία όλων να διαμορφωθούν αξιοκρατικά θεσμοί και μηχανισμοί, οι οποίοι θα λειτουργούν για την προαγωγή και την προστασία των συμφερόντων των πολιτών.

Το πολιτικό κλίμα πάντως είναι περίπου σχηματισμένο: πό­λωση, αλλά όχι ακραίας μορφής.

Η πρώτη Κυριακή των αυτοδιοικητικών εκλογών λέγεται ότι θα επηρεάσει το κλίμα της εβδομάδας πριν από την ευρωκάλπη, κάτι που όντως είναι πολύ πιθανό, αν το απο­τέλεσμα αυτό δίνει ξεκάθαρο «αέρα» σε κάποιο από τα πολιτικά κόμματα.
 
Το πολιτικό κλίμα πάντως είναι περίπου σχηματισμένο: πό­λωση, αλλά όχι ακραίας μορφής. Όμως αυτό που όλοι αδυνατούν να διαγνώσουν και να αποτυπώσουν, είναι οι διαθέσεις της κοινωνίας. Αυτές παραμένουν δυσανάγνω­στες και αποτελούν πηγή ανησυχίας για όλα σχεδόν τα κομματικά επιτελεία, για διαφορετικούς λόγους ανά περίπτωση, καθώς ακόμη και στις δημοσκοπήσεις τα ανά εταιρεία αποτελέσματα ποικίλλουν.
 
Οι περισσότεροι πιστεύουν, ίσως όχι άδικα, ότι αυτές οι ευρωεκλογές μοιάζουν με τις βουλευτικές του Μαΐου του 2012, όταν η «βουβή» οργή έφερε μια από τις πιο απροσδόκητες ανατροπές της σύγχρονης εκλογικής Ιστορίας της χώρας, καθώς αποκαθήλωσε το ΠΑΣΟΚ και έφερε σε θέση αξιωματικής αντιπολίτευσης τον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι Ψηφοφόροι, να οδηγούνται στην κάλπη άδοντας «θα κλείσω τα μάτια και όπου με βγάλει»

Τι σημαίνει για μια εκλογική αναμέτρηση οι μεν, ψηφοφόροι, να οδηγούνται στην κάλπη άδοντας «θα κλείσω τα μάτια και όπου με βγάλει», οι δε, αρχηγοί των κομμάτων, να αντικαθιστούν την υποσχεσιολογία του παρελθόντος με υψηλούς τόνους αντιπαραθέσεων και κινδυνολογίας;

Δεν είναι μόνο ότι ο αστάθμητος παράγοντας, με τους αναποφάσιστους να ρυθμίζουν, σε ένα βαθμό, το εκλογικό αποτέλεσμα, δημιουργεί στο πολιτικό προσωπικό ναυτία από τους κλυδωνισμούς, αν όχι ελαφρύ πανικό. Ούτε ότι τα μηνύματα των ευρωεκλογών θα επηρεάσουν αναπόφευκτα το εθνικό πολιτικό τοπίο. Είναι ότι, ενώ αντιλαμβανόμαστε πως ο κόσμος αλλάζει ταχύτατα, κανείς δεν μπορεί να εκφράσει αυτήν την αλλαγή. Οι ψηφοφόροι βιώνουν τη δυσφορία του αδιεξόδου, οι πολιτικοί την αδυναμία και ανεπάρκεια να περιγράψουν την επόμενη μέρα, έξω από συνήθεις καταστροφολογίες ή ενέσεις τεχνητής αισιοδοξίας.

Και οι δύο πλευρές έχουν ξεβολευτεί. Οσοι ήταν εθισμένοι στην πελατειακή σχέση δυσκολεύονται να την αναπαράγουν, όσοι υπολόγιζαν στον λαϊκισμό των παροχών της τελευταίας στιγμής δεν μπορούν να υπολογίζουν σε προσέλκυση μεγάλου αριθμού ψηφοφόρων. Η εξαπάτηση, η υποκρισία ή η ωμή συναλλαγή δεν έχουν πέραση σε αυτές τις εκλογές. Το υλικό δηλαδή από το οποίο ήταν φτιαγμένη η σχέση ψηφοφόρου - υποψηφίου ήταν και ένα από τα βασικά «υλικά» της χρεοκοπίας της χώρας, κανείς δεν περιμένει τίποτα από κανέναν, οι υποψήφιοι με «βαρύ» πολιτικό παρελθόν απωθούν, το παιχνίδι της άγρας ψήφων είναι πια φτηνό και αναγνωρίσιμο.

Οσο και αν το κρας τεστ των κομμάτων έχει ευρωπαϊκό πρόσημο, δεν παύει να αποτελεί προθάλαμο για τις επόμενες εθνικές εκλογές. Εργαστήρι συμψηφισμών, διευθετήσεων, ανατροπών, εξελίξεων.

Οπυρετός της κάλπης.

Η μνήμη μας μαρτυρεί πως η προεκλογική αντιπαράθεση με την έξαψή της, γνήσια ή έως ένα βαθμό πεποιημένη, συγχωρεί πολλά: τους υψηλότατους τόνους, τα παγιδευτικά ή και εκβιαστικά διλήμματα, την υπερβολή στις επαγγελίες και τις καταγγελίες, την προσωποποίηση της σύγκρουσης, τον βαρύ μανιχαϊσμό. Ξέρουμε βέβαια ότι όλα τούτα πνίγουν το αίτημα για καθαρό και δίχως δημοκοπικές εξάρσεις πολιτικό λόγο. Αυτόν όμως σπανίως τον υπηρετούν ακόμα και οι σχετικά ήπιες και εκλογικά ουδέτερες περίοδοι. Θα ήταν λοιπόν αφελές να περιμένουμε να τον θεραπεύσει και να τον προαγάγει ο πυρετός της κάλπης.

Κι ύστερα, όσο κι αν επικαλούμαστε προς παραδειγματισμό τους αρχαίους συντοπίτες μας και όσα εξαιρετικά επινόησαν (τη δημοκρατία, τη διαλεκτική, την τέχνη του διαλόγου), γνωρίζουμε ότι δική τους εφεύρεση υπήρξε και η κλεώνεια δημαγωγία και η τεχνική της έριδας. Σε πόλεμο ήταν, πολύ μακριά από την πατρίδα τους, κι έπεσαν σε παραλυτική αρχηγική σύγκρουση για τα όμορφα λάφυρά τους. Δεν μπορεί, κάποιον λόγο θα ’χε ο Ομηρος που ξεκίνησε να τραγουδάει την πνευματική προς τους επόμενους κληροδοσία του μ’ ένα τέτοιο περιστατικό εξοιδημένης αντισυντροφικής (και, με τη σημερινή ορολογία, αντιπατριωτικής) εγωπάθειας.

Αλλά ας αφήσουμε τους αρχαίους στον ίσκιο τους, κρατώντας ωστόσο στον νου και μιαν άλλη, παραδειγματικής επίσης σαφήνειας, ιστοριούλα τους – εκείνη των Αβδήρων, με την περί όνου σκιάς έριδα. Και ας προσεδαφιστούμε στο οικείο σήμερα. Τελευταία εβδομάδα πριν από την πρώτη κάλπη. Με «μείζον θέμα» που, σαν «φλέγον», «ανάβει φωτιές» και «στέλνει στα ύψη τον υδράργυρο» (για να μείνουμε στη στερεοτυπική ρεπορταζιακή ιδιόλεκτο), την αντιπαράθεση των δύο διεκδικητών της πρωτιάς για τη «νέα Ελλάδα». Για το λεκτικό κέλυφός της δηλαδή: ποιος είπε πρώτος τις δύο μαγικές υποτίθεται λεξούλες, ποιος καπάρωσε το μπραντνέιμ κτλ.

Πρώτος; Ας μην είμαστε άδικοι. Ούτε η Ν.Δ. έχει δικαίωμα αποκλειστικής χρήσεως ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ· και τα πρωτεία δεν ανήκουν σε κανέναν τους. Τουλάχιστον στη μεταπολιτευτική εποχή, πρώτος ο Ανδρέας Παπανδρέου θήρευσε ψυχές και ψήφους νεοελλαδολογώντας. Αυτός από το μπαλκόνι έριχνε το κέλευσμα «Εμπρός για μια νέα Ελλάδα» (δεν υπάρχει σαραντάρης που να μην έχει στο μνημονικό του τη φωνή του). Και από κάτω οι λαοθάλασσες του επέστρεφαν ομοιοκατάληκτο τον ειδωλολατρικό θαυμασμό τους: «Εμπρός, Αντρέα, για μια Ελλάδα νέα». Είναι τμήμα της παπανδρεϊκής και γενικότερα της πασοκικής κληρονομιάς το σύνθημα. Οπως και το «Η Ελλάδα ανήκει στους Ελληνες», που το ιδιοποιήθηκε πρώτος ο ΛΑΟΣ και έπειτα η Χ.Α., όπως μας έδωσε να καταλάβουμε ανάμεσα στους δικολαβικούς λυγμούς του στη Βουλή ο κ. Μπούκουρας.

Η «Νέα Ελλάδα», η «Νέα Εποχή», η «Νέα Σελίδα» και τα λοιπά νεολογικά, ξεθυμασμένα πια, δεν είναι τόσο νεωτερικά όσο φάνταζαν κάποτε. Οποιο νόημα κι αν είχαν, το εξανέμισαν οι αλλεπάλληλες διαψευσμένες προσδοκίες. Οι λέξεις, όσο εύηχες, δεν αρκούν. Οσοι έχουν να τις προικίσουν με νόημα, ας το πράξουν.  ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ.

Η ρητορική συχνά ξεπερνά κάθε μέτρο και αγγίζει τα όρια της χυδαιότητας.

Στα χρόνια της βαθιάς κρίσης είναι αλήθεια ότι πολλές φορές τα πνεύματα οξύνθηκαν προκαλώντας ρήγμα στο πολιτικό σύστημα που έως έναν βαθμό φτάνει και στις ρίζες της κοινωνίας. Οσο περνά ο καιρός και αντί να συνετίζονται οι ακραίοι και να περιορίζονται οι... πολεμικές ιαχές, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Η ρητορική συχνά ξεπερνά κάθε μέτρο και αγγίζει τα όρια της χυδαιότητας. Και το χειρότερο είναι ότι οι πρωταγωνιστές της εξαλλοσύνης υποδύονται το νέο!

Λίγη σύνεση και ρεαλισμός αυτές τις δύσκολες ώρες δεν θα έβλαπτε κανέναν, αντιθέτως θα βοηθούσε στην αυτογνωσία και την εμπέδωση της δημοκρατικής συμπεριφοράς σε όλα τα επίπεδα. Οσοι επικαλούνται τον λαό οφείλουν να τον αφήσουν απερίσπαστο να αποφασίσει νηφάλια για το μέλλον του, χωρίς να τον ποτίζουν δηλητήριο.

Η χώρα μπορεί να πέρασε από τη φάση της καταστροφής στη σταθεροποίηση, αλλά τίποτα δεν έχει ακόμη τελειώσει οριστικά και αμετάκλητα ώστε να έχουμε την πολυτέλεια των διαιρέσεων και του διχασμού. Ο άκρατος λαϊκισμός έχει πια τόσο πολύ φθαρεί, που θα έπρεπε να προβληματίζει εκείνους που επιμένουν μονοσήμαντα σε αυτήν τη στρατηγική.

Αν υπάρχει ακόμη στοιχειώδης υπευθυνότητα στο πολιτικό προσω­πικό της χώρας, επιβάλλεται τώρα να σταματήσουν η καυχησιολογία, οι εύκολες υποσχέσεις και οι επικίνδυνοι ακροβατισμοί που συνοδεύονται πάντα από διγλωσσία.

Η πολιτική σταθερότητα δεν είναι κάποια εμμονή του κατεστημένου, αλλά αναγκαιότητα για να πάει ο τόπος μερικά βήματα μπροστά και να ξεπεράσει τον κίνδυνο της καταστροφής που άγγιξε πολλές φορές τα τελευταία χρόνια. Η ευθύνη επ' αυτού ασφαλώς είναι στα χέρια των πολιτών που καλούνται να πάρουν τις αποφάσεις τους μπροστά στην κάλπη. Να μην ξεχάσουμε, όμως, ότι οι εκλογές γίνονται για την αυτοδιοίκηση και την Ευρωβουλή. Βεβαίως θα προκύψουν και ευρύτερα πολιτικά συμπεράσματα για τη συνέχεια, αλλά δεν είναι δημοψήφισμα.