Μετά το αριστερό μνημόνιο, η πληγωμένη κοινωνία.

Tα θηριώδη νέα οικονομικά μέτρα και οι υπερεκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις ψηφίστηκαν χθες από τη Βουλή. Πριν από δύο εβδομάδες δε είχε γίνει αποδεκτό και το νέο Ασφαλιστικό. Η παταγώδης αυτή κατάρρευση των αντιμνημονιακών ιδεολογημάτων έχει έντονες και πολλαπλές επιπτώσεις. Επιτείνει την αρχόμενη ήδη διαδικασία διάρρηξης των πολιτικών συμμαχιών που ανέδειξαν τον ΣΥΡΙΖΑ σε κόμμα εξουσίας και τον έφεραν στην κυβέρνηση και αναδεικνύει ως κρίσιμο ερώτημα και ως αγωνία συνάμα την κατεύθυνση και τη συμπεριφορά των κοινωνικών δυνάμεων που είχαν στοιχηθεί μαζί του.

Θα στραφούν στα κόμματα της λεγόμενης ευρωπαϊκής αντιπολίτευσης ή θα επαναληφθούν οι σεισμικές εκλογικές μετακινήσεις του Μαΐου και του Ιουνίου του 2012; Η κίνηση των μαζών, μετά το ξεγύμνωμα της στρεβλής εκπροσώπησής τους, θα γίνει προς την αναπαραγωγή μιας, έστω κατ’ επίφαση, κανονικότητας ή θα εκδηλωθούν ξανά φυγόκεντρες τάσεις και ακραίες συμπεριφορές;

Δυστυχώς είναι πιθανόν να υπάρξει μια ισχυρή κίνηση είτε προς την απόρριψη και την αποχώρηση από τις εκλογικές συμμετοχικές διαδικασίες είτε προς τα άκρα του πολιτικού φάσματος. Ενδέχεται δε το ναζιστικό άκρο να αναδειχθεί σε ελκτικό υποδοχέα των φυγόκεντρων πολιτικών τάσεων διότι είναι πλέον ο μόνος καθαρός «αντισυστημικός» χώρος αφού μεταπολιτευτικά ήταν περιθωριοποιημένος ιδεολογικά, πλήρως αμέτοχος θεσμικά και παραμένει πάντα «αντιμνημονιακός». Ασφαλώς, οι ανακατατάξεις και η ανατροπή των μέχρι τώρα πολιτικών συσχετισμών, με την ενδεχόμενη αύξηση των αντικοινοβουλευτικών δυνάμεων, θα επιφέρουν επιπλέον προσκόμματα στην ήδη προβληματική λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.

Τα πρόσθετα όμως δυσμενή συμβάντα, εκτός από τις πολιτικές, θα έχουν βέβαια και ιδεολογικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Η πολλαπλά ηττημένη και καθημαγμένη κοινωνία βρίσκεται εγκλωβισμένη σε ένα αδιέξοδο, χωρίς καμιά προοπτική. Μια γενικευμένη δυσθυμία κυριαρχεί και υποστέλλει τις όποιες ατομικές και συλλογικές διαθέσεις και επιθυμίες. Σε μια τέτοια κατάσταση είναι φυσικό να αναπτύσσονται και να εγχαράσσονται στον δυσπραγούντα πληθυσμό κάθε είδους ανορθολογικές δοξασίες και συνωμοσιολογικές ερμηνείες. Αυξάνεται επιπλέον η, ούτως ή άλλως υπάρχουσα, θυματοποίηση της χώρας, όπως και η μετάθεση των ευθυνών στους ξένους και ο πάντα ελλοχεύων αντιδυτικισμός. Θα αναπτυχθεί ακόμα το αίσθημα της προδοσίας από την πολιτική ελίτ και από τον ΣΥΡΙΖΑ ιδιαίτερα. Είναι ενδεικτικό ότι μια σειρά από καλλιτέχνες, που είχαν στρατευθεί με τον ΣΥΡΙΖΑ, δηλώνουν προδομένοι επειδή δεν έκανε τα όσα παράλογα διεκήρυσσε.

Μετά το αριστερό μνημόνιο, η πληγωμένη κοινωνία παρακολουθεί έμφοβη και αμήχανη το οριστικό τέλος μιας ολόκληρης εποχής και των ψευδαισθήσεών της. Οι πληγές όμως που άνοιξε στο κοινωνικό σώμα η προηγούμενη αντιμνημονιακή πολιτική και ιδεολογική παράκρουση παραμένουν ανοιχτές και εμποδίζουν κάθε προσπάθεια για την αναγκαία εθνική αυτογνωσία.

Να τους στείλουμε στο γουδί.

Τις τελευταίες μέρες η πολιτική συζήτηση στη χώρα μας χρησιμοποιεί ορολογία μαγειρικής και κουζινικών, όπως κόφτης, τρίφτης, στίφτης... Πρόκειται δηλαδή για κουζινικά εργαλεία με τα οποία οι κυβερνώντες επεμβαίνουν στη ζωή των πολιτών και με τον κόφτη κόβουν και πετσοκόβουν τις συντάξεις, τα επιδόματα και τους μισθούς, με τον τρίφτη ξύνουν πληγές που οι ίδιοι άνοιξαν με την παροχολογία και τις αυταπάτες, με τον στίφτη στύβουν κάθε πιθανή πηγή εισοδήματος για να αποστάξουν φόρους.

Αυτό το τελευταίο είναι μεγάλο μαρτύριο, διότι επιμένουν να βγάλουν από την πέτρα νερό και μολονότι είναι αδύνατον να αντλήσουν έστω και μια σταγόνα, εντούτοις αυτοί επιμένουν. Είναι θέμα χρόνου να χρησιμοποιήσουν τις μεθόδους των ληστών που βασανίζουν άγρια και θανατηφόρα κάποιους δυστυχείς που τους πιάνουν στον ύπνο μέσα στα σπίτια τους και τους βασανίζουν για να αποκαλύψουν την κρυψώνα με τα... 10ευρα!

Σε γενικές γραμμές, πάντως, κάθε ψυχαναλυτικός παρατηρητής αντιλαμβάνεται ότι κάτι δεν πάει καλά με τη διανοητική υγεία αυτών που εμπνέονται τα σχετικά νομοθετικά τεχνάσματα περί περικοπών και φορολογικών μεθόδων και βέβαια είναι προφανώς ψυχοπαθολογητική όλη η συμπεριφορά και η αντιμετώπιση των καταστάσεων. Φαίνεται σαν να υπάρχει κομπόδεμα των νεύρων του εγκεφάλου τους, με αποτέλεσμα να παράγουν ό,τι πιο απίθανο μπορεί κανείς να διανοηθεί. Πώς αντιμετωπίζεται αυτή η επικίνδυνη νευρολογική βλάβη; Πάντως όχι με φαρμακευτική αγωγή. Πιο αποτελεσματική νομίζω θα είναι η θεραπεία που εφάρμοζαν οι αρχαίοι Ελληνες γιατροί, που επί νευρολογικών παθήσεων εφάρμοζαν τη μέθοδο του σοκ, που στις μέρες μας εξελίχθηκε σε ηλεκτροσόκ.

Οι πρόγονοί μας θεραπευτές κοπάναγαν ξαφνικά τον ασθενή στο κεφάλι με ένα ρόπαλο και είτε αυτός γινόταν καλά είτε απεβίωνε, οπότε γλίτωνε διά παντός και αυτός και οι γύρω του. Τούτους τους δικούς μας πώς να τους χειριστούμε; Προτείνω να τους στείλουμε στο γουδί, όχι στου... Γουδή που θέλει ο Φαήλος, αλλά στο άλλο, το κουζινικό γουδί που είναι αποτελεσματικότερο. Μέσα λοιπόν στο γουδί να τους βάλουμε και να τους κοπανάμε με το γουδοχέρι μήπως και γίνει κανένα ιατρικό θαύμα και επανέλθει κάποιος κρίσιμος νευρώνας στη σωστή του θέση και αρχίσουν να σκέφτονται και να ενεργούν φυσιολογικά. Αν δεν γίνει το θαύμα και πάλι όφελος θα υπάρξει, διότι και αυτοί θα γλιτώσουν διά παντός από την ασθένειά τους και ο λαός θα γλιτώσει από αυτούς.

Οι πολίτες βλέπουν, ζυγίζουν και αποφασίζουν.

Αν και οι μεγαλοστομίες δεν έχουν θέση στη φάση που διανύουν η χώρα, η κοινωνία και η οικονομία, είναι απολύτως απαραίτητο να διατυπωθεί μια συγγενής επισήμανση: από σήμερα το βράδυ αρχίζει το καθοριστικό τεστ για το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων. Εχουν, βεβαίως, βαρύνουσα σημασία η στάση και η ψήφος των κομμάτων στη Βουλή. Οι πολίτες βλέπουν, ζυγίζουν και αποφασίζουν. Αλλά η τελική βαθμολογία που θα δώσουν εξαρτάται από την επόμενη μέρα. Αφού τα σκληρά δημοσιονομικά μέτρα, ανεξαρτήτως μείγματος, ήταν δεδομένα σε γενικές γραμμές από τη συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού. Με την προσυπογραφή όλων των δυνάμεων του «ευρωπαϊκού τόξου».

ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ δοκιμάζονται ως προς την ικανότητα να κυβερνήσουν και να εφαρμόσουν τα αναγκαστικώς ληφθέντα μέτρα. Μετά την ψήφιση, όπως έχει δείξει η καταθλιπτική πρόσφατη εμπειρία, η υλοποίηση των μνημονιακών μέτρων φαντάζει, ίσως, πιο δύσκολη. Αλλου είδους οι δυσχέρειες κι άλλες ικανότητες προέχουν τώρα. Διαφορετικές από εκείνες της ασφυκτικής περιόδου των διαπραγματεύσεων.

Αφενός, επειδή τα μέτρα πρέπει να αποδώσουν για να πάρει ανάσες η οικονομία και να σφραγιστεί το τέλος της παραλυτικής αβεβαιότητας. Αφετέρου, επειδή η αξιοπιστία της χώρας περνά από την εφαρμογή τους. Η απαλλαγή από το καθεστώς επιτήρησης και την αποκαλούμενη «οικονομική επιτροπεία» είναι προφανές ότι παραμένουν ακόμη στόχοι προς επίτευξη.

Ταυτοχρόνως, δοκιμάζεται και το σύνολο όλων των άλλων πολιτικών δυνάμεων. Η ΝΔ, που καλείται να ανταποκριθεί στον καταστατικό ρόλο και στους σκοπούς της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Αλίμονο για την ίδια και τον τόπο αν εξακολουθήσει να παραμένει προσκολλημένη στην αρχή: πάση θυσία άνοδος στα κυβερνητικά έδρανα.

Η κυβερνητική εξουσία δεν είναι αυτοσκοπός στις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες. Χάριν του τόπου και του λαού διεκδικείται και ασκείται. Οπως, άλλωστε, ασκείται και η αντιπολίτευση. Οι άλλες πολιτικές δυνάμεις του «ευρωπαϊκού τόξου», εκπληρώνοντας την αποστολή και τους ρόλους τους στην κοινοβουλευτική δημοκρατία, καλούνται να αποσαφηνίσουν τι ακριβώς επιδιώκουν. Πώς θα πορευτούν στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται μετά την επικείμενη ολοκλήρωση της αξιολόγησης και τις νέες συνθήκες που προκύπτουν.

Με την κρίσιμη συνεδρίαση της Βουλής, ανεξαρτήτως από τα ΝΑΙ ή τα ΟΧΙ στη μεσονύκτια ψηφοφορία της Κυριακής, η χώρα γυρίζει, έτσι κι αλλιώς, σελίδα. Αυτή αρχίζει να γράφεται από σήμερα, και όλοι κρίνονται από τη συνεισφορά τους στην έξοδο από την οικονομική και τη γενικότερη κρίση. Πριν απ' όλους, βεβαίως, η κυβέρνηση. Αλλά και μαζί της όλες οι πολιτικές δυνάμεις του «ευρωπαϊκού τόξου».

Κανείς δεν πέφτει από τα σύννεφα...

Κανείς δεν πέφτει από τα σύννεφα από την απουσία στοιχειώδους ντροπής και ευθύνης. Αλλά, πραγματικά, αναρωτιέται κανείς, ποιος μπορεί να υποστηρίζει αυτή την κυβέρνηση, πέραν όσων έχουν προσωπικό συμφέρον; Ασφαλώς, ο αγώνας της κυβέρνησης είναι να δέσει όσους μπορεί περισσότερους στον μηχανισμό του κράτους με σχέσεις εξάρτησης και υποτέλειας, ώστε τουλάχιστον να υπάρχει ένα κοινωνικό στρώμα δημοσίων υπαλλήλων και λειτουργών που να αντιλαμβάνονται ότι η όποια ευημερία τους συνδέεται με την τύχη αυτής της κυβέρνησης, τα μέλη της οποίας είναι σε θέση να μελετούν σε τρεις μέρες 7.500 σελίδες για το μέλλον της χώρας. 

Είναι τέτοιο το μέγεθος του πολιτικού αμοραλισμού, της μωρίας και του εμπαιγμού, ώστε η συζήτηση έχει ήδη προχωρήσει παρακάτω και αναλογίζεται κανείς με ποιον τρόπο, στο μέλλον, όταν φύγει αυτή η κυβέρνηση, αργά ή γρήγορα, θα μπορέσει να περιοριστεί η ζημία. Η κληρονομιά του ΣΥΡΙΖΑ, πέραν της οικονομικής καταστροφής και της κουλτούρας της υποκρισίας, αφήνει μία επίγευση πολύ πικρή. Οχι μόνο γιατί γονατίζει τον κάθε πολίτη, αλλά γιατί η ασφυξία είναι πλέον διάχυτη. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα ταυτίζεται με εθνικά επιζήμιους χειρισμούς με επιπτώσεις σε βάθος δεκαετιών, τόσο σε επίπεδο τεχνικό και πρακτικό όσο και σε επίπεδο ηθικό και ψυχολογικό. Η Ελλάδα του 2014 ήδη φαντάζει ένα μακρινό νησί.

Περνώντας από το Ελληνικό, έξω από την αυτοσχέδια φαβέλα των προσφύγων, έχει κανείς σε μικρογραφία το χάος που έχει προκαλέσει αυτή η διακυβέρνηση. Απουσία κράτους, έλλειψη σχεδίου, προσβολή για τους Ελληνες πολίτες, προσβολή και για τους πρόσφυγες. Κοινώς, ντροπή για την Ελλάδα. Αλλά αυτή η ντροπή έχει υπογραφή, έχει συναρμόδια υπουργεία και αποκαλύπτει άγνοια, σκοπιμότητες και πλήρη σύγχυση. Είναι εντυπωσιακός ο συμβολισμός του Ελληνικού. Δεν έχω ακούσει έναν Ελληνα να μπορεί να υποστηρίξει ότι η χώρα στέκει στα πόδια της. ΄Η έστω ότι σε ένα τομέα, σημειώθηκε πρόοδος. Ή έστω ότι ένας υπουργός τα πάει καλά. Η απόλυτη παρακμή της χώρας μέσα σε ένα περιβάλλον πρωτόγονου και χυδαίου αμοραλισμού έχει επηρεάσει κάθε δραστηριότητα, σε όλους τους τομείς. Ας υποστεί τις συνέπειες η κυβέρνηση και όταν πιει όλο το ποτήρι, ας ξαναδοκιμάσει να στήσει τους χορούς στην πλατεία Συντάγματος.

Οφείλουν μια συγγνώμη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 12:57

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ

Υπήρξαν πολλοί πολίτες οι οποίοι ψήφισαν τον ΣΥΡΙΖΑ με την ψευδαίσθηση ότι θα μειώσει τους φόρους και θα καταργήσει τον ΕΝΦΙΑ. Σήμερα συνειδητοποιούν ότι έχουν πέσει θύματα εξαπάτησης. Υπήρξαν όμως και πολιτικοί και στελέχη του κεντροδεξιού χώρου οι οποίοι έκαναν το δικό τους «αντάρτικο» στην κυβέρνηση Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ, κάλυψαν τον ΣΥΡΙΖΑ και βοήθησαν πολύ στην άνοδό του στην εξουσία. Παρέσυραν μαζί τους νοικοκυραίους που σήμερα καλούνται να πληρώσουν τον λογαριασμό. Η ευθύνη τους είναι μεγάλη και οφείλουν μια συγγνώμη για τη λανθασμένη επιλογή τους. Επαιξαν τον δικό τους ρόλο έτσι ώστε να αποκοιμηθεί ένα μεγάλο κομμάτι της μεσαίας τάξης σε μια πολύ κρίσιμη για τον τόπο περίοδο.

Ο ΣΥΡΙΖΑ φεύγει οΤΣΙΠΡΑΣ μένει..

Μόνο σαν τρολάρισμα θα μπορούσε ν' ακουστεί πριν από τον Γενάρη του '15 η είδηση ότι με πρωτοβουλία του ΣΥΡΙΖΑ η Βουλή διοργανώνει εκδήλωση απότισης φόρου τιμής στον Ανδρέα Παπανδρέου με την ευκαιρία της επετείου του θανάτου του. Η αλήθεια είναι βέβαια ότι τώρα πια η πρωτοβουλία αυτή μάλλον φυσιολογική και αναμενόμενη ήταν. Η εκδήλωση της Βουλής θα αποτελέσει την κορύφωση των προσπαθειών του σημερινού πρωθυπουργού να κατοχυρωθεί στη λαϊκή συνείδηση ως «ο Ανδρέας τους» Νο2. Η πολιτική πραγματικότητα πείθει με τρόπο αναμφισβήτητο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν παρά το «όχημα» που οδήγησε τον ηγέτη του στην εξουσία. Από εκεί και πέρα δεν είχε καμία αξία, αντίθετα, μόνο εμπόδια δημιουργούσε στην εγκαθίδρυσή του σε αυτήν.

Η αποδέσμευση έγινε σταδιακά με μια σειρά από συμβολικές και ουσιαστικές διαδοχικές κινήσεις. Το ίδιο βράδυ του πρώτου εκλογικού του θριάμβου ο πρωθυπουργός κάλεσε τα παραληρούντα πλήθη «να αγωνιστούν για να σηκώσουν τον ήλιο πάνω από την Ελλάδα», σύνθημα που εκφράστηκε και στην «ΠΑΣΟΚική» σύνθεση του Υπουργικού Συμβουλίου. Η προαναγγελθείσα συγκυβέρνηση με τον Καμμένο, όπως και η επισημοποίηση της συμμαχίας με την καραμανλική Δεξιά, που εκφράστηκε με την εκλογή Παυλόπουλου στην Προεδρία της Δημοκρατίας, δεν άφησαν καμία αμφιβολία για το πολιτικό μέλλον του εγχειρήματος. Η ιδεολογικοπολιτική αποδέσμευση ήταν το ίδιο συστηματική και αποτελεσματική. Οι αντιμνημονιακές κορώνες και οι κόκκινες γραμμές αποδείχθηκαν «αυταπάτες» και οι εξαπατηθέντες εγκατέλειψαν -και εγκαταλείπουν- κατά συνιστώσες. Ο επόμενος ανασχηματισμός θα είναι μάλλον ο οριστικός αποχαιρετισμός του κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ. Το -πάλαι ποτέ- κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς αντικαθίσταται από ένα επικίνδυνο και πολύμορφο λαϊκίστικο συνονθύλευμα, με ηγέτη τον σημερινό πρωθυπουργό και αποκλειστικό στόχο την παραμονή του στην εξουσία.

Η κρίση επιτάχυνε και ανέδειξε ακόμα πιο καθαρά την οριζόντια διακομματική διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στους μεταρρυθμιστές και τους λαϊκιστές. Γι' αυτό και σήμερα που η λαϊκίστικη συμμαχία συγκροτείται με τον πιο επίσημο τρόπο, οι προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις έχουν την υποχρέωση να επιταχύνουν τις διαδικασίες συγκρότησης της δικής τους συμμαχίας. Να βρουν κοινή γλώσσα, να συγχρονίσουν τον βηματισμό τους, να συγκροτήσουν έναν νέο ισχυρό μεταρρυθμιστικό φορέα. Η αλλαγή ενοίκων στο Μαξίμου δεν μπορεί παρά να εκφράσει μια νέα προοδευτική πλειοψηφία, αποφασισμένη να σηκώσει το βάρος των μεταρρυθμίσεων που χρειάζεται η χώρα. Η κρισιμότητα των στιγμών δεν αφήνει περιθώρια για προσωπικές ή κομματικές προτεραιότητες και προσχηματικές υπεκφυγές. Πολύ περισσότερο για συνειδητές ή ασυνείδητες συνενοχές...

Το Σύνταγμα αποτελεί εγγύηση απέναντι στην κατεδάφιση αρχών και δικαιωμάτων .

Μέχρι τον Ιανουάριο του 2015, αλλά ακόμη και μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ, η αντιμνημονιακή ρητορεία επικεντρωνόταν στην ανάδειξη συνταγματικών και θεσμικών «ατοπημάτων» των κυβερνήσεων της περιόδου 2010-2014. Πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, αιφνιδιαστική εισαγωγή και με συνοπτικές διαδικασίες ψήφιση νομοθετημάτων, συρροή τροπολογιών άσχετων με το κυρίως αντικείμενο νομοσχεδίων και πληθώρα ρυθμίσεων οριακής συνταγματικότητας περιλαμβάνονταν στην ημερήσια διάταξη του αντιπολιτευτικού λόγου.

Ωστόσο όλες αυτές οι πρακτικές δεν μεταβλήθηκαν μετά την ανάληψη του εξουσίας από τις «αντιμνημονιακές» πολιτικές δυνάμεις. Αντιθέτως, σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζονται εντεινόμενες. Εκείνοι που υποστήριζαν ότι ολόκληρα νομοθετήματα ήταν από την αρχή ως το τέλος αντισυνταγματικά, σήμερα εγκαλούν όσους θέτουν ζητήματα συνταγματικότητας ως πολιτικούς ακτιβιστές και εκ του πονηρού επικαλούμενους το Σύνταγμα. Παράλληλα, ο αριθμός των πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, των άσχετων τροπολογιών και της επείγουσας νομοθέτησης έχουν αυξηθεί σημαντικά. Πράγματι, η εγγενής ελλειπτικότητα του Συντάγματος επιτρέπει στον καθένα, νομικό ή απλό πολίτη, να εκφέρει τη γνώμη του ως προς τη συνταγματικότητα των επιλογών του νομοθέτη. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ο πλεονάζων συνταγματικός λόγος αποδεικνύεται επωφελής είτε για την αξιοπιστία του Συντάγματος, είτε για εκείνους που επενδύουν την πολιτική διαφωνία τους με συνταγματικά επιχειρήματα. Η ερμηνεία του Συντάγματος και ο έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων αποτελούν μια επιστημονική διεργασία που προϋποθέτει εξειδικευμένη γνώση και συχνά τη συνέργεια περισσότερων κλάδων του δικαίου.

Aρα η κατάχρηση συνταγματικού λόγου, ιδίως όταν προέρχεται από όσους διαθέτουν θεσμικό ρόλο, ενδέχεται να οδηγήσει στην καλλιέργεια αστήρικτων προσδοκιών και στην απαξίωση του συνταγματικού κειμένου και των κρατικών οργάνων που λειτουργούν βάσει αυτού. Το Σύνταγμα αποτελεί εγγύηση απέναντι στην κατεδάφιση αρχών και δικαιωμάτων, όχι μέσο διευθέτησης πολιτικών διαφορών. Στη δημοκρατική πολιτική αντιμαχία η τελευταία λέξη διατυπώνεται στις γενικές εκλογές και όχι στις δικαστικές αίθουσες. Από την άλλη πλευρά ωστόσο, είναι εξόχως υποκριτικό όσοι επικαλούνταν μέχρι τις αρχές του 2015 την αντισυνταγματικότητα όποιου περιοριστικού μέτρου θεσπιζόταν, να εγκαλούν σήμερα όσους επισημαίνουν ζητήματα συνταγματικότητας στην τριτομνημονιακή νομοθεσία.