Απ’ τα Μνημόνια θα γλιτώσουμε, από την πλήξη μας όμως, δύσκολο.

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες σκέφτομαι πόσο όλοι εμείς που τρέχουμε πέρα-δώθε, γιορτάζοντας υποτίθεται χωρίς να ξέρουμε τι γιορτάζουμε, στην πραγματικότητα βγάζοντας το άχτι μας ο ένας με τον άλλον, με αυτοκίνητα και εκρηκτικά, ότι ο πραγματικός Γολγοθάς μας είναι η βαρεμάρα που μας προκαλεί ο εαυτός μας. Και η αδυναμία μας να βρούμε τα μέσα για να την ξεπεράσουμε. Τα υπόλοιπα, τα Μνημόνια και οι Ευρώπες που δήθεν μας ταλαιπωρούν, είναι για τα πανηγύρια και τις ευκολίες πληρωμής των δόσεων συλλογικής ζωής που μας απομένουν. Και επειδή έχουμε βαρεθεί τους εαυτούς μας, το μόνο που μας μένει είναι, σε πρώτη ευκαιρία, να απελευθερώνουμε τον «αγριορωμιό», αυτό το βάρβαρο αλαζονικό κατασκεύασμα που γλεντάει γύρω μας και μέσα μας. Απ’ τα Μνημόνια θα γλιτώσουμε, από την πλήξη μας όμως, δύσκολο.

Οι κυβερνήσεις των τελευταίων τεσσάρων χρόνων φάνηκαν ανίκανες να υποστηρίξουν οτιδήποτε θετικό .

Από τα μεγαλύτερα λάθη που έγιναν τα χρόνια της βίαιης προσαρμογής της οικονομίας και της κοινωνίας είναι ότι δεν δόθηκε στους πολίτες η αίσθηση ότι πέρα από τη λιτότητα και τον πόνο, υπήρχαν και επιτυχίες στο πρόγραμμα. Οι θυσίες και οι αδικίες θα μπορούσαν να αμβλυνθούν σε ένα βαθμό με την προσεκτική αναβάθμιση υπηρεσιών που γίνονταν ολοένα και πιο κρίσιμες όσο επιδεινωνόταν το κλίμα στην οικονομία. Αλλά αντί να εφαρμόζονται μεταρρυθμίσεις ως αντιστάθμισμα των δυσκολιών που αντιμετώπιζαν οι πολίτες, παρουσιάζονταν ως άλλη μια τιμωρία. Οι κυβερνήσεις των τελευταίων τεσσάρων χρόνων φάνηκαν ανίκανες να υποστηρίξουν οτιδήποτε θετικό του προγράμματος, ενώ τα άλλα κόμματα έβρισκαν ελεύθερο πεδίο για να παρουσιάζουν κάθε αλλαγή σαν καταστροφή, συμβάλλοντας έτσι σε ένα κλίμα αβεβαιότητας και απαισιοδοξίας. Σε αυτό συνέβαλαν και οι εταίροι μας, με δηλώσεις και πρακτικές που άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ελλάδα να βρεθεί έκπτωτη από το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Οπως αναμενόταν, αυτό απέτρεπε επενδύσεις από Ελληνες και ξένους και υπονόμευε και την κατανάλωση, οδηγώντας σε ακόμη χειρότερες συνέπειες την οικονομία και την κοινωνία. Η λιτότητα είχε από μόνη της σκληρές συνέπειες, οι οποίες μετριούνται σε χαμένα εισοδήματα και υψηλή ανεργία. Η απαισιοδοξία, όμως, επιδείνωσε όλες τις αρνητικές συνέπειες της κρίσης: στέρησε χρήμα από την αγορά και ενθάρρυνε την αντίσταση σε κάθε μεταρρύθμιση.

Τις τελευταίες μέρες, βλέπουμε μια προσπάθεια να αλλάξει το κλίμα, να φανεί ότι η κρίση τελείωσε και ότι η Ελλάδα κάνει άλματα προς την ομαλότητα. Το πρωτογενές πλεόνασμα και ο δανεισμός από την αγορά γεννούν την ελπίδα ότι θα λήξει η σκληρή κηδεμονία των πιστωτών μας, θα μπει χρήμα στην πραγματική οικονομία και η χώρα θα ανακάμψει. 

Ούτε οι πολίτες, ούτε η οικονομία αντέχουν μια συνεχή πολωτική και διχαστική αντιπαράθεση .

Είναι αυτονόητο το δικαίωμα των πολιτικών κομμάτων να ασκούν ακόμα και σκληρή κριτική και να αναδεικνύουν τις αντιφάσεις και τις παλινωδίες των αντιπάλων τους. Η προσωποποίηση όμως της πολιτικής αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από βαρύτατους και ακραίους χαρακτηρισμούς, ούτε βοηθά στην ανάδειξη των διαφορετικών πολιτικών που υποτίθεται είναι ο στόχος, ούτε πολύ περισσότερο διευκολύνει τούς πολίτες να αποφασίσουν τι συμφέρει τους ίδιους και τη χώρα.

Σε μια περίοδο που η χώρα δίνει τη μάχη της ανασύνταξης, είναι παράλογο να δυναμιτίζεται το πολιτικό κλίμα και να καλλιεργείται πάλι ένα κλίμα αστάθειας και αδυναμίας στοιχειώδους συνεννόησης. Είναι παράλογο όμως ακόμα και για λόγους στενής κομματικής σκοπιμότητας, αφού όπως καταγράφεται σε όλες σχεδόν τις δημοσκοπήσεις, ένα σημαντικότατο τμήμα των πολιτών, που θα κρίνει και την εκλογική αναμέτρηση, δεν πείθεται από κραυγές, συνθήματα και προσωπικές επιθέσεις.

Ας συνειδητοποιήσουν  επιτέλους  οι ηγέτες και τα στελέχη των κομμάτων,ότι ούτε οι πολίτες, ούτε η οικονομία αντέχουν μια συνεχή πολωτική και διχαστική αντιπαράθεση . Λίγη αυτοσυγκράτηση για το δικό τους συμφέρον αλλά κυρίως για το συμφέρον της χώρας δεν πρόκειται να βλάψει κανένα.

Όποιος τα παίρνει δεν τιμωρείται.

Κατά τους ηθικολογούντες, κατά τη διάρκεια της τελευταίας τετραετίας το πολιτικό σύστημα με την ανοχή της δικαστικής εξουσίας νομιμοποίησε πράξεις και συμπεριφορές που σε εποχές ομαλότητας θα αποτελούσαν προδοσία, απιστία ή κακοδιαχείριση. Από την εξαθλίωση των αδύναμων κοινωνικά ομάδων με μέτρα αμφίβολης συνταγματικότητας, την πώληση κρατικής περιουσίας με αδιαφανείς διαδικασίες έως και την πριμοδότηση ξένων επιχειρηματικών συμφερόντων με χρήματα του ελληνικού λαού, οι περιπτώσεις αυθαιρεσίας και κατάχρησης εξουσίας είναι δεκάδες και επισημασμένες.

Ξανά κατά τους ηθικολογούντες, πρώην και νυν κυβερνητικά στελέχη, βουλευτές της αντιπολίτευσης, στελέχη της τρόικας, διεθνείς θεσμοί, δικαστικές αρχές και επιχειρηματικοί φορείς εξακολουθούν στο ίδιο μονοπάτι της συστηματικής υπονόμευσης των συμφερόντων των πολιτών. Αλλά δεν στέκονται μόνο στην οικονομική απογύμνωση. Με διατάξεις όπως αυτές που προαναφέρθηκαν προχωρούν στην ηθική αποδόμηση και θεσμική απαξίωση, αποκτηνώνοντας την κοινωνική συνείδηση. Το μήνυμα ότι «όποιος τα παίρνει δεν τιμωρείται ή τη γλιτώνει με ένα πλημμέλημα» αποτελεί «αμάρτημα» βαρύτερο και από αυτό της οικονομικής εκμετάλλευσης ενός ολόκληρου λαού. Διότι τα χρήματα θα ξαναβρεθούν, οι αρχές χάνονται για πάντα. 

Το δημοψήφισμα του ΣΥΡΙΖΑ

Η ελαφρότητα και ο λαϊκισμός στην πολιτική είναι ο κανόνας και διαπερνά οριζοντίως και καθέτως το κομματικό σύστημα. Πρόκειται για ένα σύμπτωμα που έχει προκαλέσει μεταξύ των άλλων και βαρύτατο πλήγμα στην αξιοπιστία των πολιτικών, ενώ το έχει πληρώσει διαχρονικά ο τόπος και μάλιστα πολύ ακριβά. Μετά τα παθήματα της κρίσης και ενώ θα περίμενε κανείς να έχει περιοριστεί κάπως το φαινόμενο, η πραγματικότητα άλλα αποκαλύπτει.

Η αντιπολίτευση και πρωτίστως ο ΣΥΡΙΖΑ που έκανε καριέρα τάζοντας τα πάντα στους πάντες τώρα πληρώνει την αμετροέπεια της ηγεσίας του με εσωτερικό ρήγμα που δύσκολα μπορεί να γεφυρωθεί χωρίς απώλειες. Η έξαλλη αντιπολίτευση που ασκεί ο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνον δεν συμμαζεύτηκε όσο περνά ο καιρός, αλλά αντιθέτως έχει εκτραχυνθεί με συνέπεια να καίγονται ακόμη και οι απόπειρες του κ. Αλ. Τσίπρα για μια πιο συνετή πολιτική. Η μονοθεματική στρατηγική αυτά τα δύο χρόνια και η στείρα άρνηση για οτιδήποτε γινόταν στη χώρα καλλιέργησε την εύκολη προσέγγιση και τώρα που αλλάζει το τοπίο αρνούνται την πραγματικότητα πλήττοντας ευθέως την αξιοπιστία τους. Φθάνουν μάλιστα μόνοι τους να ανοίγουν θέματα όπως το ευρώ καθώς μια ισχυρή και φωνασκούσα μειοψηφία στο εσωτερικό του κόμματος επιμένει στη γραμμή της εκθέτοντας ανεπανόρθωτα την άτολμη ηγεσία.

Οσα έγιναν για την περιβόητη διακήρυξη εν όψει των ευρωεκλογών και ο πόλεμος του παρασκηνίου για το ευρωψηφοδέλτιο, στην πραγματικότητα αποκαλύπτουν πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έγινε ποτέ ενιαίο κόμμα και ως εκ τούτου η κάθε ομάδα διατηρεί για λογαριασμό της το δικαίωμα να ακολουθεί όποια γραμμή της γουστάρει. Δεν είναι τυχαίο ότι επανήλθαν αυτοί που τάσσονται κατά του ευρώ και προτείνουν μάλιστα ακόμη και δημοψήφισμα για το θέμα. Ας τους εξηγήσει κάποιος τι ακριβώς έγινε όταν έκανε το ανάλογο λάθος ο Γιώργος Παπανδρέου προ διετίας. Αλλωστε έχουν αρκετούς εξ αυτών που γνωρίζουν τι έγινε τότε και μπορούν να πάρουν πληροφορίες από πρώτο χέρι.

Με αυτά τα δεδομένα η προοπτική εξουσίας για τον ΣΥΡΙΖΑ όπως ομολογούν δικά του στελέχη θα παραμείνει όνειρο απατηλό καθώς οι πολίτες έχουν πια κατασταλάξει σε ποσοστά που αγγίζουν το 80% ότι το ευρώ είναι αδιαπραγμάτευτη επιλογή και εθνικός μονόδρομος. Κάθε άλλη συζήτηση μόνον συμφορές μπορεί να προκαλέσει και ουδείς έχει τη διάθεση να επιστρέψει στο 2011 διότι γνωρίζει τι ακολούθησε.

Τα ποσοστά του δεν λένε να ξεκολλήσουν από το 20%...

Δυο χρόνια μετά τον εκλογικό σεισμό του 2012, όπως τον  χαρακτηρίζουν μια σειρά επιστήμονες στη μελέτη που επιμελήθηκαν ο Γ. Βούλγαρης και ο Ηλ. Νικολακόπουλος, το μεγαλύτερο μέρος των πολιτικών δείχνουν να μην κατανοούν τις κατακλυσμιαίες αλλαγές που έχουν συμβεί. Αλλαγές όπως ο μικρότερος δείκτης δικομματισμού από το 1926(!), η πρωτοφανής για τα ελληνικά δεδομένα αποχή αφού μεταξύ 2004 και 2012 πάνω από ένα εκατομμύριο ψηφοφόροι γύρισαν την πλάτη στις κάλπες, ο τετραπλασιασμός του δείκτη μεταβλητότητας της ψήφου, η τεράστια ηλικιακή απόκλιση στην εκλογική συμπεριφορά και η μεγάλη αύξηση των πολιτών που αρνούνται να τοποθετηθούν στον άξονα Αριστεράς - Δεξιάς, μοιάζει να μη λαμβάνονται καν υπόψη στην ανάλυση των κομματικών επιτελείων.

Ιδιαίτερα η αξιωματική αντιπολίτευση, που έπειτα από ένα μικρό διάλειμμα που προσπάθησε να προσεγγίσει κάπως πιο ρεαλιστικές θέσεις, επανήλθε σε μια κραυγαλέα και ισοπεδωτική ρητορική, αποκόπτοντας οποιαδήποτε γέφυρα με την κοινή λογική. Συλλήβδην οι μεγάλες πολιτικές οικογένειες, σοσιαλιστές και λαϊκό κόμμα, χαρακτηρίζονται από τον κ. Τσίπρα ως... ταλιμπάν του νεοφιλελευθερισμού και η Ευρώπη ως καζίνο. Η κυβέρνηση, φυσικά λόγω Μπαλτάκου, ακροδεξιά σέχτα και πάει λέγοντας. Ολοι εχθροί, όλοι υποτακτικοί της Μέρκελ και μόνη ελπίδα μας ο κ. Τσίπρας που φιλοδοξεί να μας κυβερνήσει και να μας σώσει, εμάς και την Ευρώπη, αυτοδύναμος, έστω κι αν τα ποσοστά του δεν λένε να ξεκολλήσουν από το 20%...

Ξέρουν ότι η πορεία της εξόδου από την κρίση είναι μαραθώνιος.

Ο χρόνος είναι πολύς. Κοντά ενάμισης μήνας ως τις ευρωεκλογές. Και ως τις αυτοδιοικητικές ένας μήνας και κάτι. Τι θα συμβεί σ' αυτό το διάστημα και σε ποιο βαθμό θα επηρεάσει την ψήφο μας και το αποτέλεσμα της κάλπης, κανένας δεν είναι σε θέση να το προβλέψει. Κι ας σπεύδουν πολλοί να υποδύονται τους σύγχρονους Τειρεσίες. Αλλά υπάρχει κάτι που το ξέρουμε. Εκείνο που δεν επιδέχεται την παραμικρή αμφισβήτηση είναι ότι πολλά θα κριθούν από τις εξελίξεις που δρομολόγησε η έξοδος της χώρας στις αγορές. Καλώς ή κακώς, το γεγονός δημιούργησε προσδοκίες και ελπίδες. Και καλώς ή κακώς, οι κυβερνώντες έχουν σπεύσει να τις προεισπράξουν.
Δεν είναι ανεξήγητη η στάση τους. Ξέρουν ότι η πορεία της εξόδου από την κρίση είναι μαραθώνιος. Αλλά οι πολιτικοί ανταγωνισμοί και οι επικείμενες εκλογικές αναμετρήσεις υπάγονται σε άλλη κατηγορία ? μοιάζουν με αλλεπάλληλες κούρσες ταχύτητας. Και οι κυβερνώντες γνωρίζουν ότι η συγκεκριμένη χρονική συγκυρία αποτελεί γι' αυτούς τη «μεγάλη ευκαιρία». Δεν έχουν περιθώριο να την αφήσουν να περάσει ανεκμετάλλευτη. Γι' αυτό, άλλωστε, και φρόντισαν ώστε όλα τα «ευχάριστα» να στριμωχτούν μέσα σ' αυτό το διάστημα. Βέβαια, τον Μπαλτάκο δεν τον είχαν προβλέψει, αλλά ας πρόσεχαν. Οταν διατηρείς χειροβομβίδες μέσα στο σπίτι σου, φροντίζεις τουλάχιστον να μην είναι απασφαλισμένες. Ο Μπαλτάκος ήταν. Και εξερράγη. Αν και με τους σωστούς χειρισμούς, τίποτα δεν μπορεί να αποκλείσει να αποδειχθεί θετικός τελικά ο συνολικός απολογισμός.
Τα άλλα, όμως, καλά τα οργάνωσαν. Και βοηθούσης και της Μέρκελ αλλά και όλων των ευρωπαϊκών δυνάμεων που δεν έχουν καμιά διάθεση να δουν να ενισχύονται οι εθνικιστικές και οι αντιευρωπαϊκές δυνάμεις, είναι βάσιμες οι προσδοκίες ότι ο σχεδιασμός τους θα αποδώσει τα προσδοκώμενα. Αλλωστε, από τώρα και μέχρι τον Σεπτέμβριο θα πρέπει να έχουν δημιουργήσει την αίσθηση ότι οι επιλογές τους δικαιώθηκαν. Ενώ την ίδια ώρα η άλλη πλευρά δεν έχει να αποδείξει τίποτα. Απλώς και μόνο επειδή δεν προτείνει τίποτα. Μοναδική της δύναμη είναι τα λάθη και οι αδυναμίες των αντιπάλων της.