Τα ποσοστά του δεν λένε να ξεκολλήσουν από το 20%...

Δυο χρόνια μετά τον εκλογικό σεισμό του 2012, όπως τον  χαρακτηρίζουν μια σειρά επιστήμονες στη μελέτη που επιμελήθηκαν ο Γ. Βούλγαρης και ο Ηλ. Νικολακόπουλος, το μεγαλύτερο μέρος των πολιτικών δείχνουν να μην κατανοούν τις κατακλυσμιαίες αλλαγές που έχουν συμβεί. Αλλαγές όπως ο μικρότερος δείκτης δικομματισμού από το 1926(!), η πρωτοφανής για τα ελληνικά δεδομένα αποχή αφού μεταξύ 2004 και 2012 πάνω από ένα εκατομμύριο ψηφοφόροι γύρισαν την πλάτη στις κάλπες, ο τετραπλασιασμός του δείκτη μεταβλητότητας της ψήφου, η τεράστια ηλικιακή απόκλιση στην εκλογική συμπεριφορά και η μεγάλη αύξηση των πολιτών που αρνούνται να τοποθετηθούν στον άξονα Αριστεράς - Δεξιάς, μοιάζει να μη λαμβάνονται καν υπόψη στην ανάλυση των κομματικών επιτελείων.

Ιδιαίτερα η αξιωματική αντιπολίτευση, που έπειτα από ένα μικρό διάλειμμα που προσπάθησε να προσεγγίσει κάπως πιο ρεαλιστικές θέσεις, επανήλθε σε μια κραυγαλέα και ισοπεδωτική ρητορική, αποκόπτοντας οποιαδήποτε γέφυρα με την κοινή λογική. Συλλήβδην οι μεγάλες πολιτικές οικογένειες, σοσιαλιστές και λαϊκό κόμμα, χαρακτηρίζονται από τον κ. Τσίπρα ως... ταλιμπάν του νεοφιλελευθερισμού και η Ευρώπη ως καζίνο. Η κυβέρνηση, φυσικά λόγω Μπαλτάκου, ακροδεξιά σέχτα και πάει λέγοντας. Ολοι εχθροί, όλοι υποτακτικοί της Μέρκελ και μόνη ελπίδα μας ο κ. Τσίπρας που φιλοδοξεί να μας κυβερνήσει και να μας σώσει, εμάς και την Ευρώπη, αυτοδύναμος, έστω κι αν τα ποσοστά του δεν λένε να ξεκολλήσουν από το 20%...

Ξέρουν ότι η πορεία της εξόδου από την κρίση είναι μαραθώνιος.

Ο χρόνος είναι πολύς. Κοντά ενάμισης μήνας ως τις ευρωεκλογές. Και ως τις αυτοδιοικητικές ένας μήνας και κάτι. Τι θα συμβεί σ' αυτό το διάστημα και σε ποιο βαθμό θα επηρεάσει την ψήφο μας και το αποτέλεσμα της κάλπης, κανένας δεν είναι σε θέση να το προβλέψει. Κι ας σπεύδουν πολλοί να υποδύονται τους σύγχρονους Τειρεσίες. Αλλά υπάρχει κάτι που το ξέρουμε. Εκείνο που δεν επιδέχεται την παραμικρή αμφισβήτηση είναι ότι πολλά θα κριθούν από τις εξελίξεις που δρομολόγησε η έξοδος της χώρας στις αγορές. Καλώς ή κακώς, το γεγονός δημιούργησε προσδοκίες και ελπίδες. Και καλώς ή κακώς, οι κυβερνώντες έχουν σπεύσει να τις προεισπράξουν.
Δεν είναι ανεξήγητη η στάση τους. Ξέρουν ότι η πορεία της εξόδου από την κρίση είναι μαραθώνιος. Αλλά οι πολιτικοί ανταγωνισμοί και οι επικείμενες εκλογικές αναμετρήσεις υπάγονται σε άλλη κατηγορία ? μοιάζουν με αλλεπάλληλες κούρσες ταχύτητας. Και οι κυβερνώντες γνωρίζουν ότι η συγκεκριμένη χρονική συγκυρία αποτελεί γι' αυτούς τη «μεγάλη ευκαιρία». Δεν έχουν περιθώριο να την αφήσουν να περάσει ανεκμετάλλευτη. Γι' αυτό, άλλωστε, και φρόντισαν ώστε όλα τα «ευχάριστα» να στριμωχτούν μέσα σ' αυτό το διάστημα. Βέβαια, τον Μπαλτάκο δεν τον είχαν προβλέψει, αλλά ας πρόσεχαν. Οταν διατηρείς χειροβομβίδες μέσα στο σπίτι σου, φροντίζεις τουλάχιστον να μην είναι απασφαλισμένες. Ο Μπαλτάκος ήταν. Και εξερράγη. Αν και με τους σωστούς χειρισμούς, τίποτα δεν μπορεί να αποκλείσει να αποδειχθεί θετικός τελικά ο συνολικός απολογισμός.
Τα άλλα, όμως, καλά τα οργάνωσαν. Και βοηθούσης και της Μέρκελ αλλά και όλων των ευρωπαϊκών δυνάμεων που δεν έχουν καμιά διάθεση να δουν να ενισχύονται οι εθνικιστικές και οι αντιευρωπαϊκές δυνάμεις, είναι βάσιμες οι προσδοκίες ότι ο σχεδιασμός τους θα αποδώσει τα προσδοκώμενα. Αλλωστε, από τώρα και μέχρι τον Σεπτέμβριο θα πρέπει να έχουν δημιουργήσει την αίσθηση ότι οι επιλογές τους δικαιώθηκαν. Ενώ την ίδια ώρα η άλλη πλευρά δεν έχει να αποδείξει τίποτα. Απλώς και μόνο επειδή δεν προτείνει τίποτα. Μοναδική της δύναμη είναι τα λάθη και οι αδυναμίες των αντιπάλων της.

«Θεωρητικά, η θεωρία και η πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη όμως διαφέρουν».

Στην Ελλάδα, με την τεράστια ανεργία και τα τρομακτικά κοινωνικά προβλήματα είναι πράγματι η μία, η ζοφερή πλευρά, της πραγματικότητας. Η Ελλάδα χρεοκόπησε το 2010 και το οικονομικό της μοντέλο θα χρεοκοπούσε ανεξαρτήτως αν το εθνικό μας νόμισμα ονομάζεται ευρώ, ή κάπως αλλιώς. Δεν υπήρξε όμως προηγούμενο χώρας που χρεοκόπησε χωρίς ύφεση, αύξηση της ανεργίας και περικοπής κοινωνικών παροχών. Την ίδια στιγμή, κάποιο Ευρωπαίοι που υποστηρίζουν πως η Ελλάδα δεν έχει εφαρμόσει όλες τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, δίνοντας ως παράδειγμα τη Λετονία που όχι μόνο βγήκε από το πρόγραμμα στήριξης αλλά αναπτύσσεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρωζώνης, ξεχνούν πως η χώρα μας εφήρμοσε ένα από τα σκληρότερα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής και μάλιστα μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Τίποτε από όλα αυτά δεν δικαιολογεί όμως και την ευφορία της ελληνικής κυβέρνησης που παρουσιάζει ως μέγιστο κατόρθωμα την επιστροφή στις αγορές και κυρίως να επαναπαύεται σε αυτήν. Η Ελλάδα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στη δημιουργία ενός πραγματικά ευρωπαϊκού κράτους και στην αποχώρηση από την Ε.Ε. Η μείωση του ελληνικού χρέους, είτε με διαγραφή, είτε με επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής, κάτι το οποίο θα γίνει αργότερα το 2014, δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί από την ελληνική κυβέρνηση ως «εθνική επιτυχία», καθώς πρόκειται για απόφαση όλων των μελών της Ευρωζώνης ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του κοινού νομίσματος. Κάτι που αποτελεί τον πρωταρχικό σκοπό ανεξάρτητα από τις θεωρίες και τις ερμηνείες της αντιπολίτευσης και της κυβέρνησης και που επιβεβαιώνει το γνωστό ρητό πως «θεωρητικά, η θεωρία και η πράξη είναι το ίδιο πράγμα. Στην πράξη όμως διαφέρουν».

Η πραγματική οικονομία στερείται ρευστότητας.

Η ελληνική κυβέρνηση χθες επιχείρησε με επιτυχία μια περιορισμένη και «πιλοτική» έξοδο στις αγορές, στην οποία ανταποκρίθηκαν οι επενδυτές, με θετικό αντίκρισμα για τη χώρα. Αυτό συνέβη γιατί οι αποδόσεις ήσαν υψηλές, τα ελλείμματα έχουν ελεγχθεί και το ελληνικό χρέος βρίσκεται υπό «ευρωπαϊκή προστασία» παρότι ακόμα δεν είναι βιώσιμο. Στο σημείο αυτό χρειάζονται δύο επισημάνσεις: Η οικονομική πολιτική της χώρας, σε συνθήκες κρίσης, δεν πρέπει να εντάσσεται σε τρέχουσες εκλογικές και επικοινωνιακές σκοπιμότητες.

Και όσο λάθος είναι οι πρώιμοι και υπερβολικοί πανηγυρισμοί, άλλο τόσο λάθος είναι μια θέση καταστροφολογικής μεμψιμοιρίας. Ούτε τελείωσαν τα «μνημόνια» ούτε περάσαμε σε συνθήκες ανάπτυξης. Η μεγάλη εικόνα της ελληνικής οικονομίας εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έλλειμμα ανάπτυξης και επενδύσεων και από την επικίνδυνα υψηλή ανεργία. Η πραγματική οικονομία στερείται ρευστότητας, ενώ οι υφεσιακές επιλογές εξακολουθούν να επηρεάζουν αρνητικά την οικονομία μας.

Ο δρόμος μιας σταθερής και υγιούς πρόσβασης της ελληνικής οικονομίας στις κεφαλαιαγορές, αναπτυξιακού χαρακτήρα, έχει ακόμα πολλές συνδυαστικές προϋποθέσεις.

Κεντρικό ζητούμενο είναι μια ουσιαστική διευθέτηση του χρέους. Το ξαναλέμε: το πρόγραμμα εξόδου της χώρας από την κρίση θέλει σοβαρές αναθεωρήσεις για να είναι αποτελεσματικό και να οδηγηθεί η χώρα σε έξοδο από την κρίση. Ο κίνδυνος για μια μακρά πορεία μεταξύ «φθοράς και αφθαρσίας» είναι μεγάλος. Και κάτι ακόμα: Η Ευρώπη χρειάζεται μια «νέα αρχιτεκτονική» στις οικονομικές και πολιτικές λειτουργίες της, καθώς εάν δεν διορθώσει τα «συστημικά κενά της» θα βρίσκει την «κρίση του ευρώ» συνεχώς μπροστά της...

Δική μας απόφαση και επιλογή είναι τι είδους πολιτικούς θα έχουμε.

Το «νέο αίμα» που περιλαμβάνουν. Και μακάρι ανάλογα να είναι και τα ψηφοδέλτια της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ. Να έχουν κατανοήσει και οι πυλώνες του «μικρού δικομματισμού» την ανάγκη από ανανέωση που έχει το πολιτικό δυναμικό μας.
Φυσικά και υπάρχουν και οι παλιοί, δεν θα μπορούσαν να λείπουν. Αλλά εκείνο που μετράει είναι οι δεκάδες νέοι. Και νέες. Με προσόντα, με σπουδές, με καριέρες και κυρίως χωρίς ψευδαισθήσεις για το τι τους περιμένει και τι περιμένουμε εμείς απ' αυτούς κι απ΄ αυτές. Κι αυτό το τελευταίο μην το θεωρείτε δευτερεύον ή ασήμαντο.
Γνωρίζουν καλά όσοι και όσες αποφάσισαν να μπουν αυτή την περίοδο στον χώρο της πολιτικής ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει, ότι η πολιτική έχει πάψει να είναι πεδίο εύκολου και άκοπου πλουτισμού, ότι οι πράξεις και οι παραλείψεις τους, όλες τους οι κινήσεις, παρακολουθούνται αδιάκοπα και ελέγχονται αυστηρότατα.
Αρα από τη στιγμή που η ιδιοτέλεια εκ των πραγμάτων αποκλείεται, εκείνο που μένει είναι η ειλικρινής διάθεση της προσφοράς. Που όμως δεν αρκεί να υπάρχει από πλευράς τους, θα πρέπει να υιοθετηθεί και από πλευράς μας με την ψήφο μας. Κι αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να ξεχνάμε. Δική μας απόφαση και επιλογή είναι τι είδους πολιτικούς θα έχουμε.

Τα τελευταία πέντε χρόνια η χώρα υπόκειται σε έναν διαρκή φαύλο κύκλο .

Τα τελευταία πέντε χρόνια η χώρα υπόκειται σε έναν διαρκή φαύλο κύκλο οικονομικής και πολιτικής φθοράς, που ακυρώνει προσπάθειες και απομειώνει τις θυσίες των πολιτών.

Από το 2008 και εντεύθεν στις περισσότερες των περιπτώσεων είχαμε ακραίες εκδηλώσεις της οικονομικής κρίσης, οι οποίες έφερναν αναγκαστικά περιοριστικά μέτρα.

Αλλά επειδή η κρίση ήταν βαθιά, τα όποια μέτρα αποδεικνύονταν ανεπαρκή και ανάγκαζαν τις κυβερνήσεις να επανέρχονται με ακόμη σκληρότερα, με αποτέλεσμα οι πολίτες να αντιδρούν, η αξιοπιστία να χάνεται και η πολιτική κρίση να έπεται των εκρήξεων της οικονομικής.

Με τον καιρό, ο φαύλος κύκλος οικονομικής και πολιτικής κρίσης εγκαταστάθηκε για τα καλά στη χώρα, επιτρέποντας σε πλήθος τυχοδιωκτών και λαϊκιστών να ασκούνται πάνω της.

Τον τελευταίο χρόνο ωστόσο οι προσπάθειες ήταν επίπονες και διαμορφώθηκαν συνθήκες εξόδου από αυτόν τον κύκλο διαρκούς φθοράς.

Τα δημόσια οικονομικά ελέγχθηκαν πέραν πάσης προσδοκίας, το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών μετατράπηκε σε πλεόνασμα, οι ελληνικές τράπεζες μπόρεσαν να «σηκώσουν» χωρίς βοήθεια κεφάλαια από τις διεθνείς αγορές, η αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής επανακτήθηκε σε μεγάλο βαθμό, οι ξένοι ήραν τις πολλές επιφυλάξεις τους για τις ελληνικές προσπάθειες και ο άλλοτε καταδικαστικός διεθνής Τύπος έγινε διθυραμβικός για την Ελλάδα.

Η πολιτική σταθερότητα σε μια χώρα είναι όντως πολύτιμο αγαθό.

Η πολιτική σταθερότητα σε μια χώρα είναι όντως πολύτιμο αγαθό, με σπουδαίες, μάλιστα, θετικές οικονομικές αποτιμήσεις. Η Moody's, λ.χ., ανέβαλε την έκθεσή της για την ελληνική οικονομία για μετά τις ευρωεκλογές, προφανώς για να συνυπολογίσει και τα πολιτικά δεδομένα. Κατά συνέπεια, για όλες τις πολιτικές δυνάμεις, είτε το καταλαβαίνουν είτε όχι, εάν θέλουν να κυβερνήσουν τη χώρα πρέπει να έχουν επιδίωξη την πολιτική σταθερότητα. Ομως, η «πολιτική σταθερότητα» είναι ευρύτερη και ουσιαστικότερη έννοια από μια λογική τρέχουσας κυβερνητικής σταθερότητας. Συνδέεται με την ουσία των πολιτικών που υιοθετούνται και ασκούνται. Και μακάρι, κάθε φορά, «κυβερνητική» και «πολιτική» σταθερότητα να συμπίπτουν... Πράγμα εξαιρετικά δύσκολο, όπως αποδεικνύεται, στις παρούσες συνθήκες κρίσης που διέρχεται η χώρα. Κερδίζεται πολιτικά, δεν εκβιάζεται... Το είδαμε στο πρόσφατο παρελθόν, από το 2009, την κυβέρνηση Παπαδήμου, τις διπλές εκλογές του 2012 και μέχρι σήμερα. Και πιθανότατα θα το δούμε και στο μέλλον...
Η πολιτική σταθερότητα έχει ορισμένες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές προϋποθέσεις. Λόγου χάρη, μια «μεγάλη ανεργία», σε συνδυασμό με μια «φτωχοποίηση» ενός τμήματος της κοινωνίας, δεν είναι σταθεροποιητικός παράγοντας. Χωρίς «ρευστότητα», οι αγορές δεν λειτουργούν δημιουργώντας ευρύτερες απορρυθμιστικές τάσεις. Οπως, επίσης, όταν δεν λειτουργούν σωστά οι δημοκρατικοί θεσμοί δημιουργούνται «ρήγματα» στους σταθεροποιητικούς μηχανισμούς της χώρας κ.λπ. Σ' αυτά τα ζητήματα πρέπει να επικεντρώσει την προσοχή της η κυβέρνηση εάν θέλει να είναι ο χρήσιμος «εγγυητής» της σταθερότητας. Και όχι σε μια συμφωνία τυπικών διαδικασιών και διανομής ρόλων. Για την πολιτική σταθερότητα δεν αρκεί, δυστυχώς, μια εξαγγελία καλών προθέσεων ή ένα «γενικό αφήγημα», εάν δεν στηρίζεται σε κοινωνικο-οικονομικά δεδομένα, που θα αγγίζουν την καθημερινότητα του πολίτη...