Το 2014 δεν είναι 1981...

Αν δεν ισχύει κάτι τέτοιο, είμαστε μπροστά σε μια στροφή της αξιωματικής αντιπολίτευσης προς τον ρεαλισμό. Υπό αυτό το πρίσμα θα πρέπει να σιγήσουν τα τύμπανα του φθηνού αντιμνημονιακού λαϊκισμού, που εκμεταλλεύεται την οργή και τον πόνο των απλών ανθρώπων με υποσχέσεις που δεν μπορούν να υλοποιηθούν.

Η πολιτική ερμηνεία της εξέλιξης μπορεί να είναι ότι, τέσσερις μήνες πριν από τις ευρωεκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ κάνει τη στρατηγική επιλογή να κινηθεί προς το Κέντρο, ακόμη και αν αυτό τού στοιχίσει ψήφους στα αριστερά από κάποιους που θα τον κατηγορήσουν ότι γίνεται «συστημικός». Ισως ο κ. Τσίπρας αρχίζει να αντιλαμβάνεται την ψυχρή οικονομική πραγματικότητα, αλλά και τις προθέσεις των Ευρωπαίων, συμπεριλαμβανομένων και των ομοϊδεατών του της ευρωπαϊκής Αριστεράς. Και υπό αυτό το πρίσμα επιλέγει να κινηθεί.

Ο κ. Σταθάκης αναγνώρισε ότι «η μεγάλη πλειοψηφία του χρέους, πάνω από το 90%, είναι παραδοσιακό, δημόσιο χρέος των αγορών, δηλαδή των ομολόγων», και επισήμανε ευθαρσώς ότι «δεν υπάρχει νομική διαδικασία για να αμφισβητηθεί». Και, τελικά, θεωρεί ως ζητούμενο τη θεσμική ελάφρυνση του χρέους ώστε να καταστεί αυτό βιώσιμο, κάτι που προσπαθεί να διασφαλίσει και η κυβέρνηση.

Ο κ. Τσίπρας δεν έχει την πολυτέλεια να παρασυρθεί στην εξαγωγή των λάθος συμπερασμάτων από την εμπειρία της αναρρίχησης του Ανδρέα Παπανδρέου στην εξουσία και τις παροχές που τόσο απλόχερα έδινε. Το 2014 δεν είναι 1981, όταν λεφτά όντως υπήρχαν. Τότε η Ελλάδα δεν είχε τα σημερινά ελλείμματα και χρέη, ενώ οι Ευρωπαίοι εταίροι ήταν έτοιμοι να στηρίξουν οικονομικά μια μικρή χώρα που μόλις είχε ενταχθεί στην ΕΟΚ και η οποία πριν από λίγα χρόνια είχε βγει από μια δικτατορία. Υπήρχε, λοιπόν, συμπάθεια και θετική προδιάθεση, σε αντίθεση με τη σημερινή συγκυρία όπου η χώρα μας ακόμη προσπαθεί να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της, που τραυματίσθηκε από τα ψευδή στοιχεία που έδινε στα ευρωπαϊκά όργανα.

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης επενδύει στην αγανάκτηση των πολιτών, όμως αυτό όχι μόνο δεν αρκεί, αλλά εγκυμονεί κινδύνους. Καθώς στοχεύει στην αναρρίχηση στην εξουσία σε μια περίοδο μεγάλης έλλειψης ρευστότητας, στόχος του δεν είναι απλώς να εξασφαλίσει την ψήφο των Ελλήνων. Πρέπει, ταυτόχρονα, να μην εκφοβίσει τους καταθέτες –όσους έχουν διατηρήσει τα χρήματά τους στις ελληνικές τράπεζες και όσους σκέπτονται να τα επαναφέρουν– και να μην αποθαρρύνει τους εγχώριους και ξένους επενδυτές.

Πάλι τα ίδια και τα ίδια.

Πάλι τα ίδια και τα ίδια. Αντί ο κίνδυνος της τρομοκρατίας να ενδυναμώνει το κοινό πολιτικό μέτωπο εναντίον της, γίνεται αντικείμενο μικροκομματικής αντιπαράθεσης, με πρωτοβουλία (όπως συνήθως) της ΝΔ. Από την άλλη πλευρά, ο ΣΥΡΙΖΑ, παρότι καταδικάζει την τρομοκρατία, νιώθει την... ανάγκη να αποδώσει χωρίς στοιχεία κυβερνητική σκοπιμότητα στην «απόδραση» Ξηρού για να... αποπροσανατολιστεί η κοινωνία!

Την ίδια ώρα μάλιστα που η κυβέρνηση δέχεται ισχυρές διεθνείς αποδοκιμασίες για ό,τι συνέβη, που στρέφονται εις βάρος της και εις βάρος της χώρας, επιβαρύνοντας το ήδη περίπλοκο και συγκεχυμένο πολιτικό περιβάλλον... Από την άλλη μεριά βλέπουμε εν όψει εκλογών η ΝΔ να επιχειρεί παράλληλα μια... ρετρό ανασύσταση της εποχής της «Δεξιάς του Κυρίου» με τις καταγγελίες περί «αθεΐας» του κ. Τσίπρα. Ολα αυτά συνιστούν θλιβερό επίπεδο διαλόγου και πολιτικής αντιπαράθεσης. Ιδίως σε μια εποχή που της Εκκλησίας ηγείται ένας σεμνός και μετριοπαθής ιεράρχης. Το θέμα, σε τελευταία ανάλυση, δεν είναι οι θρησκευτικές πεποιθήσεις του κ. Τσίπρα -που έχουν δημοσίως κατατεθεί- αλλά οι πολιτικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ στα ζητήματα των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας. Αντί αυτά να ενδιαφέρουν τη ΝΔ, προτιμάται η «κίτρινη αθεΐα» σ' ένα συνταγματικό πλαίσιο που εγγυάται την ανεξιθρησκεία... Στην τελευταία φάση των «μνημονίων» το ζητούμενο επικεντρώνεται πια στο «πώς θα εξέλθουμε από την κρίση». Παρά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, υπάρχουν πολλοί «κοινοί τόποι» γύρω από το τι πρέπει να κάνει η ίδια η χώρα για τον εαυτό της και τι να διεκδικήσει από τους εταίρους-δανειστές, στο πλαίσιο της Ευρώπης και του ευρώ.

Ας θυμηθούν τι έγινε στο παρελθόν.

Η βία και η πιο άγρα μορφή της που είναι η τρομοκρατία δεν είναι, δεν μπορεί να είναι ανεκτή σε καμιά δημοκρατική κοινωνία. Και η καθολική καταδίκη και απομόνωση της από όλο το πολιτικό φάσμα είναι ένα ισχυρό όπλο στα χέρια της δημοκρατίας. Οι απειλές των παρανοϊκών κουμπουροφόρων μπορεί και πρέπει να αντιμετωπιστούν με την πλήρη απαξίωση τους, με τη δημιουργία ενός δημοκρατικού μετώπου κατά της τρομοκρατίας. Μιά χώρα που υποφέρει, μια κοινωνία που πληρώνει την κρίση δεν έχει περιθώρια να βρίσκεται αντιμέτωπη από τη μια από τους νεοναζιστές και από την άλλη από ακροαριστερούς "τιμωρούς" .

Ποτέ και πουθενά τα προβλήματα μιας χώρας και μιας κοινωνίας δεν τα έλυσε η βία και η τρομοκρατία. Το μόνο που κατάφερε είναι να προκαλέσει νέα δεινά, νέες καταστροφές. Και κάποιοι ελάχιστοι ανεγκέφαλοι που εξακολουθούν να γοητεύονται από το μίσος και το αίμα ας σκεφτούν, αν μπορούν, τι θα σημαίνει για όλους μας ένα ακόμα τυφλό τρομοκρατικό χτύπημα.  Ας θυμηθούν τι έγινε στο παρελθόν με τις δολοφονίες και τις βομβιστικές επιθέσεις των τρομοκρατών και ας αναλογιστούν τις συνέπειες.

Με τα όποια προβλήματα της, με τις όποιες δυσλειτουργίες της η δημοκρατία είναι ιστορικά αποδεδειγμένα η πιο ασφαλής ασπίδα και για τα  κοινωνικά και τα ατομικά δικαίωματα, αλλά και για τη διασφάλιση της κοινωνικής σταθερότητας και της ασφάλειας των πολιτών. 

Ψωμί δεν έχουμε να φάμε, πίνουμε γκαζόζες για να χωνέψουμε...

Δεν είναι ευχάριστο να βλέπεις πρόσωπα διακεκριμένα να οδηγούνται με χειροπέδες στον ανακριτή, να αναζητούνται με διεθνή εντάλματα σύλληψης ή να απολογούνται… τηλεοπτικώς. Είναι όμως παρήγορο το να διαπιστώνεις ότι οι ιδιόμορφες ασυλίες, επιτέλους, τελειώσανε. Αναμφιβόλως, το τεκμήριο αθωότητος ισχύει για τους πάντες και άρα… «μηδενί δίκην δικάσεις, πριν αμφοίν μύθον ακούσεις», κατά το αρχαίο (γεμάτο σοφία) ρητό. Οπως και αν έχει το πράγμα, τα δικαστήρια και τα κελιά των φυλακών βρίσκονται στο κέντρο της επικαιρότητας. 

Βλέπετε, δεν είναι μόνο τα οικονομικοτραπεζικά σκάνδαλα που καθιστούν επίκαιρο το λαϊκό άσμα «πόρτα ανοίγει, πόρτα κλείνει, με βαρύ αναστεναγμό», αλλά και οι προσαγωγές και οι προφυλακίσεις των βουλευτών της Χρυσής Αυγής, που δίνουν και μια πινελιά πολιτικής στον πίνακα που αποτυπώνει -ως νωπογραφία- την σημερινή ελληνική πραγματικότητα. Μια απογοητευτική πραγματικότητα, γεμάτη εντάσεις, αντιπαραθέσεις, απαξιώσεις, ασυμφωνίες, αδιέξοδα. Η… σαπουνόπερα με θέμα την ευτέλεια του… ψιλικατζή τέως υπουργού, που με μικροκομπίνες «τσέπωνε» το χαρτζιλίκι της ημέρας ως συμπλήρωμα της πενιχρής βουλευτικής σύνταξής του, συνεχίζει να «ψυχαγωγεί» το φιλοθεάμον τηλεοπτικό κοινό που αναζητά πάντα την ευκαιρία για να γελάσει.
 
Τελικώς, η ποινή του γέλιου είναι η μεγαλύτερη με την οποία πρέπει να καταδικάζεται όποιος μετέρχεται μέσων και συμπεριφορών σαν κι αυτές του προαναφερθέντος τέως υπουργού. Το σκηνικό ολοκληρώνει η συνεχιζόμενη ανελέητη επίθεση κατά του μέσου Eλληνα, με νέα μέτρα, νέες περικοπές στις συντάξεις, νέους περιορισμούς στα δικαιώματά του, νέες -εις βάρος του- ρυθμίσεις για τις πάσης φύσεως εκκρεμότητές του με το Δημόσιο ή τις τράπεζες, που προκύπτουν από την αντικειμενική δυσκολία του να τις εξυπηρετήσει. Και ενώ έτσι διαμορφώνεται η ζωή του Ελληνα στη μνημονιακή Ελλάδα, κάποιοι σκέφτηκαν να… σπάσουν την τραγική ρουτίνα μας, με διακοπές, για σκι, κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο, λες κι αυτό που λείπει από την κοινωνία μας είναι ο κοσμοπολιτισμός. «Ψωμί δεν έχουμε να φάμε, πίνουμε γκαζόζες για να χωνέψουμε»

Ακόμη μια περίοδος πολιτικής αστάθειας μόνο ζημία και κινδύνους για τη χώρα μπορεί να προκαλέσει.

Φθάσαμε στο σημείο να θεωρείται περίπου αυτονόητο πως εκλογές γίνονται όποτε γουστάρουν η εκάστοτε κυβερνητική πλειοψηφία και ο πρωθυπουργός. Ανάλογη αντίληψη επικρατεί βεβαίως και στην αξιωματική αντιπολίτευση, η οποία για διαφορετικούς λόγους κάθε φορά ζητά εκλογές αμέσως μετά τον πρώτο χρόνο της νέας κυβέρνησης, άλλοτε γιατί πιστεύει ότι μπορεί να κερδίσει και άλλοτε διότι έτσι προσπαθεί να ελέγχει τις εσωκομματικές συγκρούσεις.

Τα όσα συνέβησαν την τριετία 2009-2012 είναι γνωστά με τις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις, την πλήρη ανατροπή του πολιτικού σκηνικού και το ολοκαύτωμα κομμάτων και προσώπων ως συνέπεια της κρίσης που μαστίζει την οικονομία και την κοινωνία. Στις παρούσες συνθήκες και εν όψει των διπλών εκλογών του Μαΐου (δημοτικών - περιφερειακών και ευρωεκλογών) αναπτύσσεται μια απίστευτα φλύαρη συζήτηση για τριπλή εκλογική αναμέτρηση. Το παράδοξο μάλιστα είναι ότι αυτά τα σενάρια δεν προκύπτουν μόνον από την αντιπολίτευση, που θεωρητικώς θέλει να εμφανίζεται έτοιμη ανά πάσα στιγμή, αλλά και από κυβερνητικούς παράγοντες και στελέχη της ΝΔ κυρίως στο παρασκήνιο, με διάφορες θεωρίες που δεν χρήζουν σχολιασμού.

Το ζητούμενο, όμως, δεν μπορεί να είναι το συμφέρον των κομμάτων για την ημερομηνία των εκλογών, αλλά πρωτίστως το συμφέρον της χώρας και ο σεβασμός στις συνταγματικές προβλέψεις που σε κανονικές χώρες είναι αυτονόητος. Σε αυτήν την κρίσιμη περίοδο, ακόμη μια περίοδος πολιτικής αστάθειας μόνο ζημία και κινδύνους για τη χώρα μπορεί να προκαλέσει προς δόξα της μικροκομματικής πολιτικής.

Πέραν όλων αυτών, όμως, υπάρχει στα αλήθεια κανείς που βιάζεται να αναλάβει την εξουσία; Αντιθέτως, όλοι αυτοί που εκλογολογούν για να... σκοτώνουν την ώρα τους, στην πραγματικότητα εγγράφουν υποθήκες για μελλοντικές συμμαχίες και προεξοφλούν εξυπηρετήσεις σε ένα διαφορετικό σκηνικό με συνταγές και πρακτικές του πιο τραγικού παρελθόντος που πληρώνουμε ακριβά σήμερα. Οσοι, όμως, προδικάζουν τη λαϊκή βούληση, ενδέχεται να βρεθούν προ εκπλήξεων, καθώς ένας λαός δεν αυτοκτονεί για να... τιμωρήσει όσους τον απογοήτευσαν.

Είναι δυσβάστακτο το φορτίο που σηκώνουν οι νέοι μας στα χρόνια της κρίσης.

Είναι δυσβάστακτο το φορτίο που σηκώνουν οι νέοι μας στα χρόνια της κρίσης. Και μόνο το γεγονός ότι η ανεργία έχει προσεγγίσει το 60% δείχνει το αδιέξοδο στο οποίο έχουν παγιδευτεί οι σημερινοί νέοι.

Με ένα μεγάλο τμήμα από αυτούς -σχεδόν το 17% των νέων ηλικίας 15 έως 24 χρόνων- να μη βλέπει με ποιον τρόπο θα μπορούσε να (ξανα)μπεί σε έναν φυσιολογικό ρυθμό ζωής.

Και δεν είναι αβάσιμη η απαισιοδοξία όταν μιλάμε για νέους και νέες που όχι μόνο είναι άνεργοι, αλλά ούτε σπουδάζουν, ούτε και μετέχουν σε κάποια προγράμματα ή διαδικασίες κατάρτισης.

Για όλους αυτούς το αδιέξοδο φαντάζει απόλυτο και αξεπέραστο. Και όχι άδικα. Ακόμη και η μετανάστευση δεν είναι λύση κι ας τη σκέφτεται περίπου το 57% από αυτούς. Οσοι δεν διαθέτουν κάποια επιστημονική ή επαγγελματική ειδίκευση δεν είναι εύκολο να βρουν λύση στο πρόβλημά τους σε κάποια άλλη χώρα.

Προς το παρόν ασφαλέστερη λύση -με όλα τα μειονεκτήματα που έχει- είναι η οικογενειακή στήριξη. Που είναι ίσως και το αποτελεσματικότερο «όπλο» το οποίο διαθέτει η ελληνική κοινωνία απέναντι σε κρίσεις σαν αυτή που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια.

Η οικογένεια εξακολουθεί και διατηρεί στον τόπο μας τα βασικά παραδοσιακά της στοιχεία και άρα λειτουργεί ακόμη σαν ασπίδα προστασίας αν και όταν χρειαστεί.

Αλλά όνειρα για το μέλλον δεν είναι δυνατόν να γίνουν από νέες και νέους που δεν πατούν στα δικά τους πόδια και το κυρίαρχο συναίσθημα στη ζωή τους είναι η αβεβαιότητα.

Το μόνο που μπορούν να αντιτάξουν είναι ψυχική αντοχή, επιμονή και υπομονή. Κι ελπίδα. Γιατί, όπως λένε, η πιο σκοτεινή στιγμή της νύχτας είναι λίγο πριν ξημερώσει.

Ο δρόμος που ανεβαίνει και ο δρόμος που κατεβαίνει είναι ένας...

Δεν έλκεται πλέον ο πολίτης από τα εξαχρειωμένα πρότυπα, δεν τέρπεται από τη σήψη, την αποστρέφεται. Ολο και πιο φανερά. Και μια «αξία» χωρίς «ζήτηση», εκπίπτει. Το φάσμα της δίωξης και καταδίκης της διαφθοράς, που κάποτε ήταν αδιανόητο, επανατοποθετεί τους συντελεστές της ζωής σε μια νέα τάξη. Βέβαια ο κύκλος δεν κλείνει με λίγους. Θα πρέπει να αποσυρθεί μαζικά το ενδιαφέρον από την αρπαχτή και να υπάρξει σταθερή άνωθεν βούληση για κάθαρση προκειμένου να σταματήσει η διαρκής παλινδρόμηση της «μηχανής».

Η κοινωνία ακμάζει ή παρακμάζει μαζί με τις αξίες της. Το επίπεδο ζωής μας επιδεινώνεται, κατεβαίνει, και μετά ανεβαίνει και πάλι σπρωγμένο από τις κοινωνικές δυνάμεις. Ο Ηράκλειτος έλεγε ότι ο δρόμος που ανεβαίνει και ο δρόμος που κατεβαίνει είναι ένας... Ενας λαός είμαστε. Και τζογαδόροι, κομπιναδόροι, διαπλεκόμενοι, ευτελείς, αχρείοι, αλλά και αυτοδημιούργητοι μπροστάρηδες - σκυλιά στη δουλειά, γρήγοροι στο μυαλό, ανθεκτικοί στις αντιξοότητες. Το ζήτημα είναι πώς κοιτάζουμε το «νόμισμα». Αν βλέπουμε «κορώνα» ή «γράμματα». Και αν θα σταματήσουμε σ’ αυτόν τον τόπο να κρατάμε ό,τι μας βολεύει, τη μια μέρα να στρογγυλοκαθόμαστε στη μια όψη και την επόμενη να οχυρωνόμαστε πίσω από τη δεύτερη, φωνασκώντας ως θύματα ή εφορμώντας ως θύτες.

Ολη η ιστορία της νεότερης Ελλάδας είναι υποδόρια και μια φλογισμένη ταλάντευση από τον βόρβορο στην κορυφή, από το γήτεμα στο ανάθεμα. Ο κύκλος έπαρση-αναδίπλωση-έπαρση κρατάει χρόνια. Τώρα, ο όποιος ναρκισσισμός μας, σκουληκοφαγωμένος από την κρίση, τη διαπόμπευση, καταρρέει. Πλέον, η νέα εικόνα μας ανασυντίθεται πάνω σε μια βάση με περισσότερο πνεύμα, που ενισχύει -απ’ ό,τι φαίνεται- τη γέφυρα η οποία συνδέει το εγώ με το απέναντι πρόσωπο, με τον άλλο. Γνωρίζουμε, ο καθένας κλεισμένος στο γραφείο του, στο μαγαζί του, στο διαμέρισμά του, ότι δεν είμαστε πραγματικά μόνοι, ότι μοιραζόμαστε την έμφυτη ανθρώπινη ανάγκη να βάλουμε τέλος στην προβληματική κοινωνική μας κατάσταση. Ομως αυτό δεν αρκεί, χρειάζεται ειλικρινής πολιτική βούληση για ξεσκέπασμα των φαύλων και μαζί αντίσταση στο προμελετημένο «λάθος», στο κεκαλυμμένο ή απροκάλυπτο πλιάτσικο, χρειάζεται ένα απρόσβλητο «μύγδαλο» πολιτικής λογικής, ευαισθησίας και ανδρείας.