Τετάρτη 24 Απριλίου 2013

Η υποχρέωσή του τώρα είναι δεδομένη. Πρέπει να βγάλει τη χώρα από την κρίση.


Η υποχρέωσή του τώρα είναι δεδομένη. Πρέπει να βγάλει τη χώρα από την κρίση. Αυτονόητο μεν, αλλά καθόλου απλό. Γιατί για να το καταφέρει, δεν αρκούν οι δικές του προσπάθειες. Η κάλπη δεν του έδωσε αυτοδυναμία και ούτε υπάρχει πιθανότητα να του δώσει σε μια επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Αρα η κυβερνητική συνεργασία είναι γι' αυτόν μονόδρομος αν θέλει να παραμείνει στην καρέκλα του πρωθυπουργού.
Εδώ όμως μπαίνει ένα ερώτημα: ποιο είναι το επίτευγμα με το οποίο φιλοδοξεί να συνδεθεί η πρωθυπουργία του; Οι επιλογές είναι δύο: ή η ευόδωση της προσπάθειας για την έξοδο από την κρίση ή η απόπειρα επανασυγκρότησης ενός κομματικού κράτους. Και τα δύο δεν γίνεται. Κι όσο είναι νωρίς, ο Σαμαράς θα πρέπει να διαλέξει τι από τα δύο θέλει.
Αν εκείνο που επιλέγει είναι,  λογικό, η αναγέννηση του τόπου, τότε θα πρέπει να καταλάβει ότι δεν υπηρετείται ένας τέτοιος στόχος με ρουσφέτια τύπου επαναλειτουργίας στρατιωτικών στρατοπέδων και ανάθεσης καίριων κυβερνητικών θέσεων σε κομματικούς ή προσωπικούς φίλους. Τέτοιες ενέργειες αλλού οδηγούν και άλλες εποχές θυμίζουν.
Για να βγει κάποια στιγμή η χώρα από τα αδιέξοδα, εκείνο που πρωτίστως χρειάζεται είναι κυβερνητική σταθερότητα και αποτελεσματικότητα. Ούτε το ένα ούτε το άλλο υπηρετείται από καθαρά μονοκομματικές πρακτικές ή παιδαριώδεις επικοινωνιακές προσπάθειες ιδιοποίησης όλων των θετικών από τον πρωθυπουργό και το κόμμα του. Κι αυτό γιατί, εκτός των άλλων, είναι και γελοία μια τέτοια προσπάθεια όταν οι πάντες γνωρίζουν ότι η σημερινή κυβέρνηση απλώς εφαρμόζει προειλημμένες αποφάσεις.
Αργά ή γρήγορα ο πρωθυπουργός και το περιβάλλον του θα πρέπει να αποφασίσουν τι θέλουν. Και να αποδείξουν ότι το εννοούν.

Τρίτη 23 Απριλίου 2013

Μέχρι και πρόσφατα οι εξελίξεις ευνοούσαν τον μονόδρομο του ΣΥΡΙΖΑ.


Μέχρι και πρόσφατα οι εξελίξεις ευνοούσαν τον μονόδρομο του ΣΥΡΙΖΑ. Τουλάχιστον ως προς την επιβολή μέτρων. Ηδη, όμως, οι ισορροπίες μεταβάλλονται. Μέχρι στιγμής, όλα δείχνουν ότι ο Ιούνιος δεν θα μας επιφυλάξει δυσάρεστες εκπλήξεις. Αντίθετα μέχρι και σε σχετικά ευχάριστες μπορούμε να προσβλέπουμε. Οχι, βέβαια, τίποτα θεαματικό, αλλά πιθανότατα θα υπάρξει για πρώτη φορά κάποια φορολογική ελάφρυνση, έστω κι αν πρόκειται μόνο για τον ΦΠΑ στην εστίαση.
Ωστόσο, ο ΣΥΡΙΖΑ επιμένει ότι έρχονται νέα μέτρα και ότι η κυβέρνηση δεν θα αντέξει. Αλλά κοντός ψαλμός αλληλούια. Ενας μήνας και κάτι μας χωρίζει από τον Ιούνιο και τη δικαίωση ή τη διάψευση των διακηρύξεων του Τσίπρα και των συνεργατών του. Κι αν, όπως όλα δείχνουν, οι προβλέψεις τους διαψευστούν, τότε η συνέχεια προβλέπεται δύσκολη γι' αυτούς. Το μνημόνιο είναι αξιοποιήσιμο αντιπολιτευτικά μόνο όταν συνοδεύεται από περικοπές μισθών και συντάξεων και από επιβολές χαρατσιών και φορολογικών επιβαρύνσεων. Αν η διαπραγμάτευση του Ιουνίου δεν επιφυλάξει τέτοιες εκπλήξεις, τότε το αντιπολιτευτικό οπλοστάσιο του ΣΥΡΙΖΑ χάνει ένα σοβαρό μέρος από τη δύναμη πυρός του.
Και το ερώτημα που μοιραία θα προκύψει σε μια τέτοια περίπτωση είναι πάνω σε ποιες βάσεις θα στηρίξουν ο Τσίπρας και οι επιτελείς του την αντιπολιτευτική πολιτική τους. Αν το Μνημόνιο φτάσει να αφορά μόνο σε μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις, αν η κυβέρνηση καταφέρει να προχωρήσει και σε άλλες φορολογικές ελαφρύνσεις και με δεδομένο ότι κάποιες θετικές εξελίξεις προβλέπονται (έργα ξεκινάνε, η τουριστική κίνηση θα είναι αυξημένη, κάποιες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες προαναγγέλλονται), μπορεί να μη σημειωθούν άλματα προς την έξοδο από την κρίση, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να ψάξει για αντιπολιτευτική γραμμή. Η σημερινή θα του έχει τελειώσει.

Δευτέρα 22 Απριλίου 2013

Το πρόβλημα της Ελληνικής οικονομίας δεν πρόκειται να αντιμετωπιστεί.

Επιπλέον, όταν τρία χρόνια τώρα η ελληνική επιχειρηματική τάξη είναι σχεδόν πλήρως αποκλεισμένη από την πίστωση, καθώς το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει πάψει προ πολλού να λειτουργεί, ενώ την ίδια ώρα όσοι συναλλάσσονται με το εξωτερικό πρέπει να διαθέτουν ρευστό για να συνάψουν συμφωνίες, αντιλαμβάνεται κανείς ότι εκεί θα έπρεπε να δοθεί βάρος αν υπήρχε ουσιαστικό ενδιαφέρον για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.

Δεν αναρωτιέται, για παράδειγμα, κανείς τους γιατί, ενώ το τελευταίο διάστημα τόσοι πολλοί επιχειρηματίες –που αρκετοί εξ αυτών στο παρελθόν, είναι αλήθεια, ότι μπορεί να είχαν ασυλία- οδηγούνται στα ανακριτικά γραφεία ή και στις φυλακές, τα έσοδα του δημοσίου δεν αυξάνονται. Είναι, άραγε, τόσο δύσκολο να αντιληφθούν ότι οι δρακόντειες ποινές, ακόμη και όταν είναι επιβεβλημένες για να λειτουργούν εκφοβιστικά, δεν φέρνουν τα επιθυμητά αποτελέσματα;

Όσο, λοιπόν, οι εκπρόσωποι των εταίρων και δανειστών μας επιμένουν, με τις απειλές για μη καταβολή των επόμενων δόσεων, να μην επιτρέπουν να προχωρήσει ο συμψηφισμός, έστω, των υποχρεώσεων του δημόσιου προς τους ιδιώτες, αλλά, κυρίως, να εμποδίζουν μια λειτουργική ρύθμιση των συσσωρευμένων χρεών νοικοκυριών και επιχειρήσεων, που αντικειμενικά δεν μπορεί να εξοφληθούν εφάπαξ, το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας δεν πρόκειται να αντιμετωπιστεί.

Σάββατο 20 Απριλίου 2013

Τι μπορεί να γίνει τώρα;


Δεν εκπλήσσει η κατάσταση στην οποία βρίσκεται το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας. Με δεδομένη την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα των τριών τελευταίων χρόνων, δεν θα ανέμενε κανείς να είναι αισιόδοξη η εικόνα την οποία εμφανίζουν τα ασφαλιστικά ταμεία και ευοίωνες οι προοπτικές τους.
Αν μάλιστα συνεκτιμηθεί και το γεγονός ότι ήταν προβληματική η κατάστασή τους και πριν ακόμη ξεσπάσει η κρίση και επακολουθήσουν τα όσα δεινά επιφύλαξε η συνεχιζόμενη ύφεση, δεν θα μπορούσε να προσδοκά κανείς τίποτα διαφορετικό στους απολογισμούς των Ταμείων από ελλείμματα, από οφειλές και από καθυστερημένες εισφορές.
Κι όλα αυτά παρά το γεγονός ότι τα δημοσιονομικά αδιέξοδα οδήγησαν στις αλλεπάλληλες περικοπές των συντάξεων και των παροχών προς τους ασφαλισμένους και παράλληλα οι παρεμβάσεις που έγιναν περιόρισαν σημαντικά τη φαρμακευτική και άλλη σπατάλη και εξοικονόμησαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο από τη διακοπή των συντάξεων-μαϊμού, που αποτελούσαν καθαρή κλοπή εις βάρος των Ταμείων.
Τι μπορεί να γίνει τώρα; Δυστυχώς δεν είναι πολλά αυτά στα οποία μπορούμε άμεσα να προσβλέπουμε. Ελπίζει η κυβέρνηση ότι η ρύθμιση για την καταβολή των καθυστερημένων εισφορών θα προσφέρει μια κάποια ανακούφιση στα Ταμεία, που όμως δεν θα είναι αρκετή για να βελτιώσει αισθητά την κατάστασή τους.
Τέτοια προοπτική μόνο με έναν τρόπο μπορεί να προκύψει. Και φυσικά όχι άμεσα αλλά σταδιακά. Είναι ο ίδιος τρόπος με τον οποίο θα καταστεί, ελπίζουμε, δυνατή η γενική βελτίωση της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης της χώρας, που μόνο μέσα από την ανάκαμψη της οικονομίας και την ανάπτυξη θα προέλθει.
Γιατί χωρίς ανάκαμψη και ανάπτυξη όχι μόνο ασφαλιστικό σύστημα, αλλά η ελληνική κοινωνία στο σύνολό της δεν πρόκειται να έχει μέλλον.

Παρασκευή 19 Απριλίου 2013

Η υποκρισία περισσεύει.


Η υποκρισία περισσεύει. Και η υποκρισία είναι το προκάλυμμα της αυθαιρεσίας. Η ελληνική κοινωνία, σε πείσμα όσων επικαλούνται την «κοινωνία των πολιτών», είναι ένα μωσαϊκό από τοπικά και επαγγελματικά συμφέροντα, οικογενειακούς και φιλικούς δεσμούς που αντιμετωπίζουν ό,τι βρίσκεται εκτός του μικρόκοσμού τους με καχυποψία και έχθρα. Μια άναρχη δόμηση που γεννήθηκε με εμβρυουλκό και φόρεσε τους δημοκρατικούς θεσμούς για να καλύψει τις αρχαϊκές αναπηρίες της.
Ο μόνος κανόνας είναι η ομερτά που συγκαλύπτει όποιον δεν «δίνει δικαιώματα» στον γείτονά του, τον θείο του, τον συνάδελφό του. Η διαφορά από τη σικελική μαφία είναι ότι δεν έχει κεντρική οργάνωση, άρα δεν έχει και γενικώς αποδεκτούς κανόνες. Οπότε, κάθε φορά που εκδηλώνεται, διεκδικεί το δικαίωμα της εξαίρεσης. Οι εργαζόμενοι στα ορυχεία στις Σκουριές της Χαλκιδικής, που δεν τολμούν να πάνε σπίτια τους και αναγκάστηκαν να πάρουν τα παιδιά τους από το σχολείο για να μην τα απειλούν οι συμμαθητές τους, τα υφίστανται όλα αυτά γιατί έσπασαν την ομερτά και έδωσαν δικαιώματα. Ας φρόντιζαν.

Πέμπτη 18 Απριλίου 2013

Πώς φαίνεται να διαμορφώνεται η «Ελληνική ταυτότητα» λοιπόν;


Η κρίση η οποία έπληξε τους Ελληνες είναι από τα γεγονότα που επηρεάζουν τους λαούς άμεσα και απότομα. Δεν είμαστε οι μόνοι που βιώνουμε τεράστιες ανατροπές αυτό τον καιρό. Σε όλη τη Μεσόγειο -από τις αραβικές χώρες έως τα μέλη της Ε.Ε.- κάθε χώρα και κάθε λαός αντιμετωπίζει προκλήσεις που σβήνουν τουλάχιστον μέρος της εικόνας που είχαν για τους εαυτούς τους και (με τα υλικά που μένουν, με τις τάσεις και τα χαρακτηριστικά που ενισχύονται), δημιουργούν μια νέα ταυτότητα και, συνεπώς, μια νέα πορεία.
Πώς φαίνεται να διαμορφώνεται η «Ελληνική ταυτότητα» λοιπόν; Πρέπει πρώτα να δούμε πώς διαμορφώθηκε με την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974. Η «νέα» Ελλάδα ένωνε δύο διαφορετικές αλλά και «αιμομεικτικές» τάσεις – την απόρριψη του κρατικού αυταρχισμού, όπως εκφραζόταν για πολλά χρόνια από δεξιά και ακροδεξιά καθεστώτα, και την ανάγκη να αποκατασταθούν, επιτέλους, οι μη προνομιούχοι της χώρας. Η νέα τάξη, όπου η Κεντροδεξιά και η Κεντροαριστερά εναλλάσσονταν στην εξουσία, βασίστηκε στις πελατειακές σχέσεις. Η επανάσταση, η οποία βασίστηκε και στην ευημερία και στη σταθερότητα που εξασφάλιζε η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ενωμένη Ευρώπη, δεν εκφράστηκε με την υιοθεσία ενός νέου πολιτικού και οικονομικού συστήματος που θα απελευθέρωνε παραγωγικές δυνάμεις και θα δημιουργούσε λειτουργικές κρατικές δομές - απλώς προσέφερε σε περισσότερους τα προνόμια του παλιού συστήματος.
Γνωρίζουμε ότι αυτό το σύστημα ήταν στρεβλό και αντιπαραγωγικό, αλλά οφείλουμε, επίσης, να ομολογήσουμε ότι όσο η Ελλάδα μπορούσε να δανείζεται χρήματα, το σύστημα λειτουργούσε. Για πάνω από 30 χρόνια, περίπου το 80% των Ελλήνων ψήφιζε κεντρώο κόμμα, διαμορφώθηκε μια μεγάλη μεσαία τάξη, βελτιώθηκαν τα συστήματα υγείας και εκπαίδευσης, με αποτέλεσμα να έχουμε εκατοντάδες χιλιάδες απόφοιτους ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων. Δυστυχώς, τα επιτεύγματα υπονομεύθηκαν από την «αντι-αυταρχική» απόρριψη βασικών αρχών κάθε κοινωνίας – όπως η αξιολόγηση, η ατομική ευθύνη, η σύνεση, η εφαρμογή των νόμων και η απρόσκοπτη λειτουργία των θεσμών. Το αποτέλεσμα ήταν η ενίσχυση κάθε ομάδας συμφερόντων και η επιταχυνόμενη πορεία προς τη σύγκρουση με την πραγματικότητα.

Τρίτη 16 Απριλίου 2013

Πώς φαίνεται να διαμορφώνεται η «Ελληνική ταυτότητα» λοιπόν;


Πώς φαίνεται να διαμορφώνεται η «Ελληνική ταυτότητα» λοιπόν; Πρέπει πρώτα να δούμε πώς διαμορφώθηκε με την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974. Η «νέα» Ελλάδα ένωνε δύο διαφορετικές αλλά και «αιμομεικτικές» τάσεις – την απόρριψη του κρατικού αυταρχισμού, όπως εκφραζόταν για πολλά χρόνια από δεξιά και ακροδεξιά καθεστώτα, και την ανάγκη να αποκατασταθούν, επιτέλους, οι μη προνομιούχοι της χώρας. Η νέα τάξη, όπου η Κεντροδεξιά και η Κεντροαριστερά εναλλάσσονταν στην εξουσία, βασίστηκε στις πελατειακές σχέσεις. Η επανάσταση, η οποία βασίστηκε και στην ευημερία και στη σταθερότητα που εξασφάλιζε η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ενωμένη Ευρώπη, δεν εκφράστηκε με την υιοθεσία ενός νέου πολιτικού και οικονομικού συστήματος που θα απελευθέρωνε παραγωγικές δυνάμεις και θα δημιουργούσε λειτουργικές κρατικές δομές - απλώς προσέφερε σε περισσότερους τα προνόμια του παλιού συστήματος.
Γνωρίζουμε ότι αυτό το σύστημα ήταν στρεβλό και αντιπαραγωγικό, αλλά οφείλουμε, επίσης, να ομολογήσουμε ότι όσο η Ελλάδα μπορούσε να δανείζεται χρήματα, το σύστημα λειτουργούσε. Για πάνω από 30 χρόνια, περίπου το 80% των Ελλήνων ψήφιζε κεντρώο κόμμα, διαμορφώθηκε μια μεγάλη μεσαία τάξη, βελτιώθηκαν τα συστήματα υγείας και εκπαίδευσης, με αποτέλεσμα να έχουμε εκατοντάδες χιλιάδες απόφοιτους ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων. Δυστυχώς, τα επιτεύγματα υπονομεύθηκαν από την «αντι-αυταρχική» απόρριψη βασικών αρχών κάθε κοινωνίας – όπως η αξιολόγηση, η ατομική ευθύνη, η σύνεση, η εφαρμογή των νόμων και η απρόσκοπτη λειτουργία των θεσμών. Το αποτέλεσμα ήταν η ενίσχυση κάθε ομάδας συμφερόντων και η επιταχυνόμενη πορεία προς τη σύγκρουση με την πραγματικότητα.